💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Địa Lý Đại Thành (24): Cửu tinh huyệt pháp 九星穴法

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Địa Lý Đại Thành (24): Cửu tinh huyệt pháp 九星穴法

Địa Lý Đại Thành
地理大成 · 山法全書 卷七 (結作法龍星變穴部 · 九星穴法)
Biên tập: Diệp Thái 葉泰 (tự Cửu Thăng 九升, Cổ Vụ, đời Thanh) tập · Trác Trường Linh 卓長齡 tham · Trương Thăng 張昇 đính
Bản gốc: Học Sơn Đường 學山堂 khắc năm Khang Hy 35 (1696), Địa Lý Sơn Pháp Toàn Thư, tập một.

Cửu tinh huyệt pháp (九星穴法) là toàn bộ quyển bảy Sơn Pháp Toàn Thư trong Địa Lý Đại Thành, thuộc "long tinh biến huyệt bộ": lấy ngôi sao hiện trên thân long để đoán trước huyệt ở phía trước sẽ có hình gì. Diệp Cửu Thăng theo cửu tinh của Dương Quân Tùng: Tham Lang, Cự Môn, Lộc Tồn, Văn Khúc, Liêm Trinh, Vũ Khúc, Phá Quân, Tả Phụ, Hữu Bật. Mỗi sao có một đoạn tả hình, nói long đi kèm, mức quý, rồi một bộ huyệt pháp có hình vẽ: Tham Lang mười hai huyệt, Cự Môn tám, Lộc Tồn mười tám, Văn Khúc bốn, Liêm Trinh hai, Vũ Khúc tám, Phá Quân bốn, Tả Phụ sáu, Hữu Bật mười. Bài này chép nguyên văn phần luận và quyết của từng sao, dịch, giảng, và luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa.

Trả lời nhanh: Cửu tinh huyệt pháp dạy: sao nào trên long thì huyệt phía trước mang hình của sao ấy. Tham Lang (núi như măng) kết huyệt nhũ; Cự Môn (núi như hốt, bình phong) kết huyệt oa; Lộc Tồn (núi như trống, chân lởm chởm) kết huyệt răng lược, tóc xoã; Văn Khúc (núi như rắn sống) kết huyệt bãi bằng, lòng bàn tay, qua cổ; Liêm Trinh là tổ, chỉ kết huyệt lưỡi cày khi đã chuyển sao non; Vũ Khúc (núi như chuông) kết huyệt thoa, kiềm; Phá Quân (núi như cờ chạy) kết huyệt giáo mác; Tả Phụ (núi như mũ) kết huyệt tổ én; Hữu Bật (không hình cố định) kết huyệt ổ gà.

Thầy Vũ Giới giảng: "Kinh nói 'trên long sinh phong là rễ, phía trước làm huyệt là hoa'. Biết rễ là cây gì thì đoán được hoa nở hình gì. Cửu tinh huyệt pháp là bảng tra rễ và hoa ấy, nhưng chỉ đúng trọn khi long là cán long thật."

Vì sao xem sao trên long để định huyệt? – 龍星變穴

Vì huyệt là hoa của long. Diệp Cửu Thăng mở quyển bảy bằng cách đặt ba cách định kết tác cạnh nhau: Đạo Pháp Song Đàm định bằng chi cán của thân long; Ngụ Hình Luận định bằng âm dương của huyệt tinh; còn Long Kinh định bằng sao trên long. Hai cách đầu là "được huyệt trước", cách thứ ba là "bộ long trước".

Bản khắc trang đầu Cửu tinh huyệt pháp quyển bảy
Trang mở đầu quyển bảy, bản khắc gốc Địa Lý Đại Thành (Học Sơn Đường, 1696): Diệp Cửu Thăng đặt ba cách định kết tác cạnh nhau trước khi vào chín sao.
道法雙譚以龍身之枝幹定結作,寓形論以穴星之陰陽定結作,此皆先得穴之法也。而龍經則以龍上星辰定結作。經曰:龍上生峰是根荄,前頭作穴是花開。又曰:我觀星辰在龍上,預定前頭穴形象。又曰:穴若不隨龍上星,定然是假不是真。是穴必以步龍為先矣。雖然,步龍定穴,固定穴之上上法,然惟幹結則穴與龍應,而分劈則不能也。今幹結甚希,所用者俱屬分劈,則其用在緩,故以此法次于二書之後,以為決大地者說法。

Dịch: Đạo Pháp Song Đàm lấy chi cán của thân long mà định kết tác, Ngụ Hình Luận lấy âm dương của huyệt tinh mà định kết tác, đều là phép được huyệt trước. Còn Long Kinh thì lấy tinh thần trên long mà định kết tác. Kinh nói: trên long sinh phong là rễ, phía trước làm huyệt là hoa nở. Lại nói: ta xem tinh thần trên long, định trước hình tượng huyệt ở phía trước. Lại nói: huyệt nếu không theo sao trên long, ắt là giả không phải thật. Vậy huyệt phải lấy bộ long làm đầu. Tuy thế, bộ long định huyệt vốn là phép thượng thượng, nhưng chỉ cán kết thì huyệt mới ứng với long, còn phân phách thì không được. Nay cán kết rất hiếm, cái dùng đều thuộc phân phách, nên phép này dùng chậm thôi; vì vậy đặt sau hai sách kia, để nói cho người quyết đại địa.

Giảng: Đây là lời dặn rất thật thà của người biên tập: cửu tinh huyệt pháp là phép tốt nhất, nhưng chỉ đúng trọn với cán long, tức long chính đi một mạch dài từ tổ tới huyệt. Phần lớn đất người ta dùng là long phân phách, tách nhánh nhỏ, sao trên long và hình huyệt không còn khớp chặt. Vì thế Diệp Cửu Thăng xếp phép này sau Song Đàm và Ngụ Hình Luận: học hai sách kia để nhận huyệt tại chỗ, học cửu tinh để quyết đại địa.

Ba cát sáu diệu cần nhau thế nào? – 三吉六曜

Diệp Cửu Thăng chọn cửu tinh của Dương Quân Tùng làm chuẩn, vì "bàn long mà biết huyệt, bàn huyệt mà biết sao". Ngũ tinh nói được cái thường, cửu tinh mới nói hết cái biến, hai bên làm trong ngoài cho nhau. Ba sao cát là Tham Lang, Cự Môn, Vũ Khúc; sáu diệu là Lộc Tồn, Văn Khúc, Liêm Trinh, Phá Quân, Tả Phụ, Hữu Bật.

Sơ đồ ba cát sáu diệu trong cửu tinh của Dương Quân Tùng
Ba cát Tham, Cự, Vũ là chỗ bác hoán để kết huyệt; sáu diệu Lộc, Văn, Liêm, Phá, Phụ, Bật làm thế, cành lá và hộ vệ. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa
大抵星吉則氣吉,形凶則氣凶;山清人秀,山濁人愚,自然之理,無足怪者。不知九星雖以三吉為貴,然不祖廉貞,則龍無雄特之勢,雖貴而不顯;不帶破祿,則枝葉不多而無貴曜飛揚;不帶文曲,則龍勢直急而無委蛇之體;不帶輔弼,則龍無夾從,而形勢孤單。六曜而無三吉為間,則雄粗之龍無博換之吉星;三吉而無六曜為間,則囚弱之勢無尊援之救助。……凡三吉星辰,皆端正無足,若突而無面,即屬破祿;開面秀麗,方為真體。諸星博換,遇此即結。經曰:吉星之下無不吉,凶星之下凶所存,是也。

Dịch: Đại để sao tốt thì khí tốt, hình xấu thì khí xấu; núi thanh thì người tú, núi đục thì người ngu, là lý tự nhiên, không lạ gì. Nhưng không biết rằng cửu tinh tuy lấy ba cát làm quý, mà không lấy Liêm Trinh làm tổ thì long không có thế hùng đặc, quý mà không hiển; không mang Phá, Lộc thì cành lá không nhiều, không có quý diệu bay lên; không mang Văn Khúc thì thế long thẳng gấp, không có thể uốn lượn; không mang Phụ Bật thì long không có kèm theo, hình thế cô đơn. Sáu diệu mà không có ba cát xen vào thì long thô hùng không có sao cát để bác hoán; ba cát mà không có sáu diệu xen vào thì thế yếu ớt không có chỗ tôn viện cứu giúp. … Phàm ba sao cát đều ngay ngắn không chân; nếu nổi mà không có mặt thì thuộc Phá, Lộc; mở mặt tú lệ mới là chân thể. Các sao bác hoán, gặp sao này là kết. Kinh nói: dưới sao cát không gì không cát, dưới sao hung thì hung còn đó.

Giảng: Đoạn tổng luận này sửa một hiểu lầm phổ biến: "chỉ ba cát mới tốt". Diệp Cửu Thăng nói long quý cần cả chín sao: Liêm Trinh làm tổ cho hùng, Phá Lộc cho cành lá, Văn Khúc cho uốn lượn, Phụ Bật cho hộ vệ; ba cát chỉ là chỗ "bác hoán thuần tuý" để kết. Ông còn nói người đời chỉ biết Phá, Lộc, Liêm, Văn đều kết được huyệt, mà không biết cái làm cho chúng kết là những sao cát thuần tuý đã bác hoán ra; trái lại thì không có dung kết.

Tham Lang: núi như măng, kết huyệt nhũ – 貪狼十二穴

Tham Lang hình như măng đứng, hai bên không chân. Kinh nói Tham Lang có mười hai dạng: nhọn, tròn, bằng, thẳng, nhỏ là tốt; nghiêng lệch, đá dựng, đổ vỡ, rỗng thì hoạ phúc nặng nhẹ khác nhau. Huyệt Tham Lang là đầu nhũ.

Núi đá vôi nhọn như măng đứng
Núi nhọn đứng như măng: dáng Tham Lang, hai bên không chân, huyệt kết ở đầu nhũ. Ảnh: Bernt Rostad, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.
貪狼形如頓筍,左右無足。經云:貪狼自有十二樣,尖圓平直小為上;欹斜仄石倒破空,禍福輕重自不同。平直即倒地木星,貪狼之變體也。其行龍多帶祿存,祖廉貞方出大貴。龍大出聖賢宰輔,龍小出神童魁元。……貪狼穴乳頭。乳宜上細下巨,前有裀褥,左右陽流,以微曆節泡為的;真直硬嘴尖為假。平貪穴脬穴芽,忌上大下尖。直貪穴曆穴節,忌面突腳擺。

Dịch: Tham Lang hình như măng đứng, trái phải không chân. Kinh nói: Tham Lang có mười hai dạng, nhọn, tròn, bằng, thẳng, nhỏ là tốt; nghiêng, lệch, đá dựng, đổ, vỡ, rỗng thì hoạ phúc nặng nhẹ khác nhau. Bằng thẳng tức là Mộc tinh nằm, biến thể của Tham Lang. Long đi phần nhiều mang Lộc Tồn, lấy Liêm Trinh làm tổ mới ra đại quý. Long lớn sinh thánh hiền tể phụ, long nhỏ sinh thần đồng khôi nguyên. … Huyệt Tham Lang là đầu nhũ. Nhũ nên trên nhỏ dưới lớn, trước có đệm, hai bên nước dương, lấy chỗ hơi có đốt, có bọt làm đích; thẳng cứng mỏ nhọn là giả. Tham Lang bằng thì huyệt ở bọng, ở mầm, kỵ trên to dưới nhọn. Tham Lang thẳng thì huyệt ở đốt, ở lịch, kỵ mặt nổi chân lắc.

Bản khắc hình mười hai huyệt Tham Lang
Hình mười hai huyệt Tham Lang (貪狼十二穴) trong bản khắc gốc: nhọn, tròn, bằng, thẳng, nhỏ là tốt; nghiêng lệch, đổ vỡ thì hoạ phúc khác nhau.

Giảng: Sách vẽ mười hai hình huyệt Tham Lang với lời quyết ngắn. Vài câu tiêu biểu: chính diện thì đặt giữa, xét kỹ môi cao thấp; nước giới bên âm bên dương thì bỏ âm lấy dương; một góc theo móc thì diệu ở chỗ cong bên cạnh; lệch rơi thì cắt lệch, chỉ xét thế về trái hay phải; nhũ hùng dốc thì huyệt phải dán vào môi; hai chân ngược thì đặt ở cung của đất thịt giữa; cúi đầu thì mừng chỗ mặt mở. Hình tượng Tham Lang còn có tên riêng: Tham nhọn là bút văn, Tham tròn là ngọc khuê, Tham ngang là cầu vàng, thước ngọc, Tham thẳng là roi lau, Tham nhỏ ở đỉnh núi, Tham nối là cờ xuất trận.

Cự Môn: núi như hốt, bình phong, kết huyệt oa – 巨門八穴

Cự Môn hình như hốt đứng, như ghế, như bình phong, hai bên không chân. Long đi phần nhiều mang Vũ Khúc, Phụ Bật, hai bên vây quanh la liệt. Thể đoan phương tôn trọng, không có dáng nghiêng tà. Huyệt Cự Môn là oa.

Núi đỉnh bằng như bình phong
Núi đỉnh bằng vuông vức như bình phong, như hốt: dáng Cự Môn đoan phương, huyệt là oa. Ảnh: Jorge Láscar, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.
巨門形如頓笏几屏,左右無足。其行龍多帶武曲輔弼,兩傍擁衛羅列。破在左右,則帶刀劍;祿在左右,帶旌節。體端方尊重,無欹邪之形。龍大則為都會禁地,龍小出公卿大夫。……巨門穴窩,窩宜平淺,左右陽流,中生裀褥,以弦稜為的;腳擺頂欹面潤為假。

Dịch: Cự Môn hình như hốt đứng, ghế, bình phong, trái phải không chân. Long đi phần nhiều mang Vũ Khúc, Phụ Bật, hai bên vây quanh la liệt. Phá ở hai bên thì mang đao kiếm; Lộc ở hai bên thì mang cờ tiết. Thể đoan phương tôn trọng, không có hình nghiêng tà. Long lớn thì là đô hội cấm địa, long nhỏ sinh công khanh đại phu. … Huyệt Cự Môn là oa; oa nên bằng nông, hai bên nước dương, giữa sinh đệm, lấy cung gờ làm đích; chân lắc, đỉnh nghiêng, mặt loãng là giả.

Giảng: Tám hình huyệt Cự Môn xoay quanh chữ oa: rơi chính thì lấy cái đột trong oa; đất bằng mở oa thì đoan xảo là tốt nhất; rốn mỏng oa sâu thì huyệt ở miệng môi; rủ lệch thì huyệt ở cung treo góc; rốn lõm thì huyệt ở lõm, nhìn phải sát sống mới lạ; tinh hình đứng như vách thì khí tụ ở chỗ bằng giữa; cánh tay ôm thì tựa vào giữa tay, phải nhặt bọt làm đích. Về hình tượng: Cự cao là hốt đứng, giản ngọc; hai góc khởi phong là cáo vàng; Cự ngang hàng là ngự bình; Cự thấp là ghế ngọc.

Lộc Tồn: núi như trống, chân lởm chởm – 祿存十八穴

Lộc Tồn hình như trống đứng, dưới sinh chân Mộc. Gò nhỏ tròn sạch là lộc, vỡ vụn là sát. Sao này có chín bậc sang hèn: trống, nồi úp, chân hạc, quạt sườn, chim cút treo, sóng lớn, rắn dài làm triền tòng, ngao úp, và dư khí tản mạn như hoa rụng làm thuỷ khẩu.

Những ngọn núi tròn như trống đứng
Núi tròn như trống đứng, chân lởm chởm: dáng Lộc Tồn, gò nhỏ tròn sạch là lộc, vỡ vụn là sát. Ảnh: shankar s., Wikimedia Commons, CC BY 2.0.
祿存形如頓鼓,下生木腳。小墩圓淨為祿,碎破為殺。……其行龍帶輔弼,若帶圓淨小墩,為祿存帶祿;不帶小墩,為無祿也。帶貪巨武三吉,則為都會禁地,出聖賢大貴;龍小則出神童狀元,與文章科甲。作間星為威權。若無腳面突,臃腫瓜瓠,則為神壇水口而已。……祿存穴梳齒、披髮頭。梳齒宜屈曲活動,起脊開面為真,弦稜為的;以純陰脉不分背面為假。披頭宜開面暈臍平正,稜坎吐唇為的;坎斜嘴擺為假。忌左右陰流,下無裀褥。

Dịch: Lộc Tồn hình như trống đứng, dưới sinh chân Mộc. Gò nhỏ tròn sạch là lộc, vỡ vụn là sát. … Long đi mang Phụ Bật; nếu mang gò nhỏ tròn sạch là Lộc Tồn mang lộc, không mang gò nhỏ là không lộc. Mang ba cát Tham, Cự, Vũ thì là đô hội cấm địa, sinh thánh hiền đại quý; long nhỏ thì sinh thần đồng trạng nguyên, văn chương khoa giáp. Làm gián tinh thì là uy quyền. Nếu không chân, mặt nổi, phù thũng như quả bầu thì chỉ là thần đàn thuỷ khẩu mà thôi. … Huyệt Lộc Tồn là răng lược, đầu tóc xoã. Răng lược nên uốn khúc sống động, khởi sống mở mặt là thật, cung gờ là đích; mạch thuần âm không phân lưng mặt là giả. Đầu xoã nên mở mặt, vựng rốn bằng ngay, gờ hố nhả môi là đích; hố lệch mỏ lắc là giả. Kỵ hai bên nước âm, dưới không có đệm.

Giảng: Lộc Tồn có nhiều huyệt nhất (mười tám) vì sao này nhiều chân, chân nào cũng có thể ra một kết nhỏ. Vài quyết đáng nhớ: hai chân ngắn giữa dài thì lấy cái miệng nhỏ lộ ra; nhiều chân dài giữa ngắn thì đặt ở mầm đốt chỗ tàng súc; một sao nhiều huyệt vì mạch rơi đều dài; giữa ra gò đống mà không có mặt thì phải đục sườn nhũ; nhũ dốc phía trước thì phía sau ắt cuộn thành oa. Câu "gò nhỏ tròn sạch là lộc, vỡ vụn là sát" là chìa khoá: cùng một sao mà sạch hay vụn quyết định tốt xấu.

Văn Khúc: núi như rắn sống, kết huyệt bãi bằng – 文曲四穴

Văn Khúc hình như rắn sống, uốn như mày ngài, cong queo sống động, tản giữa các núi, làm chỗ long đi qua mạch. Nếu tự làm long thì thường mang Phụ Bật, xen ba cát mà sinh hậu phi nữ quý.

Dãy đồi uốn lượn như rắn sống
Đồi thấp uốn lượn như rắn sống, như mày ngài: dáng Văn Khúc, làm chỗ long đi qua mạch. Ảnh: ChSt, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.
文曲形如生蛇,蜿蜒蛾眉,屈曲活動,散在諸山之中,為行龍過脉。若自作龍,常帶輔弼二星,間三吉星而出后妃女貴,并貧財美色。若欹斜如死鱔,散漫如撒網,突如灼包,碎如瘡糠,則為壇廟淫邪敗絕之地。……文曲穴坪坡、掌心、過頸。坪掌宜泡突平齊圓潤;過頸宜短小而巧,下生裀褥,水不陰流,以挑泡就坪倚盛為的。模糊懶坦,不收為假。

Dịch: Văn Khúc hình như rắn sống, uốn lượn như mày ngài, cong queo sống động, tản trong các núi, làm long đi qua mạch. Nếu tự làm long thì thường mang hai sao Phụ Bật, xen ba sao cát mà sinh hậu phi, nữ quý, và tham tài, sắc đẹp. Nếu nghiêng lệch như lươn chết, tản mạn như lưới tung, nổi như bọc bỏng, vụn như cám ghẻ thì là đất đàn miếu, dâm tà, bại tuyệt. … Huyệt Văn Khúc là bãi dốc, lòng bàn tay, qua cổ. Bãi và bàn tay nên bọt đột bằng đều tròn nhuận; qua cổ nên ngắn nhỏ mà khéo, dưới sinh đệm, nước không chảy âm, lấy chỗ nhặt bọt, tựa bãi, nương chỗ thịnh làm đích. Mờ mịt lười bằng, không thu là giả.

Giảng: Văn Khúc là sao mềm, nên huyệt cũng mềm và hay lệch. Sách dặn: tính sao này hay lệch, ở giữa thì xét đường cục, núi chầu; lệch thì xét thế về và chỗ quay ngược. Bốn quyết: kết bãi dốc phải xét kỹ có thu ôm không; huyệt lòng bàn tay phải hơi nương chỗ dày; rốn giữa chân khép, oa nông thì làm được; thế đến uốn khúc thì qua cổ cắt được, cổ dài thì cắt mạch nương chỗ thịnh, cổ ngắn thì theo chỗ nhỏ lấy cái khéo.

Liêm Trinh: tổ của các sao, vốn không kết huyệt – 廉貞二穴

Liêm Trinh hình như lửa cháy, thô hùng cao lớn, là tổ của các sao. Có bốn hình: nhọn là long lâu, bằng là bảo điện, một ngọn chân lắc là cờ đỏ, đầu đất chân đá là diệu khí; hình đều vỡ vụn như ô gãy, tơ rách, sắc đá đỏ đen là thật.

Núi đá nhọn dựng như lửa cháy
Núi đá dựng nhọn như lửa cháy, thô hùng cao lớn: dáng Liêm Trinh, tổ của các sao, vốn không kết huyệt. Ảnh: JtWang, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.
廉貞形如燄火,粗雄高大,為諸山星之祖。其形有四:尖曰龍樓,平曰寶殿,獨峰腳擺為紅旗,土頭石腳為曜氣,形皆破碎,如傘摺裂絲,石色赤黑為真;若青白黑黃,俱為破祿。……廉貞為祖,本不結穴。若轉博嫩星,身帶黑赤巨石,脉垂和緩,下出尖嘴,作犂壁穴,以開面稜弦坐脣壓殺為的;然閃殺者亦有之。以直硬粗大陰流為假。經曰:山來雄勇勢難遏,便是尖形也作穴。出洋或有之,山谷絕無此也。

Dịch: Liêm Trinh hình như lửa cháy, thô hùng cao lớn, là tổ của các sao núi. Hình có bốn: nhọn gọi là long lâu, bằng gọi là bảo điện, một ngọn chân lắc là cờ đỏ, đầu đất chân đá là diệu khí; hình đều vỡ vụn như ô gãy tơ rách, sắc đá đỏ đen là thật; nếu xanh trắng đen vàng đều là Phá, Lộc. … Liêm Trinh làm tổ, vốn không kết huyệt. Nếu chuyển bác thành sao non, thân mang đá lớn đen đỏ, mạch rủ hoà hoãn, dưới ra mỏ nhọn, làm huyệt lưỡi cày, lấy chỗ mở mặt, cung gờ, ngồi môi đè sát làm đích; nhưng cũng có khi tránh sát. Thẳng cứng thô to, nước âm là giả. Kinh nói: núi đến hùng dũng thế khó cản, thì hình nhọn cũng làm huyệt. Ra đồng bằng có khi có, trong hang núi tuyệt không có.

Giảng: Hai quyết huyệt Liêm Trinh: mạch rủ hoà hoãn thì đè sát, đặt ở bãi chính giữa; thế đến hùng gấp thì tránh sát, tựa vào mạch chia lệch. Điều cần nhớ là Liêm Trinh không kết khi còn là Liêm Trinh; nó phải "chuyển bác thành sao non" trước. Thấy núi đá đỏ đen dựng như lửa mà vội tìm huyệt dưới chân là sai.

Vũ Khúc: núi như chuông, kết huyệt thoa và kiềm – 武曲八穴

Vũ Khúc hình như chuông đứng, đoan cao dày nặng, hai bên không chân. Long đi thường mang Phụ và Phá, xen Cự Môn, sinh vương hầu tể phụ. Huyệt Vũ Khúc là thoa và kiềm.

Núi tròn dày nặng như chuông úp
Núi tròn đoan cao dày nặng như chuông đứng: dáng Vũ Khúc, huyệt là thoa và kiềm. Ảnh: James St. John, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.
武曲形如頓鐘,端聳厚重,左右無足。其行龍常帶輔破二星,間巨門,出王侯宰輔,文階武權之貴;龍小亦主節鉞兵政。為間星,主當代大貴。……武曲穴釵、鉗。斜曲、股長股短為釵;正直、脉齊為鉗。要開槽平淺,槽內陽流,下鋪裀褥,以圓臍微曆稜弦為的;臍薄股輕陰流為假。

Dịch: Vũ Khúc hình như chuông đứng, đoan cao dày nặng, trái phải không chân. Long đi thường mang hai sao Phụ, Phá, xen Cự Môn, sinh bậc vương hầu tể phụ, quý cả văn giai võ quyền; long nhỏ cũng chủ cờ tiết binh chính. Làm gián tinh thì chủ đại quý đương đại. … Huyệt Vũ Khúc là thoa, kiềm. Cong lệch, chân dài chân ngắn là thoa; ngay thẳng, mạch đều là kiềm. Phải mở máng bằng nông, trong máng nước dương, dưới trải đệm, lấy rốn tròn, hơi có lịch, cung gờ làm đích; rốn mỏng chân nhẹ nước âm là giả.

Giảng: Tám hình huyệt Vũ Khúc phân biệt tinh tế giữa "gối đỉnh ngồi máng" và "bỏ đỉnh theo cung": rốn thịnh chân nhẹ thì gối mạch chính giữa ở chỗ phân chân; rốn mỏng chân nặng thì bỏ đỉnh theo cung, ngồi máng chính giữa, để nước giới chảy một bên. Có một hình sách gọi là "hai đũa kẹp bánh bao": máng nông gờ cao, lấy được ở giữa cung. Hình tượng: đoan cao là chuông vàng, dày nặng là vạc đỉnh.

Phá Quân: núi như cờ chạy, kết huyệt giáo mác – 破軍四穴

Phá Quân hình như cờ chạy, dưới sinh chân Hoả như giáo mác. Có sáu hình: đầu cao đuôi lắc là cờ chạy; hai bên lắc đều là cờ soái che trời; một cao một thấp là ngựa phi; lộ đá là mang giáp; chồng lớp là thang trời; thấp ngang là đao kiếm.

Rặng núi đá chĩa như giáo mác
Rặng núi đá nhọn chĩa ra như giáo mác, đầu cao đuôi lắc như cờ chạy: dáng Phá Quân. Ảnh: Dcpeets, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
破軍形如走旗,下生火腳,如戈矛。……其行龍帶輔弼,間貪巨武三吉,則為都會禁地,次產侯王宰輔、邊疆武功之人。作間星為威武。無護無衛,則為水口神廟。……破軍穴戈矛。脉宜上大下細,盡處起臍開面,下拖尖嘴,左右曲抱包裹,穴宜就面坐唇壓殺為的,亦有閃殺剪火之扦。以上粗下尖、陰陽不分、直硬直流為假。

Dịch: Phá Quân hình như cờ chạy, dưới sinh chân Hoả như giáo mác. … Long đi mang Phụ Bật, xen ba cát Tham, Cự, Vũ thì là đô hội cấm địa, kế đó sinh hầu vương tể phụ, người có công võ nơi biên cương. Làm gián tinh thì là uy võ. Không hộ không vệ thì là thuỷ khẩu, thần miếu. … Huyệt Phá Quân là giáo mác. Mạch nên trên lớn dưới nhỏ, chỗ dứt khởi rốn mở mặt, dưới kéo mỏ nhọn, hai bên cong ôm bao bọc; huyệt nên theo mặt, ngồi môi, đè sát làm đích; cũng có cách tránh sát, cắt hoả mà đặt. Trên thô dưới nhọn, âm dương không phân, thẳng cứng nước thẳng là giả.

Giảng: Bốn quyết Phá Quân là bốn cách xử lý chân Hoả nhọn: rủ mỏ nhọn thì đè sát làm huyệt; tránh sát mà lập huyệt; cắt hoả mà lập huyệt; đầu Kim chân Hoả thì cắt hoả nương Kim. Cuối quyển, Diệp Cửu Thăng còn bổ sung một bộ hình Phá Quân khác lấy từ bản tàng của Trác Cửu Như, vì ông thấy hình cũ có lẽ sai, trong đó có cách "trở mình nghịch chuyển, không sợ sa dưới quay đi" và "động khí rủ lệch, bỏ riêng một bên sát".

Tả Phụ: núi như mũ, kết huyệt tổ én – 左輔六穴

Tả Phụ hình như mũ phốc đầu, sau to trước nhỏ, hai bên hơi có chân. Ở bên long quý thì làm phụ bật; ở thiên trì đỉnh núi là thị vệ; ở minh đường là Thiên Ất Thái Ất; ở thuỷ khẩu là thiên quan địa trục.

Núi đầu tròn sau to trước nhỏ như mũ
Núi sau to trước nhỏ, hai bên hơi có chân như mũ phốc đầu: dáng Tả Phụ, huyệt tổ én. Ảnh: 老过, Wikimedia Commons, CC BY 2.5 CN.
左輔形如幞頭,後大前小,左右微足。在貴龍左右為輔弼;在山頂天池為侍衛;在明堂為天乙太乙;在垣前為執法;在峽為金烏玉兔;在水口為天關地軸……貴龍帶此,必為垣局禁大地,非輔星自能作垣局也。……左輔穴燕巢。巢宜開窩平淺,弦稜端正,以珠泡稜弦為的;臍輕稜仄,面綳面蕩,窩深陰流為假。

Dịch: Tả Phụ hình như mũ phốc đầu, sau to trước nhỏ, trái phải hơi có chân. Ở hai bên long quý là phụ bật; ở thiên trì đỉnh núi là thị vệ; ở minh đường là Thiên Ất, Thái Ất; ở trước viên là chấp pháp; ở hiệp là kim ô ngọc thố; ở thuỷ khẩu là thiên quan địa trục. … Long quý mang sao này ắt là viên cục cấm đại địa, chứ không phải tự Phụ tinh làm được viên cục. … Huyệt Tả Phụ là tổ én. Tổ nên mở oa bằng nông, cung gờ ngay ngắn, lấy bọt châu, cung gờ làm đích; rốn nhẹ gờ lệch, mặt căng mặt loãng, oa sâu nước âm là giả.

Giảng: Câu đáng nhớ: Tả Phụ đi kèm long quý thì thành viên cục, nhưng tự nó không làm nổi viên cục. Sáu quyết tổ én: oa nông thì lấy bọt ở cung làm đích; trải bằng thì gõ vào cung dưới vách; oa chứa được thì nhặt đột là tốt; mượn chủ ngồi cao để nhận khí xuyên ngang; trên đỉnh có lịch cung tròn thì đặt được; nương theo chỗ thế lệch quay về.

Hữu Bật: sao không có hình cố định – 右弼十穴

Hữu Bật hình như trăng nghiêng, như thoi, như ấn. Kinh nói Hữu Bật vốn không có hình chính, hình theo tám diệu mà cao thấp. Thoi ném, dấu ngựa, chỉ như tơ, tơ nhện qua nước, cá lên ghềnh, rắn sợ vào cỏ, mất dấu, đứt vết đứt mạch, đều là hình của nó.

Đồi thấp lẫn trong sương
Đồi thấp mờ trong sương, không có hình cố định: Hữu Bật theo tám diệu mà cao thấp, huyệt ổ gà. Ảnh: Sergei Gussev, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.
右弼形如仄月梭印。經曰:右弼本來無正形,形隨八曜高低生。拋梭馬跡,線如絲,蛛絲過水,上灘魚,驚蛇入草,失踪跡,斷迹斷脉,尋來無數者,皆其形也。……右弼穴雞窠。窠宜端巧,左右均平,弦稜端正,以臍圓開面為真,微曆輪弦泡突為的;臍輕面潤,稜仄窩深為假。

Dịch: Hữu Bật hình như trăng nghiêng, thoi, ấn. Kinh nói: Hữu Bật vốn không có hình chính, hình theo tám diệu mà cao thấp sinh ra. Thoi ném, dấu ngựa, chỉ như tơ, tơ nhện qua nước, cá lên ghềnh, rắn sợ vào cỏ, mất tung tích, đứt vết đứt mạch, tìm vô số, đều là hình của nó. … Huyệt Hữu Bật là ổ gà. Ổ nên đoan xảo, hai bên đều bằng, cung gờ ngay ngắn, lấy rốn tròn mở mặt là thật, hơi có lịch, vòng cung, bọt đột làm đích; rốn nhẹ mặt loãng, gờ lệch oa sâu là giả.

Giảng: Hữu Bật là sao của đồng bằng và long ẩn: tản vào giữa các núi, rơi xuống bình dương, trải thảm trải chiếu, xâu chuỗi dâng sóng. Mười quyết ổ gà kết bằng một câu rất gọn: mở miệng và nhả môi tuy là hai phép, nhưng ở ruộng bằng đất bằng thì lý chỉ là một. Nghĩa là xuống tới đồng bằng thì đừng câu nệ tên huyệt, chỉ xét chỗ khí mở và khí nhả.

Chín sao chín loại huyệt: bảng tóm tắt – 九星穴形總表

Gom lại, mỗi sao có một "huyệt hình gốc": Tham nhũ, Cự oa, Lộc răng lược và tóc xoã, Văn bãi bằng và qua cổ, Liêm lưỡi cày, Vũ thoa kiềm, Phá giáo mác, Phụ tổ én, Bật ổ gà. Đây là bảng tra giúp đứng trên long mà đoán trước hình huyệt phía trước.

Bảng tóm tắt chín sao và chín loại huyệt hình
Tham nhũ, Cự oa, Lộc răng lược, Văn bãi bằng, Liêm lưỡi cày, Vũ thoa kiềm, Phá giáo mác, Phụ tổ én, Bật ổ gà. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa

Mỗi sao cũng có dấu "thật" và dấu "giả" riêng, và gần như mọi dấu giả đều quy về ba thứ: cứng thẳng không mặt, nước âm chảy sát, không có đệm phía dưới. Ngược lại, dấu thật quy về: mở mặt, có cung gờ, có đệm, nước dương ôm hai bên. Thuộc bảng này thì đọc bất kỳ sao nào cũng có cùng một lối xét.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Theo Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa), cửu tinh huyệt pháp là một hệ phân loại hình núi rất hữu ích, miễn là hiểu đúng chỗ đứng của nó. Phong Thuỷ Liên Hoa đặt khí làm gốc: sao chỉ là cách gọi tên hình mà khí đã tạo ra trên thân long. Long mang khí gì thì hiện sao ấy, sao ấy thì nở hoa ấy. Đó cũng là ý của câu "rễ và hoa" trong Long Kinh.

Sơ đồ rễ và hoa: thân long, phân phách và huyệt tinh trong cửu tinh huyệt pháp
Thân long là rễ mang khí, phân phách là cành nơi sao bác hoán, huyệt là hoa: long mang khí gì thì hiện sao ấy, sao ấy nở hoa ấy. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa

Điểm Phong Thuỷ Liên Hoa nhấn mạnh là lời dặn của chính Diệp Cửu Thăng: chỉ cán long mới để sao trên long quyết được hình huyệt; long phân phách thì phải quay về Song Đàm và Ngụ Hình Luận mà nhận huyệt tại chỗ. Người học hay mắc lỗi thấy một ngọn núi "giống chuông" là đi tìm huyệt kiềm, không xét long cán hay long nhánh, không xét khí đã bác hoán thuần tuý chưa.

Phần quyết của từng sao (đè sát, tránh sát, cắt hoả, gối đỉnh, bỏ đỉnh theo cung) là thủ pháp. Lý pháp thì chia sẻ được: vì sao Phá Quân phải xử lý chân Hoả, vì sao Văn Khúc hay lệch. Còn đứng ở đâu, đè bao nhiêu, cắt chỗ nào thì phải học tại hiện trường.

Hiểu lầm thường gặp về cửu tinh huyệt pháp – 常見誤解

Hiểu lầm lớn nhất là "chỉ ba cát mới tốt, sáu diệu là xấu". Diệp Cửu Thăng nói rõ long quý cần cả chín sao; ba cát là chỗ bác hoán để kết, sáu diệu là thế, là cành lá, là hộ vệ.

Sơ đồ năm hiểu lầm thường gặp về cửu tinh huyệt pháp
Sáu diệu không phải xấu; Liêm Trinh là tổ không kết; sao là hình núi chứ không phải hướng; sạch hay vụn quyết định tốt xấu. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa
  • "Thấy núi Liêm Trinh là có đại huyệt." Liêm Trinh là tổ, vốn không kết; phải chuyển thành sao non mới kết huyệt lưỡi cày.
  • "Sao trên long luôn quyết được hình huyệt." Chỉ đúng trọn với cán long; long phân phách thì sao và huyệt không còn ứng chặt.
  • "Lộc Tồn là sao xấu." Gò nhỏ tròn sạch là lộc, vỡ vụn mới là sát; Lộc Tồn mang lộc xen ba cát là đất đại quý.
  • "Hữu Bật không có hình nên không cần xét." Hữu Bật là sao của long ẩn và đồng bằng; không có hình cố định nên càng phải xét khí mở và khí nhả.
  • "Hình tượng sao ứng đúng chức quan." Các tên như cáo vàng, ngự bình là cách gọi tượng; phải đọc theo khí và cục, không gán máy móc.

Tóm lại: Cửu tinh huyệt pháp dạy đọc sao trên long để đoán hình huyệt phía trước: Tham nhũ, Cự oa, Lộc răng lược, Văn bãi bằng, Liêm lưỡi cày, Vũ thoa kiềm, Phá giáo mác, Phụ tổ én, Bật ổ gà. Long quý cần cả chín sao; phép này đúng trọn với cán long, còn long phân phách thì phải nhận huyệt tại chỗ.

Bài trước: Địa Lý Đại Thành (23) – Đạt Tăng vấn đáp phần Sơn Pháp 達僧問答. Bài sau: Địa Lý Đại Thành (25) – Đảo ảnh thuyết, Lập Truỳ Phú.

Nguồn: Địa Lý Đại Thành (地理大成), Sơn Pháp Toàn Thư quyển bảy, "Kết tác pháp long tinh biến huyệt bộ · Cửu tinh huyệt pháp", gồm lời dẫn, Luận cửu tinh, Cửu tinh tổng luận, phần tả hình và huyệt pháp của chín sao, và Bổ Phá Quân huyệt đồ, bản khắc Học Sơn Đường năm Khang Hy Bính Tý (1696), tập một. Các đoạn chép: lời dẫn, tổng luận, đoạn tả hình và quyết huyệt của từng sao; lời quyết dưới các hình vẽ huyệt được thuật ý. Một tiêu đề hình trong phần Tả Phụ trang khắc bị sót chữ, không chép. Chữ dị thể đổi về chính thể. Hình gốc trích từ chính bản khắc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Thuộc chín sao và chín loại huyệt là phần Thư; đứng trên long mà nhận ra ngọn này là Vũ Khúc thật hay Phá Lộc giả dạng, long này là cán hay nhánh, huyệt phía trước nên tìm thoa hay kiềm, là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Cửu tinh huyệt pháp là gì? – 九星穴法是何

Là quyển bảy Sơn Pháp Toàn Thư trong Địa Lý Đại Thành, dạy lấy sao trên long (cửu tinh của Dương Quân Tùng) để đoán trước hình huyệt phía trước, kèm huyệt pháp có hình vẽ cho từng sao.

Chín sao kết những loại huyệt gì? – 九星各結何穴

Tham Lang kết nhũ, Cự Môn kết oa, Lộc Tồn kết răng lược và tóc xoã, Văn Khúc kết bãi bằng, lòng bàn tay, qua cổ, Liêm Trinh kết lưỡi cày, Vũ Khúc kết thoa kiềm, Phá Quân kết giáo mác, Tả Phụ kết tổ én, Hữu Bật kết ổ gà.

Vì sao Liêm Trinh không kết huyệt? – 廉貞何以不結

Vì Liêm Trinh là tổ của các sao, thô hùng như lửa. Chỉ khi chuyển bác thành sao non, mạch rủ hoà hoãn, mới kết huyệt lưỡi cày.

Ba cát sáu diệu là gì? – 三吉六曜

Ba cát là Tham Lang, Cự Môn, Vũ Khúc; sáu diệu là Lộc Tồn, Văn Khúc, Liêm Trinh, Phá Quân, Tả Phụ, Hữu Bật. Long quý cần cả hai: sáu diệu cho thế và hộ vệ, ba cát cho chỗ bác hoán để kết.

Cửu tinh huyệt pháp dùng cho long nào? – 用於何龍

Đúng trọn cho cán long, nơi sao trên long và huyệt ứng nhau. Với long phân phách, phải dựa vào Đạo Pháp Song Đàm và Ngụ Hình Luận để nhận huyệt tại chỗ.

Từ khoá: cửu tinh huyệt pháp · 九星穴法 · cửu tinh · tham lang · cự môn · vũ khúc · ba cát sáu diệu · địa lý đại thành · phong thủy âm trạch

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…