Địa Lý Đại Thành
地理大成 · 山法全書 卷十 (玉髓經秘穴名髓 · 穴髓摘玄 · 十巧穴髓)
Biên tập: Diệp Thái 葉泰 (tự Cửu Thăng 九升, Cổ Vụ, đời Thanh) tập · Lục Minh Cao 陸鳴臯 tham · Trâu Mưu 鄒謀 đính
Bản gốc: Học Sơn Đường 學山堂 khắc năm Khang Hy 35 (1696), Địa Lý Sơn Pháp Toàn Thư, tập hai.
Ngọc Tủy Kinh (玉髓經) là bộ sách phong thuỷ đồ sộ nhất mà người xưa truyền lại, đến mức người học chê nó rộng mà không gọn. Diệp Cửu Thăng không chép cả bộ; ông chọn ba phần về huyệt pháp đặt vào quyển mười Sơn Pháp Toàn Thư: Bí huyệt danh tủy (秘穴名髓) đặt tên cho từng loại huyệt theo cách bố trí một toà nhà, Huyệt tủy trích huyền (穴髓摘玄) nói các loại đất đặc biệt và độ sâu nông khi đặt, và Thập xảo huyệt tủy (十巧穴髓) nói mười loại xảo huyệt. Bài này chép nguyên văn phần lớn ba bài ca, dịch, giảng, và luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa.
Trả lời nhanh: Ngọc Tủy Kinh dạy rằng một long có thể có mười mấy huyệt, một huyệt có thể có ba bốn mộ, nên phải biết "tên bí mật" của huyệt để phân chính và phụ. Như trong một nha môn chỉ có chính sảnh là chỗ ngồi, trong một trại lính chỉ có chính nha là đặt được. Huyệt tủy trích huyền dạy đất đặc biệt (long lậu, thiên khư, thiên ẩn, thiên hoàn, thiên thuý, thiên đạo, thiên trầm, thiên tiềm) và đào sâu hay nông tuỳ đất. Thập xảo huyệt tủy kể mười xảo: thiên xảo, nhân xảo, địa xảo, thuỷ xảo, thạch xảo và năm xảo theo ngũ tinh.
Thầy Vũ Giới giảng: "Ngọc Tủy Kinh đặt tên huyệt như đặt tên phòng trong một ngôi nhà lớn: chính sảnh, nhà khách, kho, lầu, trại lính. Ý không ở cái tên mà ở chỗ: nhà nhiều phòng nhưng chỉ một phòng là chủ ngồi. Long nhiều chỗ giống huyệt nhưng chỉ một chỗ là huyệt chính."
Vì sao Diệp Cửu Thăng chép Ngọc Tủy Kinh? – 學博識廣
Ông mở bằng một câu về cách học: học không rộng thì biết không rộng, biết không rộng thì đạo không tinh. Người đời chê Ngọc Tủy Kinh rộng mà không gọn nên bỏ xó; ông thì cho rằng với sách này không cần cầu gọn, cứ cầu rộng, để mở mang kiến thức.

九升氏曰:學不博則識不廣,識不廣則道不精,此必然之數也。地理書之至博者,莫過于玉髓經,人嫌其博而不能約,多置之。然天下未有不識是物能見而知之者,故余謂玉髓經不必求其約,且求其博,取之以廣人之識見,故于其穴法輯其三種。若夫形穴論髓之說,未免執泥,故不敢錄。
龍穴定形已得,情定穴又須識秘名。龍有一枝十數穴,又有一穴三四塋,穴穴塋塋皆可作,不得秘名鑒不精。
Dịch: Cửu Thăng nói: học không rộng thì biết không rộng, biết không rộng thì đạo không tinh, đó là lẽ tất nhiên. Sách địa lý rộng nhất không gì hơn Ngọc Tủy Kinh; người chê nó rộng mà không gọn được, phần nhiều bỏ đi. Nhưng trong thiên hạ chưa có ai không biết vật mà thấy được vật. Nên tôi cho rằng Ngọc Tủy Kinh không cần cầu gọn, cứ cầu rộng, lấy để mở rộng kiến thức người học; vì thế trong phần huyệt pháp của nó gom ba loại. Còn thuyết hình huyệt luận tủy thì không tránh khỏi câu nệ, nên không dám chép. Ca: long huyệt định hình đã được, tình định huyệt lại phải biết tên bí mật. Long có một nhánh mười mấy huyệt, lại có một huyệt ba bốn mộ; huyệt huyệt mộ mộ đều làm được, không biết tên bí mật thì xét không tinh.
Giảng: Hai điểm đáng chú ý. Thứ nhất, Diệp Cửu Thăng chọn có phê phán: ông lấy phần huyệt pháp nhưng bỏ phần "hình huyệt luận tủy" vì cho là câu nệ hình tượng. Thứ hai, câu ca mở đầu nói rõ mục đích của các tên bí mật: một long có nhiều huyệt, một huyệt có nhiều mộ, nên phải có cách gọi để biết chỗ nào chính, chỗ nào phụ, chỗ nào chỉ là danh.
Bí huyệt danh tủy: triều miếu, nha phủ, quân doanh, tầng lâu – 秘穴名髓
Ngọc Tủy Kinh xếp bậc huyệt theo hình ảnh các công trình: lớn nhất là triều miếu (cung đình), rồi nha phủ (dinh quan), quân doanh (trại lính), tầng lâu, khố đường, động phủ. Mỗi loại đều có một chỗ chính và nhiều chỗ phụ.

大地名為朝廟穴,後宮排列非花穴;左右分張似翅橫,又有八座并六部,都堂內省皆寬弘,此為天下第一穴,萬里不能逢此星。……其次名為衙府穴,除著正穴是設廳,便廳齋閣及宅舍,宅堂軒檻相關榮,此形千里不一見……又有軍房環大宅,此宅名為大軍營,營屋雖多不可下,只有正衙是正形,若在軍房皆下賤,不堪著腳勢力輕。……又有層樓名字穴,此穴可分三四層,上樓望見天地濶,萬水千山都見形,却須樓屋有遮蔽,無遮無蔽風飄凌。……又有名為庫堂穴,茶軒酒閣皆光明,軒閣却是送錢地,交錢入庫庫有局,只有庫堂堪正坐,其他房室皆虛名。
Dịch: Đất lớn gọi là huyệt triều miếu, hậu cung xếp hàng không phải huyệt hoa; hai bên chia ra như cánh ngang, lại có tám toà và sáu bộ, đô đường nội tỉnh đều rộng lớn; đây là huyệt bậc nhất thiên hạ, muôn dặm không gặp sao này. … Kế đó gọi là huyệt nha phủ, ngoài chính huyệt là thiết sảnh, còn tiện sảnh, trai các và nhà ở, nhà chính hiên lan liên quan cùng vinh; hình này nghìn dặm không thấy một. … Lại có dãy nhà lính bao quanh nhà lớn, gọi là đại quân doanh; nhà doanh tuy nhiều không đặt được, chỉ có chính nha là chính hình; nếu đặt ở nhà lính thì đều hèn, không đáng đặt chân, thế lực nhẹ. … Lại có huyệt tên tầng lâu, chia được ba bốn tầng; lầu trên nhìn thấy trời đất rộng, muôn nước nghìn núi đều hiện, nhưng lầu phải có che chắn, không che thì gió lùa. … Lại có huyệt gọi là khố đường, hiên trà lầu rượu đều sáng sủa, nhưng hiên lầu là chỗ đưa tiền đi, giao tiền vào kho thì kho có cục; chỉ có khố đường ngồi chính được, các phòng khác đều là tên rỗng.

Giảng: Cả đoạn chỉ dạy một nguyên lý bằng nhiều hình ảnh: cục lớn có nhiều "phòng", nhưng chỉ một phòng là chủ. Trong cục triều miếu, hậu cung xếp hàng là "không phải huyệt hoa"; trong cục quân doanh, nhà lính dù nhiều cũng "hèn, thế lực nhẹ"; trong cục khố đường, hiên trà lầu rượu là "chỗ đưa tiền đi". Câu về tầng lâu đáng nhớ: lầu cao nhìn rộng nhưng phải có che, không che thì gió lùa, tức huyệt cao phải có tàng phong.
Huyệt thân hoành, tị quán, uyên ương, phu thê, phụ tử, huynh đệ – 身橫 · 鴛鴦 · 夫妻
Phần tiếp theo nói những cục có nhiều huyệt cùng lúc. Có cục như thân người, mỗi khớp là một huyệt; có cục hai huyệt sóng đôi như uyên ương, như vợ chồng, như cha con, như anh em. Mỗi loại có quy tắc riêng để biết lấy cái nào.

又有名為身橫穴,如人身體節節生,肩井曲池并三里,寸口拳節仰掌形……若是身小力量小,只取一穴莫傷生,身橫大者百數里,大造化中看真形……惟有花心穴端的,只有一穴無改更。又有名為鼻觀穴,一峰兩側是穴情,兩側兩穴只取一,其一無下為殘零。……又有名為鴛鴦穴,雙頭蓮花一樣形,橫足只是孝順鬼,真龍兩穴皆可憑。又有名為夫妻穴,兩個雌雄穴頭平……或重或輕皆可作,要看前朝與水城。又有名為父子穴,一大一小聯串生,父為正穴子為附……又有名為兄弟穴,右者為弟左為兄,兄弟同胞總相似,必有正穴是其兄。……又有名為胎息穴,胎穴在上息下城,胎穴抱養胎未定,息穴成子離母經。
Dịch: Lại có huyệt gọi là thân hoành, như thân người khớp khớp sinh ra: kiên tỉnh, khúc trì và tam lý, thốn khẩu, khớp nắm tay, hình ngửa bàn tay. … Nếu thân nhỏ thì lực nhỏ, chỉ lấy một huyệt chớ làm tổn; thân hoành lớn thì cả trăm dặm, trong tạo hoá lớn mà xem chân hình. … Chỉ có huyệt tâm hoa là chắc chắn, chỉ một huyệt không đổi. Lại có huyệt gọi là tị quán, một ngọn hai bên là tình huyệt; hai bên hai huyệt chỉ lấy một, cái kia không đặt là tàn lẻ. … Lại có huyệt uyên ương, hoa sen hai đầu một kiểu hình; chân ngang chỉ là quỷ hiếu thuận, chân long thì cả hai huyệt đều dựa được. Lại có huyệt phu thê, hai huyệt thư hùng đầu bằng nhau … hoặc nặng hoặc nhẹ đều làm được, phải xem triều trước và thuỷ thành. Lại có huyệt phụ tử, một lớn một nhỏ liền chuỗi, cha là chính huyệt, con là phụ. … Lại có huyệt huynh đệ, bên phải là em, bên trái là anh; anh em cùng bọc đều giống nhau, ắt có chính huyệt là người anh. … Lại có huyệt thai tức: huyệt thai ở trên, huyệt tức ở dưới; thai còn ôm nuôi chưa định, tức đã thành con rời mẹ.
Giảng: Mỗi cặp có một luật chọn. Tị quán: hai bên chỉ lấy một. Uyên ương: chân long thì cả hai đều được. Phu thê: cả hai đều được nhưng có nặng nhẹ, xem triều và thuỷ thành mà định. Phụ tử: cha là chính, con là phụ. Huynh đệ: ắt có một chính là anh. Thai tức: thai chưa định, tức đã thành, nên huyệt tức ở dưới mới là chỗ khí đã tách ra thành kết. Riêng câu "chỉ có huyệt tâm hoa là chắc, chỉ một huyệt không đổi" nhắc rằng dù cục có bao nhiêu huyệt, huyệt chính giữa vẫn là duy nhất.
Những huyệt chỉ có tên: đệ phô, nghi tự, tẩu khí, can long, giả hoa, chiến tranh – 虛名之穴
Ngọc Tủy Kinh cũng đặt tên cho những chỗ trông giống huyệt mà không phải huyệt, để người học biết tránh. Đây là phần thực dụng nhất của Bí huyệt danh tủy.

又有名為遞鋪穴,行龍左右曲窠成,十節龍行五節有,譬如傳遞歇郵亭,此等處所不堪用,莫將走馬一樣名。……又有名為疑似穴,過了龍穴餘氣成……奈何龍氣已先往,徒有形骸氣不行。又有名為走氣穴,龍向中腰出低坪,不作蜂腰并鶴膝,田面平瀉不分明……縱有好朝并好水,出得官來無子承。又有名為乾龍穴,龍出平原一向平……此龍須是要水送,水送界出須分明……皆是乾龍強結裹,稿祿不永少孩嬰。……又有名為假花穴,龍不穿心偏節生,穴如捲瓦背後鉄,頂上有凹無倚憑,假龍作出空凸穴,縱有神仙下不成。又有名為戰爭穴,兩穴相向勢相傾,此穴兩廢皆不下,別有精微尋去程,小小巧巧是正穴……
Dịch: Lại có huyệt gọi là đệ phô: long đi hai bên cong thành ổ, mười đốt long đi thì năm đốt có, như trạm nghỉ đưa thư; những chỗ như vậy không dùng được, chớ gọi chung với tẩu mã. … Lại có huyệt nghi tự: qua khỏi huyệt long, dư khí thành hình … nhưng long khí đã đi trước, chỉ có hình hài mà khí không đi. Lại có huyệt tẩu khí: long ra một bãi thấp ở giữa lưng, không làm lưng ong gối hạc, mặt ruộng bằng trôi không rõ … dù có triều đẹp nước đẹp, ra làm quan cũng không có con nối. Lại có huyệt can long: long ra đồng bằng một mạch bằng phẳng … long này phải có nước đưa, nước đưa giới ra phải rõ … đều là can long gượng kết, lộc không lâu, ít con cháu. … Lại có huyệt giả hoa: long không xuyên tim mà sinh ở đốt lệch, huyệt như ngói cuốn, lưng sau như sắt, trên đỉnh có lõm không chỗ dựa; long giả làm ra huyệt đột rỗng, dù thần tiên cũng không đặt được. Lại có huyệt chiến tranh: hai huyệt hướng vào nhau, thế nghiêng vào nhau; cả hai đều bỏ, không đặt; có chỗ tinh vi khác thì tìm theo đường đi; nhỏ nhỏ khéo khéo mới là chính huyệt.
Giảng: Phân biệt "đệ phô" với "tẩu mã" là bài học thực tế. Cả hai đều ở giữa đường long đi. Tẩu mã có thể "sát khí mà đặt" nếu sa trước có tình, nước trước huyệt không đổ. Đệ phô thì chỉ là trạm nghỉ, long dừng một chút rồi đi tiếp, không dùng được. Huyệt chiến tranh dạy một điều tinh tế: khi hai chỗ đẹp như nhau và hướng vào nhau, đừng chọn cái nào; huyệt thật thường "nhỏ nhỏ khéo khéo", không tranh không đấu, ở nơi khác.
Huyệt tủy trích huyền: đất lạ và độ nông sâu – 穴髓摘玄
Bài ca thứ hai là Huyệt tủy trích huyền, rút ra chỗ huyền diệu trong phép huyệt. Phần đầu tóm lại thứ bậc triều miếu, nha phủ, thân hoành; phần sau nói những loại đất đặc biệt mà người xưa đặt tên bằng chữ "thiên" hay "long", và mỗi loại phải đặt nông hay sâu bao nhiêu.

且如高山生沮洳,龍真穴真不可取,此為天淫名天汗,塋後人家不產乳……却有出開冷泉窟,穴心相當不可忽,可于窟弦上開鑿,塋後泉乾是真窟,此名龍漏要窒塞,作穴納棺病不發……又有平坡土石枯,草木焦疎名天墟,此龍無氣更不旺……又有平岡天尺龍,此穴五尺四尺中,入穴太深易成絕,須要淺與氣相逢。……又有土山全是土……此名天脆生肉乳,肉地無骨皆軟嫩,却有脆處將杖柱,杖着敷泛杖易沒,此是乳頭成穴處……或深四尺至五尺……鑿見石尖便要住,或是鑿見五色暈,不斜不偏枕峰主……
Dịch: Như núi cao sinh đất sũng nước, long thật huyệt thật cũng không lấy được; đó là thiên dâm, còn gọi thiên hãn, táng xong nhà ấy không sinh con … Lại có hang suối lạnh mở ra, ngay tâm huyệt, không thể bỏ qua; có thể đục trên mép hang, táng xong suối khô là hang thật; đây gọi là long lậu, phải lấp lại, làm huyệt đặt quan tài thì bệnh không phát. … Lại có dốc bằng đất đá khô, cây cỏ cháy thưa gọi là thiên khư, long này không khí lại không vượng. … Lại có gò bằng, long thiên xích, huyệt sâu năm thước bốn thước; vào huyệt quá sâu dễ thành tuyệt, phải nông để gặp khí. … Lại có núi đất toàn đất … đây gọi là thiên thuý sinh nhũ thịt; đất thịt không xương đều mềm non, nhưng có chỗ giòn thì cắm gậy, gậy cắm chỗ xốp thì dễ ngập; đó là chỗ đầu nhũ thành huyệt … hoặc sâu bốn thước tới năm thước … đục thấy đầu đá là phải dừng, hoặc đục thấy vựng năm màu, không lệch không nghiêng, gối vào chủ phong.

Giảng: Đây là phần thực hành hiếm có: sách cho cả con số. Gò bằng thì bốn năm thước, chớ sâu quá kẻo "thành tuyệt"; đất toàn đất thì bốn năm thước, đục thấy đầu đá hay vựng năm màu là dừng; đồi đá vụn có thể bảy tám thước nhưng "thấy đất thì thôi, chớ thấy đá". Sách còn tự giải đáp mâu thuẫn với lời cổ "táng đất bằng phải sâu hơn một trượng": vùng Trung Nguyên nghìn dặm bằng, long đi trong đất không lộ, nên phải sâu; còn vùng sông hồ nước ngập theo mùa thì không cần sâu, kẻo nước ngấm. Nguyên tắc là "nông sâu phải vừa với khí", không có con số cố định.
Thiên ẩn, thiên hoàn, thiên đạo, thiên kỷ, thiên trầm, thiên tiềm – 天隱 · 天完 · 天道
Huyệt tủy trích huyền còn kể một loạt đất lạ khác, mỗi loại một tên và một cách xử lý: núi cao toàn khối đá trơn (thiên hoàn), đường đi cắt ngang huyệt (thiên đạo), gò ngang như cái ghế (thiên kỷ), long dốc đứng như tường mà huyệt ở đất bằng giữa (thiên trầm), huyệt ở chỗ lõm giữa hai vai (thiên tiềm).

又有石山石片慢,皆無寸土穴難安,不合龍真難捨去……此名天完混沌氣,龍皮粗厚頭面乾……石必有縫可鐫鑿,石板之下有土山,若得土時穴須淺,不必深鑿入其間,鑿開混沌泄其秘,發露地氣怕傷殘……
又有龍真遇行路,橫過穴中難斷去,此名天道可安排,三條兩條不須補,穴居道上莫居下……此穴須開五尺深……不深行步震地脉……
又有來龍出穴形,豎如壁墻曲如城,攀援不上龍勢盡……要知此名天沉穴,穴在平地正中心,好龍藏蹤造化秘……
又有凹穴兩肩起,正對主峰凹入底,乳頭又更對凹生……此名天潛不可輕,凹處深藏是妙理……
Dịch: Lại có núi đá toàn phiến đá trải, không có tấc đất, huyệt khó đặt, mà long thật khó bỏ đi … đây gọi là thiên hoàn, khí hỗn độn, da long thô dày, đầu mặt khô … đá ắt có khe đục được, dưới phiến đá có núi đất; nếu được đất thì huyệt phải nông, không cần đục sâu vào trong; đục mở hỗn độn làm lộ cái bí, phát lộ địa khí, sợ làm tổn. … Lại có long thật gặp đường đi, cắt ngang qua huyệt khó cắt đứt; đây gọi là thiên đạo, sắp đặt được, hai ba con đường không cần bù; huyệt ở trên đường chớ ở dưới … huyệt này phải mở sâu năm thước … không sâu thì bước chân làm chấn mạch đất. … Lại có long đến ra hình huyệt, dựng như vách tường, cong như thành, leo không lên, thế long đã hết … phải biết đây là huyệt thiên trầm, huyệt ở chính giữa đất bằng; long tốt giấu dấu, tạo hoá bí mật. … Lại có huyệt lõm hai vai khởi, đối chính chủ phong lõm vào tận đáy, đầu nhũ lại đối lõm mà sinh … đây gọi là thiên tiềm, không được coi nhẹ; chỗ lõm giấu sâu là lý diệu.

Giảng: Thiên đạo là trường hợp rất thực tế ở nông thôn: đường đi cắt ngang huyệt. Sách không bảo bỏ, mà bảo đặt ở phía trên đường, đào đủ sâu để bước chân người qua lại không làm chấn mạch. Thiên trầm thì ngược với trực giác: núi dựng như tường không leo được, người ta tưởng hết đường, nhưng huyệt lại ở chính giữa đất bằng phía dưới, "long tốt giấu dấu". Cả đoạn cho thấy người xưa không bỏ long thật chỉ vì hoàn cảnh khó; họ tìm cách thích ứng có lý.

Thập xảo huyệt tủy: mười loại xảo huyệt – 十巧穴髓
Bài ca thứ ba kể mười xảo huyệt: thiên xảo (huyệt cao nhất), nhân xảo (như thân người), địa xảo (như sao tản), thuỷ xảo (giữa nước), thạch xảo (bàn đá), rồi năm xảo theo sao Mộc, Hoả, Mộc (hoa lá), Kim (giáo kiếm kim), và một xảo cuối nhỏ như luật hoàng chung.

為君既說穴摘玄,再將十巧為君傳,十巧纖纖人不識,巧處真玄不可言。第一天巧最高穴,常人懼怕輕棄擲,只言高處穴難安,不知巧穴有真訣,天巧山頂分龍虎,峻地不夷有門戶,入到穴中如半天,四望百里堪摘取……第三地巧如散星,或金或土傳變形……大凡此等有真訣,衆大小者是尊星,衆小即須取大者……第四水巧龍怪異,或在大江或溪地,循環皆水漫汪洋……要知此巧在何處,行水中間龍脉繫……第五石巧石盤生,如琢如鐫如砌成……元來四環皆是土,獨有此石呈祥瑞,此石依山不可鑿,結砌安柩平處是,自然融結得山脉,不必鑿開泄石氣,若在湖池是金龜……此龜切勿鑿其背,只須安厝在其上……巧穴須用巧人下,誤扦此穴如用兵,百萬性命分勝負,頃刻之間定死生。
Dịch: Đã nói với anh phần trích huyền, lại truyền mười xảo: mười xảo nhỏ nhặt người không biết, chỗ xảo chân huyền không nói được. Thứ nhất thiên xảo là huyệt cao nhất, người thường sợ hãi dễ bỏ; chỉ nói chỗ cao huyệt khó yên, không biết xảo huyệt có quyết thật: thiên xảo trên đỉnh núi chia long hổ, đất dốc không bằng mà có cửa ngõ, vào tới huyệt như ở lưng trời, bốn phía trăm dặm đều thu được. … Thứ ba địa xảo như sao tản, hoặc Kim hoặc Thổ truyền biến hình … phàm loại này có quyết thật: giữa đám lớn nhỏ, cái nhỏ là tôn tinh; giữa đám nhỏ thì phải lấy cái lớn. … Thứ tư thuỷ xảo, long quái dị, hoặc ở sông lớn hoặc ở khe, vòng quanh đều nước mênh mông … phải biết xảo ở đâu: giữa dòng nước có mạch long buộc vào. … Thứ năm thạch xảo, bàn đá sinh ra, như mài như khắc như xây … vốn bốn bên đều là đất, riêng có khối đá này hiện điềm lành; đá này tựa núi không được đục, xây quanh đặt quan tài ở chỗ bằng là được; tự nhiên dung kết được mạch núi, không cần đục mở làm tiết khí đá; nếu ở hồ ao là kim quy … rùa này chớ đục lưng, chỉ cần đặt lên trên. … Xảo huyệt phải dùng người khéo đặt; đặt sai huyệt này như dùng binh, trăm vạn tính mạng phân thắng bại, trong khoảnh khắc định sống chết.

Giảng: Thiên xảo là huyệt trên đỉnh núi cao mà vào tới nơi thì "như ở lưng trời", có đủ long hổ, cửa ngõ, nhìn xa trăm dặm. Câu quyết của địa xảo rất tinh: giữa một đám gò lớn thì cái nhỏ là tôn tinh, giữa đám gò nhỏ thì cái lớn là tôn tinh; tức là cái khác biệt mới là chủ. Thạch xảo và kim quy dạy điều ngược với sấu thạch: ở đây đá tròn lành nằm giữa vùng đất, không được đục, chỉ xây quanh và đặt lên trên. Câu kết "đặt sai như dùng binh" nói rõ mức nghiêm trọng: xảo huyệt không dành cho người học dở.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Theo Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa), cái quý nhất của Ngọc Tủy Kinh không phải là danh sách tên huyệt, mà là cách nhìn cục theo thứ bậc: trong một vùng đất có nhiều chỗ đẹp, phải biết chỗ nào là chủ, chỗ nào là khách, chỗ nào chỉ là tên rỗng. Phong Thuỷ Liên Hoa đặt khí làm gốc: khí tụ nhiều nhất ở đâu thì đó là chính sảnh; các chỗ còn lại là phòng phụ của cùng một khí.

Phần trích huyền về độ nông sâu cũng rất gần với cách Phong Thuỷ Liên Hoa nhìn: không có con số cố định, chỉ có "vừa với khí". Đồng bằng mạch chìm thì sâu, đất thịt thì dừng khi gặp đá hay vựng màu, núi đá thì nông vừa đủ gặp đất. Đây là lý pháp. Còn đứng tại huyệt mà quyết đào bao nhiêu, gặp lớp đất nào thì dừng, là thủ pháp, phải học tại hiện trường.
Diệp Cửu Thăng kết phần kỳ hình quái huyệt bằng một câu nên chép lại: đọc hết sách kỳ hình quái huyệt là lấy người xưa làm thầy; mắt thấy được rồi thì theo cái thấy mà hiểu tính tình của đất, là lấy trời đất làm thầy. Học sách rồi phải học đất.
Hiểu lầm thường gặp về Ngọc Tủy Kinh – 常見誤解
Hiểu lầm lớn nhất là học thuộc tên huyệt (triều miếu, nha phủ, uyên ương, kim quy) rồi đi tìm núi giống tên. Ngọc Tủy Kinh dùng tên để chỉ thứ bậc và quan hệ chính phụ, không phải để gán hình.

- "Cục lớn thì chỗ nào cũng đặt được." Trong quân doanh chỉ chính nha là chính hình; đặt ở nhà lính thì hèn, thế lực nhẹ.
- "Hai huyệt sóng đôi thì chọn một tuỳ ý." Mỗi cặp có luật: tị quán lấy một, uyên ương lấy cả hai, huynh đệ ắt có một chính là anh.
- "Táng càng sâu càng tốt." Gò bằng sâu quá dễ thành tuyệt; núi đá được đất thì phải nông; đất thịt gặp đá hay vựng màu là dừng.
- "Đường đi qua huyệt là phải bỏ." Thiên đạo đặt ở trên đường, đào đủ sâu để bước chân không làm chấn mạch.
- "Đá trong huyệt thì phải đục." Thạch xảo và kim quy không đục; chỉ khi đá có khe và dưới có đất (thiên hoàn) mới đục, và đục nông.
Tóm lại: Ngọc Tủy Kinh qua ba phần Diệp Cửu Thăng chọn dạy cách nhìn huyệt theo thứ bậc: Bí huyệt danh tủy phân chính phụ trong cục lớn và trong các cặp huyệt, đặt tên cho những chỗ chỉ là danh; Huyệt tủy trích huyền nói đất lạ và độ nông sâu vừa với khí; Thập xảo huyệt tủy kể mười xảo huyệt và dặn đặt sai như dùng binh.
Bài trước: Địa Lý Đại Thành (30) – Quái huyệt biện hoặc ca, phá hoặc ca, Quốc Bảo Kinh. Bài sau: Địa Lý Đại Thành (32) – Huyệt pháp hai mươi bốn ca.
Nguồn: Địa Lý Đại Thành (地理大成), Sơn Pháp Toàn Thư quyển mười, gồm lời của Diệp Cửu Thăng, Ngọc Tủy Kinh bí huyệt danh tủy, Huyệt tủy trích huyền, Thập xảo huyệt tủy và lời kết của Diệp Cửu Thăng, bản khắc Học Sơn Đường năm Khang Hy Bính Tý (1696), tập hai. Các đoạn chép: lời dẫn, phần lớn ba bài ca theo từng mục; nhiều câu trong mỗi mục được lược bằng dấu "……". Chữ dị thể đổi về chính thể. Hình gốc trích từ chính bản khắc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa, phân tầng đại cục, trung cục, tiểu cục.
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, lập hướng sau khi đã định long huyệt.
- Kệ sách Tam Hợp phái: các sách Tam Hợp khác trên Kho Sách Quý.
Bài liên quan – 相關文章
- Địa Lý Đại Thành (30): Quái huyệt biện hoặc ca, phá hoặc ca, Quốc Bảo Kinh
- Địa Lý Đại Thành (29): Quái huyệt đồ (Liêu Kim Tinh) và Thốn Kim Phú
- Địa Lý Đại Thành (28): Quái Huyệt Phú và Quái huyệt đồ (Thư Nam Tăng)
- Địa Lý Đại Thành (24): Cửu tinh huyệt pháp
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Thuộc các tên bí huyệt và mười xảo là phần Thư; đứng giữa một cục lớn mà chỉ ra đâu là chính sảnh, đâu là nhà lính, quyết đào nông sâu bao nhiêu và gặp lớp đất nào thì dừng, là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Ngọc Tủy Kinh trong Địa Lý Đại Thành gồm những phần nào? – 玉髓經三種
Diệp Cửu Thăng chọn ba phần huyệt pháp: Bí huyệt danh tủy, Huyệt tủy trích huyền và Thập xảo huyệt tủy; ông bỏ phần hình huyệt luận tủy vì cho là câu nệ.
Vì sao phải biết tên bí mật của huyệt? – 秘名
Vì một long có thể có mười mấy huyệt, một huyệt có ba bốn mộ; tên bí mật giúp phân chỗ chính, chỗ phụ và chỗ chỉ là tên rỗng.
Huyệt uyên ương và huyệt huynh đệ khác nhau thế nào? – 鴛鴦兄弟
Uyên ương là hai huyệt như sen hai đầu, chân long thì cả hai đều dựa được; huynh đệ là hai huyệt giống nhau nhưng ắt có một chính là anh.
Táng sâu bao nhiêu là đúng? – 淺深
Không có số cố định. Huyệt tủy trích huyền cho ví dụ: gò bằng bốn năm thước, đất thịt bốn năm thước và dừng khi gặp đá hay vựng màu, đồng bằng mạch chìm thì sâu hơn; nguyên tắc là nông sâu vừa với khí.
Thập xảo huyệt là những gì? – 十巧
Thiên xảo, nhân xảo, địa xảo, thuỷ xảo, thạch xảo, và năm xảo theo sao Mộc, Hoả, Mộc hoa lá, Kim giáo kiếm, cùng một xảo nhỏ như luật hoàng chung.








