Dương Trạch Đại Thành
陽宅大成 (宅譜指要 卷四 · 祠鑒 · 神主昭穆 · 宗祭)
Tác giả: Nguỵ Thanh Giang (魏青江, hiệu Thanh Giang Tử 青江子, người Kinh Môn 荊門), đời Thanh
Bản gốc: bản khắc đời Thanh, Càn Long năm thứ 6 Tân Dậu (1741), 16 tập.
Chiêu mục (昭穆) là phép xếp bài vị tổ tiên trong từ đường: đời này bên trái thì đời sau bên phải, xen kẽ mãi để nhìn vào là biết ai trên ai dưới. Bài 36 đã dịch phần dựng từ đường (nền đất, kiểu thức, số bước). Bài này dịch phần cuối mục từ đường trong Trạch Phổ Chỉ Yếu quyển 4: lời răn về những từ đường làm sai (祠鑒), phép xếp bài vị chiêu mục (神主昭穆) và thứ bậc đứng ban khi cả họ tế tổ (宗祭). Tác giả nói rõ vì sao ông đưa phần lễ này vào một sách phong thuỷ: từ đường dù dựng đúng phép mà lễ tông không giữ, chiêu mục lộn xộn, thì vẫn là "gốc rễ còn thiếu", không yên được vong linh tổ tiên, không lợi được con cháu.
Trả lời nhanh: Theo Dương Trạch Đại Thành, thuỷ tổ không tính là đời một mà ở trên chính giữa, như Thái Cực, không thuộc chiêu mục. Con thuỷ tổ là đời một, thuộc chiêu (bên trái); cháu là đời hai, thuộc mục (bên phải); các đời lẻ 1, 3, 5, 7, 9 đều bên trái, các đời chẵn 2, 4, 6, 8, 10 đều bên phải. Một đời xếp ngang một khám, anh gần giữa, em ra biên, chỉ theo tuổi, không xét chi sang hèn. Người đời chiêu khi sống đứng tế ở thềm trái, khi mất thờ ở khám trái, khi hết thân cất bài vị vào hố trái nhà tẩm. Khi tế họ, đại tông (trưởng tộc) đứng giữa làm chủ tế, tiểu tông chiêu bên trái, mục bên phải, tôn ti chia ba cấp, trưởng ấu chia ba bậc. Sách chê việc thờ chung tổ của người cùng họ khác tông, mỗi chi dựng một bài vị dài kể hết các đời, dựng từ ở cạnh chùa miếu giao cho nhà sư trông.
Thầy Vũ Giới giảng: "Phong thuỷ từ đường có hai tầng: tầng đất và tầng lễ. Tầng đất là nền, hướng, số bước, đã nói ở bài trước. Tầng lễ là bài vị đặt đâu, ai đứng đâu khi tế. Sách viết câu 'khí cảm khí, hình gọi hình': bài vị lộn xộn thì con cháu cũng lộn xộn; từ đường để sư sãi giữ thì con cháu sinh ra lắm kẻ cô độc. Người làm phong thuỷ cho nhà thờ họ mà chỉ đo hướng, không xét lễ, là mới làm được một nửa."
Lời răn về từ đường làm sai – 祠鑒
Nguyên văn – 原文
今刻宅譜,載建祠基式一類,思祠雖有式,而宗禮不講,昭穆失序,亦是根本欠缺處。即建造合法,輪奐常新,何能妥先靈而利孫子?不揣僭陋,附入祠鑒及昭穆宗祭數則。……世人好建寺供佛,而不肯修祠奉先;婦女亦好遊廟燒香,而不肯從班助奠,悖禮傷化,孰有甚焉!獨不思己身從何而來?……實在在一脈流通之祖先,忽向虛虛茫茫渺不相涉之偶像而致敬耶?……如某戶祠堂,亂拉同姓不同宗之祖禰,不論昭穆,齊擺於一行。試思卧榻之前,豈容他人鼾睡?同姓異宗,原非一本。……又如某戶分七房,設七大牌,每牌俱從二世三世歷寫至考妣,橫排於祠堂,不分昭穆,是不分父子矣;歷代直鋪,不遷不祧,親盡之義謂何?……又有附廟作祠,或建祠於壇野,終無男婦會祀,止令一僧住持。……常見曠野之祠,闃其無人,……離散者不可勝紀。又見以尼姑奉祖者多寡,以和尚奉祖者多鰥。大抵氣感氣,形召形,古人之言不虛也。又如族多鄉居,而以一祠作於城市,不思塵囂之地,助奠者多不便,久後空廟冷舍,無人來祭,反致蕭條。若族中盡是街居,亦必傍大宗僻靜地方、脈氣旺處立祠,以便男婦分班時常祭拜,庶免混雜之嫌,亦不致索然休替矣。
Dịch: Nay khắc Trạch Phổ, có chép một loại nền đất, kiểu thức dựng từ đường; nghĩ rằng từ đường dù có kiểu thức mà lễ tông không giảng, chiêu mục mất thứ tự, thì cũng là chỗ gốc rễ còn thiếu. Dù xây dựng đúng phép, nguy nga luôn mới, sao yên được vong linh tổ tiên mà lợi cho con cháu? Không ngại quê kệch, xin phụ thêm mấy điều về Từ giám, chiêu mục và tông tế. …… Người đời thích dựng chùa thờ Phật mà không chịu sửa từ đường thờ tổ tiên; đàn bà cũng thích đi chùa thắp hương mà không chịu theo ban phụ tế; trái lễ hại phong hoá, còn gì hơn! Lại không nghĩ thân mình từ đâu mà ra? …… Tổ tiên thật sự cùng một mạch máu chảy thông với mình không thờ, lại quay sang kính lạy tượng mờ mịt chẳng dính dáng gì sao? …… Như từ đường nhà nọ kéo bừa tổ, cha của người cùng họ khác tông vào, không xét chiêu mục, bày cả một hàng. Thử nghĩ cạnh giường mình nằm há để người khác ngáy? Cùng họ khác tông vốn không cùng một gốc. …… Lại như nhà nọ chia bảy chi, dựng bảy tấm bài lớn, mỗi tấm viết từ đời hai, đời ba xuống tận cha mẹ, xếp ngang trong từ đường, không phân chiêu mục, thế là không phân cha con; các đời bày thẳng một lượt, không thiên không diêu, thì nghĩa "hết thân" để làm gì? …… Lại có nơi dựa vào miếu làm từ đường, hoặc dựng từ đường ở ngoài đồng nơi đàn tế, rốt cuộc không có trai gái trong họ hội tế, chỉ giao cho một nhà sư trông coi. …… Thường thấy từ đường ngoài đồng vắng lặng không người, …… họ tộc ly tán kể không xiết. Lại thấy họ nào để ni cô thờ tổ thì nhiều goá phụ, để hoà thượng thờ tổ thì nhiều đàn ông goá vợ. Đại để khí cảm khí, hình gọi hình, lời người xưa không sai. Lại như họ phần đông ở quê mà dựng từ đường ở thành thị, không nghĩ chốn ồn ào người đến phụ tế nhiều bất tiện, lâu ngày miếu trống nhà lạnh, không ai đến tế, sinh ra tiêu điều. Nếu cả họ đều ở phố, cũng phải dựng từ đường cạnh nhà đại tông, chỗ yên tĩnh, mạch khí vượng, để trai gái chia ban thường xuyên tế lạy, khỏi bị lẫn lộn, cũng không đến nỗi tàn lụi.
Giảng: Đây là đoạn tác giả tự nói lý do soạn phần lễ trong một sách địa lý: dựng đúng kiểu mà lễ sai thì "gốc rễ vẫn thiếu". Sáu lỗi được nêu rõ. Một, chuộng chùa hơn từ đường. Hai, thờ chung tổ của người cùng họ khác tông, ví như để người lạ ngủ cạnh giường mình. Ba, mỗi chi dựng một tấm bài vị dài kể hết các đời, không phân cha con, không bao giờ thiên diêu. Bốn, dựa miếu làm từ đường hoặc dựng ngoài đồng, giao cho nhà sư giữ, con cháu không hội tế. Năm, dùng ni cô, hoà thượng thờ tổ: sách ghi kinh nghiệm "nhiều goá phụ, nhiều goá vợ", giải bằng câu "khí cảm khí, hình gọi hình", tức người giữ hương hoả thế nào thì khí truyền cho con cháu thế ấy. Sáu, họ ở quê mà dựng từ đường ở thành thị: xa người, lâu ngày bỏ trống. Lời khuyên cuối cùng khớp với bài 36: từ đường phải ở gần đại tông, chỗ yên tĩnh, mạch khí vượng, để con cháu đến tế thường xuyên.

Phép xếp bài vị chiêu mục – 神主昭穆
Nguyên văn – 原文
始祖不可稱為一世祖,起根發源,猶太極然,故居上位中,不在昭穆之列也。如以始祖為一世,則是以始祖為昭在左矣;繼別之宗,反為穆在右矣。如以始祖居上而宗在右,則先有穆而闕昭矣。故繼別者,昭之始也。始祖之子為一世昭,始祖之孫為二世穆;三世曾孫、五世來孫、七世仍孫、九世耳孫,昭位左行;四世元孫、六世晜孫、八世雲孫、十世遠孫,穆位右行。挨次歷推,代有定序。各家四親,各親一龕,龕分上下,有父昭子穆,有父穆子昭。通族親主,以弟兄同龕,近始祖之中為長,按年齒長幼,出中漸排,左而左之,右而右之,是死有死者之昭穆也。
Dịch: Thuỷ tổ không được gọi là tổ đời thứ nhất; thuỷ tổ là gốc rễ, nguồn phát, như Thái Cực, cho nên ở vị trên chính giữa, không ở trong hàng chiêu mục. Nếu lấy thuỷ tổ làm đời một thì thuỷ tổ thành chiêu, ở bên trái; còn tông nối dòng biệt tử lại thành mục, ở bên phải. Nếu để thuỷ tổ ở trên mà tông ở bên phải, thì có mục trước mà thiếu chiêu. Cho nên người nối dòng biệt tử là khởi đầu của chiêu. Con thuỷ tổ là đời một, thuộc chiêu; cháu thuỷ tổ là đời hai, thuộc mục; đời ba tằng tôn, đời năm lai tôn, đời bảy nhưng tôn, đời chín nhĩ tôn đi hàng chiêu bên trái; đời bốn nguyên tôn, đời sáu côn tôn, đời tám vân tôn, đời mười viễn tôn đi hàng mục bên phải. Lần lượt suy mãi, đời nào cũng có thứ tự định sẵn. Mỗi nhà thờ bốn đời thân (cao, tằng, tổ, nỉ), mỗi đời một khám, khám chia trên dưới, có khi cha chiêu con mục, có khi cha mục con chiêu. Bài vị thân thuộc của cả họ thì anh em chung một khám, người gần chỗ thuỷ tổ ở giữa là anh, theo tuổi lớn nhỏ mà xếp từ giữa ra dần; bên trái thì ra trái, bên phải thì ra phải. Đó là người chết có chiêu mục của người chết.
Giảng: Điểm mấu chốt đầu tiên là thuỷ tổ đứng ngoài chiêu mục. Nhiều gia phả Việt Nam ghi thuỷ tổ là "đời thứ nhất"; sách nói không nên, vì như thế thuỷ tổ rơi vào hàng chiêu bên trái, cả hệ thống lệch đi một bậc. Đời đếm từ con thuỷ tổ. Điểm thứ hai: đời lẻ bên trái, đời chẵn bên phải, nên cha và con không bao giờ cùng một bên, còn ông và cháu thì cùng một bên. Điểm thứ ba: trong cùng một khám, anh em xếp ngang, anh sát phía thuỷ tổ, em ra phía ngoài. Tên gọi mười đời trong sách (tử, tôn, tằng tôn, nguyên tôn, lai tôn, côn tôn, nhưng tôn, vân tôn, nhĩ tôn, viễn tôn) hơi khác thứ tự trong Nhĩ Nhã; bài này giữ đúng như sách ghi.

Thí dụ nhà Chu và đời thứ mười một trở đi – 周室昭穆
Nguyên văn – 原文
問:父子異昭穆?曰:如周自后稷棄為大祖,子一世……為昭,孫二世……為穆,……二十二世太王亶父又為穆,二十三世王季歷為昭,二十四世文王昌又為穆,二十五世武王發復為昭。故書稱文王為穆考,詩稱武王為昭考,蓋其次序一定,班位不改,推之百世亦所不易。雖曰文王在右,武王在左,嫌於倒置,而諸廟別有門垣,足以各全其尊,初不以左右為尊卑也。如今士庶祠堂,以十一世居左之上,十二世居右之上,十三世居左之中;設無十一世,則將以十三世居左之上,雖是右上之晚輩,不相妨也。當日在祠助祭,身列大院之左階;沒則祔於祠堂之左龕;遷亦升於左龕之上位;祧亦藏於後寢之左埳:以其世屬昭,有定序也。穆右倣此。……故士庶祠堂龕櫝,不論宗支貴賤,止序齒卑長幼,一世橫排於一龕,兄近中而弟近邊,有自來矣。
Dịch: Hỏi: cha con khác chiêu mục sao? Đáp: như nhà Chu, từ Hậu Tắc tên Khí là Thái tổ, con đời một …… là chiêu, cháu đời hai …… là mục, …… đời hai mươi hai Thái Vương Đản Phủ lại là mục, đời hai mươi ba Vương Quý Lịch là chiêu, đời hai mươi bốn Văn Vương Xương lại là mục, đời hai mươi lăm Vũ Vương Phát trở lại là chiêu. Cho nên Kinh Thư gọi Văn Vương là "mục khảo", Kinh Thi gọi Vũ Vương là "chiêu khảo": thứ tự đã định, ban vị không đổi, suy đến trăm đời cũng không thay. Tuy nói Văn Vương ở bên phải, Vũ Vương ở bên trái, ngờ là đảo ngược, nhưng các miếu đều có cửa, có tường riêng, đủ giữ trọn sự tôn quý của mỗi vị; vốn không lấy trái phải làm tôn ti. Như từ đường sĩ thứ nay, đời mười một ở trên bên trái, đời mười hai ở trên bên phải, đời mười ba ở giữa bên trái; nếu không có đời mười một thì đưa đời mười ba lên trên bên trái, tuy là hàng con cháu của người ở trên bên phải cũng không hại gì. Lúc sống ở từ đường phụ tế thì đứng ở thềm trái đại viện; khi mất thì phụ thờ ở khám trái từ đường; khi thiên cũng lên vị trên của khám trái; khi diêu cũng cất ở hố trái nhà tẩm: vì đời mình thuộc chiêu, có thứ tự nhất định. Bên mục làm y như vậy ở bên phải. …… Cho nên khám, hộp bài vị trong từ đường sĩ thứ không xét tông chi sang hèn, chỉ theo tuổi lớn nhỏ: một đời xếp ngang một khám, anh gần giữa, em gần biên, là có gốc gác từ xưa.
Giảng: Dẫn nhà Chu để chứng minh một điều: chiêu mục không phải tôn ti. Văn Vương là cha mà ở bên phải (mục), Vũ Vương là con mà ở bên trái (chiêu); không ai cho thế là con hơn cha. Chiêu mục chỉ là cách giữ thứ tự đời. Đoạn sau cho ba quy tắc thực hành rất cụ thể. Một, từ đời mười một vòng lại từ trên xuống, nên tủ khám năm tầng mỗi bên dùng được mãi (khớp với phép luân chuyển khám ở bài 36). Hai, một người thuộc bên nào thì cả đời sống và chết đều ở bên ấy: đứng tế ở thềm bên ấy, thờ ở khám bên ấy, cất bài vị ở hố bên ấy. Ba, trong một khám không xét chi trưởng chi thứ, chỉ xét tuổi.


Tông tế và thứ bậc đứng ban – 宗祭
Nguyên văn – 原文
太宗為始祖正幹,非太宗不敢立宗祠,非太宗不敢祭始祖。蓋族人雖異居,而祠堂止在太宗一處,只合太宗為祭主,而族眾與執事者也。故禮云支子不祭,必告於宗子;不然,祭之名何以不曰祖而必曰宗?非以其主者名之乎?大宗居中主祭,小宗昭祭列第一坎,昭穆分左右坎,尊卑分上中下三級,長幼分內中外三堦。其下助祭,如同小宗,各有坎級。陳介眉曰:助祭各小宗,序以昭穆,而世次秩然。但此以左右之前後為班,非如祖考以左右之上下為別也。自排班後,各定於堦位,照大宗拜跪,一齊行禮,……而前後禮儀皆統於大宗。若每年一小祭,常祀始祖,只一大宗奉祀,各小宗相助而已。……異姓婦女助奠,概免。問:士庶人何以得祀始祖?曰:古今之通義也。人莫不本於祖,返始報本,王者不禁。……今之舉貢生員,均係朝廷士子,倣士禮以祭其先,亦皆得緣分以自盡,即族類屬籍,民合祀始祖於祠堂,不可不行宗祭之禮也。問:大宗卑幼,當用族長奉祀?曰:族長可掌族人之事,而不可主……
Dịch: Đại tông là cành chính của thuỷ tổ; không phải đại tông thì không dám lập tông từ, không phải đại tông thì không dám tế thuỷ tổ. Bởi người trong họ tuy ở mỗi nơi, nhưng từ đường chỉ ở một chỗ của đại tông, nên chỉ đại tông làm chủ tế, còn cả họ cùng người chấp sự đều là người dự. Cho nên lễ nói con thứ không tế, phải trình với tông tử; nếu không thế, sao tên lễ tế không gọi là "tổ" mà phải gọi là "tông"? Chẳng phải là gọi theo người chủ tế sao? Đại tông đứng giữa chủ tế, tiểu tông bên chiêu đứng ở khảm thứ nhất, chiêu mục chia khảm trái phải; tôn ti chia ba cấp trên, giữa, dưới; trưởng ấu chia ba bậc trong, giữa, ngoài. Người phụ tế ở dưới cũng như tiểu tông, đều có khảm có cấp. Trần Giới My nói: các tiểu tông phụ tế xếp theo chiêu mục thì thứ tự các đời rõ ràng; nhưng ở đây lấy trước sau của hai bên trái phải làm ban, khác với bài vị tổ khảo lấy trên dưới của hai bên làm phân biệt. Xếp ban xong, ai nấy đứng yên ở bậc của mình, theo đại tông lạy quỳ, cùng làm lễ một lượt, …… mọi nghi lễ trước sau đều do đại tông thống lĩnh. Nếu mỗi năm một lần tế nhỏ, thường tế thuỷ tổ, thì chỉ một mình đại tông phụng tế, các tiểu tông giúp mà thôi. …… Đàn bà khác họ đến phụ tế thì đều miễn. Hỏi: thứ dân sao được tế thuỷ tổ? Đáp: đó là nghĩa chung xưa nay. Người ta ai cũng gốc ở tổ, trở về chỗ đầu, báo đáp chỗ gốc, bậc vương giả không cấm. …… Nay cử nhân, cống sinh, sinh viên đều là sĩ tử của triều đình, theo lễ của kẻ sĩ mà tế tổ tiên, đều được tận lòng theo phận mình; cho đến người trong tộc thuộc sổ dân, cùng tế thuỷ tổ ở từ đường, không thể không làm lễ tông tế. Hỏi: đại tông còn nhỏ tuổi, có nên để tộc trưởng phụng tế không? Đáp: tộc trưởng có thể lo việc của người trong họ, nhưng không thể làm chủ ……
Giảng: Phần này phân biệt hai vai mà các họ ở Việt Nam hay nhập làm một: trưởng tộc theo dòng (đại tông, tông tử, người đích tôn của chi trưởng) và tộc trưởng theo việc (người lớn tuổi, có uy tín, lo việc họ). Sách nói chủ tế phải là đại tông, dù còn nhỏ tuổi; tộc trưởng lo việc nhưng không thay được vai chủ tế. Cách đứng ban dùng lại đúng sân tế đã đo ở bài 36: mỗi khảm chia ba cấp trên dưới theo tôn ti, ba bậc trong ngoài theo tuổi, mỗi bậc ba người. Bên chiêu, bên mục đứng như bài vị: người đời chiêu đứng thềm trái, đời mục đứng thềm phải.


Áp dụng cho nhà thờ họ hôm nay – 今日之用
Đếm đời trong gia phả. Ghi thuỷ tổ riêng, không đánh số; con thuỷ tổ là đời một. Nếu gia phả đã ghi thuỷ tổ là "đời thứ nhất", khi sắp bài vị chỉ cần trừ đi một để biết đời ấy thuộc chiêu hay mục: đời (theo sách) lẻ thì bên trái, chẵn thì bên phải.
Bàn thờ gian giữa. Bài vị thuỷ tổ đặt trên cùng, chính giữa, cao 1,2 xích (khoảng 38 cm theo quy đổi của người biên soạn), bài vị các đời cao 8 thốn (khoảng 26 cm). Cha mẹ chung một hộp bài vị.
Hai bên. Khám bên trái (nhìn từ trong ra là bên trái của tổ) thờ các đời lẻ, khám bên phải thờ các đời chẵn. Trong một khám, anh em cùng đời xếp ngang, anh sát phía giữa, em ra phía ngoài, không xét chi trưởng chi thứ. Không dựng mỗi chi một tấm bài vị dài ghi hết các đời.
Khi tế. Trưởng tộc theo dòng đích đứng giữa làm chủ tế; người thuộc đời chiêu đứng bên trái sân, đời mục bên phải; mỗi bên chia trên, giữa, dưới theo vai vế, trong, giữa, ngoài theo tuổi. Mỗi hộ chỉ gia trưởng vào ban nếu họ đông.
Người giữ hương hoả. Không giao nhà thờ họ cho nhà chùa trông coi, không gửi bài vị tổ vào chùa thay cho nhà thờ, nếu họ còn con cháu. Không thờ chung tổ với người cùng họ mà khác gốc.


Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Thứ nhất, lễ là phần "lý khí" của từ đường. Nếu nền đất, hướng, số bước là phần hình của từ đường, thì chiêu mục và ban tế là phần khí: khí của các đời tổ tiên được xếp có thứ tự, con cháu đứng có thứ tự. Câu "khí cảm khí, hình gọi hình" trong sách là nguyên lý đồng khí tương cầu mà Phong Thuỷ Liên Hoa dùng cho cả âm phần lẫn dương trạch.
Thứ hai, trái phải ở đây không phải tôn ti. Thí dụ Văn Vương bên phải, Vũ Vương bên trái cho thấy chiêu mục chỉ giữ thứ tự đời. Khi xét phong thuỷ nhà thờ họ, đừng vì "tả thanh long là trưởng" mà đẩy chi trưởng sang bên trái; thứ tự trên bàn thờ theo đời, còn ứng nghiệm phòng phận theo hình thế bên ngoài, là hai việc khác nhau.
Thứ ba, một từ đường thống một họ. Lời răn về thờ chung người cùng họ khác tông nối liền với bài 36 (một họ một từ đường). Kiến Trúc Liên Hoa khi thiết kế nhà thờ họ luôn hỏi gia phả trước, xác định thuỷ tổ, đại tông, số đời, rồi mới chia khám và đo sân.
Tóm lại – 總結
- Từ đường đúng kiểu mà lễ sai thì "gốc rễ vẫn thiếu"; tác giả vì thế phụ thêm Từ giám, chiêu mục, tông tế vào sách địa lý.
- Sáu điều răn: chuộng chùa hơn từ đường; thờ chung người cùng họ khác tông; mỗi chi một bài vị dài; dựng ở miếu, ngoài đồng, giao sư giữ; dùng ni cô, hoà thượng thờ tổ; họ ở quê mà dựng ở thành thị.
- Thuỷ tổ ở trên chính giữa, không tính là đời một, không thuộc chiêu mục.
- Đời lẻ (con, tằng tôn, lai tôn, nhưng tôn, nhĩ tôn) bên trái; đời chẵn (tôn, nguyên tôn, côn tôn, vân tôn, viễn tôn) bên phải; đời 11 trở về trái trên.
- Một đời xếp ngang một khám, anh gần giữa, em ra biên, chỉ theo tuổi.
- Người đời chiêu: sống đứng thềm trái, mất thờ khám trái, thiên lên trên khám trái, diêu cất hố trái nhà tẩm; đời mục làm như vậy bên phải.
- Tông tế: đại tông chủ tế ở giữa; tôn ti ba cấp, trưởng ấu ba bậc; tộc trưởng lo việc nhưng không thay đại tông làm chủ tế.
Bài trước: Dương Trạch Đại Thành (36) – 宗祠: Từ đường, nền đất, kiểu thức và phép thờ thuỷ tổ.
Bài sau: Dương Trạch Đại Thành (38) – 宅譜邇言: bài tựa 1717 và lời gần về xem nhà.
Nguồn: Dương Trạch Đại Thành (陽宅大成), Trạch Phổ Chỉ Yếu quyển 4, các mục 祠鑒, 神主昭穆, 宗祭; bản khắc đời Thanh năm Càn Long Tân Dậu (1741), thuộc công cộng. Phần hỏi đáp về chiêu mục và về anh em nối ngôi rất dài, bài chỉ trích các đoạn dùng được cho việc xếp bài vị; tên các đời vua Chu ở đoạn đầu bản khắc mờ nên để dấu ba chấm; câu "tiểu tông bên chiêu đứng khảm thứ nhất" và cách giải chữ "khí cảm khí, hình gọi hình" là cách hiểu của người biên soạn; quy đổi xích ra cm theo bài 36. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo hướng nhà thờ họ và phương đặt khám thờ.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ gian thờ, chia khám chiêu mục hai bên và sân đứng ban tế.
- Lập Cục Pháp: lập cục khu đất từ đường để xét khí hoá như nền nhà ở.
Bài liên quan – 相關文章
- Dương Trạch Đại Thành (36): từ đường, nền đất, kiểu thức
- Dương Trạch Đại Thành (35): học cung và phép tháo nước
- Dương Trạch Đại Thành (38): Trạch Phổ Nhĩ Ngôn, bài tựa
- Kệ sách cổ Tam Hợp trên Kho Sách Quý
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Biết đời lẻ bên trái, đời chẵn bên phải, thuỷ tổ ở giữa là phần Thư; cầm gia phả một dòng họ mà sắp được khám thờ, chọn được người chủ tế, chỉ ra chỗ nào trong nhà thờ đang làm khí họ rối là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Chiêu mục là gì? – 昭穆
Là phép xếp bài vị tổ tiên xen kẽ hai bên: theo Dương Trạch Đại Thành, đời lẻ (tính từ con thuỷ tổ) bên trái gọi là chiêu, đời chẵn bên phải gọi là mục; thuỷ tổ ở giữa.
Thuỷ tổ có phải là đời thứ nhất không? – 始祖
Sách nói không: thuỷ tổ như Thái Cực, ở trên chính giữa, không thuộc chiêu mục; con thuỷ tổ mới là đời một.
Anh em cùng đời xếp bài vị thế nào? – 弟兄同龕
Cùng một khám, xếp ngang, anh gần phía giữa (phía thuỷ tổ), em ra phía ngoài, chỉ theo tuổi, không xét chi trưởng chi thứ.
Ai được làm chủ tế trong từ đường? – 宗子主祭
Đại tông, tức người đích tôn của chi trưởng; tộc trưởng lo việc họ nhưng không thay đại tông làm chủ tế, kể cả khi đại tông còn nhỏ tuổi.
Có nên gửi bài vị tổ tiên vào chùa? – 祠鑒
Sách chê việc dựa miếu làm từ đường và giao nhà sư giữ: con cháu không hội tế, họ tộc ly tán; còn thờ tổ bằng ni cô, hoà thượng thì sách ghi kinh nghiệm con cháu nhiều người goá bụa.








