Địa Lý Đại Thành · Bình Dương Toàn Thư
地理大成 · 平陽全書 (卷之十五 · 謝氏平洋鉗 · 嘉禾地鉗 · 蕭客水龍經)
Tác giả: Diệp Thái 葉泰 (tự Cửu Thăng 九升, người Cổ Vụ 古婺, đời Thanh) hiệu đính, cùng Trịnh Chấn Thần 鄭振宸 biên tập · đồ gốc: Tạ Tử Kỳ 謝子期 (Tạ thị bình dương kiềm), tương truyền Lưu Thành Ý 劉誠意 (Gia Hoà địa kiềm), Tiêu khách 蕭客 (Thuỷ long kinh)
Bản gốc: Học Sơn Đường 學山堂 khắc năm Khang Hy 35 (1696), tập ba, Bình Dương Toàn Thư quyển mười lăm.
Quyển mười lăm, quyển cuối của Bình Dương Toàn Thư, gom ba tập đồ đất thật: Tạ thị bình dương kiềm (謝氏平洋鉗) của Tạ Tử Kỳ, vẽ các huyệt đất bằng ông đã đi thấy ở vùng Thái Hồ; Gia Hoà địa kiềm (嘉禾地鉗), những đồ "vòng nhỏ giữa vùng nước lớn" tương truyền do Lưu Thành Ý đặt; và Tiêu khách Thuỷ long kinh (蕭客水龍經), một bài kinh ca quyết về lấy nước làm long ở Tam Ngô. "Kiềm" (鉗) ở đây là tập đồ ghi đất kết, như cái kẹp giữ lại hình đất. Bài này dịch các lời tựa, lời ghi và đoạn mở đầu của Thuỷ long kinh.
Trả lời nhanh: Quyển 15 Bình Dương Toàn Thư (Địa Lý Đại Thành 1696) gồm ba tập đồ đất bằng có thật. Diệp Cửu Thăng giải vì sao đưa Tạ thị kiềm vào: đồ của sách khác phần nhiều là tưởng tượng, còn đồ của Tạ Tử Kỳ là đất có thật trong trời đất; xưa nói "xem cách (đất thật) hơn xem sách", tập kiềm này "sách là cách, cách là sách". Tạ Tử Kỳ ghi: đất bằng nước khí long rất tinh rất thuần, "chỗ nước lớn đọng thì huyệt có muôn nghìn"; phân nước là long tới, hợp nước là long dừng; cao một tấc là núi, thấp một tấc là nước. Gia Hoà địa kiềm bổ sung loại cục "vòng nhỏ giữa vùng nước lớn" mà sách xưa thiếu. Thuỷ long kinh mở đầu: nhóm núi lấy núi làm long, nhóm nước lấy nước làm long; Tam Ngô gần biển thông triều, miệng tới cũng là miệng đi.
Thầy Vũ Giới giảng: "Kết thúc mười lăm quyển bằng đồ đất thật là cách dạy rất đúng: lý thuyết nào rồi cũng phải đặt xuống một khoảnh đất có tên có tuổi."

Lời tựa của Diệp Cửu Thăng: đồ thật hơn đồ tưởng tượng – 謝氏平洋鉗敘
……若謝氏之書則大宜增者。謝氏之鉗。本非著書垂訓也。足之所及。目之所遇。寔獲彼心。乃役夫手。圖本有之形象。積歲月而成書。原其意。本令後人從圖而索地。非使人從圖而求道者也。然亦何不可從此入道耶。今之言平洋法者。必先舉圖。然其所圖者。不過從空想像者耳。若謝氏之圖。則天地間寔有是圖之圖也。夫從想像之圖。尚可入道。寧從寔有之圖。反不可以得悟歟。古云看格尤勝看書。以格寔而書虛故也。今謝氏之鉗。書即格也。格即書也。偏看格不勝其勞。是鉗則逸。偏看書虛而莫據。于鉗則寔。展卷而觀。不啻身歷其境。一舉而書格兩得矣。則其平洋法者。莫先于此鉗也。其可不增入歟。始余之不取是鉗者。以地記不可作書之見。固于中也。非先生孰啓余之逸哉。于是校訂是圖。并取嘉禾諸記。蕭氏亦格其為一卷。以殿于卷末云。
(又記)……自癸酉重九後五日。值風雨大作。晝夜不止。河水驟然漲溢。因有感細玩鉗圖。乃知後所添註。雖非刺謬不通者比。然于原題究無一毫發明。故盡去之。復清錄存藏。
Dịch: ... Còn sách của họ Tạ thì rất nên thêm vào. Tập kiềm của họ Tạ vốn không phải viết sách để dạy đời; chân tới đâu, mắt gặp gì, thật sự được lòng mình thì sai thợ vẽ lại hình vốn có, góp năm tháng mà thành sách. Xét ý gốc, vốn là để người sau theo đồ mà tìm đất, không phải để người ta theo đồ mà cầu đạo. Nhưng sao lại không thể từ đây vào đạo? Người nay nói phép đất bằng nước ắt trước nêu đồ, nhưng đồ họ vẽ chẳng qua tưởng tượng từ không mà ra; còn đồ của họ Tạ là đồ của những chỗ có thật trong trời đất. Theo đồ tưởng tượng còn vào được đạo, lẽ nào theo đồ có thật lại không ngộ được? Xưa nói "xem cách (đất thật) còn hơn xem sách", vì cách thì thật, sách thì hư. Nay tập kiềm họ Tạ, sách tức là cách, cách tức là sách. Chỉ xem cách thì mệt không chịu nổi, có tập kiềm này thì nhàn; chỉ xem sách thì hư không chỗ dựa, ở tập kiềm thì thật. Mở quyển ra xem chẳng khác thân tới tận nơi, một lần mà được cả sách lẫn cách. Vậy về phép đất bằng nước, không gì trước tập kiềm này; há không nên thêm vào? Lúc đầu tôi không lấy tập kiềm này là vì định kiến "ký đất không thể làm sách" cố chấp trong lòng; nếu không có tiên sinh (Lý Thụ Gia) thì ai mở chỗ lầm của tôi? Bèn hiệu đính các đồ này, lấy thêm các ký Gia Hoà, (đồ) họ Tiêu cũng đưa vào thành một quyển, đặt ở cuối sách.
(Lại ghi) ... Từ năm ngày sau tiết Trùng Cửu năm Quý Dậu (1693), gặp mưa gió lớn, ngày đêm không ngớt, nước sông bỗng dâng tràn; nhân có cảm, (tôi) ngắm kỹ các đồ kiềm, mới biết những lời chú thêm về sau, tuy không đến nỗi sai trái không thông, nhưng đối với đề gốc rốt cuộc không làm sáng thêm một mảy; nên bỏ hết, chép sạch lại cất giữ.
Giảng: Lời tựa nêu một quan điểm học thuật rất hiện đại: đồ khảo sát thực địa có giá trị hơn đồ minh hoạ lý thuyết. Diệp Cửu Thăng thừa nhận lúc đầu ông coi "ký đất" (ghi chép từng ngôi đất) không phải là sách, và chỉ đổi ý nhờ Lý Thụ Gia. Chi tiết ông ngắm đồ trong mùa lũ năm 1693 rồi quyết bỏ hết lời chú thêm của người sau, để lại đề gốc ngắn gọn, cho thấy cách ông biên tập: giữ nguyên chứng cứ gốc, bỏ lời bàn thêm không làm sáng ý.

Nguyên tự của Tạ Tử Kỳ: chỗ nước lớn đọng thì huyệt có muôn nghìn – 謝子期平洋圖記原敘
素愛兩浙山水。自天目認祖後。徧踏諸峰。枝枝結作。甚是粗雄。未盡地靈力量。渡江觀武林苕霅。山巒秀麗。堂無注蓄。勢隨水走。復乘幹水泛舟于震澤河泖淀浦間。縱意盤桓。久之始知平洋龍氣至精至純。片片段段。渡骨崩洪。融凝奇態。互為朝護。實覺快心。惜吳下之風。昧于斯理。絕無知音。故嘿識一二。餘皆圖記。以符先達所論大水瀦處穴有萬千。誠不謬也。余亦深入寶山。不為空歸矣。
平洋看法。不異高山。分水龍來。合水龍住。高尺寸為山。低尺寸為水。有插浜為明峽。有起伏為塘畝。
原記有此數語。不知是謝先生說否。因深得平洋看法。故附于此。
Dịch: (Tôi) vốn yêu sơn thuỷ hai vùng Chiết. Từ khi nhận tổ ở Thiên Mục, đi khắp các đỉnh; nhánh nào cũng kết tác, nhưng rất thô hùng, chưa hết sức thiêng của đất. Qua sông xem Vũ Lâm, Thiều, Sáp, núi non tú lệ nhưng minh đường không chứa đọng, thế theo nước chạy. Lại theo dòng nước cái, bơi thuyền giữa Chấn Trạch (Thái Hồ), sông Mão, hồ Điến, bến Phố, tha hồ quanh quẩn. Lâu ngày mới biết khí long của đất bằng nước rất tinh rất thuần; từng mảnh từng đoạn, độ cốt băng hồng (vượt qua nước), hoà đọng thành dáng lạ, chầu hộ lẫn nhau, thật thấy khoái lòng. Tiếc thay phong khí đất Ngô mờ tối về lẽ này, tuyệt không có người tri âm; nên lặng ghi một hai điều, còn lại đều vẽ đồ ghi lại, để hợp với lời bậc tiên đạt: "chỗ nước lớn đọng thì huyệt có muôn nghìn", thật không sai. Tôi cũng đã vào sâu núi báu, không về tay không vậy.
Phép xem đất bằng nước không khác núi cao: phân nước thì long tới, hợp nước thì long dừng; cao một tấc là núi, thấp một tấc là nước; có lạch cắm vào là hiệp sáng; có nhấp nhô là ao ruộng.
(Lời ghi của người biên tập:) Bản ký gốc có mấy câu này, không biết có phải lời Tạ tiên sinh không; vì rất đắc phép xem đất bằng nước nên phụ vào đây.
Giảng: Nguyên tự của Tạ Tử Kỳ là một hành trình học đất: từ núi Thiên Mục (núi tổ vùng Chiết) xuống, thấy núi kết thô; sang Vũ Lâm (Hàng Châu) thấy núi đẹp mà đường không tụ; cuối cùng bơi thuyền quanh Thái Hồ mới thấy đất bằng nước có khí tinh thuần nhất. Bốn câu "phân nước long tới, hợp nước long dừng, cao một tấc là núi, thấp một tấc là nước" là khẩu quyết căn bản nhất của phép đất bằng nước, đáng thuộc lòng. Lạch cắm vào (sáp bang) được coi như "hiệp" (chỗ thắt của long) lộ ra trên mặt đất.

Lời ghi của Cửu Thăng: một ngày được mấy đất – 九升氏識
余流寓海昌。遍歷武林水鄉。兼遊嘉禾吳興諸邑。見平洋之結作。不可數計。扦作者不滿百分之二三。而諸水鄉之人。俱不知平洋法。反深苦于無覓地處。良可嘆也。憶曩與郭子顓達、陳子道榮。遊臨平山北水漾。一日必得數地。數日之後。所見甚多。及歸海昌。而郭子甚言水鄉地多。聞之者每駭怪以為不經之談。反招多謗。道之難言如此。今讀先生鉗敘。述大水瀦處穴有萬千。惜吳下昧斯。絕無知音。始知明眼所見。千古同轍。平法難言。不自今日始也。九升氏識
Dịch: Tôi ngụ ở Hải Xương, đi khắp làng nước Vũ Lâm, lại đi các huyện Gia Hoà, Ngô Hưng, thấy đất bằng nước kết tác không đếm xuể, mà chỗ đã được đặt mộ chưa tới hai ba phần trăm; người các làng nước đều không biết phép đất bằng nước, lại khổ vì không có chỗ tìm đất, thật đáng than. Nhớ xưa cùng Quách Chuyên Đạt, Trần Đạo Vinh đi chơi vùng nước phía bắc núi Lâm Bình, một ngày ắt được mấy đất; mấy ngày sau, thấy rất nhiều. Đến khi về Hải Xương, Quách tử nói nhiều về chuyện làng nước nhiều đất, người nghe thường kinh lạ cho là chuyện hoang đường, lại chuốc nhiều lời chê. Đạo khó nói đến thế. Nay đọc lời tựa tập kiềm của tiên sinh (Tạ), kể "chỗ nước lớn đọng thì huyệt có muôn nghìn, tiếc đất Ngô mờ tối, tuyệt không có tri âm", mới biết điều con mắt sáng thấy, nghìn xưa cùng một vết; phép đất bằng khó nói, không phải bắt đầu từ hôm nay. Cửu Thăng ghi.
Giảng: Lời ghi này là lời chứng của chính tác giả: vùng sông nước có rất nhiều đất kết, nhưng người địa phương không biết phép nên than "không có đất". Diệp Cửu Thăng và bạn "một ngày được mấy đất" mà về kể lại thì bị cho là hoang đường. Ông thấy mình đồng cảnh với Tạ Tử Kỳ mấy trăm năm trước. Với người học phong thuỷ ở đồng bằng sông nước Việt Nam, đây là lời khích lệ: đất tốt không hiếm, chỉ là phải có phép để nhận.

Đồ Tả quan trung, Hữu quan trung: đề gốc ngắn của Tạ kiềm – 左關中 · 右關中
左關中:魁星踢斗。上應文昌。巽流氣聚。少年及第。
右關中:仙人束帶。氣脈盤旋。內堂水聚。一舉魁元。
Dịch: Tả quan trung: "Sao Khôi đá đấu, trên ứng Văn Xương; nước Tốn chảy, khí tụ; tuổi trẻ đỗ đạt." Hữu quan trung: "Tiên nhân thắt đai, khí mạch quanh co; nước nội đường tụ; một lần đỗ đầu."
Giảng: Đây là hai đồ mở đầu của Tạ thị kiềm, đúng kiểu "đề gốc" mà Diệp Cửu Thăng giữ lại: mỗi đồ chỉ bốn câu bốn chữ, gồm tên hình (Khôi tinh thích đẩu, Tiên nhân thúc đới), đặc điểm khí (nước Tốn chảy khí tụ; khí mạch quanh co, nội đường nước tụ) và ứng nghiệm (thiếu niên cập đệ, nhất cử khôi nguyên). "Quan trung" là tên vùng đất trong khu vực Tạ Tử Kỳ khảo sát. Tập kiềm có khoảng ba mươi lăm tờ đồ như thế; người học xem đồ thật, đối chiếu với các nguyên tắc ở các quyển trước để tự tập "đọc cục".

Gia Hoà địa kiềm: cục vòng nhỏ giữa vùng nước lớn – 刻嘉禾地鉗引
余甲子遊海昌。于王子中聲齋頭。見劉誠意地鉗一冊。俱係鹽官邊海諸山之美地。有記有圖。于後有平洋圖數頁。題曰。此俱係嘉禾美地。有圖而無記。因細閱之。見其玲瓏天巧。結作奇幻。皆大漾中小圩之成局也。後由塘棲鎮至餘不溪。于大漾中小圩結局。往往相似。余集平洋全書。于古人書中不見小圩局議論。并無小圩局圖象。深為缺欠。癸酉樹嘉李子以謝氏地鉗來。令余刻入全書。而其後亦附此圖。余與鄭子振宸編輯謝鉗之……
(圖記)右地相傳劉誠意扦。
Dịch: Năm Giáp Tý (1684) tôi đi Hải Xương, ở thư phòng của Vương Trung Thanh thấy một tập địa kiềm của Lưu Thành Ý, đều là đất đẹp ở các núi ven biển Diêm Quan, có ký có đồ; phía sau có mấy trang đồ đất bằng nước, đề rằng "đây đều là đất đẹp Gia Hoà", có đồ mà không có ký. Nhân xem kỹ, thấy chúng lung linh khéo như trời làm, kết tác kỳ ảo, đều là cục thành của vòng đê nhỏ (tiểu vu) giữa vùng nước lớn (đại dạng). Sau đi từ trấn Đường Tê tới suối Dư Bất, thấy các cục vòng nhỏ giữa vùng nước lớn thường giống thế. Tôi tập Bình Dương Toàn Thư, trong sách người xưa không thấy bàn về cục vòng nhỏ, cũng không có đồ cục vòng nhỏ, thật là thiếu sót. Năm Quý Dậu (1693) Lý Thụ Gia mang Tạ thị địa kiềm tới, bảo tôi khắc vào Toàn Thư, mà phía sau cũng phụ các đồ này. Tôi cùng Trịnh Chấn Thần biên tập Tạ kiềm... (Lời ghi trên đồ:) Đất bên phải tương truyền do Lưu Thành Ý đặt.
Giảng: "Vu" (圩) là khoảnh ruộng có đê bao ở vùng trũng; "đại dạng" (大漾) là mặt nước rộng như hồ. Cục vòng nhỏ giữa vùng nước lớn là loại đất rất phổ biến ở Giang Nam, nhưng theo Diệp Cửu Thăng, sách xưa không bàn, không có đồ. Ông bổ sung bằng tập đồ Gia Hoà tương truyền của Lưu Thành Ý (tức Lưu Cơ, Lưu Bá Ôn đầu đời Minh) và bằng quan sát của chính mình trên đường từ Đường Tê tới Dư Bất. Đây là loại đất rất gần với các cù lao, ô đê bao ở đồng bằng sông Cửu Long.

Tiêu khách Thuỷ long kinh: nhóm nước lấy nước làm long – 蕭客水龍經
山群以山為龍。水群以水為龍。三吳諸郡。枝浜交流。一圩之地。不過里許。前賢謂水為龍。正此處也。相水認勢。葬得真穴。富貴悠久。經云。江南大地無龍虎。砂匕歸何處。東西只把水為龍。葬下發三公。萬里無山。英雄迭出。其貴在水。蓋其地近海通潮。或時潮來。或時潮去。來口便是去口。去口便是來口。兩頭交媾為交精。朝退兩分為乳蔭。妙處在乎潭旋。生活喜其之玄。潭漩聚精神百倍。之玄現變化無窮。屈曲來朝。不論大河小澗。遶流曲抱。無分江海池塘。
Dịch: Nhóm núi lấy núi làm long; nhóm nước lấy nước làm long. Các quận Tam Ngô, lạch nhánh giao chảy, đất một vòng đê không quá một dặm; tiền hiền nói "nước là long" chính là chỗ này. Xem nước nhận thế, táng được huyệt thật thì phú quý lâu dài. Kinh nói: "Đất lớn Giang Nam không có Long Hổ, sa về chỗ nào? Đông tây chỉ lấy nước làm long, táng xuống phát tam công." Muôn dặm không núi mà anh hùng nối nhau ra, quý ở nước. Vì đất ấy gần biển thông triều, có lúc triều lên, có lúc triều xuống; miệng tới chính là miệng đi, miệng đi chính là miệng tới. Hai đầu giao cấu là giao tinh; lên xuống chia hai là nhũ ấm. Chỗ diệu ở vũng xoáy; sự sống ưa dòng chữ "chi", chữ "huyền". Vũng xoáy tụ thì tinh thần gấp trăm; chữ chi chữ huyền hiện thì biến hoá vô cùng. Quanh co chầu tới, không kể sông lớn khe nhỏ; vòng chảy cong ôm, không phân sông biển ao đầm.
Giảng: Đoạn mở đầu Thuỷ long kinh của Tiêu khách đặt nguyên lý gốc: "nhóm núi lấy núi làm long, nhóm nước lấy nước làm long". Điểm đặc sắc là phần về vùng triều: ở đất gần biển, nước lên xuống theo triều, nên miệng nước tới và miệng nước đi đổi chỗ cho nhau; hai đầu giao nhau gọi là "giao tinh". Điều này cực kỳ sát với đồng bằng sông Cửu Long, nơi kênh rạch chịu ảnh hưởng thuỷ triều hai lần mỗi ngày. Dấu hiệu tốt: vũng xoáy (đàm toàn) và dòng uốn chữ chi, chữ huyền.

Ca quyết Thuỷ long kinh: tên các cục nước – 水龍經歌訣
經云。地道剛柔神變化。衆流聚處引玄機。小水聚多而愈妙。直流總大不為奇。內直外勾多巧結。內勾外直枉心機。橫過抱身為抱局。對面曲朝是迎神。……前後特秀。即為華蓋。附身交合。便是金魚。兩來合局是朝生。二派交流為合腳。……四龍戲珠。大富大貴。四面環繞。悠久無疆。交劍合流生武職。催官盤繞出文臣。……一水曲小盤蛇局。……太極二源正秀貴。蜈蚣百足出英雄。蝦局富而雄豪。金城貴而悠久。……順風船穴在居中。
Dịch: Kinh nói: "Đạo đất cương nhu, thần biến hoá; chỗ nhiều dòng tụ dẫn huyền cơ. Nước nhỏ tụ nhiều càng diệu; dòng thẳng dẫu lớn chẳng lạ. Trong thẳng ngoài cong nhiều kết khéo; trong cong ngoài thẳng uổng tâm cơ. Ngang qua ôm thân là cục ôm; đối mặt cong chầu là đón thần." ... Trước sau đặc biệt tú là hoa cái; sát thân giao hợp là kim ngư. Hai dòng tới hợp cục là triều sinh; hai nhánh giao chảy là hợp cước. ... Bốn rồng giỡn ngọc: đại phú đại quý. Bốn mặt vòng quanh: lâu dài không bờ. Kiếm giao hợp dòng: sinh võ chức; thúc quan quanh cuộn: ra văn thần. ... Một nước cong nhỏ là cục rắn cuộn. ... Thái cực hai nguồn: chính tú quý. Rết trăm chân: ra anh hùng. Cục tôm: giàu mà hùng hào. Kim thành: quý mà lâu dài. ... Thuyền xuôi gió: huyệt ở giữa.
Giảng: Bài ca là một "từ điển hình nước" của vùng kênh rạch: mỗi cách cục nước được đặt tên theo hình (hoa cái, kim ngư, bốn rồng giỡn ngọc, rắn cuộn, rết trăm chân, cục tôm, thuyền xuôi gió) kèm ứng nghiệm. Hai câu nguyên lý quan trọng nhất: "nước nhỏ tụ nhiều càng diệu, dòng thẳng dẫu lớn chẳng lạ", và "trong thẳng ngoài cong nhiều kết khéo, trong cong ngoài thẳng uổng tâm cơ". Câu sau dạy xét lớp nước gần huyệt và lớp nước xa: lớp ngoài cong ôm mới là chính. Các đồ theo sau (bát tự lớn nhỏ, hiệp nhật nguyệt, cục chữ Vương, con trong trướng) minh hoạ từng cách.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Phong Thuỷ Liên Hoa coi quyển mười lăm là bài học kết của cả Bình Dương Toàn Thư: mọi lý thuyết phải trở về đồ đất thật. Ba điều Liên Hoa giữ: bốn câu khẩu quyết của Tạ kiềm (phân nước long tới, hợp nước long dừng, cao một tấc là núi, thấp một tấc là nước); khái niệm cục vòng nhỏ giữa vùng nước lớn của Gia Hoà kiềm; và nhận định của Thuỷ long kinh về vùng triều, miệng tới cũng là miệng đi.
Đồng bằng sông Cửu Long với cù lao, ô đê bao, kênh rạch chịu triều là nơi các phép này ứng dụng trực tiếp nhất ở Việt Nam. Lý pháp chia sẻ để người đọc tự đối chiếu; còn đứng trên một ô đê mà nhận đâu là chỗ phân, chỗ hợp, đâu là vũng xoáy, đâu là lớp nước ngoài cong ôm là thủ pháp, phải học trực tiếp.

Hiểu lầm thường gặp – 常見誤解
Hiểu lầm 1: vùng sông nước không có núi thì ít đất tốt. Tạ Tử Kỳ và Diệp Cửu Thăng đều chứng: chỗ nước lớn đọng thì huyệt có muôn nghìn, chỉ là người không biết phép.
Hiểu lầm 2: đồ minh hoạ trong sách là đủ để học. Lời tựa nói đồ tưởng tượng chỉ là sách hư; đồ đất thật mới là "cách".
Hiểu lầm 3: sông càng lớn càng tốt. Thuỷ long kinh: nước nhỏ tụ nhiều càng diệu, dòng thẳng dẫu lớn chẳng lạ.
Hiểu lầm 4: ở vùng triều, nước tới và nước đi luôn cố định. Đất gần biển thông triều thì miệng tới cũng là miệng đi; phải xét hai đầu giao nhau.

Ghi nhớ nhanh: Tạ thị kiềm là đồ đất có thật, "sách là cách, cách là sách"; chỗ nước lớn đọng thì huyệt có muôn nghìn; phân nước long tới, hợp nước long dừng; cao một tấc là núi, thấp một tấc là nước; lạch cắm vào là hiệp sáng; Gia Hoà kiềm bổ sung cục vòng nhỏ giữa vùng nước lớn; nhóm núi lấy núi làm long, nhóm nước lấy nước làm long; vùng triều miệng tới là miệng đi; nước nhỏ tụ nhiều càng diệu; trong thẳng ngoài cong nhiều kết khéo.
Bài trước: Địa Lý Đại Thành (84) – Di Yến Đường vấn đáp 詒燕堂問答.
Bài sau: Địa Lý Đại Thành (86) – Táng Thư Diệp Cửu Thăng chú (1): sinh khí, thuỷ hoả và nước mưa 葬書註.
Nguồn: Địa Lý Đại Thành (地理大成), Bình Dương Toàn Thư quyển mười lăm: lời tựa Tạ thị bình dương kiềm của Diệp Cửu Thăng, nguyên tự của Tạ Tử Kỳ, lời ghi của Cửu Thăng, các đồ Tả quan trung và Hữu quan trung; Khắc Gia Hoà địa kiềm dẫn; đoạn mở đầu và ca quyết Tiêu khách Thuỷ long kinh; bản khắc Học Sơn Đường năm Khang Hy Bính Tý (1696), tập ba. Sách thuộc công cộng. Đầu lời tựa và đoạn giữa ca quyết bị ngắt ở mép trang, ghi dấu lược; chữ "砂匕" giữ nguyên như bản in. Chữ dị thể đổi về chính thể. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo phương các miệng nước của một ô đê, cù lao.
- Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
- Kệ sách Tam Hợp phái: các sách Tam Hợp khác trên Kho Sách Quý để đọc đối chiếu.
Bài liên quan – 相關文章
- Địa Lý Đại Thành (84): Di Yến Đường vấn đáp
- Địa Lý Đại Thành (83): Bình Dương Xuyến, ba loại đất bằng
- Địa Lý Đại Thành (65): Quách công Thuỷ kiềm đồ
- Địa Lý Đại Thành (80): Thẩm cục đồ, Sa thuỷ đồ
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Xem đồ kiềm là phần Thư; đi thuyền giữa kênh rạch mà nhận ra chỗ phân, chỗ hợp, vũng xoáy, lớp nước ngoài cong ôm là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Tạ thị bình dương kiềm là gì? – 謝氏平洋鉗
Là tập đồ các huyệt đất bằng nước có thật mà Tạ Tử Kỳ đi thấy quanh Thái Hồ, mỗi đồ chỉ có đề ngắn; Diệp Cửu Thăng hiệu đính và in vào quyển mười lăm Bình Dương Toàn Thư.
Bốn câu khẩu quyết xem đất bằng nước là gì? – 平洋看法
Phân nước thì long tới, hợp nước thì long dừng; cao một tấc là núi, thấp một tấc là nước; lạch cắm vào là hiệp sáng, nhấp nhô là ao ruộng.
Cục vòng nhỏ giữa vùng nước lớn là gì? – 大漾小圩
Là khoảnh ruộng có đê bao nhỏ nằm giữa mặt nước rộng; Gia Hoà địa kiềm có đồ loại cục này, mà theo Diệp Cửu Thăng sách xưa chưa bàn tới.
Thuỷ long kinh nói gì về vùng thuỷ triều? – 近海通潮
Đất gần biển thông triều thì miệng nước tới cũng là miệng nước đi; hai đầu giao nhau là giao tinh, lên xuống chia hai là nhũ ấm.
Vì sao nước nhỏ tụ nhiều lại tốt hơn sông lớn thẳng? – 小水聚多
Vì khí tụ ở chỗ nhiều dòng nhỏ giao và xoáy; dòng lớn chảy thẳng thì khí đi mất, nên kinh nói "dòng thẳng dẫu lớn chẳng lạ".








