Dương Trạch Đại Thành
陽宅大成 (選時造命 卷一 · 化命忌用 · 造命會局)
Tác giả: Nguỵ Thanh Giang (魏青江, hiệu Thanh Giang Tử 青江子, người Kinh Hương 荊鄉, đời Thanh); con là Nguỵ Minh Nghĩa (明義, tự Khảo Đình 考庭) biên
Bản gốc: bản khắc đời Thanh, Càn Long năm thứ 6 Tân Dậu (1741), 16 tập.
Bài trước dịch hai mục tạo táng tổng luận và táng kỳ tạo mệnh, với phép thể dụng và thông quan. Bài này dịch hai mục kế: Hoá mệnh kỵ dụng (化命忌用) và Tạo mệnh hội cục (造命會局). Mục đầu bàn những ngày kỵ đối với "hoá mệnh", tức mệnh của người đã khuất trong việc an táng; tác giả lại một lần nữa phê lối kỵ tràn lan của người đời, gọi là "sai lớn" và "tình lý không thông". Mục sau là một nguyên tắc quan trọng cho cả nhà ở: khi đã dùng hợp thì không dùng xung, đã dùng xung thì không dùng hợp. Em giữ phần táng ở mức giới thiệu và đi sâu vào những nguyên tắc dùng chung cho việc xây sửa nhà.
Trả lời nhanh: Hoá mệnh kỵ dụng dẫn sách xưa: ngày kỵ mà nạp âm của ngày không khắc nạp âm của mệnh người mất thì "vẫn có lành không có dữ"; người đời lấy ngày kỵ rồi kỵ lan cả năm tháng là "sai lớn". Sách liệt kê các loại kỵ khắc xung, xung khắc, tiễn nhận, mệnh sát, cung phù, tuần không, tuế áp, và bác từng phần: tiễn nhận chỉ kỵ khi đủ hai chi, một chi thì không kỵ; cung phù mà ngày giờ tam hợp với lộc của mệnh thì "nên dùng, không nên tránh, kỵ gì"; còn kỵ xuất tấn, kỵ chu đường thì "tình lý không thông, đừng câu nệ". Tạo mệnh hội cục dạy: mạch huyệt sinh vượng mộ, hoá mệnh sinh mệnh và lộc mã quý nhân của năm ngày chọn, dùng hợp thì không nên xung, dùng xung thì không nên hợp.
Thầy Vũ Giới giảng: "Tôi đếm trong quyển 1 này, ít nhất bốn lần Nguỵ Thanh Giang chê người đời kỵ quá. Không chứng cứ, sai lớn, tình lý không thông, chỉ biết né thần sát. Một người viết sách chọn ngày mà cứ phải nhắc người ta bớt sợ, đủ biết thời ấy nghề này đã rối đến mức nào."
Hoá mệnh là gì, và ngày kỵ xét theo nạp âm – 化命忌用
Nguyên văn – 原文
書云:所忌之日,納音不剋亡命之納音,仍然有吉無凶。
Dịch: Sách xưa nói: ngày gọi là kỵ, nếu nạp âm của ngày không khắc nạp âm của mệnh người mất, thì vẫn có lành không có dữ.

Giảng: "Hoá mệnh" (化命) là cách gọi kính mệnh của người đã khuất, tức năm sinh của người mất, khác với "sinh mệnh" là mệnh người đang sống ở bài 66. Câu dẫn này đặt một bộ lọc rất mạnh lên mọi ngày kỵ: chỉ khi nạp âm của ngày thật sự khắc nạp âm của mệnh thì ngày ấy mới đáng kỵ. Nạp âm là phép gán ngũ hành cho từng cặp can chi trong sáu mươi Giáp Tý, như Giáp Tý Ất Sửu là Hải Trung Kim, Bính Dần Đinh Mão là Lô Trung Hoả. Một ngày bị gọi là kỵ mà nạp âm không khắc thì cái tên "kỵ" chỉ còn là tên.
Kỵ lan cả năm tháng là sai lớn – 並年月而亦避之,則大謬
Nguyên văn – 原文
俗乃以忌日者並年月而亦避之,則大謬已。
Dịch: Người đời lại lấy những gì là kỵ ở ngày mà tránh luôn cả ở năm, ở tháng, thì sai lớn vậy.

Giảng: Lỗi này rất dễ mắc. Một thần sát được định nghĩa để kỵ ở cấp ngày, ví dụ một chi nào đó xung mệnh. Người làm nghề thiếu hiểu biết thấy năm hay tháng cũng mang chi ấy, liền cho là kỵ cả năm, cả tháng. Kết quả là có những năm "không được làm gì", và gia đình phải chờ đợi vô lý. Tác giả nói rõ: mỗi thần sát có cấp áp dụng của nó; kỵ ở ngày thì xét ở ngày, không suy rộng. Đây là nguyên tắc phạm vi, rất gần với tư duy khoa học: một quy tắc đúng ở cấp này chưa chắc đúng ở cấp khác.
Bảy loại kỵ và phần sách bác bỏ – 七忌
Sau phần dẫn, sách liệt kê từng loại kỵ cho hoá mệnh, kèm lời bình:
- Khắc xung kỵ (剋衝忌) và xung khắc kỵ (衝剋忌): ngày có can khắc và chi xung với mệnh, theo hai chiều. Đây là loại kỵ có lý, như ngày thiên khắc địa xung ở bài 66.
- Tiễn nhận kỵ (箭刃忌): sách ghi chỉ kỵ khi đủ cả hai chi, một chi đơn lẻ thì không kỵ.
- Mệnh sát kỵ (命煞忌): sát theo mệnh, xét như các loại trên, có khắc thật mới kỵ.
- Cung phù kỵ (宮符忌): sách bác thẳng: ngày giờ tam hợp với lộc của mệnh là "nên dùng, không nên tránh, kỵ gì".
- Tuần không kỵ (旬空忌): mỗi tuần mười ngày có hai chi bị bỏ trống; chi của mệnh rơi vào tuần không thì kỵ.
- Tuế áp (歲壓): năm đè lên mệnh, xét theo năm.

Giảng: Cách tác giả xử lý danh sách này là một bài học về đọc thần sát. Ông không xoá hết, cũng không giữ hết. Loại nào có lý ngũ hành rõ (khắc, xung) thì giữ. Loại nào cần điều kiện thì ghi rõ điều kiện (tiễn nhận phải đủ hai chi). Loại nào mâu thuẫn với nguyên tắc cao hơn thì bác (cung phù mà tam hợp với lộc thì là tốt, không thể vừa tốt vừa kỵ). Người học có thể áp dụng lối đọc ấy cho bất kỳ cuốn lịch nào: với mỗi chữ kỵ, hỏi lý do, điều kiện và xem có trái với nguyên tắc nào lớn hơn không.
Kỵ xuất tấn, kỵ chu đường: tình lý không thông – 情理不通,勿拘泥
Nguyên văn – 原文
至云出殯忌、生周堂忌,生情理不通,勿拘泥。
Dịch: Còn như nói kỵ ngày đưa tang, kỵ chu đường của người sống, thì tình và lý đều không thông, đừng câu nệ.

Giảng: Kỵ chu đường (周堂) là một loại kỵ phổ biến trong dân gian, xoay vòng tám chỗ theo ngày trong tháng để xem ngày nào "phạm" cha, mẹ, chồng, vợ… Sách nói nó trái cả tình lẫn lý. Về tình: việc tang là việc không chờ được, bắt gia đình hoãn đưa tang chỉ vì một vòng xoay tám chỗ là bất nhẫn. Về lý: vòng chu đường không gắn với ngũ hành của mệnh hay của sơn, không có cơ sở trong hệ thống của sách. Lời khuyên "đừng câu nệ" là lời của một người làm nghề có lương tâm.
Tạo mệnh hội cục: dùng hợp thì không xung – 造命會局
Nguyên văn – 原文
脈穴生旺墓、化命生命,及選歲日之祿馬貴人,用合則不宜衝,用衝則不宜合。
Dịch: Sinh, vượng, mộ của mạch và huyệt; hoá mệnh và sinh mệnh; cùng lộc, mã, quý nhân của năm và ngày được chọn: đã dùng hợp thì không nên xung, đã dùng xung thì không nên hợp.

Giảng: Hai cách kích hoạt một chi trong tứ trụ là hợp (合, kéo về, như Dần Ngọ Tuất hợp thành Hoả cục) và xung (衝, đánh cho động, như Dần xung Thân). Cả hai đều có cách dùng: hợp để gom khí về, làm cho mạnh và bền; xung để làm cho động, gọi khí tới. Sách dạy không được dùng cả hai cùng lúc lên cùng một đối tượng, vì hợp thì giữ lại mà xung thì đánh tan, hai lực triệt tiêu nhau. Ví dụ: muốn hợp lộc của mệnh chủ tuổi Giáp (lộc ở Dần) bằng các chi Ngọ, Tuất, thì không được để chi Thân xuất hiện trong bốn trụ, vì Thân xung Dần.
Lộc, mã, quý nhân: khi nào hợp, khi nào xung – 祿馬貴人
Phần còn lại của mục hội cục đi vào từng ví dụ về mạch và hướng, như mạch Dần Ngọ Tuất Hoả cục, thuỷ pháp nạp ở Tuất; mạch chính Cấn lấy khí trong, hướng Bính kiêm Ngọ; các phương Tỵ Dậu Hợi Mão cùng ứng… Ý chung là: mỗi mạch, mỗi hướng có ba điểm sinh, vượng, mộ của cục mình; ngày giờ được chọn nên hội đủ cục ấy, và lộc mã quý nhân của mệnh chủ nên được kéo vào cục, không bị xung ra.

Giảng: Trong thực hành, nguyên tắc "hợp thì không xung" thường đi kèm với việc chọn một cục làm trục. Người chọn ngày xác định trước: lần này mình dùng cục nào (Hoả, Thuỷ, Mộc, Kim), cục ấy sinh hay giúp mạch, sơn, mệnh ra sao; rồi chọn năm tháng ngày giờ có các chi thuộc cục ấy, và loại bỏ mọi chi xung với chúng. Cách chọn có trục như vậy giúp khoá ngày nhất quán, không bị kéo về nhiều phía. Bài sau sẽ là bảng ngũ hành đồ cục cho năm loại sơn, trình bày đúng việc chọn cục này.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Hai mục trong bài này cùng một tinh thần: bớt sợ hãi, thêm nhất quán. Mục hoá mệnh kỵ dụng bỏ đi những kỵ không có lý, hoặc dùng sai phạm vi. Mục hội cục yêu cầu người chọn ngày theo một trục rõ ràng, không vừa hợp vừa xung. Phong Thuỷ Liên Hoa coi đây là những đoạn thể hiện rõ nhất tư duy hệ thống của Nguỵ Thanh Giang.

Về việc tang, Phong Thuỷ Liên Hoa nhắc: đó trước hết là việc của tình thân, phong tục và pháp luật. Chọn ngày giờ chỉ nên là sự chu đáo thêm, không được làm khó gia đình, càng không được trì hoãn việc tang vì những kỵ "tình lý không thông" như chính sách đã nói. Với nhà ở, nguyên tắc hợp và xung có thể hiểu bằng thiết kế: một ngôi nhà nhất quán về trục, về lối đi, về ánh sáng thì "hợp", còn những yếu tố đối chọi nhau, cửa mở thẳng ra cửa, lối đi cắt ngang không gian chính, là "xung". Thứ tự của nghề vẫn là hình trước, lý sau, thời sau cùng.
Tóm lại – 總結
- Hoá mệnh là mệnh người đã khuất; ngày kỵ mà nạp âm không khắc nạp âm của mệnh thì vẫn lành.
- Kỵ ở ngày mà tránh lan cả năm tháng là "sai lớn": mỗi thần sát có cấp áp dụng riêng.
- Sách giữ kỵ khắc xung, ghi điều kiện cho tiễn nhận (đủ hai chi mới kỵ), bác cung phù khi ngày giờ tam hợp lộc mệnh.
- Kỵ xuất tấn, kỵ chu đường "tình lý không thông, đừng câu nệ".
- Tạo mệnh hội cục: với mạch, mệnh và lộc mã quý nhân, dùng hợp thì không xung, dùng xung thì không hợp.
- Thực hành: chọn một cục làm trục, đưa các chi của cục vào bốn trụ, loại mọi chi xung.
Bài sau: Dương Trạch Đại Thành (72) – Đồ cục ngũ hành, nhật khoá bổ mạch 五行圖局 · 日課補脈.
Nguồn: Dương Trạch Đại Thành (陽宅大成), phần Tuyển Thời Tạo Mệnh quyển 1, các mục Hoá mệnh kỵ dụng (化命忌用) và Tạo mệnh hội cục (造命會局); bản khắc đời Thanh năm Càn Long Tân Dậu (1741), thuộc công cộng. Trích các câu chính, tóm danh sách kỵ và các ví dụ mạch hướng. Chú giải về nạp âm, phạm vi thần sát, hợp và xung do người biên soạn thêm. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xem các cặp xung và bộ tam hợp trên vòng chi.
- Lập Cục Pháp: lập cục cho căn nhà, chọn cục làm trục trước khi chọn ngày.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ mặt bằng, kiểm tra trục và lối đi có nhất quán.
Bài liên quan – 相關文章
- Kệ sách cổ Tam Hợp trên Kho Sách Quý
- Dương Trạch Đại Thành (70): tổng luận xây và táng, kỳ táng tạo mệnh
- Dương Trạch Đại Thành (66): ngày kỵ của mệnh, sửa phương ứng mệnh
- Dương Trạch Đại Thành (64): lệ chung về hoá diệu
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Biết "dùng hợp thì không xung" là phần Thư; với một căn nhà và một gia chủ thật, chọn đúng cục làm trục, loại đúng các chi xung, và biết bỏ qua những kỵ không có lý là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Hoá mệnh khác sinh mệnh thế nào? – 化命 · 生命
Hoá mệnh là năm sinh của người đã khuất, dùng khi chọn ngày an táng. Sinh mệnh là năm sinh của người đang sống, dùng khi xây sửa nhà.
Ngày kỵ có luôn là ngày xấu không? – 有吉無凶
Không. Sách dẫn rằng nếu nạp âm của ngày không khắc nạp âm của mệnh thì ngày ấy vẫn lành, dù bị gọi là kỵ.
Kỵ ở ngày có phải tránh cả năm tháng không? – 大謬
Không. Sách gọi việc kỵ lan từ ngày sang năm tháng là "sai lớn"; mỗi thần sát chỉ xét ở cấp mà nó được định nghĩa.
Vì sao sách bảo đừng câu nệ kỵ chu đường? – 周堂
Vì nó "tình lý không thông": không gắn với ngũ hành của mệnh hay sơn, lại làm khó gia đình trong việc tang không thể chờ.
"Dùng hợp thì không xung" nghĩa là gì? – 用合不宜衝
Là khi đã chọn các chi hợp để gom khí về cho mạch, mệnh hay lộc mã, thì không để chi xung với chúng xuất hiện, vì xung đánh tan cái hợp.








