Địa Lý Đại Thành
地理大成 (山法全書 卷之十五 · 砂法部 · 秀砂論 · 太華經官曜禽星禽鬼論 · 禽鬼歌)
Tác giả: Diệp Thái 葉泰 (tự Cửu Thăng 九升, người Cổ Vụ 古婺, đời Thanh) tập chú · Diệp Tú Vu Kiên tham · Ngô Cương Quân Đại đính
Bản gốc: Học Sơn Đường 學山堂 khắc năm Khang Hy 35 (1696), Sơn Pháp Toàn Thư quyển 15 (Sa pháp bộ), tập hai.
Tú sa luận (秀砂論), Thái Hoa luận quan diệu (太華論官曜), Thái Hoa luận cầm tinh (太華論禽星), Thái Hoa luận cầm quỷ tinh (太華論禽鬼星) và Cầm quỷ ca (禽鬼歌) khép lại quyển mười lăm, phần Sa pháp của Sơn Pháp Toàn Thư trong Địa Lý Đại Thành. Cả năm đoạn bàn bốn loại "sa đẹp" mà sách gọi là tú sa: quan (官), quỷ (鬼), cầm (禽), diệu (曜). Đoạn văn xuôi Tú sa luận định nghĩa rõ từng loại; các bài ca của Thái Hoa Kinh thì ca ngợi và đoán. Bài này dịch và giảng năm đoạn ấy, nhấn vào chỗ khó nhất: phân biệt diệu tinh với hình sát.
Trả lời nhanh: Tú sa gồm quan, quỷ, cầm, diệu. Quan là núi kéo ra sau lưng án sơn, phải quay đầu, không được dài đi. Quỷ là núi kéo ra sau huyệt, phải ôm lấy thân làm chỗ dựa. Cầm là gò tròn nhỏ ở hai bên hẻm, trên mái chèo của long hay quanh huyệt; to thì gọi là kho lẫm, ở thuỷ khẩu thì gọi la tinh, nhưng không nên ở trong minh đường. Diệu là núi kéo ra ngoài khuỷu long hổ, quý nhất và khó nhận nhất: sa thường quý ở ngược nước, riêng diệu lại nên thuận nước; mũi nhọn nghiêng ra ngoài theo nước là minh diệu, mũi nhọn nghiêng vào đâm huyệt là hình sát. Sách dẫn Dương công: long thật huyệt thật mà không có diệu thì con cháu ít đỗ đạt.
Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa) thường nhắc rằng cùng một hình mà hướng khác nhau thì nghĩa khác hẳn. Diệu tinh và hình sát trong bài này là ví dụ rõ nhất: cùng là mũi nhọn, quay ra là quý, quay vào là sát.
Tú sa gồm quan, quỷ, cầm, diệu là những sa nào? – 秀砂論
Tú sa là quan, quỷ, cầm, diệu. Quan là núi kéo ra sau lưng án trước mặt; nếu nổi thêm một sao, đứng ở huyệt thấy được thì gọi là "hiện diện quan". Quan kéo ra tuy quý nhưng không được quá dài, dài quá thì chia khí, nên nói "quan phải quay đầu, quỷ phải tựa vào". Quỷ là núi kéo ra sau huyệt, làm chỗ dựa ôm huyệt là tốt; quan quỷ phải chiếu ứng nhau. Cầm là gò tròn nhỏ, ở hai bên hẻm, trên mái chèo của long, hoặc trước sau tả hữu huyệt; to thì gọi là kho lẫm, chủ giàu; ở thuỷ khẩu gọi là la tinh, lấp nước chủ giàu; nhưng không nên ở trong long hổ, minh đường.

秀砂論
秀砂者。官鬼禽曜也。官者。前案背後拖出之山也。若再起一星。穴上見者。曰現面官。官星拖出雖貴。尖秀然亦不可太長。太長亦能分氣不吉。故曰官要回頭。鬼要就。回頭者。不長去也。就者。抱本身也。鬼者。穴後拖出之山。以作靠抱穴爲吉。官鬼兩星。要相照應。太華經云。鬼星定用官星對。便是金牌榜上人。有鬼只是聰明子。有官無鬼祿難明。禽者。小圓墩也。或居峽之兩邊。或帶在龍之棹棹上。或居穴之前後左右。大者曰倉庫星。此星單主發富。若居於水口之間。則曰羅星。亦是塞水主富。但不宜在龍虎明堂內。……曜者。龍虎肘外拖出之山。尖直者曰木曰火。方圓者曰土曰金。又有從龍虎嘴頭出者。曰明曜。明曜只有木火。
Dịch: Tú sa là quan, quỷ, cầm, diệu. Quan là núi kéo ra sau lưng án trước mặt; nếu nổi lại một sao, ở huyệt thấy được thì gọi là hiện diện quan. Quan tinh kéo ra tuy quý, nhọn đẹp, nhưng cũng không được quá dài; quá dài cũng chia khí, không tốt. Cho nên nói: quan phải quay đầu, quỷ phải tựa vào. Quay đầu là không dài đi; tựa vào là ôm lấy bản thân. Quỷ là núi kéo ra sau huyệt, làm chỗ dựa ôm huyệt là tốt. Quan quỷ hai sao phải chiếu ứng nhau. Thái Hoa Kinh nói: quỷ tinh ắt dùng quan tinh đối, liền là người trên bảng vàng; có quỷ chỉ là con thông minh, có quan không quỷ thì lộc khó rõ. Cầm là gò tròn nhỏ, hoặc ở hai bên hẻm, hoặc mang trên mái chèo của long, hoặc ở trước sau tả hữu huyệt. Lớn thì gọi là sao kho lẫm, sao này chỉ chủ phát giàu. Nếu ở giữa thuỷ khẩu thì gọi là la tinh, cũng là lấp nước chủ giàu. Nhưng không nên ở trong long hổ minh đường. Diệu là núi kéo ra ngoài khuỷu long hổ: nhọn thẳng gọi là mộc, là hoả; vuông tròn gọi là thổ, là kim. Lại có cái ra từ đầu mỏ long hổ gọi là minh diệu; minh diệu chỉ có mộc hoả.
Giảng: Bốn tú sa định vị theo bốn chỗ: quan ở sau án (phía trước), quỷ ở sau huyệt (phía sau), diệu ở ngoài khuỷu long hổ (hai bên), cầm là gò nhỏ có thể ở nhiều chỗ. Hai chữ "quay đầu" và "tựa vào" là chìa khoá: quan kéo dài ra mà không quay lại là chia khí đi mất; quỷ kéo ra mà không ôm lại là "cướp" khí. Lời dặn cầm không nên ở trong minh đường cũng đáng chú ý: gò nhỏ ngoài minh đường là kho, nằm ngay trong minh đường lại là vật chắn.
Vì sao diệu tinh quý nhất và khó nhận nhất? – 曜星
Trong bốn sao, diệu quý nhất, cũng khó nhận nhất. Quý vì chỉ long thật quý mới phát được diệu; Dương công nói long thật huyệt thật mà không có diệu thì dù đỉnh sao chiếu trùng trùng, chất ngọc đống vàng, con cháu rốt cuộc ít đỗ đạt. Khó nhận vì: sa thường quý ở ngược nước, riêng diệu lại nên thuận nước; diệu nên dài lớn, có khi dài như một nhánh long chạy đi, thầy thường thấy vào tìm huyệt; và minh diệu nhọn sắc trông giống hình sát. Phân biệt: đầu nhọn nghiêng ra ngoài mà thuận nước là minh diệu; nghiêng vào trong vào đường đâm huyệt là hình sát.

然四星之中。惟曜爲最貴。亦惟曜星難識。何以言其最貴也。真正貴龍。方能發曜。故楊公曰。龍真穴真。若無曜。空有星峯重叠照。縱饒積玉與堆金。兒孫終主登科少。凡地有曜則貴。無曜則不貴也。何以言其難識也。凡砂貴逆水。惟曜宜順。大順水則出官。……更有難識者。曜宜長大。則貴遠大。……長大之曜。非木非火。非土非金。乃水星帶金星之體。從下手順水生出。委蛇頓跌。宛若一枝龍去。庸師見之。無不懽喜于中求穴者。此謂之大曜大貴。乃最難識者也。又有明曜尖利。與刑煞相似。……然曜與刑殺雖相似而不同。自有辨法。凡尖頭斜出外而順水者。乃明曜。若斜向內而入堂射穴者。則刑殺也。又逆水之尖砂曰進田筆。只富不貴。下手順曜到頭反勾轉收水。人見皆喜。不知變貴砂爲富砂。
Dịch: Nhưng trong bốn sao, chỉ diệu là quý nhất, cũng chỉ diệu tinh là khó nhận. Vì sao nói quý nhất? Long quý chân chính mới phát được diệu. Cho nên Dương công nói: long thật huyệt thật nếu không có diệu, uổng có đỉnh sao trùng trùng chiếu; dù chất ngọc đống vàng, con cháu rốt cuộc ít đỗ đạt. Phàm đất có diệu thì quý, không có diệu thì không quý. Vì sao nói khó nhận? Phàm sa quý ở ngược nước, chỉ diệu nên thuận; thuận nước lớn thì ra quan. Lại có chỗ khó nhận hơn: diệu nên dài lớn thì quý xa lớn. Diệu dài lớn không phải mộc, không phải hoả, không phải thổ, không phải kim, mà là thể thuỷ tinh mang kim tinh, từ hạ thủ thuận nước sinh ra, uốn lượn nhấp nhô như một nhánh long chạy đi; thầy tầm thường thấy thì không ai không mừng mà vào trong tìm huyệt. Đó gọi là đại diệu đại quý, là cái khó nhận nhất. Lại có minh diệu nhọn sắc, giống hình sát. Nhưng diệu và hình sát tuy giống mà không đồng, tự có cách phân: phàm đầu nhọn nghiêng ra ngoài mà thuận nước là minh diệu; nếu nghiêng vào trong mà vào đường đâm huyệt thì là hình sát. Lại sa nhọn ngược nước gọi là bút tiến điền, chỉ giàu không quý. Diệu thuận ở hạ thủ đến đầu lại móc quay thu nước, người thấy đều mừng, không biết đã biến sa quý thành sa giàu.
Giảng: Đoạn này là một bài học về "hướng quyết định nghĩa". Cùng một mũi núi nhọn: quay ra ngoài theo dòng nước là diệu (quý), quay vào đâm huyệt là sát (hung), quay ngược dòng nước là bút tiến điền (giàu). Đây cũng là lý do sách nói diệu khó nhận: thầy quen quy tắc "sa phải ngược nước" sẽ chê nhầm diệu thuận nước là "ly hương". Câu về đại diệu "như một nhánh long chạy đi" là lời cảnh báo thực địa: đừng theo nhánh ấy mà tìm huyệt, vì nó là sa của long khác, không phải long.
Thái Hoa luận quan diệu: "hoặc như đao, hoặc như kiếm" – 太華論官曜
Bài ca Thái Hoa luận quan diệu mở bằng câu: nhận hết chân long phải nhận được huyệt, mới đem sao ra phân biệt kỹ; diệu tinh chiếu trùng trùng trước mộ thì con cháu chầu cửa vua. Rồi lặp lại câu Dương công: long thật huyệt thật mà không có diệu thì uổng có sao chiếu. Bài ca liệt kê các dáng diệu: hoặc như đao, hoặc như kiếm, theo nước thuận dòng bay phấp phới; thầy thường chỉ đoán là ly hương, đâu biết bên trong có chân long chiếm. Hoặc như dùi, hoặc như kim, hai bên nhọn chĩa chạy về trước huyệt.

太華論官曜 識盡真龍須識穴。方把星辰細分別。曜星重叠照坟前。子子孫孫朝帝闕。龍真穴真若無曜。空有星辰重叠照。縱饒積穀與堆金。兒孫必定賢良少。或如刀。或如劍。隨水順流飛冉冉。時師只斷是離鄉。豈知內有真龍占。……或如鑽。或如針。兩邊尖射穴前奔。非惟子息多清秀。更還積玉與堆金。……星可照。穴可安。照是豪家便出官。……星不照。官不來。……星若短。只些兒。簿尉丞簽位品低。……穴爲父。星爲母。父母相隨龍即住。宗枝骨肉盡相親。此地千金無買處。官曜二星奇相異。除了此星更無地。
Dịch: Nhận hết chân long phải nhận được huyệt, mới đem tinh thần phân biệt kỹ. Diệu tinh trùng trùng chiếu trước mộ thì con con cháu cháu chầu cửa vua. Long thật huyệt thật nếu không có diệu, uổng có tinh thần trùng trùng chiếu; dù chất thóc đống vàng, con cháu ắt ít người hiền lương. Hoặc như đao, hoặc như kiếm, theo nước thuận dòng bay phấp phới; thầy thường chỉ đoán là ly hương, đâu biết bên trong có chân long chiếm. Hoặc như dùi, hoặc như kim, hai bên nhọn chĩa chạy về trước huyệt; chẳng những con cái nhiều thanh tú, lại còn chất ngọc đống vàng. Sao chiếu được thì huyệt yên được; có chiếu thì nhà hào phú liền ra quan. Sao không chiếu thì quan không đến. Sao nếu ngắn, chỉ chút ít, thì chức nhỏ phẩm thấp. Huyệt là cha, sao là mẹ; cha mẹ theo nhau thì long liền dừng; tông chi cốt nhục đều thân nhau, đất này nghìn vàng không mua được. Quan diệu hai sao lạ khác thường, trừ sao này ra không có đất.
Giảng: Câu mở "nhận hết chân long phải nhận được huyệt, mới đem sao ra phân biệt" đặt đúng thứ tự: long, huyệt trước, sa sau. Hình ảnh "huyệt là cha, sao là mẹ" nói quan hệ phụ thuộc: diệu tinh chỉ có nghĩa khi đi theo một huyệt thật. Các câu về chức tước theo độ dài diệu (ngắn thì chức nhỏ) là cách nói tỉ lệ: diệu càng dài lớn, khí long càng mạnh.
Thái Hoa luận cầm tinh: gò tròn và kho lẫm – 太華論禽星
Bài ca cầm tinh nói: cầm tinh vốn sinh ba chân, cong cong quay lại như sừng trâu; sau huyệt chủ long hai tay đến ôm huyệt gọi là cầm, phải xem kỹ. Long chuỗi ngọc ra là cầm tinh; đỉnh tròn chồng chất từ phía sau đến, kéo đuôi tròn đều là thế cầm. Hoặc thân đá như bánh bao, hoặc như trâu, voi, ba ba đậu; dùi trống cũng là cầm tinh. Vuông tròn quây quanh đủ nuôi của. Một sao khiến người mở hiệu cầm đồ, hai sao vàng bạc vô số, ba sao mua thêm điền trang.

太華論禽星 禽星本來生三脚。彎彎回轉似牛角。穴後主龍兩手到。抱穴名禽細捉摸。串珠龍出是禽星。仔細看形着眼推。圓峯堆叠後頭來。拖尾圓齊禽勢作。或然身石似饅頭。或牛或象或鼈泊。……鼓槌亦是禽星作。方圓團繞足養財。較論多少輕和重。最機眼力自通知。一星令人開質庫。二星金寶家無數。三星能置外庄田。……
Dịch: Cầm tinh vốn sinh ba chân, cong cong quay lại như sừng trâu. Sau huyệt chủ long hai tay đến, ôm huyệt gọi là cầm, phải tìm kỹ. Long chuỗi ngọc ra là cầm tinh, xem kỹ hình mà để mắt suy. Đỉnh tròn chồng chất từ phía sau đến, kéo đuôi tròn đều là thế cầm. Hoặc thân đá như bánh bao, hoặc trâu, hoặc voi, hoặc ba ba đậu. Dùi trống cũng là cầm tinh làm; vuông tròn quây quanh đủ nuôi của. So nhiều ít nặng nhẹ, cơ nhất là nhãn lực tự thông biết. Một sao khiến người mở hiệu cầm đồ; hai sao vàng báu nhà vô số; ba sao mua được điền trang bên ngoài.
Giảng: Cầm tinh trong bài ca rộng hơn định nghĩa văn xuôi: không chỉ gò tròn nhỏ mà cả những gò tròn nối nhau như chuỗi ngọc dọc thân long, những khối đá tròn như bánh bao. Điểm chung là hình tròn, đầy, quây quanh, nên được gắn với "kho", "của". Câu "cơ nhất là nhãn lực tự thông biết" nhận rằng đếm số gò không đủ, phải có mắt.
Thái Hoa luận cầm quỷ tinh: quỷ ở sau, không ở thuỷ khẩu – 太華論禽鬼星
Bài ca cầm quỷ tinh dạy: muốn nhận quỷ tinh thì xem đuôi kéo dài, như chân nghiêng chạm đất, thường ở sau huyệt mới là hình thật, gọi là chân long có thai khí. Quỷ biến ba mươi sáu hình: răng cưa, đuôi rắn trâu chuột hổ, đao giáo, sừng, măng xuân, giá bút. Quỷ phải đối với quan: có quỷ chỉ là con thông minh, có quan không quỷ thì lộc khó rõ; quan quỷ đủ cả là bậc tể tướng. Bài ca kết: thầy thường không biết quỷ, chỉ nói cầm quỷ ở đuôi nước; phàm cầm tinh đều ở phía sau, qua mạch theo long hai bên; thành môn thuỷ khẩu không phải cầm quỷ.

太華論禽鬼星 要識鬼星長拖尾。飛臬如旁脚垂地。常居穴後是真形。名曰真龍有胎氣。或然鋸齒後頭生。或作蛇牛鼠虎尾。……便是鬼星真體勢。變化三十六般形。……鬼星並用官星對。便是金牌榜上人。有鬼只是聰明子。有官無鬼祿難明。官鬼不全官不顯。……官鬼若全爲上相。……多少時師不識鬼。只言禽鬼居水尾。不得明師親指教。却如夜聚把針穿。凡是禽星皆在後。過脉隨龍左右行。城門水口非禽鬼。莫信愚師亂指言。
Dịch: Muốn nhận quỷ tinh thì xem đuôi kéo dài, bay nghiêng như chân bên rủ chạm đất; thường ở sau huyệt là hình thật, gọi là chân long có thai khí. Hoặc răng cưa sinh phía sau, hoặc làm đuôi rắn, trâu, chuột, hổ… đó là thể thế thật của quỷ tinh, biến hoá ba mươi sáu hình. Quỷ tinh ắt dùng quan tinh đối, liền là người trên bảng vàng; có quỷ chỉ là con thông minh, có quan không quỷ thì lộc khó rõ. Quan quỷ không đủ thì quan không hiển; quan quỷ nếu đủ thì là thượng tướng. Biết bao thầy thường không biết quỷ, chỉ nói cầm quỷ ở đuôi nước; không được thầy sáng tự chỉ dạy thì như đêm tối xâu kim. Phàm cầm tinh đều ở phía sau, qua mạch theo long đi hai bên; thành môn thuỷ khẩu không phải cầm quỷ, đừng tin thầy ngu chỉ bừa.
Giảng: Bài ca cải chính một lỗi phổ biến: gọi các gò ở thuỷ khẩu là "cầm quỷ". Theo Thái Hoa Kinh, quỷ (và cầm theo nghĩa của bài ca này) phải ở phía sau, theo long qua mạch; gò ở thuỷ khẩu là la tinh, hãn môn (đã giảng ở bài 48). Cụm "chân long có thai khí" coi quỷ tinh như dấu hiệu long còn sức: long kéo thêm đuôi phía sau huyệt là khí dư, nhưng đuôi ấy phải ôm lại, không được kéo đi xa.
Cầm quỷ ca: cầm, diệu, quan, quỷ vốn cùng một thể – 禽鬼歌
Cầm quỷ ca là bài ca câu ngắn câu dài, mở bằng câu: cầm diệu tinh, nói quan quỷ, chỉ là tham lang nằm dưới đất; gọi cầm, gọi diệu, gọi thú, ba thứ diệu dụng vốn cùng một thể. Thế nào là thật, thế nào là nguỵ? Thật là đoan nghiêm không biến dịch. Bài ca kể rất nhiều tên quỷ: vương hầu diệu như lá cọ, ngũ phủ quỷ như mỏ hạc, tể tướng quỷ ba gò nối như cóc con, thiên thê như bậc thang, ngọc chẩm như gối ngọc. Kết lại: nghênh sơn nghênh thuỷ mới hợp phép.

禽鬼歌 禽曜星。說官鬼。只是貪狼眠地底。曰禽曰曜獸三般。妙用本來同一體。孰爲真。孰爲僞。真者端嚴無變易。忽然一面獨堪觀。只出文章無顯貴。王侯曜。棕櫚巧。芭蕉葉樣隨身遶。更加主地有尊星。官貴始知俱入廟。……宰相鬼。三台位。連連三個蝦蟆子。兩旁如鎗復如刀。分明內有尊星起。……有天梯。有孝順。天梯節節如刀刃。……左插笏。右插笏。不是真龍無此骨。……叉叉頭。靈兒尾。迎送護纏如鋸齒。欲知生死去來因。迎水迎山方得美。……須知官鬼有山遮。若是曜星誰得見。……迎山迎水方合法。……
Dịch: Cầm diệu tinh, nói quan quỷ, chỉ là tham lang nằm dưới đất. Gọi là cầm, là diệu, là thú, ba loại; diệu dụng vốn cùng một thể. Thế nào là thật, thế nào là nguỵ? Thật là đoan nghiêm không biến dịch; chợt chỉ một mặt riêng đáng xem thì chỉ ra văn chương mà không hiển quý. Vương hầu diệu, khéo như cây cọ, dáng lá chuối theo thân quấn; lại thêm đất chủ có tôn tinh thì quan quý mới biết đều đúng chỗ. Tể tướng quỷ, ở vị tam thai, liền liền ba con cóc nhỏ; hai bên như giáo lại như đao, rõ ràng bên trong có tôn tinh nổi. Có thiên thê, có hiếu thuận; thiên thê từng đốt như lưỡi dao. Trái cắm hốt, phải cắm hốt; không phải chân long thì không có xương này. Đầu chạc chạc, đuôi linh nhi, đón đưa hộ quấn như răng cưa; muốn biết nhân sống chết đi lại thì đón nước đón núi mới đẹp. Phải biết quan quỷ có núi che; nếu là diệu tinh thì ai thấy được. Đón núi đón nước mới hợp phép.
Giảng: Câu mở "chỉ là tham lang nằm dưới đất" là một nhận xét hay: cầm, diệu, quan, quỷ đều là dư khí của long (tham lang, sao đứng đầu cửu tinh) bò ra thành các nhánh nhỏ; khác tên vì khác vị trí. Tiêu chuẩn thật giả là "đoan nghiêm không biến dịch", tức hình ngay ngắn, rõ ràng, không méo mó. Câu "quan quỷ có núi che, diệu tinh thì ai thấy" phân biệt: quan quỷ thường khuất sau án và sau huyệt, diệu thì lộ ra ngoài khuỷu long hổ. Câu kết "đón núi đón nước mới hợp phép" là tiêu chuẩn tình: tú sa phải hướng về huyệt.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Phong Thuỷ Liên Hoa đọc bốn tú sa như bốn dạng "dư khí có tình". Long thật thì khí dư ra; dư ra mà quay về (quan quay đầu, quỷ tựa vào, diệu đi theo nước rồi bảo vệ, cầm quây quanh) là quý; dư ra mà đi mất là chia khí. Thầy Vũ Giới giảng điều này cho dương trạch bằng hình ảnh nhà có nhà phụ, sân sau, cổng phụ: các khối phụ phải "ôm" khối chính, không được chạy dài ra ngoài làm loãng.

Bài học lớn nhất của bài này là "hướng quyết định nghĩa": mũi nhọn quay ra theo dòng là diệu, quay vào đâm huyệt là sát. Ở dương trạch cũng thế: một góc nhọn của công trình bên cạnh hướng ra ngoài không sao, hướng thẳng vào cửa chính mới là sát. Nhận đúng hướng ngoài thực địa, nhất là khi địa hình phức tạp, là nhãn pháp.
Cuối cùng, lời "không được thầy sáng tự chỉ dạy thì như đêm tối xâu kim" là một lời thật. Bốn tú sa đọc trên giấy thì rõ, ra núi thì lẫn vào nhau. Lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Hiểu lầm thường gặp về quan, quỷ, cầm, diệu
Hiểu lầm thường gặp nhất là coi mọi sa thuận nước là xấu. Sách nói rõ diệu tinh lại nên thuận nước; mũi nhọn nghiêng ra ngoài theo nước là minh diệu, quý.

- Thấy mũi nhọn là sát: nhọn nghiêng ra ngoài thuận nước là diệu; chỉ nghiêng vào đâm huyệt mới là sát.
- Theo đại diệu mà tìm huyệt: đại diệu uốn lượn như một nhánh long chạy đi, nhưng là sa, không phải long.
- Gọi gò thuỷ khẩu là cầm quỷ: Thái Hoa Kinh nói thành môn thuỷ khẩu không phải cầm quỷ; cầm quỷ ở phía sau theo long.
- Nghĩ quan, quỷ càng dài càng tốt: quan phải quay đầu, quỷ phải tựa vào; dài đi là chia khí.
- Cho gò tròn trong minh đường là kho lẫm: sách nói cầm không nên ở trong long hổ, minh đường.
Tóm lại – 總結: Tú sa gồm quan (sau án, phải quay đầu), quỷ (sau huyệt, phải tựa vào), cầm (gò tròn nhỏ, to là kho lẫm, ở thuỷ khẩu là la tinh, không ở trong minh đường) và diệu (ngoài khuỷu long hổ). Diệu quý nhất, khó nhận nhất: nên thuận nước, nên dài lớn; nhọn nghiêng ra ngoài thuận nước là minh diệu, nghiêng vào đâm huyệt là hình sát. Quan quỷ phải chiếu ứng nhau. Cầm, diệu, quan, quỷ đều là dư khí của long, vốn cùng một thể; đón núi đón nước mới hợp phép.
Bài trước: Địa Lý Đại Thành (49) – Sa pháp thượng thiên, hạ thiên và tiêu sa đoán pháp 砂法上下篇. Bài sau: Địa Lý Đại Thành (51) – Tứ thần bổ luận, nước phối long và minh đường 四神補論.
Nguồn: Địa Lý Đại Thành (地理大成), Sơn Pháp Toàn Thư quyển 15 (Sa pháp bộ), tờ 31a–cuối quyển: Tú sa luận, Thái Hoa luận quan diệu, Thái Hoa luận cầm tinh, Thái Hoa luận cầm quỷ tinh, Cầm quỷ ca; bản khắc Học Sơn Đường năm Khang Hy Bính Tý (1696). Hiệu đính: Cầm quỷ ca rất dài, các tờ cuối chữ khắc mờ, chỉ dịch các câu đọc rõ; các câu đoán chức tước theo số quỷ chỉ dịch chọn lọc. Sách thuộc công cộng. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, ghi phương vị và hướng mũi các sa nhọn so với dòng nước.
- Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
- Vẽ Mặt Bằng: vẽ các khối phụ quanh nhà chính để xét có "ôm" hay "chạy".
- Kệ Tam Hợp trên Kho Sách Quý: các sách long, huyệt, sa, thuỷ đọc kèm.
Bài liên quan – 相關文章
- Địa Lý Đại Thành (49): Sa pháp thượng thiên, hạ thiên và tiêu sa đoán pháp
- Địa Lý Đại Thành (48): Lạc sơn, chiếu tinh, la thành và thuỷ khẩu sa
- Địa Lý Đại Thành (51): Tứ thần bổ luận, nước phối long và minh đường
- Hám Long Kinh: đề yếu, tổng luận núi Tu Di
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Thuộc vị trí bốn tú sa và quy tắc "quan quay đầu, quỷ tựa vào, diệu thuận nước" là phần Thư; đứng ở huyệt mà phân một mũi núi là diệu hay sát, một nhánh là đại diệu hay long là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Quan, quỷ, cầm, diệu là gì? – 官鬼禽曜
Quan là núi kéo ra sau lưng án; quỷ là núi kéo ra sau huyệt; cầm là gò tròn nhỏ quanh long huyệt; diệu là núi kéo ra ngoài khuỷu long hổ. Bốn loại gọi chung là tú sa.
Vì sao diệu tinh lại nên thuận nước? – 曜宜順水
Vì diệu là dư khí của long quý phóng ra theo dòng, như cờ bay theo gió. Sách nói thầy thường đoán nhầm là ly hương, không biết bên trong có chân long.
Phân biệt diệu tinh và hình sát thế nào? – 曜與刑殺
Đầu nhọn nghiêng ra ngoài mà thuận nước là minh diệu; nghiêng vào trong vào đường đâm huyệt là hình sát. Sa nhọn ngược nước là bút tiến điền, chỉ giàu không quý.
"Quan phải quay đầu, quỷ phải tựa vào" nghĩa là gì? – 官要回頭鬼要就
Quan kéo ra sau án không được dài đi mà phải quay lại; quỷ kéo ra sau huyệt phải ôm lấy thân. Dài đi là chia khí.
Gò tròn ở thuỷ khẩu có phải cầm quỷ không? – 水口非禽鬼
Không. Thái Hoa Kinh nói cầm quỷ ở phía sau, qua mạch theo long; gò ở thuỷ khẩu là la tinh, có tác dụng lấp nước chủ giàu.









