Dương Trạch Đại Thành
陽宅大成 (選時造命 卷一 · 化曜總例)
Tác giả: Nguỵ Thanh Giang (魏青江, hiệu Thanh Giang Tử 青江子, người Kinh Hương 荊鄉, đời Thanh); con là Nguỵ Minh Nghĩa (明義, tự Khảo Đình 考庭) biên
Bản gốc: bản khắc đời Thanh, Càn Long năm thứ 6 Tân Dậu (1741), 16 tập.
Bài trước giải cách đọc bảng nguyệt lệnh nhật triền, công cụ đặt ba chủ của mệnh lên tú độ. Ngay sau bảng ấy, quyển 1 của Tuyển Thời Tạo Mệnh có ba trang khắc một bảng nhỏ mà quan trọng, tên là Hoá diệu tổng lệ (化曜總例), tức lệ chung về các sao "hoá thành". Bảng cho biết với mỗi can năm, mỗi diệu trên trời sẽ mang vai gì: sao nào là Lộc, sao nào là Phúc, sao nào thành Ám, thành Hao, thành Hình. Em dịch tên hàng, đọc lại các ô quan trọng và chỉ ra quy luật ẩn bên dưới, vì hiểu quy luật thì không phải học thuộc bảng.
Trả lời nhanh: Hoá diệu tổng lệ là bảng gồm mười cột ứng mười can (Giáp đến Quý) và nhiều hàng ứng các vai như Thiên Lộc, Ám, Hao, Hình, Tạ, Phúc Tinh, Quan Tinh, Lộc Huân, Văn Tinh, Quyền Tinh. Quy luật nằm ở chỗ mỗi diệu được gắn một can cố định: Hoả là Giáp, Bột là Ất, Mộc là Bính, Kim là Đinh, Thổ là Mậu, Nguyệt là Kỷ, Thuỷ là Canh, Khí là Tân, Kế là Nhâm, La là Quý. Vai của một diệu trong năm nào chính là quan hệ thập thần giữa can năm ấy với can của diệu: cùng can là Thiên Lộc, kiếp tài là Ám, thương quan là Hao, thiên quan là Hình, thiên ấn là Tạ, thực thần là Phúc Tinh, chính quan là Quan Tinh. Chính sách khắc tên thập thần ngay dưới bốn hàng Ám, Hao, Hình, Tạ.
Thầy Vũ Giới giảng: "Thấy bảng mười cột chục hàng, người mới hay hoảng mà học thuộc. Đừng. Nguỵ Thanh Giang khắc sẵn chìa khoá ở dưới bảng: kiếp tài, thương quan, thiên quan, thiên ấn. Ai đã biết thập thần trong tứ trụ thì chỉ cần nhớ mười diệu ứng mười can, cả bảng tự suy ra được."
Hoá diệu tổng lệ là gì? – 化曜總例
Ở bài 61, bài tựa đã nói phép Tạo Mệnh dùng mười một diệu (十一曜): bảy chính diệu là Mặt Trời, Mặt Trăng, Kim, Mộc, Thuỷ, Hoả, Thổ tinh, và bốn dư diệu là Tử Khí, Nguyệt Bột, La Hầu, Kế Đô. Ở bài 62, tổng luận dạy rằng mỗi người có ba chủ (mệnh chủ, nhật chủ, mệnh cung chủ) ngồi ở những tú độ nhất định. Việc chọn ngày giờ là xem trong ngày giờ ấy diệu nào chiếu tới các độ chủ. Nhưng chiếu tới thì tốt hay xấu? Câu trả lời tuỳ vai của diệu đó, và vai do can chi quyết định. Vai ấy gọi là hoá diệu: diệu đã "hoá" thành Lộc, thành Quyền, thành Ám, thành Hình.
Bảng tổng lệ khắc trên ba trang liền nhau. Hàng ngang trên cùng ghi mười can Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý. Cột dọc bên phải ghi tên vai. Mỗi ô ghi một chữ là tên diệu (火, 孛, 木, 金, 土, 月, 水, 炁, 計, 羅), có hàng ghi kèm một chữ chi. Đây là bảng "lệ chung" theo can năm; bảng chi tiết cho sáu mươi ngày Giáp Tý nằm ở quyển 2.

Giảng: Cần phân biệt hai lớp. Lớp thứ nhất là vị trí của diệu trên trời, lấy từ lịch, không ai thay đổi được. Lớp thứ hai là vai của diệu, do người xét quy định theo can chi của mệnh và của ngày giờ. Cùng một sao Kim, với người tuổi Giáp là Hao, với người tuổi Đinh lại là Lộc. Vì thế sách nói "chọn thời để tạo mệnh": không phải sao tốt sao xấu cố định, mà là sao nào hợp với người nào.
Mười can gắn với mười diệu – 十干配十曜
Đọc hàng đầu của bảng là hàng Thiên Lộc (天祿), sẽ thấy ngay chìa khoá. Hàng này ghi:
| Can năm | Thiên Lộc | Đọc là |
|---|---|---|
| Giáp 甲 | 火 | Hoả tinh |
| Ất 乙 | 孛 | Nguyệt Bột |
| Bính 丙 | 木 | Mộc tinh |
| Đinh 丁 | 金 | Kim tinh |
| Mậu 戊 | 土 | Thổ tinh |
| Kỷ 己 | 月 | Mặt Trăng |
| Canh 庚 | 水 | Thuỷ tinh |
| Tân 辛 | 炁 | Tử Khí |
| Nhâm 壬 | 計 | Kế Đô |
| Quý 癸 | 羅 | La Hầu |

Giảng: Mặt Trời không có trong hàng này vì Mặt Trời đứng riêng làm "thiên quan", soi chung cho mọi mệnh. Mười diệu còn lại chia đều cho mười can, mỗi can một diệu. Thứ tự này là truyền thống của môn Thất Chính Tứ Dư, gọi là thập can hoá diệu; Nguỵ Thanh Giang không đặt ra mà nhận lại từ các sách tinh mệnh đời trước. Có thể nhớ thành năm cặp: Hoả với Bột (Giáp, Ất), Mộc với Kim (Bính, Đinh), Thổ với Nguyệt (Mậu, Kỷ), Thuỷ với Khí (Canh, Tân), Kế với La (Nhâm, Quý). Khi đã gắn mỗi diệu một can, mọi hàng khác của bảng chỉ là phép so can.
Bốn sao cừu nạn: Ám, Hao, Hình, Tạ – 暗耗刑謝
Ở trang cuối của bảng có bốn hàng mà bài 77 (tổng luận hoá diệu) gọi chung là cừu nạn. Lấy năm Giáp làm ví dụ:
| Hàng | Năm Giáp | Can của diệu | Quan hệ với Giáp |
|---|---|---|---|
| Ám 暗 | 孛 Bột | Ất | kiếp tài 劫財 |
| Hao 耗 | 金 Kim | Đinh | thương quan 傷官 |
| Hình 刑 | 水 Thuỷ | Canh | thiên quan 偏官 |
| Tạ 謝 | 計 Kế | Nhâm | thiên ấn 偏印 |
Điều đáng quý là ngay dưới bốn hàng này, người khắc bảng ghi bốn chữ nhỏ 劫財、傷官、偏官、偏印. Tức là chính sách đã nói thẳng bốn vai cừu nạn là bốn thập thần nào.

Giảng: Ai học tứ trụ sẽ nhận ra ngay. Kiếp tài là cùng hành khác dấu, tranh phần với mình, nên gọi là "Ám", cái tối che mình. Thương quan là mình sinh ra mà làm hao khí mình, nên gọi là "Hao". Thiên quan (thất sát) là hành khắc mình cùng dấu, khắc mạnh, nên gọi là "Hình". Thiên ấn (kiêu thần) sinh mình nhưng lệch, hay đoạt phần thực thần, nên gọi là "Tạ", nghĩa là tàn, rụng. Bốn vai ấy không có nghĩa là tai hoạ chắc chắn; chúng là những thế lực làm lệch, làm hao, cần được chế hoá. Sách gọi việc chế ngự chúng bằng diệu ân phúc là "hoá sát thành cát".
Phúc Tinh, Quan Tinh và hàng Lộc Huân – 福星 · 官星 · 祿勳
Các hàng ân phúc cũng theo quy luật ấy. Với năm Giáp: Phúc Tinh (福星) là Mộc, mang can Bính, tức thực thần của Giáp; Quan Tinh (官星) là Khí, mang can Tân, tức chính quan của Giáp. Thực thần là mình sinh mà sinh thuận, được ăn được hưởng, nên là Phúc. Chính quan là khắc mình nhưng khác dấu, có chừng mực như phép nước, nên là Quan.
Riêng hàng Lộc Huân (祿勳) có ghi kèm chữ chi:
| Can | Giáp | Ất | Bính | Đinh | Mậu | Kỷ | Canh | Tân | Nhâm | Quý |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Lộc Huân | 寅火 | 卯孛 | 巳木 | 午金 | 巳土 | 午月 | 申水 | 酉炁 | 亥計 | 子羅 |

Giảng: Chữ chi trong mỗi ô chính là chỗ lộc của can ấy theo phép tứ trụ: Giáp lộc ở Dần, Ất lộc ở Mão, Bính và Mậu lộc ở Tỵ, Đinh và Kỷ lộc ở Ngọ, Canh lộc ở Thân, Tân lộc ở Dậu, Nhâm lộc ở Hợi, Quý lộc ở Tý. Còn chữ diệu chính là Thiên Lộc của can ấy. Nghĩa là Lộc Huân ghép hai thứ: diệu cùng can với mình, đứng ở cung lộc của mình. Một sao vừa là Thiên Lộc vừa ở đúng cung lộc thì được xem là có "huân", tức có công lao, mạnh hơn Thiên Lộc thường. Các hàng khác như Văn Tinh (文星), Quyền Tinh (權星), Hỷ Thần (喜神), Thiên Tự (天嗣), Thiên Ấn (天印), Ấn Tinh (印星), Thôi Quan (催官), Văn Khôi (文魁), Khôi Tinh (魁星), Khoa Danh (科名) cũng ghi theo lối ấy; chúng sẽ hiện lại trong bảng sáu mươi ngày ở quyển 2.
Chủ của mười hai cung – 十二宮主
Cuối bảng tổng lệ là một hàng ngắn ghi diệu làm chủ mỗi cung chi:
| Cung | Tý | Sửu | Dần | Mão | Thìn | Tỵ | Ngọ | Mùi | Thân | Dậu | Tuất | Hợi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Chủ | 土 | 土 | 木 | 火 | 金 | 水 | 日 | 月 | 水 | 金 | 火 | 木 |

Giảng: Bảng chủ cung này đối xứng rất đẹp. Lấy trục Ngọ Mùi làm giữa: Ngọ thuộc Mặt Trời, Mùi thuộc Mặt Trăng. Từ đó đi ra hai phía đều theo cùng thứ tự Thuỷ, Kim, Hoả, Mộc, Thổ: Tỵ và Thân là Thuỷ, Thìn và Dậu là Kim, Mão và Tuất là Hoả, Dần và Hợi là Mộc, Sửu và Tý là Thổ. Thứ tự ấy chính là thứ tự các hành tinh tính từ gần mặt trời ra xa, theo chu kỳ quay nhanh dần chậm dần. Người phương Tây cổ cũng chia mười hai cung hoàng đạo cho các hành tinh theo đúng lối này. Chủ cung được dùng để biết mệnh cung chủ là diệu nào: mệnh cung lập ở Dần thì mệnh cung chủ là Mộc tinh, lập ở Ngọ thì là Mặt Trời.
Từ tổng lệ đến bảng sáu mươi ngày – 由總例至六十化曜
Tổng lệ chỉ xét can. Nhưng một ngày có cả can lẫn chi, một giờ cũng vậy, nên bảng chi tiết ở quyển 2 mở ra cho từng ngày trong sáu mươi Giáp Tý, mỗi ngày khoảng hai trang. Ở đó, mỗi diệu được ghi một loạt tên vai, có tên do can sinh ra, có tên do chi sinh ra (như Địa Dịch, Thiên Quan). Người đọc tổng lệ trước sẽ thấy các bảng ngày bớt rối: những ngày cùng can có bộ sao ân phúc gần giống nhau, chỉ khác ở các vai theo chi.

Giảng: Trình tự dùng trong thực hành như sau. Một, từ năm tháng ngày giờ sinh, tra bảng nguyệt lệnh nhật triền để có độ của ba chủ. Hai, xét can năm sinh để biết với người này diệu nào là Lộc, là Phúc, là Quan, diệu nào là Ám, Hao, Hình, Tạ. Ba, mở lịch năm định làm việc, xem trong những ngày giờ dự kiến các diệu ân phúc có tới độ chủ hay không, các diệu cừu nạn có tránh xa hay không. Bảng tổng lệ là bước hai, ngắn nhất nhưng quyết định cách hiểu mọi bước sau.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Phong Thuỷ Liên Hoa coi bảng hoá diệu là một hệ thống phân loại, không phải lời phán. Gọi một sao là "Hình" hay "Hao" chỉ là cách người xưa xếp quan hệ ngũ hành giữa can của sao và can của người, giống như thập thần trong tứ trụ. Không nên nghe tên mà sợ, cũng không nên nghe "Lộc", "Quan" mà mong của cải, chức tước. Điều sách thật sự dạy là: cùng một bầu trời, mỗi người đứng ở một chỗ khác nhau, nên chọn ngày phải theo người, không chép ngày của nhà khác.

Thứ tự của nghề vẫn là hình trước, lý sau, thời sau cùng. Ngôi nhà đặt sai thế đất, cửa mở vào gió độc, phòng ngủ thiếu sáng, thì không ngày nào bù được. Chọn ngày chỉ là bước làm cho việc khởi công, sửa chữa, nhập trạch có trật tự và yên lòng. Người học nên nắm quy luật thập thần ẩn trong bảng để hiểu sách, rồi khi làm thật thì tính vị trí các sao bằng số liệu thiên văn hiện đại cho đúng năm, đúng nơi.
Cũng nên nhớ rằng hệ thống mười một diệu là học thuật cổ, kết hợp quan sát trời với phép phân loại ngũ hành. Phần quan sát (Mặt Trời ở đâu, Mặt Trăng ở đâu) thì nay đo được chính xác; phần phân loại (sao nào là Lộc của ai) là quy ước của truyền thống. Hiểu rõ hai phần ấy thì người học vừa tôn trọng sách vừa không mê tín.
Tóm lại – 總結
- Hoá diệu tổng lệ là bảng mười cột theo mười can, nhiều hàng theo các vai ân phúc và cừu nạn, đặt ngay sau bảng nguyệt lệnh nhật triền.
- Mỗi diệu gắn một can cố định: Hoả Giáp, Bột Ất, Mộc Bính, Kim Đinh, Thổ Mậu, Nguyệt Kỷ, Thuỷ Canh, Khí Tân, Kế Nhâm, La Quý.
- Vai của diệu là quan hệ thập thần giữa can năm và can của diệu: cùng can là Thiên Lộc, thực thần là Phúc Tinh, chính quan là Quan Tinh.
- Bốn vai cừu nạn Ám, Hao, Hình, Tạ ứng kiếp tài, thương quan, thiên quan, thiên ấn; chính sách khắc bốn tên này dưới bảng.
- Lộc Huân ghép Thiên Lộc với cung lộc của can (Giáp ở Dần, Canh ở Thân…).
- Chủ mười hai cung đối xứng quanh Ngọ (Mặt Trời) và Mùi (Mặt Trăng), dùng để biết mệnh cung chủ.
Bài sau: Dương Trạch Đại Thành (65) – Tạo mệnh theo lành, tránh dữ 造命趨吉 · 造命避凶.
Nguồn: Dương Trạch Đại Thành (陽宅大成), phần Tuyển Thời Tạo Mệnh quyển 1, mục Hoá diệu tổng lệ (化曜總例), ba trang bảng; bản khắc đời Thanh năm Càn Long Tân Dậu (1741), thuộc công cộng. Các hàng Thiên Lộc, Ám, Hao, Hình, Tạ, Phúc Tinh, Quan Tinh, Lộc Huân và chủ cung được đọc lại từ bảng; phần giải theo thập thần và so với thứ tự hành tinh do người biên soạn thêm. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xem mười hai cung chi và hai mươi bốn sơn.
- Lập Cục Pháp: lập cục cho căn nhà trước khi tính ngày giờ sửa chữa.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ mặt bằng, đánh dấu phương từng khối nhà sẽ động thổ.
Bài liên quan – 相關文章
- Kệ sách cổ Tam Hợp trên Kho Sách Quý
- Dương Trạch Đại Thành (61): bài tựa và mục lục Tuyển Thời Tạo Mệnh
- Dương Trạch Đại Thành (63): bảng nguyệt lệnh nhật triền
- Dương Trạch Đại Thành (77): tổng luận hoá diệu
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Biết Giáp lấy Hoả làm Lộc, Kim làm Hao là phần Thư; đặt các vai ấy lên độ chủ của một gia chủ thật, rồi cân với hình thế căn nhà để chọn lúc động thổ là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Hoá diệu là gì? – 化曜
Là vai mà một diệu trên trời mang đối với một can chi nhất định, như Lộc, Phúc, Quan, Ám, Hao, Hình, Tạ. Vị trí sao là của trời, còn vai của sao tuỳ người và tuỳ ngày giờ.
Mười diệu ứng với mười can thế nào? – 十干配十曜
Hoả Giáp, Bột Ất, Mộc Bính, Kim Đinh, Thổ Mậu, Nguyệt Kỷ, Thuỷ Canh, Khí Tân, Kế Nhâm, La Quý. Mặt Trời đứng riêng, không gắn can nào.
Vì sao gọi Ám, Hao, Hình, Tạ là cừu nạn? – 暗耗刑謝
Vì chúng ứng kiếp tài, thương quan, thiên quan, thiên ấn, những quan hệ tranh phần, làm hao, khắc mạnh hoặc sinh lệch. Chính sách ghi bốn tên thập thần này dưới bảng.
Lộc Huân khác Thiên Lộc ở đâu? – 祿勳
Thiên Lộc là diệu cùng can với năm. Lộc Huân là diệu ấy đứng ở cung lộc của can, như Hoả ở Dần với năm Giáp, nên được coi là mạnh hơn.
Có cần học thuộc bảng hoá diệu không? – 化曜總例
Không cần. Nhớ mười diệu ứng mười can và biết thập thần là suy ra được cả bảng. Khi làm thật thì vị trí sao nên tính bằng số liệu thiên văn hiện đại.








