💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Dương Trạch Đại Thành (73) 翰林輯要 · 五命用神: Hàn Lâm tập yếu, dụng thần năm mệnh

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Dương Trạch Đại Thành (73) 翰林輯要 · 五命用神: Hàn Lâm tập yếu, dụng thần năm mệnh

Dương Trạch Đại Thành
陽宅大成 (選時造命 卷一 · 翰林輯要 · 五命用神)
Tác giả: Nguỵ Thanh Giang (魏青江, hiệu Thanh Giang Tử 青江子, người Kinh Hương 荊鄉, đời Thanh); con là Nguỵ Minh Nghĩa (明義, tự Khảo Đình 考庭) biên
Bản gốc: bản khắc đời Thanh, Càn Long năm thứ 6 Tân Dậu (1741), 16 tập.

Bài trước dịch bảng ngũ hành đồ cục và mục nhật khoá bổ mạch, kết bằng lời dặn "thiên can một khí, địa chi một khí không dùng bừa". Bài này đi vào phần dài nhất của nửa sau quyển 1: Hàn Lâm tập yếu (翰林輯要), khoảng ba mươi trang án lệ ngày giờ của các dòng họ nổi tiếng, xếp theo từng "cách"; và Ngũ mệnh dụng thần (五命用神), những bảng tra cho từng mệnh chủ xem can chi nào của năm tháng ngày giờ đem lại Thiên Lộc, Quý Nhân, Văn Khúc. Em không chép hết án lệ, mà chọn hai ví dụ cho thấy cách sách lập luận, rồi giải cấu trúc của phần bảng.

Trả lời nhanh: Hàn Lâm tập yếu là tập án lệ do học sĩ Vương Tứ Khôi (王賜魁) gom các khoá ngày "chế hoá thành cát" của nhiều đời, để người học "chạm loại mà suy rộng". Mỗi án ghi tên cách (như thiên nguyên nhất khí, nhất khí đôi can, nhất khí đôi chi, chính tài, chính quan, củng quý, lộc cách, xung lộc, hợp lộc, thực lộc, tiến lộc, lục âm triều dương, tứ hoả triều nguyên, tam đức tụ hội), bốn trụ, sơn, mệnh và lời giải. Trước phần án, sách nêu ví dụ năm Tân Sửu tháng Tân Mão ngày giờ Tân Mão: tưởng là thiên can một khí, nhưng Tân Mão là Tai Sát của năm, ba chữ Mão kết bè, nên trăm việc đều kỵ. Ngũ mệnh dụng thần là bảng "đem năm tháng ngày giờ đặt lên sơn hướng, phương và mệnh chủ": với mỗi mệnh theo sáu mươi Giáp Tý, ghi can chi nào là Thiên Lộc, Quý Nhân, Văn Khúc… của mệnh ấy.

Thầy Vũ Giới giảng: "Án lệ là chỗ người học hay bị cuốn theo kết quả: nhà này năm đời phong hầu, nhà kia con cháu đỗ đạt. Đọc án lệ, hãy nhìn vào lập luận, không nhìn vào kết quả. Kết quả là chuyện truyền tụng, không kiểm chứng được; lập luận mới là thứ học được."

Hàn Lâm tập yếu là gì? – 翰林輯要

Ngay dưới tiêu đề, sách ghi chú nhỏ: học sĩ Vương Tứ Khôi gom các khoá lành do chế hoá qua các đời, để tiện người học chạm loại mà suy rộng. "Hàn Lâm" là viện Hàn Lâm, nơi các học sĩ làm việc; "tập yếu" là gom chỗ cốt yếu. Tên mục cho biết đây là sưu tập của một người có học, không phải lời truyền miệng của thầy địa phương.

Toà nhà trường thi cổ hai tầng với lan can đỏ
Trường thi cổ: các học sĩ như Vương Tứ Khôi gom án lệ chọn ngày thành Hàn Lâm tập yếu. Ảnh: Daderot, Wikimedia Commons, Public domain.

Giảng: Mỗi án trong mục được khắc theo một khuôn cố định. Ô trên ghi tên cách bằng chữ lớn, như "thiên nguyên nhất khí" (天元一氣). Ô giữa ghi bốn trụ năm tháng ngày giờ, mỗi trụ kèm nạp âm hoặc ghi chú nhỏ. Ô dưới là lời giải: dòng họ nào, sơn gì, mệnh người mất hay mệnh chủ là gì, vì sao khoá này hoá được cái xấu, và kết quả được truyền lại. Phần lớn án lệ là án táng, một số là án xây dựng. Các nhân vật được nhắc gồm Đào Công với án ở Kim Sơn đất Nhuận Châu, tổ của Phạm Văn Chính Công với án sơn Càn, họ Tằng ở Xử Châu Chiết Giang, tổ họ Vương…

Một khí mà phạm hung thần: ví dụ ba chữ Tân Mão – 一氣之誤

Trước khi vào án lệ, phần cuối mục bổ mạch nêu một ví dụ cảnh báo, nối trực tiếp với câu "một khí không dùng bừa":

……如辛丑年、辛卯月、辛卯日時,以為天干一氣,不知辛卯是本年災煞凶神……三卯災煞結黨……

Dịch: …Như năm Tân Sửu, tháng Tân Mão, ngày và giờ Tân Mão, cho là thiên can một khí, mà không biết Tân Mão là hung thần Tai Sát của năm ấy… ba chữ Mão là Tai Sát kết bè…

Sơ đồ bốn trụ năm Tân Sửu, tháng ngày giờ Tân Mão phạm Tai Sát
Can một khí mà chi phạm sát: ba chữ Mão là Tai Sát của năm Sửu. Sơ đồ Phong Thuỷ Liên Hoa.

Giảng: Bốn can đều là Tân, nhìn qua là "thiên can nhất khí", một cách đẹp. Nhưng năm Sửu thuộc tam hợp Tỵ Dậu Sửu, và Tai Sát của nhóm này ở Mão (chi xung với Dậu, chữ vượng của cục). Thế là tháng, ngày, giờ đều mang chữ Mão, ba lần Tai Sát. Sách còn kể thêm chữ Mão ấy trùng với các sát khác của năm, và kết: trăm việc đều kỵ. Bài học: không được thấy hình thức đẹp ở hàng can mà bỏ quên quan hệ của hàng chi với năm. Một khoá phải được xét đủ cả hai hàng.

Một án lệ: thiên nguyên một khí cứu được xung – 天元一氣

Án đầu tiên của mục thuộc cách thiên nguyên nhất khí: bốn trụ đều can Nhâm, chi là Dần, Tý, Ngọ, Dần. Lời giải kể: tổ của một vị đại phu họ Khổng ở Viên Châu, mộ sơn Cấn, người mất mệnh Nhâm Ngọ. Người xem thường sẽ chê vì tháng Tý xung thẳng mệnh Ngọ, hoặc lại câu nệ tuần không. Sách giải: không biết rằng thiên can đã hợp cách, địa chi có hai chữ Dần hợp với Ngọ nên Tý không xung được; hơn nữa mệnh Ngọ cùng các chi Dần của năm và giờ kết thành Hoả cục, trước sau đều đủ.

Chân dung Phạm Văn Chính Công Phạm Trọng Yêm trong tập tranh cổ
Chân dung Phạm Trọng Yêm: Hàn Lâm tập yếu có án sơn Càn của tổ họ Phạm. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Giảng: Đây là minh hoạ đẹp cho nguyên tắc ở bài 71: hợp có thể giải xung. Chữ Ngọ của mệnh bị chữ Tý của tháng xung, nhưng đã được hai chữ Dần kéo vào thế tam hợp Dần Ngọ (Tuất). Một chữ đang được hợp chặt thì khó bị xung bật ra. Đồng thời, hàng can toàn Nhâm thuộc Thuỷ, bị sơn Cấn Thổ khắc, tức là tài khí của sơn; còn hàng chi kết Hoả cục thì sinh cho sơn Cấn Thổ. Án này vì thế dựa chủ yếu vào hàng chi, hàng can chỉ làm cho khoá thuần nhất. Sách chép rằng dòng họ ấy về sau có người được phong tước; em ghi lại như một lời truyền tụng, không phải bằng chứng.

Danh mục các cách trong Hàn Lâm tập yếu – 諸格

Đọc lướt ba mươi trang, có thể xếp các cách thành bốn nhóm:

  • Nhóm nhất khí: thiên địa nhất khí cách (天地一氣格, cả can lẫn chi đều một), nhất khí đôi can (一氣堆干格), nhất khí đôi chi (一氣堆支格).
  • Nhóm thập thần: chính tài cách (正財格), chính quan cách (正官格), lấy can ngày làm chủ hay lấy mệnh làm chủ mà xét.
  • Nhóm lộc quý: củng quý (拱貴格, hai chi kẹp lấy chữ quý nhân), lộc cách (祿格), xung lộc (衝祿格), hợp lộc (合祿格), thực lộc (食祿格), tiến lộc (進祿格).
  • Nhóm triều tụ: lục âm triều dương (六陰朝陽格), tứ hoả triều nguyên (四火朝元格), tam đức tụ hội (三德聚會格, Thiên Đức, Nguyệt Đức và một đức nữa cùng tới).
Bìa một cuốn gia phả cổ đóng chỉ
Gia phả cổ: án lệ được truyền trong các dòng họ, đọc để học lập luận, không lấy kết quả làm bằng. Ảnh: Ma, Guozhen, 1666-1720, Wikimedia Commons, Public domain.

Giảng: Tên cách nghe rất kêu, nhưng mỗi cách đều quy về những nguyên lý đã học. Nhất khí là sự thuần nhất có điều kiện. Chính tài, chính quan là thập thần. Lộc, quý là các điểm được sinh giúp của mệnh. Xung lộc và hợp lộc là hai cách kích hoạt lộc, đúng như mục hội cục dạy không được dùng lẫn. Triều tụ là nhiều yếu tố cùng quy về một điểm. Học án lệ là học nhận ra những nguyên lý ấy trong một khoá cụ thể, để khi gặp khoá mới thì "chạm loại mà suy rộng" như chú thích đầu mục.

Ngũ mệnh dụng thần – 五命用神

Sau án lệ là mục ngũ mệnh dụng thần, với chú thích nhỏ: đem năm tháng ngày giờ đặt lên sơn hướng, phương và mệnh chủ. Phần này là những bảng sắp theo sáu mươi Giáp Tý. Mỗi mệnh chủ (như Giáp Tý) có một ô, trong đó ghi các can chi và tên dụng thần tương ứng: can chi nào là Thiên Lộc, can chi nào là Quý Nhân, Văn Khúc, và các tên tương tự.

Sơ đồ năm bước tra dụng thần từ mệnh chủ đến lịch năm
Tra dụng thần: từ ô của mệnh chủ lấy can chi tốt, rồi tìm trong lịch năm. Sơ đồ Phong Thuỷ Liên Hoa.

Giảng: Bảng dụng thần là bước nối giữa lý và thực hành. Với mệnh Giáp Tý, lộc của Giáp ở Dần nên các can chi mang Dần (như Bính Dần) được ghi là Thiên Lộc; quý nhân của Giáp ở Sửu và Mùi nên Ất Sửu, Đinh Mùi… được ghi là Quý Nhân; cứ thế cho các dụng thần khác. Người chọn ngày chỉ việc tra ô mệnh chủ, lấy danh sách can chi tốt, rồi tìm trong lịch năm những ngày giờ mang các can chi ấy, đồng thời đối chiếu với sơn hướng qua bảng đồ cục ở bài 72. Quyển 3 của Tuyển Thời Tạo Mệnh sẽ mở rộng phần này thành bảng dụng thần đầy đủ cho cả sáu mươi ngày.

Đọc án lệ thế nào cho đúng – 觸類旁推

Cả mục Hàn Lâm tập yếu có một giọng chung: mỗi án đều có người xem thường chê khoá ấy vì một lỗi nào đó (xung, không vong, khắc sơn), rồi sách giải vì sao lỗi ấy đã được chế hoá. Đó là cách dạy bằng tình huống, giống án lệ trong y học hay luật học.

Mặt tiền Trần Thị Thư Viện ở Quảng Châu với mái chạm nhiều tầng
Trần Thị Thư Viện: từ đường kiêm thư viện của một dòng họ lớn. Ảnh: Shujianyang, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Giảng: Người học nên đọc án theo ba câu hỏi. Một, "lỗi" mà người thường thấy là gì? Hai, yếu tố nào trong khoá chế được lỗi ấy (hợp giải xung, thực thần chế sát, thông quan)? Ba, khoá có hợp với sơn, mạch, mệnh theo bảng đồ cục không? Còn câu "về sau phát đạt thế nào" thì bỏ qua. Không ai kiểm chứng được một dòng họ phát đạt là nhờ ngày giờ an táng hay nhờ học hành, buôn bán, thời thế; sách chép kết quả theo lối truyền tụng của thời mình.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Phong Thuỷ Liên Hoa quý mục Hàn Lâm tập yếu vì nó cho thấy phép chọn ngày được thực hành ra sao trong các gia đình có học thời trước, và vì lối lập luận "thấy lỗi, tìm cái chế lỗi" rất đáng học. Nhưng Phong Thuỷ Liên Hoa không nhận các lời kể "phong hầu", "đỗ đạt" như bằng chứng, và không hứa hẹn bất kỳ kết quả nào như thế cho một ngày giờ.

Toà nhà Trần Thị Thư Viện nhìn nghiêng với mái ngói trang trí
Trần Thị Thư Viện: nhà đúng thế, sáng sủa, an toàn là điều kiện; ngày giờ là phần cuối. Ảnh: David Chen 东北虎(Manchurian Tiger) 11:32, , Wikimedia Commons, CC BY 3.0.

Với nhà ở hôm nay, bảng dụng thần có thể dùng như một danh sách gợi ý để lọc ngày, sau khi đã loại các ngày có thần sát lớn và các ngày không phù hợp thi công. Thứ tự của nghề vẫn là hình trước, lý sau, thời sau cùng: một căn nhà đúng thế đất, sáng sủa, thông thoáng, an toàn là điều kiện; ngày giờ đẹp là phần cuối, làm cho việc khởi công có trật tự và lòng người yên.

Tóm lại – 總結

  • Hàn Lâm tập yếu là tập án lệ ngày giờ "chế hoá thành cát" do học sĩ Vương Tứ Khôi gom, để học trò chạm loại mà suy rộng.
  • Ví dụ ba chữ Tân Mão: thiên can một khí nhưng Mão là Tai Sát của năm Sửu, ba lần kết bè, nên không dùng được.
  • Án thiên nguyên nhất khí: tháng Tý xung mệnh Ngọ nhưng hai chữ Dần hợp Ngọ, Tý không xung được; minh hoạ hợp giải xung.
  • Các cách chia bốn nhóm: nhất khí, thập thần, lộc quý, triều tụ; đều quy về nguyên lý đã học.
  • Ngũ mệnh dụng thần là bảng cho mỗi mệnh theo sáu mươi Giáp Tý, ghi can chi nào là Thiên Lộc, Quý Nhân, Văn Khúc…
  • Đọc án lệ để học lập luận, không lấy kết quả truyền tụng làm bằng chứng.

Bài sau: Dương Trạch Đại Thành (74) – Tam hợp phù mệnh, thông quan sinh mệnh 三合扶命 · 通關生命.

Nguồn: Dương Trạch Đại Thành (陽宅大成), phần Tuyển Thời Tạo Mệnh quyển 1, mục Hàn Lâm tập yếu (翰林輯要) và Ngũ mệnh dụng thần (五命用神), cùng đoạn cuối mục nhật khoá bổ mạch; bản khắc đời Thanh năm Càn Long Tân Dậu (1741), thuộc công cộng. Chỉ trích một ví dụ cảnh báo và một án lệ, tóm danh mục các cách. Chú giải về Tai Sát, hợp giải xung và cách đọc án lệ do người biên soạn thêm. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xem tam hợp và các chi xung trên vòng chi.
  • Lập Cục Pháp: lập cục cho căn nhà trước khi tra dụng thần của mệnh chủ.
  • Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ mặt bằng, xác định sơn toạ để đối chiếu với khoá ngày.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Thuộc tên các cách củng quý, hợp lộc là phần Thư; nhìn một khoá ngày cụ thể, thấy ngay lỗi của nó và cái gì chế được lỗi ấy, rồi cân với sơn, mạch, mệnh của một căn nhà thật là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Hàn Lâm tập yếu là gì? – 翰林輯要

Là tập án lệ ngày giờ của nhiều đời do học sĩ Vương Tứ Khôi gom lại, mỗi án ghi tên cách, bốn trụ, sơn, mệnh và lời giải vì sao khoá ấy chế hoá được cái xấu.

Vì sao ba chữ Tân Mão không dùng được? – 三卯災煞

Vì với năm Sửu, Mão là Tai Sát; tháng, ngày, giờ đều Mão là ba lần Tai Sát kết bè. Can đẹp mà chi phạm sát thì khoá vẫn hỏng.

Hợp giải xung là gì? – 合解衝

Là khi một chi đang được các chi khác hợp chặt, như Ngọ được hai Dần hợp, thì chi xung với nó, như Tý, khó xung bật ra được.

Bảng ngũ mệnh dụng thần dùng thế nào? – 五命用神

Tra ô của mệnh chủ theo sáu mươi Giáp Tý, lấy danh sách can chi là Thiên Lộc, Quý Nhân, Văn Khúc…, rồi tìm trong lịch những ngày giờ mang các can chi ấy.

Án lệ nói dòng họ phát đạt có đáng tin không? – 驗例

Đó là lời truyền tụng, không kiểm chứng được. Đọc án lệ để học lập luận chế hoá, không lấy kết quả làm bằng chứng hay lời hứa.

Từ khoá: Hàn Lâm tập yếu · 翰林輯要 · 五命用神 · án lệ · dụng thần · hợp giải xung · chọn ngày · phong thủy · dương trạch đại thành

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…