💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Địa Lý Đại Thành (44): Kỳ táng pháp và Tài tiễn tác dụng đồ thuyết 奇葬法 · 裁剪作用圖說

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Địa Lý Đại Thành (44): Kỳ táng pháp và Tài tiễn tác dụng đồ thuyết 奇葬法 · 裁剪作用圖說

Địa Lý Đại Thành
地理大成 (山法全書 卷之十四 · 附奇葬法 · 裁剪作用圖說)
Tác giả: Diệp Thái 葉泰 (tự Cửu Thăng 九升, người Cổ Vụ 古婺, đời Thanh) tập chú · Ngô Thượng Tu 吳上修 (Lan Âm) tham · Hoàng Hằng Thường 黃恒裳 (Bạch Nhạc) đính
Bản gốc: Học Sơn Đường 學山堂 khắc năm Khang Hy 35 (1696), Sơn Pháp Toàn Thư quyển 14 (Táng pháp lạc đầu tác pháp bộ), tập hai.

Kỳ táng pháp (奇葬法) và Tài tiễn tác dụng đồ thuyết (裁剪作用圖說) khép lại quyển mười bốn Sơn Pháp Toàn Thư và cả phần Táng pháp trong Địa Lý Đại Thành. Kỳ táng pháp kể các cách đặt quan khác thường và các phép táng theo hình vật; Diệp Cửu Thăng chép vào để người đọc biết mà không bị thầy thuật dùng chữ "kỳ" để loè. Tài tiễn tác dụng đồ thuyết do Từ Thế Ngạn (徐世彥) tập, vẽ hai mươi hai cách cắt tỉa, bồi đắp sa và huyệt, có nhiều cách ghi tên người làm như Liêu công, Đổng Đức Chương, Lâu đạo nhân. Bài này dịch và giảng hai phần ấy.

Trả lời nhanh: Kỳ táng pháp là các cách đặt quan không theo lối thường: so le, chữ bát xuôi, chữ bát ngược, chữ đinh, chữ hạ, quan chồng quan, và các phép theo hình vật như "tiên nhân qua biển", "mỹ nữ che thẹn", "hổ ngủ chảy dãi". Diệp Cửu Thăng nói trong đó có phép thật của tiền nhân, nhưng cũng có chỗ quá quái không thể làm phép. Tài tiễn tác dụng đồ thuyết của Từ Thế Ngạn là hai mươi hai cách sửa đất: bổ sa trái, bổ sa phải, bổ đỉnh huyệt, bổ đệm trước huyệt, bồi thể yếu, đắp nội đường ("mở đường không bằng đắp đường"), đắp sa chặn sát, đắp tường tránh đá, mở oa đầu kim, cắt chân núi chạy đi, bỏ phần thừa, cắt thịt chết. Điều kiện chung: long thật, huyệt đúng.

Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa) thường dặn người học xét theo lý, không theo danh xưng hay lời đồn. Lời dặn của Diệp Cửu Thăng ở cuối Kỳ táng pháp cũng là như thế: đừng tin thầy chỉ vì thầy nói chữ "kỳ".

Kỳ táng pháp gồm những cách đặt quan nào? – 附奇葬法

Kỳ táng pháp gồm các cách đặt quan khác lối thường. Táng thường chỉ lấy quan và huyệt, đặt quan ngang nhau; còn đặt quan không đều, tác dụng không tầm thường là kỳ táng: "cởi giày cỏ" thì quan so le; "cổ hồ lô" thì một quan nối thuận; chữ bát xuôi thì đầu hợp chân tách; chữ bát ngược thì chân hợp đầu tách; "khoanh tay" thì hai quan đầu đội nhau; "ngậm tử khí" thì quan nằm ngang; chữ đinh thì một ngang một dọc để nhận mạch; chữ hạ thì giữa chính bên xiên để thu thế; quan chồng thì quan mới đặt trên quan cũ cho chân khí thông nhau.

Tranh sơn thuỷ của Đổng Kỳ Xương đời Minh
Tranh sơn thuỷ của Đổng Kỳ Xương: núi gối lên núi, nhà nép trong lòng; một bố cục nói về chỗ nương tựa giống như cách đặt quan trong kỳ táng. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.
附奇葬法
常葬不過取棺穴。以棺並置。至于置棺不等。作用不凡。此奇葬也。如所謂脫草鞋葬。則放棺參差。葫蘆喉葬。惟单棺順接。正八字葬。則頭合而脚分。倒八字葬。則脚合而頭分。叉手葬。則兩棺而兩頭正頂。啗紫氣葬。則橫棺而橫葬。……丁字葬。則一橫一直以承其脉。下字葬。則中正傍斜以收其勢。束骨則損大而成小。架樓則培前而築後。重棺葬者。以新棺加古棺之上。而真氣自相貫徹。頂棺葬者。以此棺懸彼棺之上。而受氣各有輕重。

Dịch: Phụ: kỳ táng pháp. Táng thường chẳng qua lấy quan và huyệt, đặt quan song song. Đến như đặt quan không đều, tác dụng không tầm thường, đó là kỳ táng. Như gọi là táng cởi giày cỏ thì đặt quan so le; táng cổ hồ lô thì chỉ một quan nối thuận; táng chữ bát xuôi thì đầu hợp mà chân tách; táng chữ bát ngược thì chân hợp mà đầu tách; táng khoanh tay thì hai quan hai đầu đội đúng nhau; táng ngậm tử khí thì quan ngang mà táng ngang; táng chữ đinh thì một ngang một dọc để nhận mạch; táng chữ hạ thì giữa chính bên xiên để thu thế. Bó xương thì bớt lớn thành nhỏ; gác lầu thì bồi trước đắp sau. Táng quan chồng là lấy quan mới đặt lên trên quan cũ mà chân khí tự thông nhau; táng quan đội là treo quan này trên quan kia mà nhận khí mỗi cái có nặng nhẹ.

Giảng: Những cách đặt quan này phần lớn là cách xếp mộ trong một khu mộ gia tộc: nhiều quan đặt theo hình chữ bát, chữ đinh, chữ hạ để cùng nhận một mạch. Logic vẫn là "nhận mạch" (thừa kỳ mạch) và "thu thế" (thu kỳ thế): mạch dọc thì quan dọc nối, mạch toả thì quan toả theo. Một số cách như "bó xương" (thúc cốt) là tục cải táng gom hài cốt vào tiểu nhỏ, gần với tục cải táng ở Việt Nam. Bài chỉ thuật lại, không khuyên làm theo.

Kỳ táng theo hình vật và lời cảnh giác của Diệp Cửu Thăng – 九升氏曰

Phần sau của Kỳ táng pháp là một loạt câu đối theo hình vật: "tiên nhân qua biển" thì cắm vào đỉnh vút; "mỹ nữ che thẹn" thì chẳng ngại sa theo nước; "ông say tựa vách" thì phải tìm án qua mày; "mắt cua" thì cắm một bên; "mũi trâu" thì cắm hai vú; "hổ ngủ chảy dãi" thì cúng trước rồi mới đắp đất. Diệp Cửu Thăng kết: kỳ táng có chỗ quá quái không hợp kinh, không thể làm phép; cũng có chỗ quả thật là phép của tiền hiền; thầy thuật đời nay thích dùng chữ kỳ quái để mê hoặc người, nên chép vào đây để người đọc biết.

Biển mây trên núi Vũ Di
Biển mây trên núi Vũ Di: nhìn núi như vật, như thú là cách người xưa nhớ hình, nhưng Diệp Cửu Thăng cảnh giác đừng chỉ nhìn hình vật mà quên khí. Ảnh: 老过, Wikimedia Commons, CC BY 2.5 cn.
仙過海。攙特聳之峰。七賢度關。葬隔岸之陂。美女遮羞。何嫌逐水之砂。醉翁倚壁。須求過眉之案。……葬蟹眼者。宜攙一邊。葬牛鼻者。宜攙兩乳。……睡虎流涎。先祭而後培土。眠牛倒地。開路而後結塔。……故葬法有正有奇。有奇而正者。有正而奇者。剪裁之妙也。有奇之正者。純以人力之巧而奪天工者也。
……毋云奇怪。要認精神。但令相生。莫令相尅。……意味無盡。哲士圓通。
九升氏曰。奇葬法有太怪不經不可爲法處。亦有果是先賢作法處。而時術好以奇怪惑人。每藉口于奇葬。不見此書者。益神奇其術而信伏之。故附錄于此。

Dịch: Tiên qua biển thì cắm vào đỉnh vút riêng; bảy hiền qua cửa ải thì táng ở sườn bờ bên kia; mỹ nữ che thẹn thì sao ngại sa theo nước; ông say tựa vách thì phải tìm án cao qua mày. Táng mắt cua thì nên cắm một bên; táng mũi trâu thì nên cắm hai vú. Hổ ngủ chảy dãi thì cúng trước rồi mới đắp đất; trâu nằm đổ đất thì mở đường rồi mới dựng tháp. Cho nên táng pháp có chính có kỳ: có cái kỳ mà chính, có cái chính mà kỳ, đó là chỗ diệu của cắt tỉa; có cái từ kỳ mà về chính là thuần dùng sự khéo của sức người mà đoạt công trời. Đừng nói kỳ quái, phải nhận tinh thần; chỉ cho tương sinh, đừng cho tương khắc. Ý vị không cùng, người hiền phải viên thông. Cửu Thăng nói: kỳ táng pháp có chỗ quá quái không hợp kinh, không thể làm phép; cũng có chỗ quả là phép của tiền hiền. Mà thầy thuật đời nay thích lấy kỳ quái mê hoặc người, thường mượn cớ kỳ táng; người không thấy sách này càng cho thuật ấy là thần kỳ mà tin phục. Cho nên phụ chép vào đây.

Giảng: Lời của Diệp Cửu Thăng là một thái độ học thuật đáng quý: không xoá bỏ, cũng không tô vẽ; chép cả ra để người đọc tự thấy chỗ nào có lý, chỗ nào quái. Các tên hình vật ("hổ ngủ", "trâu nằm", "mỹ nữ") là phép "hô hình" (gọi tên hình) của phái hình thế; cái giá trị nằm trong câu "đừng nói kỳ quái, phải nhận tinh thần": tên hình chỉ là cách nhớ, cái cần nhận là chỗ khí tụ (dãi hổ, mắt cua, vú trâu đều là chỗ nhỏ, mềm, có nước giới).

Bổ sa, bổ đỉnh, bổ đệm và bồi thể yếu – 補砂 · 補頂 · 補裀褥

Năm cách đầu của Tài tiễn tác dụng đồ thuyết là các cách "bổ" (thêm vào chỗ thiếu). Huyệt tình đã thật mà bên trái thiếu sa, giới thuỷ quá gần, thì sát thân đắp thêm một nhánh. Bên phải khuyết thì đắp một cánh tay phải cho tả hữu đều nhau. Long cương bình (gò thấp) thuần dương ít âm, đỉnh thường không vút, thì bồi đỉnh để bồi "mẹ". Dưới huyệt thiếu "đệm chiếu" (dư khí) thì thêm chút đất khách. Thể thấp nhỏ khí yếu thì theo hình sao vốn có mà bồi lớn quy mô.

Sơ đồ năm cách bổ trong phép táng của Địa Lý Đại Thành
Bổ long, bổ hổ, bổ án, bổ minh đường, bổ thuỷ khẩu; bổ là giúp cái đã có cho đủ. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa
補左砂格 穴情既真。左若欠砂。兼界水未免太近。雖有外護遼闊。不能聽我運用。必于貼身培一股。以補其不足之體。內輔既成。外護亦聽我呼吸。
補右砂法 砂水之不齊。造化之情然也。……若不加之人力以補其右缺。則生氣亦有偏枯之病。必築一右臂。與左右均齊。
上補穴頂格 大凡平岡之龍。其脉純陽少陰者也。故其頂多欠聳。而母之體弱矣。必須補頂以培其母。則母健而子始旺。
下補裀褥格 每吉龍真穴之下。有裀褥稍欠者。乃生氣之未克足處也。畧加客土。與穴相宜。使餘氣豐滿。久之與生成者同體。
培補弱體格 低微體勢。氣弱不能上升。必依其本星之形相培。以客土以彰大其規模。則低微之弱氣。而成壯健之體。

Dịch: Cách bổ sa trái: huyệt tình đã thật, bên trái nếu thiếu sa, lại giới thuỷ không khỏi quá gần, dù có hộ sa bên ngoài rộng xa cũng không theo ta vận dụng; ắt sát thân bồi một nhánh để bù thể thiếu. Phụ trong đã thành thì hộ ngoài cũng theo ta hô hấp. Phép bổ sa phải: sa thuỷ không đều là tình tạo hoá vốn vậy, không phải thiếu trái thì ắt thiếu phải; nếu không thêm sức người bù chỗ khuyết bên phải thì sinh khí cũng có bệnh lệch khô; ắt đắp một cánh tay phải cho tả hữu đều nhau. Cách bổ đỉnh huyệt phía trên: phàm long cương bình, mạch thuần dương ít âm, nên đỉnh thường thiếu vút, thể mẹ yếu; phải bổ đỉnh để bồi mẹ, mẹ khoẻ thì con mới vượng. Cách bổ đệm chiếu phía dưới: dưới long tốt huyệt thật có khi đệm chiếu hơi thiếu, là chỗ sinh khí chưa đủ; thêm chút đất khách hợp với huyệt, cho dư khí đầy đặn, lâu ngày cùng thể với chỗ sinh thành. Cách bồi thể yếu: thế thân thấp nhỏ, khí yếu không bốc lên được, ắt theo hình sao vốn có mà bồi, lấy đất khách làm lớn quy mô, thì khí yếu thấp nhỏ thành thể khoẻ mạnh.

Giảng: Năm cách "bổ" có chung một điều kiện mở đầu: "huyệt tình đã thật", "long tốt huyệt thật". Ý tưởng "bổ đỉnh bồi mẹ, mẹ khoẻ con mới vượng" coi đỉnh núi sau huyệt là mẹ, huyệt là con. "Đất khách" (khách thổ) là đất mang từ nơi khác đến; sách dặn phải "hợp với huyệt" và "lâu ngày cùng thể", tức đất bồi phải được nén chặt, ổn định, không phải đổ đống tạm bợ.

Đắp nội đường: "mở đường không bằng đắp đường" – 築成內堂

Ba cách tiếp theo đều là "trúc" (đắp). Sa ngoài tuy khít mà nội đường không đóng, nguyên thần (nước trước huyệt) không khỏi nghiêng đổ, thì dưới huyệt đắp tròn một vòng thành nội đường; kinh nói "mở đường không bằng đắp đường". Cục nước triều mà long hổ thiếu giao, huyệt thấp triều cao, khó đương sát, thì trước mặt đắp cao sa án để chặn hại xung thẳng; Từ Thế Ngạn kể đã thấy Đổng Đức Chương dùng phép này. Long kết ở lưng mà dư khí trước mặt quá dài thì giữa dư khí đắp một nội đường; ông thấy Lâu đạo nhân dùng phép này cho họ Liên ở Vĩnh Phong.

Sơ đồ trước và sau khi đắp nội đường, trúc sa để chắn sát
Trước khi bổ, lòng huyệt trống, nước chảy thẳng đi; sau khi bổ, đắp nội đường cho khí tụ và đắp sa chắn chỗ sát. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa
築成內堂格 外砂雖然緊密。內堂不閉。元辰未免傾瀉。必于穴下圓築一團。以成內堂。使元辰不致直流。初年始無退敗之病。若元辰不流。生氣自全。經云。開堂不如築堂。
築砂抵煞格 凡朝水之局。倘有龍虎欠交。穴低朝高。難當其煞者。必于面前高築砂案。以抵其直衝之害。庶能化煞爲吉。予見董德彰曾用此作法。亦發大福。
築堂完氣格 又龍行腰中。現出金土。凹腦橫體。後堂緊密。四維拱立。雖龍去而氣已鍾于腰。但面前雖有餘氣鋪氈。元辰未免太長。必須于餘氣之中。穴星之下。高築一內堂。使元辰無太長之病。

Dịch: Cách đắp thành nội đường: sa ngoài tuy khít mà nội đường không đóng, nguyên thần không khỏi nghiêng đổ; ắt dưới huyệt đắp tròn một vòng thành nội đường, cho nguyên thần không đến nỗi chảy thẳng, năm đầu mới không có bệnh lui bại. Nếu nguyên thần không chảy thì sinh khí tự toàn. Kinh nói: mở đường không bằng đắp đường. Cách đắp sa chặn sát: phàm cục nước triều, nếu long hổ thiếu giao, huyệt thấp triều cao, khó đương được sát, ắt trước mặt đắp cao sa án để chặn hại xung thẳng, may ra hoá sát thành cát. Tôi từng thấy Đổng Đức Chương dùng phép này, cũng phát phúc lớn. Cách đắp đường giữ khí: lại có long đi giữa lưng, hiện ra kim thổ, não lõm thể ngang, đường sau khít, bốn góc chầu đứng; tuy long đi mà khí đã tụ ở lưng, nhưng trước mặt dư khí trải thảm, nguyên thần không khỏi quá dài; ắt phải giữa dư khí, dưới huyệt tinh, đắp cao một nội đường cho nguyên thần không bị bệnh quá dài.

Giảng: "Nguyên thần" (元辰) là dòng nước sát trước huyệt; nó chảy thẳng ra là khí theo đi. Câu "mở đường không bằng đắp đường" (khai đường bất như trúc đường) rất đáng nhớ: muốn giữ khí, đừng đào rộng ra mà hãy đắp một vòng giữ lại. Ở bài 54 và 55, phần Thuỷ pháp sẽ nói "nước quý ở dừng tụ, không quý ở đổ đến", và "thuỷ khẩu càng khít càng tốt"; nội đường đắp là phiên bản nhỏ của thuỷ khẩu khít ngay trước huyệt.

Đảo chuyển kim tinh, đắp tường tránh đá, mở oa và trừ trệ khí – 金順作倒 · 築垣避煞

Bốn cách giữa đồ thuyết xử lý sát. Long nhập thủ thành tam thai nhưng huyệt tinh nhọn thẳng, dưới án lại kéo ra mộc tinh nhọn chĩa vào huyệt, táng thuận đều hung; Liêu công bỏ huyệt chính diện, ở thái âm đảo chuyển làm huyệt, lấy tam thai làm án. Bốn bên huyệt đá lởm chởm dựng như người ngựa, thì trong huyệt mở rộng sâu, bốn góc đắp cao để giấu huyệt. Thể sao đầy mạch thật, chân cơ chìm sâu, thì mở oa sâu bỏ thể dữ. Dưới huyệt lộ mũi nhọn hoả mộc là trệ khí, thì san bỏ.

Khu mộ cổ có tường bao ở Kim Môn
Khu mộ cổ có tường bao ở Kim Môn: đắp tường, xây bậc là phép tài tiễn ngoài huyệt, làm để chắn gió và giữ đất, không làm để phô trương. Ảnh: Vmenkov, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.
金順作倒格 此龍入首成三台。但穴星尖直。兼案下拖出倒地木星。尖射穴來。雖隔水其實煞重。故順葬俱凶。廖公舍正面直體之穴。星于太陰上倒轉作穴。以三台爲案。……葬後即發大福。
築垣避煞格 穴之四傍俱石錯落。壁立如人馬。如劍笏。脚粗頭秀。此等之穴必于穴內大開深塋。四維高築。以隱其穴。穴中不見石之粗脚。但見其天清拱護。
頭金取水格 脉真星滿之體。真機深潛。必大開深窩。除其暴體。以新其靈氣。形和氣平。自然多吉。……亦必龍真穴確。方爲施爲。若求之于龍穴兩假之中。觸之未免多禍。
除下滯氣格 穴下長吐穩唇。平伏而不尖削側欹者。乃餘氣流行。有者不可去也。結穴之後。露出尖鋭火木之觜。或一二丈礙于穴下。乃滯氣所注也。必剷之去之。

Dịch: Cách kim thuận làm đảo: long này nhập thủ thành tam thai, nhưng huyệt tinh nhọn thẳng, lại dưới án kéo ra mộc tinh đổ đất, nhọn chĩa vào huyệt; tuy cách nước mà thật ra sát nặng, nên táng thuận đều hung. Liêu công bỏ huyệt thể thẳng chính diện, ở trên thái âm đảo chuyển làm huyệt, lấy tam thai làm án; táng xong liền phát phúc lớn. Cách đắp tường tránh sát: bốn bên huyệt đều là đá lởm chởm, dựng như người ngựa, như kiếm như hốt, chân thô đầu đẹp; huyệt như thế ắt trong huyệt mở rộng sâu, bốn góc đắp cao để giấu huyệt, trong huyệt không thấy chân thô của đá mà chỉ thấy trời trong chầu hộ. Cách đầu kim lấy thuỷ: thể mạch thật sao đầy, chân cơ chìm sâu, ắt mở rộng oa sâu, bỏ thể dữ để làm mới linh khí; hình hoà khí bình, tự nhiên nhiều tốt. Cũng phải long thật huyệt chắc mới làm; nếu làm trong chỗ long huyệt đều giả thì đụng vào không khỏi nhiều hoạ. Cách trừ trệ khí phía dưới: dưới huyệt môi dài nhả ra vững, bằng phẳng mà không nhọn vạt nghiêng lệch là dư khí lưu hành, có thì không được bỏ. Sau chỗ kết huyệt lộ ra mũi nhọn hoả mộc, hoặc một hai trượng vướng dưới huyệt, là chỗ trệ khí rót vào, ắt phải san bỏ đi.

Giảng: Cách "kim thuận làm đảo" là một ví dụ thực địa đáng giá: khi mặt chính bị sát chĩa, người giỏi xoay hẳn huyệt lại, lấy cái vốn ở sau làm án. "Đắp tường tránh sát" cho thấy nguyên tắc "không thấy thì không phạm": đá dữ quanh huyệt được che khuất bằng tường đắp. Cách "trừ trệ khí" phân biệt rõ hai thứ trước huyệt: dư khí (môi bằng, mềm) thì giữ; mũi nhọn cứng (trệ khí) thì bỏ.

Cắt khí chạy đi, sửa thể cao, bỏ phần thừa và thịt chết – 斬龍截氣 · 除有餘

Sáu cách cuối là các cách "trừ" (bỏ đi). Huyệt kết trên đỉnh cao, giữa phẳng như lòng bàn tay, nhưng ngoài án núi chia nhiều nhánh chân chạy đi, thì ở mỗi nhánh đục giếng sâu để cắt khí chạy đi; Liêu công dùng phép này cho họ Trương. Thể sao cao vút, gió sương bào mòn, mặt sao sụt lở, thì bỏ đất cũ ở chỗ lập huyệt, làm lại một huyệt tinh hoàn chỉnh. Sa trái hay sa phải có phần thịt thừa thẳng phình trong nách thì san bỏ, lấy phần thẳng làm diệu tinh. Thể "vịn yên" (tả sinh hữu tử hay hữu sinh tả tử) thì san bỏ thịt chết ở nách bên chết.

Sơ đồ các cách trừ trong phép táng: cấm chém long, thể cao, giữ diệu, tả sinh hữu tử
Không đào cắt ngang sống mạch; san bớt chỗ quá cao đè huyệt; phần thò ra đúng chỗ là diệu thì giữ; bên sống giữ, bên chết bỏ. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa
斬龍截氣格 穴結高巔。中平如掌心。面前一股作內堂。不見外洋傾跌。固美局也。奈案外山分數條。山脚飛走。未免犯任少去長之病。必于每條中穿鑿深井。截其去氣而始聚于內也。此廖公與張氏扦穴。用此作法。
高體作用格 先弓諸體。其勢高聳。風霜凌鑠。皮肉必犯頑硬。星面必多崩瀉。須于立穴之處。去其舊土。以發其新機。造成一完美穴星。此即起死回生之法。故人力與造化之妙運同功也。
除右有餘格 左砂拘水上堂。則龍穴真矣。奈右砂餘肉直而且脹于腋內。故生氣不能發揚。必去其餘肉。使砂彎抱護穴。以其直者作曜星。使煞氣反爲貴氣。
右生左死格 一生一死。砂水之常情。全賴目力之巧。作法之妙。方能起死回生。同歸于吉慶。凡龍格真者。有左腋死肉侵虐。必剷而去之。腐肉已除。生氣自固。

Dịch: Cách chém long cắt khí: huyệt kết trên đỉnh cao, giữa phẳng như lòng bàn tay, trước mặt một nhánh làm nội đường, không thấy biển ngoài nghiêng đổ, vốn là cục đẹp; nhưng ngoài án núi chia mấy nhánh, chân núi bay chạy, không khỏi phạm bệnh để nhỏ đi lớn; ắt ở mỗi nhánh đục giếng sâu, cắt khí chạy đi để khí mới tụ vào trong. Đây là phép Liêu công cắm huyệt cho họ Trương. Cách tác dụng thể cao: các thể như cung tên, thế cao vút, gió sương bào mòn, da thịt ắt phạm ngoan cứng, mặt sao ắt nhiều sụt lở; phải ở chỗ lập huyệt bỏ đất cũ để phát cơ mới, làm thành một huyệt tinh hoàn mỹ; đó là phép cải tử hoàn sinh, nên sức người cùng công với vận diệu của tạo hoá. Cách trừ phần thừa bên phải: sa trái câu nước lên đường thì long huyệt thật rồi; nhưng sa phải thịt thừa thẳng mà phình trong nách, nên sinh khí không phát dương được; ắt bỏ thịt thừa cho sa cong ôm hộ huyệt, lấy phần thẳng làm diệu tinh, cho sát khí lại thành quý khí. Cách hữu sinh tả tử: một sống một chết là tình thường của sa thuỷ; hoàn toàn nhờ con mắt khéo, phép làm diệu mới cải tử hoàn sinh, cùng về cát khánh. Phàm cách long thật mà có thịt chết bên nách trái xâm hại, ắt san bỏ; thịt thối đã trừ thì sinh khí tự vững.

Giảng: Ở nhóm "trừ", điều kiện vẫn được nhắc rõ: "sa trái câu nước lên đường thì long huyệt thật rồi", "phàm cách long thật". Phép "lấy phần thẳng làm diệu tinh" rất hay: thay vì san hết, giữ lại một mũi thẳng ở ngoài làm "diệu" (sao phụ quý), biến sát thành quý. Những cách đục giếng cắt chân núi ngày nay khó làm và có thể ảnh hưởng môi trường; người học nên hiểu cái lý (khí chạy theo nhánh núi đi xa thì phải chặn) hơn là lặp lại việc làm.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Phong Thuỷ Liên Hoa đọc hai mươi hai cách tài tiễn như một bộ "từ vựng sửa đất". Bổ, trúc, trừ, khai: bốn động từ ấy dùng được cho cả âm trạch lẫn dương trạch. Ở dương trạch, xây tường rào bên thiếu là "bổ sa", làm sân vườn có bồn bao quanh trước nhà là "trúc nội đường", che khuất cột điện, góc nhọn đối diện là "trúc viên tị sát", san bỏ gò đất chĩa vào cửa là "trừ trệ khí".

Ruộng bậc thang ở Vân Nam
Ruộng bậc thang ở Vân Nam: người ta đắp, xẻ sườn núi theo đường đồng mức; tài tiễn trong phép táng cũng phải theo thế đất như thế. Ảnh: Jialiang Gao, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Điểm thứ hai là câu "mở đường không bằng đắp đường". Thầy Vũ Giới hay nói khí "chạy như nước, xoắn như gió": muốn giữ khí trước nhà, đừng mở toang khoảng trống cho khí chạy thẳng ra đường, mà nên có một vòng giữ (bậc thềm, bồn cây, hồ nhỏ) để khí quẩn lại. Đây là bài học dễ áp dụng nhất của cả quyển.

Điểm thứ ba là thái độ của Diệp Cửu Thăng với kỳ táng: chép đủ, chỉ rõ chỗ quái, cảnh giác người dùng chữ "kỳ" để loè. Đó cũng là thái độ Phong Thuỷ Liên Hoa giữ với các "bí pháp" lưu truyền: xét cái lý, không theo cái tên. Còn đắp bao nhiêu, san chỗ nào, long có đáng sửa không là thủ pháp. Lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Hiểu lầm thường gặp về kỳ táng và tài tiễn

Hiểu lầm thường gặp nhất là coi kỳ táng là bí pháp cao siêu hơn táng thường. Diệp Cửu Thăng nói rõ có chỗ quá quái không thể làm phép, và thầy thuật hay mượn chữ "kỳ" để mê hoặc người.

Biển mây buổi sáng trên núi Vũ Di
Biển mây buổi sáng trên núi Vũ Di: bổ hay trừ đều phải biết dừng, làm quá tay thì hại còn lớn hơn lợi. Ảnh: 老过, Wikimedia Commons, CC BY 2.5 cn.
  • Tin tên hình vật là bằng chứng đất tốt: "đừng nói kỳ quái, phải nhận tinh thần"; tên hình chỉ là cách gọi, chỗ khí tụ mới là điều phải nhận.
  • Nghĩ đất xấu sửa thành tốt được: mọi cách tài tiễn đều mở đầu bằng "huyệt tình đã thật", "long thật".
  • Nghĩ càng mở rộng minh đường càng tốt: sách dạy ngược lại, "mở đường không bằng đắp đường".
  • San bỏ mọi thứ trước huyệt: môi bằng mềm là dư khí, phải giữ; chỉ mũi nhọn cứng mới là trệ khí.
  • Làm theo các tục như quan chồng, bó xương mà không xét: bài chỉ thuật lại tư liệu; việc mộ táng phải theo pháp luật và phong tục.

Tóm lại – 總結: Kỳ táng pháp là các cách đặt quan khác thường và các phép theo hình vật; Diệp Cửu Thăng chép để người đọc biết, cảnh giác thầy thuật mượn chữ "kỳ". Tài tiễn tác dụng đồ thuyết của Từ Thế Ngạn là hai mươi hai cách sửa đất: bổ sa, bổ đỉnh, bổ đệm, bồi thể yếu; đắp nội đường ("mở đường không bằng đắp đường"), đắp sa chặn sát; đảo chuyển huyệt, đắp tường tránh đá, mở oa, trừ trệ khí; cắt khí chạy đi, sửa thể cao, bỏ thịt thừa thịt chết. Tất cả chỉ dùng khi long thật huyệt đúng.

Bài trước: Địa Lý Đại Thành (43) – Kim Cương Toản và hai mươi chín pháp 金鋼鑽 · 二十九法. Bài sau: Địa Lý Đại Thành (45) – Tam thần bổ luận, thượng sa và hạ sa 三神補論.

Nguồn: Địa Lý Đại Thành (地理大成), Sơn Pháp Toàn Thư quyển 14, tờ 21a–27b: Phụ kỳ táng pháp kèm lời Cửu Thăng, Tài tiễn tác dụng đồ thuyết do Từ Thế Ngạn tập (hai mươi hai cách có hình); bản khắc Học Sơn Đường năm Khang Hy Bính Tý (1696). Hiệu đính: phần câu đối hình vật trong Kỳ táng pháp nhiều chữ bản khắc khó đọc, chỉ dịch các câu rõ nghĩa; hình của đồ thuyết được vẽ lại dạng sơ đồ; chữ đầu cách "tả sinh hữu tử" bản khắc mờ. Sách thuộc công cộng. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Thuộc bốn động từ bổ, trúc, trừ, khai và câu "mở đường không bằng đắp đường" là phần Thư; đứng trước khu đất thật mà thấy chỗ nào thừa, chỗ nào thiếu, sửa thế nào cho khí tụ là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Kỳ táng là gì? – 奇葬

Là các cách đặt quan không theo lối thường (so le, chữ bát, chữ đinh, chữ hạ, quan chồng) và các phép táng theo hình vật. Diệp Cửu Thăng nói có phép thật của tiền nhân, cũng có chỗ quá quái không thể làm phép.

Ai soạn Tài tiễn tác dụng đồ thuyết? – 徐世彥

Từ Thế Ngạn tập, gồm hai mươi hai cách có hình, nhiều cách ghi lại phép của Liêu công, Đổng Đức Chương, Lâu đạo nhân.

"Mở đường không bằng đắp đường" nghĩa là gì? – 開堂不如築堂

Là muốn giữ nguyên thần (nước trước huyệt) không chảy thẳng thì đắp một vòng nội đường dưới huyệt, chứ không đào rộng minh đường ra.

Trệ khí khác dư khí thế nào? – 滯氣餘氣

Dư khí là môi dài bằng phẳng, mềm, không nhọn lệch, phải giữ. Trệ khí là mũi nhọn hoả mộc lộ ra dưới huyệt, vướng một hai trượng, nên san bỏ.

Có thể dùng các cách này cho nhà ở không? – 陽宅應用

Cái lý dùng được: bổ chỗ thiếu bằng tường rào, đắp nội đường bằng sân vườn có bồn bao, che sát nhọn bằng tường cây. Nhưng phải xem nền gốc có tốt không trước khi sửa.

Từ khoá: kỳ táng pháp · 奇葬法 · tài tiễn tác dụng · 裁剪作用圖說 · từ thế ngạn · đắp nội đường · mở đường không bằng đắp đường · bổ sa · địa lý đại thành · táng pháp

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…