💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Địa Lý Đại Thành (47): Long hổ, án sơn, ứng tinh và chu tước 龍虎 · 朱雀

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Địa Lý Đại Thành (47): Long hổ, án sơn, ứng tinh và chu tước 龍虎 · 朱雀

Địa Lý Đại Thành
地理大成 (山法全書 卷之十五 · 砂法部 · 龍虎 · 案山 · 應星 · 朱雀)
Tác giả: Diệp Thái 葉泰 (tự Cửu Thăng 九升, người Cổ Vụ 古婺, đời Thanh) tập chú · Diệp Tú Vu Kiên tham · Ngô Cương Quân Đại đính
Bản gốc: Học Sơn Đường 學山堂 khắc năm Khang Hy 35 (1696), Sơn Pháp Toàn Thư quyển 15 (Sa pháp bộ), tập hai.

Long hổ, án sơn, ứng tinh và chu tước là bốn loại sa gần huyệt nhất, được Địa Lý Đại Thành bàn liền một mạch trong quyển mười lăm Sơn Pháp Toàn Thư. Mỗi loại có một bài luận của Diệp Cửu Thăng làm cương (Long hổ luận, Án sơn luận, Ứng tinh luận), kèm các ca quyết cổ làm mục: Long hổ thuyết với mười cát cách và mười hung cách, Long hổ ca, Long hổ đoán, Chu tước ca và Chu tước đoán. Bài này dịch các bài luận và tóm ý các ca quyết.

Trả lời nhanh: Theo Địa Lý Đại Thành, long hổ là hai cánh tay của tinh huyệt, là "nô sa" phục vụ huyệt, đẹp nhất khi cong mềm ôm vào, từ sau huyệt thấp dần ra trước như sừng trâu; kỵ ngẩng đầu lấn chủ, gãy lưng lõm gió. Án sơn ở trước huyệt, ôm cong như đai ngọc, cung nằm; cục thuận dùng hạ sa nghịch thuỷ làm án, cục nghịch và cục ngang dùng thượng sa thuận thuỷ làm án. Ứng tinh tức triều sơn là "khách", gần thì phải mở mặt có tình, xa thì phải đẹp đoan chính; án gần quan trọng hơn triều xa.

Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa) dạy phu thê chính phối: long với hổ phải là một cặp hài hoà. Long hổ ca nói gọn: "Long phải hàng, hổ phải phục; hổ thuần long cuộn mới là phúc."

Long hổ là gì và thế nào là long hổ đẹp? – 龍虎論

Long hổ là hai cánh tay của tinh huyệt: bên trái là thanh long, bên phải là bạch hổ. Diệp Cửu Thăng gọi long hổ là "nô sa", tức sa đầy tớ làm việc cho huyệt; đã là đầy tớ thì phải có dáng đầy tớ: cong mềm ôm vào, từ sau huyệt thấp dần ra trước như sừng trâu.

Núi Yên Tử với sườn núi hai bên
Núi Yên Tử (Quảng Ninh): long hổ là hai cánh núi ôm, phải thuận và có tình với huyệt. Ảnh: Bùi Thụy Đào Nguyên, Wikimedia Commons, Public domain.
龍虎論
龍虎者。穴星之兩臂。左曰青龍。右曰白虎。乃穴星効用之奴砂也。有穴星自出兩臂者。有有虎無龍。或有龍無虎。以來龍之帳角。或他來之山奏成者。有穴星全無龍虎。或用龍身之帳角。或用兩邊之客山者。總之既爲龍虎。則爲奴砂。奴砂要得奴砂之體。但喜彎環軟抱。自穴後漸漸低至穴前。如牛角者爲美。大忌昂頭而嫉主。折腰而凹風。……臃腫破碎。反背斜飛。硬直短縮。皆不吉也。大抵近穴之砂。要看情意。遠立之砂。要看秀麗。龍虎乃最親最近之砂。極要環抱有情得用爲吉。已上乃常道也。妙法只看龍真穴的。有兩邊全無龍虎。一條孤龍。只用自己兩邊裀褥潤厚而結者。有一邊全無空曠陽風而結者。

Dịch: Long hổ là hai cánh tay của tinh huyệt, bên trái gọi thanh long, bên phải gọi bạch hổ, là nô sa phục vụ tinh huyệt. Có loại tinh huyệt tự mọc hai tay; có loại có hổ không long hoặc có long không hổ, lấy góc trướng của long đến hoặc núi nơi khác tới hợp thành; có loại tinh huyệt hoàn toàn không có long hổ, dùng góc trướng của thân long hoặc núi khách hai bên. Tóm lại đã là long hổ thì là nô sa, nô sa phải có thể của nô sa: chỉ ưa cong vòng mềm ôm, từ sau huyệt thấp dần tới trước huyệt như sừng trâu là đẹp. Đại kỵ ngẩng đầu mà ghen chủ, gãy lưng mà lõm gió; sưng phù vỡ vụn, quay lưng bay xiên, cứng thẳng ngắn rụt đều không tốt. Đại để sa gần huyệt thì xem tình ý, sa đứng xa thì xem đẹp đẽ; long hổ là sa thân nhất gần nhất, rất cần ôm vòng có tình, được dùng là tốt. Trên đây là đạo thường. Diệu pháp chỉ xem long thật huyệt đúng: có nơi hai bên hoàn toàn không có long hổ, một long đơn độc, chỉ nhờ đệm nệm hai bên của chính mình dày nhuận mà kết; có nơi một bên hoàn toàn trống trải, gió dương mà vẫn kết.

Giảng: Câu "sa gần xem tình ý, sa xa xem đẹp đẽ" là một nguyên tắc phân tầng rất gọn: càng gần huyệt thì càng cần "có lòng", càng xa thì mới đến lượt "đẹp mặt". Long hổ gần nhất nên cái cần nhất là ôm. Hình ảnh "từ sau huyệt thấp dần ra trước như sừng trâu" mô tả một cánh tay hạ dần, không ngóc đầu lên cao hơn huyệt. "Ngẩng đầu ghen chủ" là khi đầu long hay hổ cao vượt tinh huyệt, như đầy tớ đứng cao hơn chủ.

Mười cát cách và mười hung cách của long hổ gồm những gì? – 龍虎說十吉十凶

Long hổ thuyết liệt kê mười cát cách và mười hung cách. Mười cát cách là: hàng phục, tỷ hoà, tốn nhượng, bài nha, đới ấn, đới hốt, đới kiếm, đới nha đao, giao hội, khai bột. Mười hung cách là: tương đấu, tương thôn, tương xạ, phi tẩu, thôi xa, chiết tý, phản bối, đoản súc, thuận liệp, giao lộ.

Sơ đồ so sánh long hổ hàng phục ôm như sừng trâu với long hổ hung ngẩng đầu, gãy lưng
Long hổ tốt cong mềm, thấp dần ra trước, ôm vào huyệt, long hơi trội hơn hổ; long hổ hung thì ngẩng đầu cao hơn huyệt, gãy lưng lõm gió, quay lưng bay đi. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa
龍虎說
青龍宜起靡而蜿蜒。白虎宜俯伏而馴頫。無龍要水遶左邊。無虎要水居右畔。……環抱穴。遮蔽八風。勿令吹散生氣。始作吉凶各有十格。十吉格曰。降伏。比和。遜讓。排衙。帶印。帶笏。帶劍。帶牙刀。交會。開脖。是也。十凶格曰。相鬭。相吞。相射。飛走。推車。折臂。反背。短縮。順擸。交路。是也。更有高壓。强硬。擺面。斷腰。孳拳。槌胸。拭淚。下堂。鑽懷。走竄。尖射。逼狹。反走。斜飛。低陷。昂頭。……嫉主。破碎。巉岩。粗惡。……皆忌之。虎爭尤可畏。

Dịch: Thanh long nên nổi lên mà uốn khúc, bạch hổ nên cúi phục mà thuần. Không có long thì cần nước quanh bên trái, không có hổ thì cần nước ở bên phải. Ôm vòng lấy huyệt, che tám phương gió, đừng để thổi tan sinh khí. Cát hung mỗi bên có mười cách. Mười cát cách: hàng phục, tỷ hoà, tốn nhượng, bài nha (xếp hàng như quan nha), đới ấn, đới hốt, đới kiếm, đới nha đao, giao hội, khai bột (mở cổ). Mười hung cách: tương đấu (đánh nhau), tương thôn (nuốt nhau), tương xạ (bắn nhau), phi tẩu (bay chạy), thôi xa (đẩy xe), chiết tý (gãy tay), phản bối (quay lưng), đoản súc (ngắn rụt), thuận liệp (xuôi theo nước), giao lộ (đường đi cắt qua). Lại có: đè cao, cứng rắn, ngoảnh mặt, đứt lưng, nắm đấm, đấm ngực, lau nước mắt, xuống minh đường, chui vào lòng, chạy trốn, nhọn bắn, ép hẹp, quay chạy, bay xiên, thấp hõm, ngẩng đầu, ghen chủ, vỡ vụn, đá lởm chởm, thô ác… đều kỵ. Hổ tranh càng đáng sợ.

Giảng: Câu "không có long thì cần nước quanh bên trái, không có hổ thì cần nước ở bên phải" cho thấy chức năng mới là chính: thứ gì ôm được huyệt, che được gió thì thay được long hổ. Danh sách hung cách rất dài nhưng gom lại chỉ có ba nhóm: quá mạnh (đè, đấu, nuốt, bắn, ngẩng đầu), quá yếu (gãy, ngắn, thấp hõm) và vô tình (quay lưng, bay chạy, xuôi theo nước). Câu "hổ tranh càng đáng sợ" khớp với nguyên tắc "long được lấn hổ, hổ không được lấn long" trong Long hổ đoán.

Long hổ ca và Long hổ đoán dặn những điều chính nào? – 龍虎歌 · 龍虎斷

Long hổ ca và Long hổ đoán là hai bài vè ngắn gán hoạ phúc cho từng dáng long hổ. Ý chính có thể gom lại: long hổ hai bên đều đặn, ôm như vòng ngọc là tốt; long hàng hổ phục, "chỉ được long lấn hổ, không được hổ lấn long"; long hổ hai bên có gió lõm, quay lưng, nhọn bắn, chạy theo nước là xấu.

Đoạn tranh Thiên lý giang sơn đồ của Vương Hy Mạnh
Thiên lý giang sơn đồ (千里江山圖), Vương Hy Mạnh (王希孟) đời Bắc Tống: các lớp núi ôm lấy nước như long hổ. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.
龍虎歌
龍勢在看左右。一手不回終有咎。左龍右虎兩邊齊。兒孫世世多田土。……左右龍虎有凹風。寡母主家男夭壽。龍要降。虎要伏。虎馴龍蟠方是福。若還龍虎不相饒。兄弟相爭難共屋。虎要彎。龍要闘。龍虎包藏似玉環。此是福龍來結穴。家中金玉積如山。……龍首低。虎雄欺。虎高龍矮不相宜。長子貧窮小子富。蓋緣山水不相齊。……
龍虎斷
龍虎兩平正。富貴天然定。……龍虎兩分飛。父子各東西。……龍虎兩純和。子息便登科。……龍虎似連珠。家門富有餘。……只可龍欺虎。不可虎欺龍。龍畔重重起。長男多富貴。虎畔叠峰高。小子盡英豪。

Dịch ý: Thế long xem ở hai bên; một tay không quay về thì rốt cuộc có lỗi. Long trái hổ phải hai bên đều, con cháu đời đời nhiều ruộng đất. Long hổ có gió lõm thì xấu. Long phải hàng, hổ phải phục; hổ thuần long cuộn mới là phúc. Nếu long hổ không nhường nhau thì anh em tranh nhau khó ở chung nhà. Hổ phải cong, long phải ôm; long hổ bao giấu như vòng ngọc, đó là long phúc đến kết huyệt. Đầu long thấp, hổ mạnh lấn; hổ cao long thấp không hợp. Long hổ đoán: long hổ hai bên bằng chính thì phú quý tự nhiên; long hổ hai bên chia bay thì cha con mỗi người một ngả; long hổ hai bên thuần hoà thì con cháu đỗ đạt; long hổ như chuỗi ngọc thì nhà giàu có dư. Chỉ được long lấn hổ, không được hổ lấn long. Bên long trùng trùng nổi lên thì trưởng nam phú quý; bên hổ đỉnh chồng cao thì con út anh hào.

Giảng: Hai bài vè này có rất nhiều câu đoán theo phòng (trưởng, giữa, út), theo hoạ phúc cụ thể, và không ít câu đoán hung rất nặng nề. Bài viết chỉ chọn những câu nói về nguyên tắc hình thế; những lời đoán hoạ cụ thể là cách nói của sách cổ, giữ trong nguyên văn để tra cứu, không dùng để phán đoán người. Điều đáng giữ là ba ý: hai bên phải cân, hai bên phải nhường, và long được trội hơn hổ.

Án sơn nên thế nào và lấy sa nào làm án? – 案山論

Án sơn là sa trước huyệt, như cái án quý nhân ngồi tựa, trong thì thu khí long huyệt, ngoài thì chặn nước xung bắn. Án đẹp nhất khi cong vòng hướng ôm như đai ngọc, như cung nằm; ngang như đàn cầm, vuông như đài là thứ hai; phình mặt, vỡ, nghiêng là không tốt. Án gần nên là sao dáng nằm, án xa nên là sao dáng ngồi; án cao vút đứng sừng sững là lấn chủ.

Sơ đồ cách chọn án sơn: cục thuận lấy hạ sa nghịch thuỷ, cục nghịch và ngang lấy thượng sa thuận thuỷ
Án Sơn luận nói cục thuận thuỷ thì hạ sa nghịch thuỷ vòng ra trước làm án; cục nghịch, cục ngang thì thượng sa thuận thuỷ che qua làm án, kết mới thật. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa
案山論
案山者。穴前之砂。猶貴人所據之案也。內以收龍穴之氣。外以擋衝射之水。最宜彎環向抱。如玉帶眠弓方美。或横如琴。方如臺者次之。而飽面破斜。則不吉也。緊近則宜眠體之星。寬遠則宜坐體之星。若高聳峙立。則欺主而失體矣。案之與穴。關係非輕。順局則宜下砂逆水爲案。逆局横局。則宜上砂順水爲案。結作方真。尋龍經云。凡看地須看案。有案兜關氣不渙。逆砂順案抱爲祥。齊眉應心莫斜竄是也。庸俗只愛逆砂來作案。不管龍局之順逆。故所下皆花假耳。妙法只要龍真穴的。即無案有朝亦結。朝案俱無。堂有聚水亦結。

Dịch: Án sơn là sa trước huyệt, như cái án quý nhân ngồi tựa; trong để thu khí long huyệt, ngoài để chặn nước xung bắn. Tốt nhất là cong vòng hướng ôm như đai ngọc, cung nằm; hoặc ngang như đàn cầm, vuông như đài là thứ hai; phình mặt, vỡ, nghiêng thì không tốt. Gần sát thì nên sao thể nằm, rộng xa thì nên sao thể ngồi; nếu cao vút đứng sững thì lấn chủ, mất thể. Án với huyệt quan hệ không nhẹ. Cục thuận thì nên lấy hạ sa nghịch thuỷ làm án; cục nghịch, cục ngang thì nên lấy thượng sa thuận thuỷ làm án, kết mới thật. Tầm Long Kinh nói: phàm xem đất phải xem án, có án ôm khoá thì khí không tan; sa nghịch án thuận ôm là lành, ngang mày ứng tim đừng xiên chạy. Kẻ tầm thường chỉ thích sa nghịch đến làm án, không xét long cục thuận nghịch, nên chỗ táng đều là hoa giả. Diệu pháp chỉ cần long thật huyệt đúng: không có án mà có triều cũng kết; triều án đều không, minh đường có nước tụ cũng kết.

Giảng: Án sơn luận nối thẳng với Tam thần bổ luận: loại sa nào làm án phụ thuộc vào cục thuận hay nghịch, giống như hạ sa thu khí. Ở cục thuận thuỷ, hạ sa nghịch thuỷ vòng ra trước làm án; ở cục nghịch và ngang, thượng sa thuận thuỷ che qua trước làm án, đúng như lời "đại địa phần nhiều lấy thượng sa làm án" ở bài trước. Chuẩn "ngang mày ứng tim" cũng lặp lại chuẩn "ngang vai ứng tim" của triều sơn trong Tiêu sa nhập thức ca.

Ứng tinh (triều sơn) là khách: vì sao án gần quan trọng hơn triều xa? – 應星論

Ứng tinh tức triều sơn, là "khách" đối với tinh huyệt là "chủ". Diệp Cửu Thăng nói có chủ tốt ắt có khách hiền, xem khách biết chủ; nhưng sa phía trước lấy án gần làm gấp, triều xa là thứ yếu. Người đời ham triều xa nhọn đẹp mà bỏ án gần, là bỏ cái đúng mà theo cái sai.

Núi Ngự Bình nhìn từ thành phố Huế
Núi Ngự Bình: tiền án của kinh thành Huế, một ví dụ rõ về án gần quan trọng hơn triều xa. Ảnh: Lưu Ly, Wikimedia Commons, CC BY 3.0.
應星論
應星者。即朝山也。穴星爲朝山之主。朝山爲穴星之賓。故幹龍大結。則有特來之山作朝。若枝龍小結。止可借朝。無特朝矣。總之不論特朝借朝。俱係賓山。既有好主。必有賢賓。觀賓可以知主者。故朝山近。則宜開面有情。高低得體。而以飽面臃腫破碎欺凌爲忌也。朝山遠。則宜秀麗端巧。而以歪斜頑惡爲忌也。朝山不吉。猶如惡賓來家。寧有利乎。雖然前砂以近案爲緊。遠朝次之。世人多貪遠朝尖秀而舍近案。不知迎近是而貪遠非也。妙法。龍穴真的。無朝亦貴。曾公云。且尋坐下正龍位。雖無朝山也尊貴。若龍穴不真。縱好朝山亦無用。劉公云。坐山若無真氣脉。面前空有萬重山。

Dịch: Ứng tinh tức là triều sơn. Tinh huyệt là chủ của triều sơn, triều sơn là khách của tinh huyệt. Cho nên cán long kết lớn thì có núi đặc lai làm triều; chi long kết nhỏ thì chỉ mượn triều, không có đặc triều. Tóm lại dù đặc triều hay mượn triều đều là núi khách; đã có chủ tốt ắt có khách hiền, xem khách có thể biết chủ. Triều sơn gần thì nên mở mặt có tình, cao thấp hợp thể, kỵ phình mặt sưng phù vỡ vụn lấn ép; triều sơn xa thì nên đẹp đẽ đoan chính, kỵ méo lệch thô ác. Triều sơn không tốt như khách dữ đến nhà, sao có lợi được. Tuy vậy sa phía trước lấy án gần làm gấp, triều xa là thứ; người đời phần nhiều ham triều xa nhọn đẹp mà bỏ án gần, không biết đón gần là đúng, ham xa là sai. Diệu pháp: long huyệt thật đúng thì không có triều cũng quý. Tăng Công nói: hãy tìm đúng vị chính long dưới chỗ ngồi, dù không có triều sơn cũng tôn quý. Nếu long huyệt không thật thì triều sơn đẹp mấy cũng vô dụng. Lưu Công nói: núi ngồi nếu không có khí mạch thật, trước mặt dẫu vạn trùng núi cũng là không.

Giảng: Câu của Lưu Công ở đây chính là câu trong bài Thuỷ khẩu của Tam Bảo Kinh táng pháp, chỉ đổi "ba hợp thuỷ" thành "khí mạch thật". Cả hai đều nói một điều: chủ quyết định, khách chỉ là phụ. Hình ảnh chủ và khách cũng giúp nhớ thứ tự xem đất: trước hết hỏi chủ (long huyệt) có thật không, rồi mới hỏi khách (triều sơn) có hiền không.

Chu tước ca và Chu tước đoán nhận định thế nào? – 朱雀歌 · 朱雀斷

Chu tước ca và Chu tước đoán là hai bài vè về núi phía trước huyệt (chu tước), gồm cả án và triều. Ý chính: chu tước đầu cao như măng nhọn trước án là cách thượng; điểm huyệt phải đối khách hiền, khách không có tình thì đừng thân; án cao ngang mày thấp ứng tim; án trùng trùng khoá lại, ngoài hẹp trong rộng mới quý.

Sơ đồ chu tước dáng cung cong ôm vào so với lưng cung quay ra, và thế chủ yếu khách mạnh
Chu tước cong như cánh cung ôm về huyệt là quý, quay lưng cung ra ngoài là xấu; núi chủ thấp núi khách cao là chủ yếu khách mạnh, không phải huyệt lành. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa
朱雀歌
妙玄機。看朱雀。朱雀頭高爲上格。似笋尖尖出案前。此是貴峰相對作。凡點穴。對賢賓。若無情意莫相親。賓主不明休錯認。時師着眼細推尋。點穴法。看臺案。臺案分明值萬貫。高應齊眉低應心。莫教穴外星峰亂。……案重重。關鎖住。外窄內寬方是貴。……主山低。客山高。玄武無位也徒勞。主弱客强非吉穴。奴來欺主逞强豪。……識星砂。要真訣。不是師傳莫亂說。說得砂真禍福真。不真水底撈明月。
朱雀斷
朱雀彎弓勢。銀帶羅衣貴。朱雀似背弓。向着定孤窮。朱雀如滿月。富貴人傳說。朱雀似連珠。家門富貴餘。……朱雀不回頭。遊蕩出他州。……朱雀如屏風。爵位定豐隆。

Dịch ý: Huyền cơ diệu ở chỗ xem chu tước. Chu tước đầu cao là cách thượng, như măng nhọn nhô trước án là đỉnh quý đối nhau. Phàm điểm huyệt phải đối khách hiền; nếu không có tình ý thì đừng thân; chủ khách không rõ thì đừng nhận nhầm. Phép điểm huyệt xem đài án; đài án rõ ràng đáng vạn quan; cao ứng ngang mày, thấp ứng tim; đừng để ngoài huyệt sao đỉnh lộn xộn. Án trùng trùng khoá lại, ngoài hẹp trong rộng mới là quý. Núi chủ thấp, núi khách cao, huyền vũ không có vị cũng uổng; chủ yếu khách mạnh không phải huyệt lành, như đầy tớ lấn chủ. Nhận sao nhận sa cần chân quyết, không phải thầy truyền thì đừng nói bừa; nói sa đúng thì hoạ phúc đúng, không đúng thì như mò trăng đáy nước. Chu tước đoán: chu tước dáng cung cong là quý; như lưng cung quay ra là xấu; như trăng tròn, như chuỗi ngọc, như bình phong là phú quý; chu tước không quay đầu là con cháu lang bạt.

Giảng: Chu tước ca có một câu nên đặt lên đầu mọi bài sa ca: "không phải thầy truyền thì đừng nói bừa; nói sa đúng thì hoạ phúc đúng, không đúng thì như mò trăng đáy nước". Đó là lời tự nhận của chính sách cổ rằng phần đoán theo hình sa cần truyền thụ và kiểm chứng, không thể học vẹt. Hai cặp đối nên nhớ: "cung cong" với "lưng cung", "chủ thấp khách cao" với "ngoài hẹp trong rộng".

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Phong Thuỷ Liên Hoa đọc phần long hổ, án, triều theo quan hệ chủ và tớ, chủ và khách. Long hổ là tớ, án là bàn, triều là khách, còn tinh huyệt là chủ. Thầy Vũ Giới nói "Không có Hình thì Khí không tụ. Không có Cục tốt thì hướng tốt cũng chẳng để làm gì." Cục tốt ở đây là khi tớ biết phục, khách biết chầu, chủ đứng chính giữa.

Lăng Môn của Trường Lăng nhà Minh tựa núi
Trường Lăng nhà Minh (Bắc Kinh) tựa núi Thiên Thọ: có chủ, có long hổ, có án mới đủ cục. Ảnh: Daniel Case, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Điểm thứ hai là phép âm dương trong cặp long hổ. "Long phải hàng, hổ phải phục", "long được lấn hổ, hổ không được lấn long" là cách người xưa nói về thế cân bằng có chủ thứ: không phải hai bên bằng nhau tuyệt đối, mà một bên dẫn, một bên theo. Thầy Vũ Giới gọi đó là phu thê chính phối, và ở dương trạch, cặp long hổ là hai dãy nhà, hai bức tường hay hai hàng cây hai bên căn nhà.

Điểm thứ ba là câu "án gần quan trọng hơn triều xa". Trong Hình Pháp Liên Hoa, thứ ở sát nhà (sân, cổng, toà nhà đối diện gần) tác động trước thứ ở xa (núi, toà cao tầng xa). Nhận ra một án sơn có tình hay lấn chủ, một long hổ hàng phục hay đấu nhau là nhãn pháp; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Hiểu lầm thường gặp về long hổ, án và triều

Hiểu lầm thường gặp nhất là nghĩ long hổ càng cao càng to càng tốt. Long hổ luận nói ngược lại: long hổ là nô sa, phải cong mềm, thấp dần ra trước như sừng trâu; ngẩng đầu cao hơn tinh huyệt là "ghen chủ", là hung.

Kinh thành Huế nhìn từ trên cao
Kinh thành Huế từ trên cao: sông Hương làm minh đường, núi Ngự Bình làm án. Ảnh: Christophe95, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
  • Không có long hổ thì bỏ đất: sách nói có long đơn độc nhờ đệm nệm hai bên dày nhuận vẫn kết; không có long thì cần nước quanh bên trái, không có hổ thì cần nước bên phải.
  • Ham triều xa nhọn đẹp mà bỏ án gần: Ứng tinh luận nói đón gần là đúng, ham xa là sai.
  • Án nào cũng phải là sa nghịch thuỷ: cục nghịch và cục ngang thì án đúng là thượng sa thuận thuỷ.
  • Án càng cao càng vững: án cao vút đứng sững là lấn chủ; chuẩn là ngang mày ứng tim.
  • Tra lời đoán hoạ phúc trong Long hổ đoán, Chu tước đoán như bảng tra: chính Chu tước ca dặn không có thầy truyền thì đừng nói bừa.

Tóm lại – 總結: Long hổ là nô sa, cong mềm ôm vào, thấp dần ra trước như sừng trâu; kỵ ngẩng đầu ghen chủ, gãy lưng lõm gió; long hàng hổ phục, long được lấn hổ chứ hổ không được lấn long. Án sơn ôm như đai ngọc cung nằm, cục thuận dùng hạ sa nghịch thuỷ làm án, cục nghịch và ngang dùng thượng sa thuận thuỷ. Triều sơn là khách, án gần quan trọng hơn triều xa; long huyệt thật thì không có triều cũng quý.

Bài trước: Địa Lý Đại Thành (46) – Tiêu sa nhập thức ca và Thiên kim sa quyết 消砂入式歌. Bài sau: Địa Lý Đại Thành (48) – Bộ long nhận cách ca, bình lạc luận và thuỷ khẩu luận (sắp đăng).

Nguồn: Địa Lý Đại Thành (地理大成), Sơn Pháp Toàn Thư quyển 15 (Sa pháp bộ), tờ 8b–18a: Long hổ luận, Long hổ thuyết, Long hổ ca, Long hổ đoán, Án sơn luận, Ứng tinh luận, Chu tước ca, Chu tước đoán; bản khắc Học Sơn Đường năm Khang Hy Bính Tý (1696). Hiệu đính: một chữ trước 臃腫 ở Long hổ luận và vài chữ trong Long hổ đoán, Chu tước ca bản khắc mờ, bài bỏ qua hoặc chỉ thuật ý các câu ấy; các lời đoán hoạ cụ thể trong hai bài "đoán" chỉ dịch chọn lọc. Sách thuộc công cộng. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Thuộc mười cát cách, mười hung cách và chuẩn án ngang mày ứng tim là phần Thư; đứng ở huyệt mà nhìn ra long hổ hàng phục hay đấu nhau, án có tình hay lấn chủ là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Vì sao long hổ được gọi là "nô sa"? – 龍虎奴砂

Vì long hổ là hai cánh tay phục vụ tinh huyệt. Đã là đầy tớ thì phải có dáng đầy tớ: cong mềm ôm vào, thấp dần ra trước, không ngẩng đầu cao hơn chủ.

Không có long hoặc không có hổ thì sao? – 無龍無虎

Long hổ thuyết nói không có long thì cần nước quanh bên trái, không có hổ thì cần nước ở bên phải. Long hổ luận còn nói long huyệt thật thì một bên trống trải gió dương, hoặc cả hai bên không có long hổ, vẫn có thể kết.

Án sơn nên cao bao nhiêu? – 案山高低

Án gần nên là sao dáng nằm, án xa nên là sao dáng ngồi; chuẩn chung là cao ngang mày, thấp ứng tim. Án cao vút đứng sững trước huyệt là lấn chủ.

Án sơn và triều sơn khác nhau thế nào? – 案與朝

Án sơn là sa gần ngay trước huyệt, như cái bàn, thu khí và chặn nước. Triều sơn (ứng tinh) là núi xa hơn ngoài án, là khách đối với chủ. Sách nói án gần quan trọng hơn triều xa.

"Long được lấn hổ, hổ không được lấn long" nghĩa là gì? – 龍欺虎

Là câu trong Long hổ đoán: bên long trội hơn bên hổ thì chấp nhận được, bên hổ trội lấn bên long thì xấu. Đó là cách người xưa nói về thế cân bằng có chủ thứ giữa hai cánh tay của huyệt.

Từ khoá: long hổ · 龍虎論 · án sơn · 案山論 · triều sơn · ứng tinh · chu tước · sa pháp · địa lý đại thành · phong thủy âm trạch

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…