Địa Lý Đại Thành
地理大成 (山法全書 卷之十五 · 砂法部 · 樂山 · 照星 · 屏樂 · 羅城 · 水口砂)
Tác giả: Diệp Thái 葉泰 (tự Cửu Thăng 九升, người Cổ Vụ 古婺, đời Thanh) tập chú · Diệp Tú Vu Kiên tham · Ngô Cương Quân Đại đính
Bản gốc: Học Sơn Đường 學山堂 khắc năm Khang Hy 35 (1696), Sơn Pháp Toàn Thư quyển 15 (Sa pháp bộ), tập hai.
Lạc sơn luận (樂山論), Chiếu tinh luận (照星論), Bộ long nhận cách ca (步龍認格歌), Bình lạc luận (屏樂論), Giáp sơn luận, La thành luận, Thuỷ khẩu sa luận, Thái Hoa luận thuỷ khẩu và Luận viễn tú tạp sa là chuỗi chín đoạn ngắn trong quyển mười lăm Sơn Pháp Toàn Thư của Địa Lý Đại Thành, xếp sau phần long hổ, chu tước. Nếu bài 47 bàn những sa sát bên huyệt (long, hổ, án), thì chín đoạn này bàn những sa đứng sau lưng, hai bên xa và vòng ngoài cùng: núi gối, núi chiếu, núi kẹp, la thành, và các sa canh cửa nước. Bài này dịch và giảng chín đoạn ấy.
Trả lời nhanh: Lạc sơn là núi gối đỡ sau huyệt, cần nhất cho huyệt long ngang và huyệt não lõm; chữ 樂 đọc như "nhân giả nhạo sơn", lấy ý người nhân thì thọ. Chiếu tinh là núi che sau chủ tinh, quý nhất là thổ tinh như bình phong, rồi đến đại kim tinh. Sách nói phú quý của huyệt ở long, tôn quý ở bình lạc sau lưng; thà không có triều án chứ không thể không có lạc bình. La thành là núi xa bao quanh như thành, phải kín. Sa thuỷ khẩu có năm loại: hãn môn (hai núi đứng hai bên cửa nước), hoa biểu (một núi đứng riêng), la tinh (đá tròn vuông lấp cửa nước), thú tinh (núi hình thú canh cửa) và bắc thần (núi đá cao lớn chắn ngay thuỷ khẩu).
Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa) giảng rằng nhà ở cần "có chỗ dựa": sau lưng phải vững thì người mới yên. Lạc sơn và chiếu tinh trong Địa Lý Đại Thành chính là chỗ dựa ấy của huyệt mộ.
Lạc sơn là gì và vì sao gắn với chữ "thọ"? – 樂山論
Lạc sơn là núi gối đỡ sau huyệt. Long đến chống lưng (long thẳng vào huyệt) và chủ tinh đã có đỉnh thì không bàn lạc sơn; còn huyệt long ngang kết bên, huyệt não nghiêng không xương, não lõm, yên ngựa thì đều cần lạc sơn sát thân, chủ tinh lõm não không nổi thì càng cần. Sách giải chữ 樂 đọc như trong "nhân giả nhạo sơn" (người nhân thích núi), lấy ý "người nhân thì thọ": chủ tinh có đầu cao thì thọ, không đầu thì không thọ, có lạc sơn nổi đỉnh lên thì thọ.

樂山論
樂山者。穴後之護托也。撞背來龍。及主星之起頂者。皆不論樂。若橫龍側結。及側腦沒骨凹腦拳鞍等穴。俱要貼身之樂山。而主星凹腦不起者。要樂尤緊。蓋主星之腦高則主壽。無腦則不壽也。托山之以樂名者。原爲壽而言也。易言之。樂山樂字讀用仁者樂山之音。取仁者壽之意。蓋主星凹腦則無壽。有樂山奏起頂來則壽矣。故樂山之體。要尊重高聳。緊貼穴星爲真。若低矮濶遠。則其力微而無用也。妙法龍真穴的。有橫龍凹腦無特樂而大貴者。蓋富貴出在龍身上也。回龍不論照星樂山。
Dịch: Lạc sơn là núi hộ đỡ sau huyệt. Long đến chống lưng và chủ tinh đã nổi đỉnh thì đều không bàn lạc. Nếu long ngang kết bên, cùng các huyệt não nghiêng không xương, não lõm, yên quyền, đều cần lạc sơn sát thân; mà chủ tinh lõm não không nổi thì cần lạc càng gấp. Vì não chủ tinh cao thì chủ thọ, không có não thì không thọ. Núi đỡ mà lấy tên "lạc" vốn là nói về thọ. Nói cách khác, chữ 樂 trong lạc sơn đọc theo âm "nhân giả nhạo sơn", lấy ý "người nhân thì thọ". Vì chủ tinh lõm não thì không thọ, có lạc sơn đưa đỉnh lên thì thọ. Cho nên thể lạc sơn phải tôn trọng cao vút, áp sát huyệt tinh mới thật; nếu thấp lùn rộng xa thì sức nhỏ mà vô dụng. Phép diệu: long thật huyệt đúng, có huyệt long ngang não lõm không có lạc riêng mà vẫn đại quý, vì phú quý ra ở thân long. Hồi long thì không bàn chiếu tinh, lạc sơn.
Giảng: Lối giải chữ 樂 bằng câu "nhân giả nhạo sơn, nhân giả thọ" trong Luận Ngữ là một cách chơi chữ có ý: núi sau huyệt được ví như cái gối cho người nằm, cái gối cao vững thì người yên. Điều kiện quan trọng là "áp sát huyệt tinh": núi sau lưng ở xa, thấp, rộng thì không phải lạc sơn. Câu cuối cũng đáng nhớ: long thật thì không có lạc sơn vẫn đại quý; nghĩa là lạc sơn là phụ, long là chính.
Chiếu tinh là gì và Bộ long nhận cách ca dạy gì? – 照星論 · 步龍認格歌
Chiếu tinh là núi che ngồi sau chủ tinh; sau huyệt gọi chiếu tinh, trước mặt gọi ứng tinh. Long chống lưng thì lấy chính long tinh làm chiếu tinh; long ngang kết bên thì lấy núi khác làm chiếu tinh. Đứng ở án sơn trước minh đường nhìn lại, thấy núi sau tôn nghiêm cao lớn, đứng như vách thì ắt là đất đại quý. Chiếu tinh lấy thổ tinh như bình phong là nhất, đại kim tinh thứ hai. Bộ long nhận cách ca dặn: bàn huyệt không bàn long là ngồi trong mờ mịt; long thật ắt có cách, cứ sau huyệt mà tìm.

照星論
照星者。主星後之蓋座也。穴後曰照星。前朝曰應星。……撞背來龍。即以龍星爲照星。若橫側之結。則以他山爲照星。向明堂案山上望之。若尊嚴高大。壁立於後。必係大貴之地。若星峯散亂。離穴前好看。終非尊貴之所也。照星以土屏爲第一。大金星次之。橫水帳中天木火亦好。若高大則俱吉。低小則無用。亦有貴穴無照星者。未有有大照星而不貴者也。……庸俗但以朝山尖秀爲貴斷。殊不知穴之富貴在龍。其尊貴在蓋座。
步龍認格歌
論穴不論龍。正坐渺茫中。大抵真龍必有格。穴後好尋索。便從穴後現真形。應似谷中聲。穴後星辰如不出。脉上要尋覓。只從脉上認巒頭。莫向兩旁求。兩旁見格縱好看。終非是吉斷。有時穴後見星辰。元不出龍身。名曰照星一般取。事業皆堪許。
Dịch: Chiếu tinh là núi che ngồi sau chủ tinh. Sau huyệt gọi là chiếu tinh, trước chầu gọi là ứng tinh; nói chiếu ứng là có huyệt tốt thì tự nhiên có sao tốt đến chiếu ứng. Long đến chống lưng thì lấy long tinh làm chiếu tinh; nếu kết ngang bên thì lấy núi khác làm chiếu tinh. Từ án sơn trước minh đường nhìn lên, nếu tôn nghiêm cao lớn, đứng như vách phía sau, ắt là đất đại quý; nếu đỉnh sao tán loạn, rời huyệt mà đẹp phía trước, rốt cuộc không phải chỗ tôn quý. Chiếu tinh lấy thổ tinh bình phong là thứ nhất, đại kim tinh thứ hai; thuỷ tinh ngang làm màn, giữa nổi mộc hoả cũng tốt. Cao lớn thì đều tốt, thấp nhỏ thì vô dụng. Cũng có huyệt quý không có chiếu tinh, nhưng chưa có chỗ có đại chiếu tinh mà không quý. Người tầm thường chỉ lấy triều sơn nhọn đẹp mà đoán quý, không biết phú quý của huyệt ở long, tôn quý ở núi che ngồi. Bộ long nhận cách ca: bàn huyệt không bàn long là ngồi trong mờ mịt. Đại để long thật ắt có cách, sau huyệt dễ tìm; liền từ sau huyệt hiện chân hình, ứng như tiếng vọng trong hang. Sao sau huyệt nếu không hiện thì phải tìm trên mạch; chỉ từ trên mạch nhận loan đầu, đừng tìm hai bên; hai bên thấy cách dù đẹp, rốt cuộc không phải đoán tốt. Có khi sau huyệt thấy sao mà vốn không ra từ thân long, gọi là chiếu tinh, lấy như nhau, sự nghiệp đều có thể hứa.
Giảng: Một câu sắc của đoạn này là "phú quý ở long, tôn quý ở núi che ngồi", đối lại thói quen chỉ nhìn núi trước mặt (triều sơn) để đoán sang hèn. Cách kiểm tra rất thực tế: đi ra án trước minh đường, quay lại nhìn huyệt, xem núi sau lưng có đứng như vách không. Bộ long nhận cách ca thêm một nguyên tắc: cách của long phải tìm trên mạch chính sau huyệt, không tìm ở hai bên; núi đẹp hai bên không thay được núi chính sau lưng.
Bình lạc luận và giáp sơn: vì sao "thà không có triều án"? – 屏樂論 · 夾山論
Bình lạc luận nhắc lại ý chiếu tinh và nói mạnh hơn: người đời tìm long điểm huyệt phần nhiều tham triều đối nhọn đẹp mà đoán quý, không biết phú quý của huyệt ở long, tôn trọng ở bình lạc. Dù là lạc mượn, lạc chống lưng, lạc xa, lạc gần, lạc cách sông, ắt phải có một sao chính diện cao lớn đứng như vách sau lưng mới là đẹp. Ngự bình là nhất, đại kim tinh thứ hai, mộc hoả thứ ba; thà không có triều đối, không thể không có lạc bình. Giáp sơn là hai đỉnh nổi riêng hai bên long huyệt kẹp chầu; phải có cả hai bên mới thật.

屏樂論
世人尋龍點穴。多貪朝對尖秀。漫作貴斷。殊不知穴之富貴在龍。其尊重在屏樂。立穴處不論借樂撞背樂。遠樂近樂隔河樂。必是得一星辰正面高大壁立於後。方是托樂之美。若山峯亂漫障托。雖穴道無有凹缺。終不尊貴。如星辰作樂托者。御屏第一。大金星次之。木火又次之。水星必竟如屏方爲好樂。樂星高大。最爲妙絕。撞背者力量最大。借樂者次之。寧可無朝對。不可無樂屏也。
夾山論
夾山者。龍穴兩旁特起星峯拱夾之山也。以兩邊俱有爲真。一邊有者不取。龍身有兩峯拱夾曰天乙太乙。穴旁有兩峯拱夾曰才道夾耳。惟貴地有之。尋常之地則無此。
Dịch: Bình lạc luận: người đời tìm long điểm huyệt, phần nhiều tham triều đối nhọn đẹp mà đoán quý bừa, không biết phú quý của huyệt ở long, tôn trọng ở bình lạc. Chỗ lập huyệt không kể lạc mượn, lạc chống lưng, lạc xa, lạc gần, lạc cách sông, ắt phải được một sao chính diện cao lớn đứng như vách phía sau mới là cái đẹp của lạc đỡ. Nếu đỉnh núi lộn xộn che đỡ, dù đường huyệt không lõm khuyết, rốt cuộc không tôn quý. Sao làm lạc đỡ thì ngự bình thứ nhất, đại kim tinh thứ hai, mộc hoả lại thứ nữa; thuỷ tinh rốt cuộc phải như bình phong mới là lạc tốt. Sao lạc cao lớn là tuyệt diệu nhất. Chống lưng thì sức lớn nhất, mượn lạc thứ hai. Thà không có triều đối, không thể không có lạc bình. Giáp sơn luận: giáp sơn là núi hai bên long huyệt nổi riêng đỉnh sao chầu kẹp. Lấy hai bên đều có làm thật, một bên có thì không lấy. Thân long có hai đỉnh chầu kẹp gọi là Thiên Ất, Thái Ất; bên huyệt có hai đỉnh chầu kẹp gọi là tài đạo giáp nhĩ. Chỉ đất quý mới có, đất thường không có.
Giảng: Câu "thà không có triều đối, không thể không có lạc bình" là một thứ tự ưu tiên rõ ràng: sau lưng quan trọng hơn trước mặt. Lý do là sau lưng là chỗ khí đến và chỗ che gió; trước mặt chỉ là chỗ nhìn ra. "Giáp sơn" thì nhấn vào tính đối xứng: một bên có một bên không thì không tính. Thiên Ất, Thái Ất là tên hai sao trong thiên văn cổ, được mượn để gọi hai núi kẹp thân long.
La thành là gì và vì sao long nhánh "mượn thành"? – 羅城論
La thành là núi xa xung quanh xếp như tường thành, vòng ngoài long hổ và án. La thành nên vây kín, kỵ khuyết lõm thưa hở. Đất lớn thì thế la thành lớn, đất nhỏ thì cục la thành nhỏ; la thành kín nhiều lớp thì phát phúc sâu dày. Nhưng phải nhận kỹ: long lớn mới dùng được la thành lớn; long nhánh chia ra dù nằm trong la thành lớn chỉ là kết nhờ thành mượn chủ, mượn la thành để kết cục, mà la thành thật ra không phải của nó.

羅城論
羅城者。乃周圍遠山羅列如城。環於龍虎几案之外者是也。宜圍繞周密。忌缺陷疎漏。地大則羅城之勢大。地小則羅城之局小。羅城周密重重。則發福深厚。然羅城要仔細辨認。大龍方能用大羅城。分劈之枝龍。雖居大羅城之內。乃傍城借主之結。借羅城以結局。而羅城實非其有也。
Dịch: La thành là núi xa xung quanh xếp như thành, vòng ngoài long hổ và án. Nên vây quanh kín đáo, kỵ khuyết lõm thưa hở. Đất lớn thì thế la thành lớn, đất nhỏ thì cục la thành nhỏ. La thành kín đáo nhiều lớp thì phát phúc sâu dày. Nhưng la thành phải nhận kỹ: long lớn mới dùng được la thành lớn; long nhánh chẻ ra dù ở trong la thành lớn, chỉ là kết nương thành mượn chủ, mượn la thành để kết cục, mà la thành thật không phải của nó.
Giảng: Ý "mượn thành" rất quan trọng khi đánh giá đất trong một thung lũng lớn: cả vùng được núi bao kín không có nghĩa mọi gò trong đó đều hưởng trọn. Gò nào là long chính của vùng thì la thành là của nó; gò nhánh chỉ "ở nhờ". Cách nhìn này cũng dùng cho dương trạch: một khu đô thị có sông núi bao quanh, nhưng mỗi ngôi nhà vẫn phải xét thế riêng của mình.
Năm loại sa canh thuỷ khẩu – 水口砂論
Sa thuỷ khẩu có năm loại. Hãn môn là hai đỉnh đứng đối nhau ở thuỷ khẩu, nước chảy ra giữa. Hoa biểu là một đỉnh đứng riêng ở thuỷ khẩu. La tinh là khối đá tròn vuông lấp ở thuỷ khẩu. Thú tinh là núi hai bờ thuỷ khẩu sinh thành hình thú như sư tử, voi, rùa, rắn canh cửa. Bắc thần là núi đá cao lớn tôn nghiêm đứng thẳng, cao vượt mọi núi, chắn ngay thuỷ khẩu. Sách nói hoa biểu chỉ đất lớn mới có, thú tinh chỉ đất vương hầu mới có, bắc thần chỉ đất cấm mới có.

水口砂論
水口砂有五。曰捍門。曰華表。曰羅星。曰獸星。曰北辰也。捍門者。兩峯峙立於水口。水流其中出者是也。華表者。一峯特立於水口者是也。三星大地方有。羅星者。方圓之石。塞於水口者是也。獸星者。水口兩岸之山。生成獸形。如獅象把門。龜蛇把門者是也。王侯之地方有。北辰者。高大石山。尊嚴挺立。獨高於衆。正當水口者是。惟禁地方有此也。
Dịch: Sa thuỷ khẩu có năm: hãn môn, hoa biểu, la tinh, thú tinh, bắc thần. Hãn môn là hai đỉnh đứng đối ở thuỷ khẩu, nước chảy ra giữa. Hoa biểu là một đỉnh đứng riêng ở thuỷ khẩu; đất lớn bậc tam tinh mới có. La tinh là đá vuông tròn lấp ở thuỷ khẩu. Thú tinh là núi hai bờ thuỷ khẩu sinh thành hình thú, như sư tử voi canh cửa, rùa rắn canh cửa; đất vương hầu mới có. Bắc thần là núi đá cao lớn, tôn nghiêm đứng thẳng, cao riêng hơn mọi núi, đứng ngay thuỷ khẩu; chỉ đất cấm mới có.
Giảng: Năm loại sa thuỷ khẩu có thể xếp theo độ "khoá" tăng dần: hãn môn (hai cột cửa), hoa biểu (một cột), la tinh (một khối chắn giữa dòng), thú tinh (núi hình thú canh hai bờ), bắc thần (một núi đá lớn chắn ngay cửa). Điểm chung là chúng làm dòng nước ra phải chậm lại, uốn quanh, không đi thẳng. Các lời "chỉ đất vương hầu, đất cấm mới có" là cách sách cổ nói mức độ hiếm và quý. Bài 55 (Thuỷ khẩu luận) sẽ trở lại chủ đề này từ phía nước.
Thái Hoa Kinh luận thuỷ khẩu: đá lạ, cửa nhiều lớp – 太華論水口
Bài ca Thái Hoa luận thuỷ khẩu nói: tướng soái công hầu và sang hèn đều phân ở thành môn thuỷ khẩu. Thuỷ khẩu giao nhau sinh đá lạ thì xét lớn nhỏ cao thấp mà luận nặng nhẹ; cửa long một lớp cao hơn một lớp thì đời đời con cháu không nghèo; núi lớn ôm lên, thành môn đóng thì đời hưởng vinh hoa lâu dài; thuỷ khẩu một lớp thấp hơn một lớp, không sinh đá lạ thì nghèo. Thấy thành môn ba năm khúc gấp, đầm sâu ở thuỷ khẩu ba năm dặm là đất quý.

太華論水口 太華仙訣論城門。此法分明世罕聞。將相公侯并貴賤。皆在城門水口分。水口交羅生怪石。大小高低論重輕。……千般怪石生於水。定有真龍裏面藏。……龍門一重高一重。代代兒孫不解窮。大山擁起城門閉。世享榮華得久長。水口一重低一重。不生奇石定貧窮。縱饒父好兒須敗。一代風光便見凶。若見城門三五折。兒孫定與國王親。水口深潭三五里。定爲相國萬民欽。……小小石頭出小富。代代兒孫禾米陳。大者帶小最爲吉。見孫永遠發滔滔。此是太華論水口。有人傳得姓名高。
Dịch: Tiên quyết Thái Hoa bàn thành môn, phép này rõ ràng mà đời ít nghe. Tướng soái công hầu cùng sang hèn đều phân ở thành môn thuỷ khẩu. Thuỷ khẩu giao nhau sinh đá lạ, lớn nhỏ cao thấp mà luận nặng nhẹ. Nghìn thứ đá lạ sinh trong nước, ắt có chân long ẩn ở bên trong. Cửa long một lớp cao hơn một lớp thì đời đời con cháu chẳng biết nghèo; núi lớn ôm lên, thành môn đóng thì đời hưởng vinh hoa được lâu dài. Thuỷ khẩu một lớp thấp hơn một lớp, không sinh đá lạ thì ắt nghèo; dù cha tốt con cũng bại, một đời phong quang rồi thấy hung. Nếu thấy thành môn ba năm khúc gấp, con cháu ắt được thân cận vua; thuỷ khẩu đầm sâu ba năm dặm thì ắt làm tướng quốc muôn dân kính. Đá nhỏ nhỏ thì ra giàu nhỏ, đời đời con cháu thóc gạo chất cũ; lớn kèm nhỏ là tốt nhất, con cháu mãi mãi phát dồi dào. Đây là Thái Hoa bàn thuỷ khẩu, người truyền được thì tên tuổi cao.
Giảng: Bỏ qua các lời đoán chức tước, bài ca có ba quy tắc thực địa: thuỷ khẩu càng nhiều lớp càng tốt, lớp sau cao hơn lớp trước là khí càng vào càng được giữ; thuỷ khẩu có đá chắn, đầm sâu là nước bị hãm lại; thành môn uốn ba năm khúc là nước không đi thẳng. Câu "nghìn thứ đá lạ sinh trong nước, ắt có chân long ẩn bên trong" là một dấu hiệu nhận biết: thuỷ khẩu khoá chặt thì bên trong đáng tìm.
Viễn tú và tạp sa: núi xa nhìn thấy từ huyệt – 論遠秀雜砂
Viễn tú là các đỉnh xa lưng trời ngoài triều án; tạp sa là các núi lẻ trong ngoài án, tả hữu. Phàm lên huyệt nhìn thấy đều có ứng nghiệm. Hoả tinh gọi văn bút, mộc tinh gọi quý nhân, thổ tinh gọi ngự bình, thuỷ tinh gọi cẩm trướng, kim tinh gọi chung cổ, hai đỉnh gọi thiên mã. Đại để lấy nhọn, tròn, vuông, ngay làm tốt; méo, xiên, thô ngoan làm xấu. Người xưa bàn tới ba nghìn sa cách, nhưng sách nói không cần vụn vặt như thế.

論遠秀雜砂
遠秀者。朝案外天半之遠峰。雜砂者。案山內外左右之雜山也。凡登穴見者。俱有應驗。火曰文筆。木曰貴人。土曰御屏。水曰錦帳。金曰鐘鼓。雙頂曰天馬。大約以尖圓方正爲吉。歪斜頑蠢爲凶。古人論此有三千砂格。然亦不必如此瑣細也。今附砂斷一章於下。大象亦不外是矣。
Dịch: Viễn tú là đỉnh xa lưng trời ngoài triều án; tạp sa là núi lẻ trong ngoài án sơn, tả hữu. Phàm lên huyệt thấy được đều có ứng nghiệm. Hoả gọi là văn bút, mộc gọi là quý nhân, thổ gọi là ngự bình, thuỷ gọi là cẩm trướng, kim gọi là chuông trống, hai đỉnh gọi là thiên mã. Đại để lấy nhọn, tròn, vuông, ngay làm tốt; méo xiên thô ngoan làm xấu. Người xưa bàn điều này có ba nghìn sa cách, nhưng cũng không cần vụn vặt như thế. Nay phụ một chương đoán sa ở dưới, đại tượng cũng không ra ngoài đó.
Giảng: Bảng tên ngũ tinh (văn bút, quý nhân, ngự bình, cẩm trướng, chung cổ, thiên mã) là bảng gọi hình núi xa theo năm hành, dùng chung trong nhiều sách hình thế. Quy tắc gọn nhất là câu "nhọn, tròn, vuông, ngay là tốt; méo, xiên, thô ngoan là xấu". Lời "không cần vụn vặt ba nghìn sa cách" của Diệp Cửu Thăng là lời dặn đáng quý; chương đoán sa phụ sau (bài 49) mới là nơi các lời đoán chi tiết được chép.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Phong Thuỷ Liên Hoa đọc chín đoạn này thành ba vòng bảo vệ: vòng sau lưng (lạc sơn, chiếu tinh, bình lạc), vòng hai bên (giáp sơn) và vòng ngoài cùng (la thành, thuỷ khẩu). Ở dương trạch, ba vòng ấy là: tường hoặc khối nhà cao phía sau làm chỗ dựa, hai bên có nhà hoặc cây kẹp vừa phải, và cả khu phố có lối ra khúc khuỷu, không thông thẳng.

Điểm thứ hai là câu "thà không có triều đối, không thể không có lạc bình". Thầy Vũ Giới thường thấy người ta chọn nhà vì "view" phía trước mà quên phía sau trống trải, gió lùa. Theo sách, chỗ dựa sau lưng quan trọng hơn cảnh trước mặt.
Điểm thứ ba là phép "mượn thành". Khi xem một khu đất trong vùng núi bao, phải hỏi: gò này là long chính hay long nhánh? Nhận ra điều ấy ngoài thực địa là nhãn pháp. Lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Hiểu lầm thường gặp về lạc sơn, la thành và thuỷ khẩu sa
Hiểu lầm thường gặp nhất là chỉ nhìn núi trước mặt để đoán sang hèn. Sách nói thẳng phú quý ở long, tôn quý ở núi che ngồi sau lưng.

- Núi sau nào cũng là lạc sơn: lạc sơn phải tôn trọng, cao vút, áp sát huyệt tinh; thấp lùn rộng xa thì vô dụng.
- Một bên có núi đẹp là giáp sơn: giáp sơn phải có cả hai bên.
- Ở trong la thành lớn là hưởng trọn: long nhánh chỉ "mượn thành", la thành không phải của nó.
- Đọc lời đoán chức tước theo số đá, số khúc như lời hứa: đó là cách sách cổ nói độ quý; quy tắc thật là thuỷ khẩu nhiều lớp, có chắn, uốn khúc.
- Học thuộc ba nghìn sa cách: Diệp Cửu Thăng nói không cần vụn vặt; nhớ nguyên tắc nhọn tròn vuông ngay là đủ.
Tóm lại – 總結: Lạc sơn là núi gối sát sau huyệt, cần nhất cho huyệt long ngang, não lõm; chữ 樂 lấy ý người nhân thì thọ. Chiếu tinh là núi che ngồi sau chủ tinh, thổ bình là nhất; phú quý ở long, tôn quý ở núi che ngồi; thà không có triều án, không thể không có lạc bình. Giáp sơn phải đủ hai bên. La thành phải kín; long nhánh chỉ mượn thành. Sa thuỷ khẩu có năm: hãn môn, hoa biểu, la tinh, thú tinh, bắc thần; thuỷ khẩu càng nhiều lớp, càng có đá chắn, càng uốn khúc càng quý.
Bài trước: Địa Lý Đại Thành (47) – Long hổ, án sơn, ứng tinh và chu tước 龍虎 · 朱雀. Bài sau: Địa Lý Đại Thành (49) – Sa pháp thượng thiên, hạ thiên và tiêu sa đoán pháp.
Nguồn: Địa Lý Đại Thành (地理大成), Sơn Pháp Toàn Thư quyển 15 (Sa pháp bộ), tờ 18a–22b: Lạc sơn luận, Chiếu tinh luận, Bộ long nhận cách ca, Bình lạc luận, Giáp sơn luận, La thành luận, Thuỷ khẩu sa luận, Thái Hoa luận thuỷ khẩu, Luận viễn tú tạp sa; bản khắc Học Sơn Đường năm Khang Hy Bính Tý (1696). Hiệu đính: Bộ long nhận cách ca trong mục lục gốc ghi là "tiết văn" (trích); bài ca Thái Hoa luận thuỷ khẩu dài, các câu đoán chức tước chỉ dịch chọn lọc. Sách thuộc công cộng. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, ghi phương vị lạc sơn, chiếu tinh và thuỷ khẩu.
- Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
- Vẽ Mặt Bằng: vẽ chỗ dựa sau nhà và lối ra của khu đất.
- Kệ Tam Hợp trên Kho Sách Quý: các sách long, huyệt, sa, thuỷ đọc kèm.
Bài liên quan – 相關文章
- Địa Lý Đại Thành (47): Long hổ, án sơn, ứng tinh và chu tước
- Địa Lý Đại Thành (46): Tiêu sa nhập thức ca, Thiên kim sa quyết
- Địa Lý Đại Thành (45): Tam thần bổ luận, thượng sa và hạ sa
- Hám Long Kinh: đề yếu, tổng luận núi Tu Di
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Thuộc năm loại sa thuỷ khẩu và câu "thà không có triều án, không thể không có lạc bình" là phần Thư; đứng ở án quay lại mà thấy núi sau đứng như vách hay tán loạn, nhận ra long chính hay long nhánh mượn thành là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Lạc sơn là gì? – 樂山
Là núi gối đỡ sát sau huyệt, cần nhất cho huyệt long ngang kết bên và huyệt não lõm. Chữ 樂 đọc như "nhân giả nhạo sơn", lấy ý người nhân thì thọ.
Chiếu tinh khác lạc sơn thế nào? – 照星
Chiếu tinh là núi che ngồi sau chủ tinh, nhìn từ án trước minh đường thấy đứng như vách; lạc sơn là núi áp sát gối đỡ huyệt. Chiếu tinh lấy thổ tinh bình phong là nhất.
Vì sao "thà không có triều án"? – 寧可無朝對
Vì phú quý của huyệt ở long, tôn quý ở bình lạc sau lưng; núi trước mặt chỉ là phụ. Sách xếp chỗ dựa sau lưng trên cảnh trước mặt.
Năm loại sa thuỷ khẩu là gì? – 水口五砂
Hãn môn (hai đỉnh đối nhau), hoa biểu (một đỉnh đứng riêng), la tinh (đá tròn vuông lấp cửa nước), thú tinh (núi hình thú canh hai bờ) và bắc thần (núi đá lớn chắn ngay thuỷ khẩu).
"Mượn la thành" nghĩa là gì? – 借羅城
Là long nhánh nằm trong la thành của long lớn, nương thành mà kết cục, nhưng la thành không phải của nó; sức hưởng không bằng long chính.









