Hiệp Kỷ Biện Phương Thư · Quyển 15 · Niên Biểu 2
欽定協紀辨方書 · 卷十五 · 年表二
Soạn theo lệnh vua Càn Long đời Thanh; Trang Thân vương Doãn Lộc (允祿) đứng đầu, cùng Hoằng Trú (弘晝), Trương Chiếu (張照), Mai Cốc Thành (梅瑴成), Hà Quốc Tông (何國宗) và các quan Khâm Thiên Giám
Bản gốc: Khâm Định Hiệp Kỷ Biện Phương Thư (欽定協紀辨方書), 36 quyển, tựa vua Càn Long năm thứ 6 (1741); đối chiếu bản chép trong Tứ Khố Toàn Thư.
Hiệp Kỷ Biện Phương Thư quyển 15 là Niên Biểu 2 (年表二), ghi thần sát của mười năm Giáp Tuất đến Quý Mùi, ứng các năm dương lịch 1994 đến 2003 và 2054 đến 2063. Cấu trúc mỗi năm giống hệt quyển 14. Chủ đề được giảng kỹ trong bài này là Tam Nguyên Tử Bạch: vì sao mỗi năm sách chỉ ghi bốn sao Nhất Bạch, Lục Bạch, Bát Bạch, Cửu Tử, và chúng bay theo cửu cung ra sao qua ba nguyên. Bài chép bảng đủ mười năm bằng tiếng Việt, dịch trọn mục năm Canh Thìn (2000) và kết bằng phần luận của Phong Thuỷ Liên Hoa.
Trả lời nhanh: Quyển 15 Niên Biểu 2 của Hiệp Kỷ Biện Phương Thư ghi thần sát của mười năm Giáp Tuất đến Quý Mùi (1994–2003, 2054–2063). Mỗi năm có mục Tam Nguyên Tử Bạch ghi cung của bốn sao cát Nhất Bạch, Lục Bạch, Bát Bạch, Cửu Tử ở thượng, trung, hạ nguyên. Sao nhập trung cung của năm lùi một số mỗi năm; Giáp Tý thượng nguyên là Nhất Bạch, trung nguyên Tứ Lục, hạ nguyên Thất Xích. Ví dụ năm Canh Thìn hạ nguyên (2000): Nhất Bạch ở Càn, Lục Bạch ở Khôn, Bát Bạch ở Tốn, Cửu Tử ở trung cung. Tử Bạch là lớp cát theo cửu cung, dùng để chọn phương tu tạo và bổ cứu, không thay được Tam Sát, Tuế Phá.
"Cửu tinh luân chuyển, tam nguyên bất tức." Thầy Vũ Giới vẫn nói: sao bay theo năm như nước chảy theo mùa, người học phải biết sao đang ở cung nào.

Quyển 15 ghi mười năm nào, ứng năm dương lịch nào – 年表二
Quyển 15 không có lời đề riêng; sách vào thẳng bảng với dòng tiêu đề và mục năm đầu tiên.
Nguyên văn – 原文
年表二:甲戌至癸未。太歲甲戌,幹木枝土,納音屬火。開山立向修方吉……
Dịch: Niên Biểu hai: từ Giáp Tuất đến Quý Mùi. Thái Tuế Giáp Tuất, can Mộc chi Thổ, nạp âm thuộc Hoả. Khai sơn, lập hướng, tu phương cát…
Giảng: Dòng đầu của mỗi mục năm luôn ghi ba thứ: ngũ hành của can (cán), của chi (chi) và của nạp âm. Đây là ba lớp ngũ hành của năm mà các thần sát phía sau dựa vào: Tuế Đức, Quý Nhân, Lộc theo can; Tam Sát, Tuế Phá, Tuế Mã theo chi; Niên Khắc Sơn Gia liên quan đến ngũ hành nạp âm. Bảng dưới đây đối chiếu mười năm của quyển 15 với dương lịch.
| Năm | Năm dương lịch (ba vòng gần nhất) | Nạp âm | Ngũ hành can, chi |
|---|---|---|---|
| Giáp Tuất 甲戌 | 1934 · 1994 · 2054 | Sơn Đầu Hoả | Can Mộc, chi Thổ |
| Ất Hợi 乙亥 | 1935 · 1995 · 2055 | Sơn Đầu Hoả | Can Mộc, chi Thuỷ |
| Bính Tý 丙子 | 1936 · 1996 · 2056 | Giản Hạ Thuỷ | Can Hoả, chi Thuỷ |
| Đinh Sửu 丁丑 | 1937 · 1997 · 2057 | Giản Hạ Thuỷ | Can Hoả, chi Thổ |
| Mậu Dần 戊寅 | 1938 · 1998 · 2058 | Thành Đầu Thổ | Can Thổ, chi Mộc |
| Kỷ Mão 己卯 | 1939 · 1999 · 2059 | Thành Đầu Thổ | Can Thổ, chi Mộc |
| Canh Thìn 庚辰 | 1940 · 2000 · 2060 | Bạch Lạp Kim | Can Kim, chi Thổ |
| Tân Tị 辛巳 | 1941 · 2001 · 2061 | Bạch Lạp Kim | Can Kim, chi Hoả |
| Nhâm Ngọ 壬午 | 1942 · 2002 · 2062 | Dương Liễu Mộc | Can Thuỷ, chi Hoả |
| Quý Mùi 癸未 | 1943 · 2003 · 2063 | Dương Liễu Mộc | Can Thuỷ, chi Thổ |

Mười năm này gồm những năm nhiều người Việt đã xây nhà, đặt mộ: 1994 Giáp Tuất, 1997 Đinh Sửu, 2000 Canh Thìn, 2003 Quý Mùi. Gia đình nào muốn xét lại một công trình làm trong khoảng đó có thể tra thẳng bảng quyển 15.
Một năm trong Niên Biểu ghi những gì: nguyên văn năm Canh Thìn – 太歲庚辰
Để thấy cấu trúc của mỗi mục năm, dưới đây chép trọn mục năm Canh Thìn (ứng các năm 1940, 2000, 2060) trong quyển 15, rồi dịch đủ.
Nguyên văn – 原文
太歲庚辰,幹金枝土,納音屬金。
開山立向修方吉:歲德庚,歲德合乙,歲枝德酉,陽貴人丑,陰貴人未,歲祿申,歲馬寅,奏書艮,博士坤。三元紫白:上元一白震,六白艮,八白坎,九紫坤;中元一白離,六白中,八白兌,九紫艮;下元一白乾,六白坤,八白巽,九紫中。蓋山黃道:貪狼兌丁巳丑,巨門震庚亥未,武曲艮丙,文曲坎癸申辰。通天竅:三合前方艮寅甲卯乙辰,三合後方坤申庚酉辛戌。走馬六壬:神后坤申,功曹辛戌,天罡壬子,勝光艮寅,傳送乙辰,河魁丙午。四利三元:太陽巳,太陰未,龍德亥,福德丑。
開山立向修方凶:太歲辰,歲破戌,三煞巳午未,坐煞向煞丙丁壬癸,浮天空亡兌丁。開山凶:年剋山家震艮巳山,陰府太歲乾兌,六害卯,死符酉,灸退卯。立向凶:巡山羅㬋巽,病符卯。修方凶:天官符亥,地官符申,大煞子,大將軍子,力士巽,蠶室乾,蠶官戌,蠶命亥,歲刑辰,黃旛辰,豹尾戌,飛廉午,喪門午,弔客寅,白虎子,金神辰巳,獨火巽,五鬼子,破敗五鬼兌。
Dịch: Thái Tuế Canh Thìn, can Kim, chi Thổ, nạp âm thuộc Kim.
Khai sơn, lập hướng, tu phương đều cát: Tuế Đức Canh, Tuế Đức Hợp Ất, Tuế Chi Đức Dậu, Dương Quý Nhân Sửu, Âm Quý Nhân Mùi, Tuế Lộc Thân, Tuế Mã Dần, Tấu Thư Cấn, Bác Sĩ Khôn. Tam Nguyên Tử Bạch: thượng nguyên Nhất Bạch ở Chấn, Lục Bạch ở Cấn, Bát Bạch ở Khảm, Cửu Tử ở Khôn; trung nguyên Nhất Bạch ở Ly, Lục Bạch ở Trung cung, Bát Bạch ở Đoài, Cửu Tử ở Cấn; hạ nguyên Nhất Bạch ở Càn, Lục Bạch ở Khôn, Bát Bạch ở Tốn, Cửu Tử ở Trung cung. Cái Sơn Hoàng Đạo: Tham Lang Đoài Đinh Tị Sửu, Cự Môn Chấn Canh Hợi Mùi, Vũ Khúc Cấn Bính, Văn Khúc Khảm Quý Thân Thìn. Thông Thiên Khiếu: tam hợp tiền phương Cấn Dần Giáp Mão Ất Thìn, tam hợp hậu phương Khôn Thân Canh Dậu Tân Tuất. Tẩu Mã Lục Nhâm: Thần Hậu Khôn Thân, Công Tào Tân Tuất, Thiên Cương Nhâm Tý, Thắng Quang Cấn Dần, Truyền Tống Ất Thìn, Hà Khôi Bính Ngọ. Tứ Lợi Tam Nguyên: Thái Dương Tị, Thái Âm Mùi, Long Đức Hợi, Phúc Đức Sửu.
Khai sơn, lập hướng, tu phương đều hung: Thái Tuế Thìn, Tuế Phá Tuất, Tam Sát Tị Ngọ Mùi, Toạ Sát Bính Đinh, Hướng Sát Nhâm Quý, Phù Thiên Không Vong Đoài Đinh. Khai sơn hung: Niên Khắc Sơn Gia Chấn Cấn Tị, Âm Phủ Thái Tuế Càn Đoài, Lục Hại Mão, Tử Phù Dậu, Cứu Thoái Mão. Lập hướng hung: Tuần Sơn La Hầu Tốn, Bệnh Phù Mão. Tu phương hung: Thiên Quan Phù Hợi, Địa Quan Phù Thân, Đại Sát Tý, Đại Tướng Quân Tý, Lực Sĩ Tốn, Tàm Thất Càn, Tàm Quan Tuất, Tàm Mệnh Hợi, Tuế Hình Thìn, Hoàng Phan Thìn, Báo Vĩ Tuất, Phi Liêm Ngọ, Tang Môn Ngọ, Điếu Khách Dần, Bạch Hổ Tý, Kim Thần Thìn Tị, Độc Hoả Tốn, Ngũ Quỷ Tý, Phá Bại Ngũ Quỷ Đoài.
Giảng: Mục năm Canh Thìn cho thấy cách sách dùng chữ rất gọn: mỗi thần sát chỉ một hai chữ phương vị. Năm Canh Thìn, Tuế Đức ở Canh phía tây; Tuế Lộc ở Thân; Tuế Mã ở Dần; Tam Sát về Tị Ngọ Mùi phía nam như năm Giáp Tý, vì Thìn cùng tam hợp Thân Tý Thìn với Tý. Đây là chỗ thấy rõ quy luật: các năm cùng tam hợp có Tam Sát giống nhau.

Cát thần theo năm: Tuế Đức, Đức Hợp, Quý Nhân, Lộc, Mã – 歲德、貴人、祿馬
Phần cát thần theo can của mười năm quyển 15 lặp lại đúng quy luật đã giảng ở quyển 14: Tuế Đức theo can dương, Đức Hợp theo ngũ hợp, Quý Nhân theo câu "Giáp Mậu Canh ngưu dương, Ất Kỷ thử hầu hương, Bính Đinh trư kê vị, Nhâm Quý thố xà tàng, Lục Tân phùng mã hổ". Mười năm Giáp đến Quý của quyển này đi qua đủ mười can nên bảng là một vòng trọn của nhóm cát theo can.
| Năm | Tuế Đức | Đức Hợp | Chi Đức | Quý nhân dương / âm | Tuế Lộc | Tuế Mã | Tấu Thư / Bác Sĩ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Giáp Tuất | Giáp | Kỷ | Mão | Mùi / Sửu | Dần | Thân | Khôn / Cấn |
| Ất Hợi | Canh | Ất | Thìn | Thân / Tý | Mão | Tị | Càn / Tốn |
| Bính Tý | Bính | Tân | Tị | Dậu / Hợi | Tị | Dần | Càn / Tốn |
| Đinh Sửu | Nhâm | Đinh | Ngọ | Hợi / Dậu | Ngọ | Hợi | Càn / Tốn |
| Mậu Dần | Mậu | Quý | Mùi | Sửu / Mùi | Tị | Thân | Cấn / Khôn |
| Kỷ Mão | Giáp | Kỷ | Thân | Tý / Thân | Ngọ | Tị | Cấn / Khôn |
| Canh Thìn | Canh | Ất | Dậu | Sửu / Mùi | Thân | Dần | Cấn / Khôn |
| Tân Tị | Bính | Tân | Tuất | Dần / Ngọ | Dậu | Hợi | Tốn / Càn |
| Nhâm Ngọ | Nhâm | Đinh | Hợi | Mão / Tị | Hợi | Thân | Tốn / Càn |
| Quý Mùi | Mậu | Quý | Tý | Tị / Mão | Tý | Tị | Tốn / Càn |

Tam Nguyên Tử Bạch: Nhất, Lục, Bát Bạch và Cửu Tử bay về đâu – 三元紫白
Đây là chủ đề chính của bài. Tam Nguyên Tử Bạch dựa trên chín sao Lạc Thư: Nhất Bạch, Nhị Hắc, Tam Bích, Tứ Lục, Ngũ Hoàng, Lục Bạch, Thất Xích, Bát Bạch, Cửu Tử. Mỗi năm một sao nhập trung cung, rồi các sao khác bay theo thứ tự Lạc Thư: trung cung, Càn, Đoài, Cấn, Ly, Khảm, Khôn, Chấn, Tốn. Sao nhập trung lùi một số mỗi năm (năm sau nhỏ hơn năm trước một). Ba nguyên mỗi nguyên sáu mươi năm: năm Giáp Tý thượng nguyên Nhất Bạch nhập trung, trung nguyên Tứ Lục, hạ nguyên Thất Xích.
Sách chỉ ghi bốn sao: Nhất, Lục, Bát Bạch và Cửu Tử, vì đó là bốn sao cát theo phép tạo tác ("tam bạch" và "cửu tử"). Cung nào có một trong bốn sao này là cung được Tử Bạch chiếu, hợp để tu phương, và có thể dùng để chế bớt một số sát nhẹ. Bảng dưới ghi cung của bốn sao theo thứ tự 1, 6, 8, 9.
| Năm | Thượng nguyên | Trung nguyên | Hạ nguyên |
|---|---|---|---|
| Giáp Tuất | 1 Càn · 6 Khôn · 8 Tốn · 9 Trung cung | 1 Chấn · 6 Cấn · 8 Khảm · 9 Khôn | 1 Ly · 6 Trung cung · 8 Đoài · 9 Cấn |
| Ất Hợi | 1 Đoài · 6 Chấn · 8 Trung cung · 9 Càn | 1 Tốn · 6 Ly · 8 Khôn · 9 Chấn | 1 Khảm · 6 Càn · 8 Cấn · 9 Ly |
| Bính Tý | 1 Cấn · 6 Tốn · 8 Càn · 9 Đoài | 1 Trung cung · 6 Khảm · 8 Chấn · 9 Tốn | 1 Khôn · 6 Đoài · 8 Ly · 9 Khảm |
| Đinh Sửu | 1 Ly · 6 Trung cung · 8 Đoài · 9 Cấn | 1 Càn · 6 Khôn · 8 Tốn · 9 Trung cung | 1 Chấn · 6 Cấn · 8 Khảm · 9 Khôn |
| Mậu Dần | 1 Khảm · 6 Càn · 8 Cấn · 9 Ly | 1 Đoài · 6 Chấn · 8 Trung cung · 9 Càn | 1 Tốn · 6 Ly · 8 Khôn · 9 Chấn |
| Kỷ Mão | 1 Khôn · 6 Đoài · 8 Ly · 9 Khảm | 1 Cấn · 6 Tốn · 8 Càn · 9 Đoài | 1 Trung cung · 6 Khảm · 8 Chấn · 9 Tốn |
| Canh Thìn | 1 Chấn · 6 Cấn · 8 Khảm · 9 Khôn | 1 Ly · 6 Trung cung · 8 Đoài · 9 Cấn | 1 Càn · 6 Khôn · 8 Tốn · 9 Trung cung |
| Tân Tị | 1 Tốn · 6 Ly · 8 Khôn · 9 Chấn | 1 Khảm · 6 Càn · 8 Cấn · 9 Ly | 1 Đoài · 6 Chấn · 8 Trung cung · 9 Càn |
| Nhâm Ngọ | 1 Trung cung · 6 Khảm · 8 Chấn · 9 Tốn | 1 Khôn · 6 Đoài · 8 Ly · 9 Khảm | 1 Cấn · 6 Tốn · 8 Càn · 9 Đoài |
| Quý Mùi | 1 Càn · 6 Khôn · 8 Tốn · 9 Trung cung | 1 Chấn · 6 Cấn · 8 Khảm · 9 Khôn | 1 Ly · 6 Trung cung · 8 Đoài · 9 Cấn |

Cách kiểm nhanh: năm Canh Thìn 2000 thuộc hạ nguyên, sao nhập trung là Cửu Tử, nên Nhất Bạch bay đến Càn, Lục Bạch đến Khôn, Bát Bạch đến Tốn, đúng như bảng. Đến năm 2060 Canh Thìn thuộc thượng nguyên mới, sao nhập trung đổi thành Tam Bích, cung của bốn sao cát cũng đổi theo. Đó là lý do Niên Biểu phải ghi đủ ba cột.
Một chú ý quan trọng: Tử Bạch theo năm ở Niên Biểu là lớp cát cho tạo tác, khác với phi tinh vận và phi tinh năm trong phép Huyền Không dùng để luận cát hung của nhà. Hai phép cùng gốc Lạc Thư nhưng mục đích khác nhau.
Cái Sơn Hoàng Đạo, Thông Thiên Khiếu, Tẩu Mã Lục Nhâm, Tứ Lợi Tam Nguyên – 蓋山黃道、通天竅、走馬六壬、四利三元
Bốn nhóm Cái Sơn Hoàng Đạo, Thông Thiên Khiếu, Tẩu Mã Lục Nhâm, Tứ Lợi Tam Nguyên lấy theo chi năm. Mười năm Giáp Tuất đến Quý Mùi đi qua đủ mười hai chi trừ Thân, Dậu, nên bảng gần như là một vòng đầy đủ của các nhóm này.
| Năm | Tham Lang | Cự Môn | Vũ Khúc | Văn Khúc | Tam hợp tiền phương | Tam hợp hậu phương |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Giáp Tuất | Khảm Quý Thân Thìn | Khôn Ất | Ly Nhâm Dần Tuất | Đoài Đinh Tị Sửu | Khôn Thân Canh Dậu Tân Tuất | Cấn Dần Giáp Mão Ất Thìn |
| Ất Hợi | Khảm Quý Thân Thìn | Khôn Ất | Ly Nhâm Dần Tuất | Đoài Đinh Tị Sửu | Tốn Tị Bính Ngọ Đinh Mùi | Càn Hợi Nhâm Tý Quý Sửu |
| Bính Tý | Chấn Canh Hợi Mùi | Đoài Đinh Tị Sửu | Tốn Tân | Khôn Ất | Cấn Dần Giáp Mão Ất Thìn | Khôn Thân Canh Dậu Tân Tuất |
| Đinh Sửu | Cấn Bính | Tốn Tân | Đoài Đinh Tị Sửu | Ly Nhâm Dần Tuất | Càn Hợi Nhâm Tý Quý Sửu | Tốn Tị Bính Ngọ Đinh Mùi |
| Mậu Dần | Cấn Bính | Tốn Tân | Đoài Đinh Tị Sửu | Ly Nhâm Dần Tuất | Khôn Thân Canh Dậu Tân Tuất | Cấn Dần Giáp Mão Ất Thìn |
| Kỷ Mão | Càn Giáp | Ly Nhâm Dần Tuất | Khôn Ất | Tốn Tân | Tốn Tị Bính Ngọ Đinh Mùi | Càn Hợi Nhâm Tý Quý Sửu |
| Canh Thìn | Đoài Đinh Tị Sửu | Chấn Canh Hợi Mùi | Cấn Bính | Khảm Quý Thân Thìn | Cấn Dần Giáp Mão Ất Thìn | Khôn Thân Canh Dậu Tân Tuất |
| Tân Tị | Đoài Đinh Tị Sửu | Chấn Canh Hợi Mùi | Cấn Bính | Khảm Quý Thân Thìn | Càn Hợi Nhâm Tý Quý Sửu | Tốn Tị Bính Ngọ Đinh Mùi |
| Nhâm Ngọ | Tốn Tân | Cấn Bính | Chấn Canh Hợi Mùi | Càn Giáp | Khôn Thân Canh Dậu Tân Tuất | Cấn Dần Giáp Mão Ất Thìn |
| Quý Mùi | Khôn Ất | Khảm Quý Thân Thìn | Càn Giáp | Chấn Canh Hợi Mùi | Tốn Tị Bính Ngọ Đinh Mùi | Càn Hợi Nhâm Tý Quý Sửu |
| Năm | Thần Hậu | Công Tào | Thiên Cương | Thắng Quang | Truyền Tống | Hà Khôi | Thái Dương · Thái Âm · Long Đức · Phúc Đức |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Giáp Tuất | Cấn Dần | Ất Thìn | Bính Ngọ | Khôn Thân | Tân Tuất | Nhâm Tý | Hợi · Sửu · Tị · Mùi |
| Ất Hợi | Quý Sửu | Giáp Mão | Tốn Tị | Đinh Mùi | Canh Dậu | Càn Hợi | Tý · Dần · Ngọ · Thân |
| Bính Tý | Nhâm Tý | Cấn Dần | Ất Thìn | Bính Ngọ | Khôn Thân | Tân Tuất | Sửu · Mão · Mùi · Dậu |
| Đinh Sửu | Càn Hợi | Quý Sửu | Giáp Mão | Tốn Tị | Đinh Mùi | Canh Dậu | Dần · Thìn · Thân · Tuất |
| Mậu Dần | Tân Tuất | Nhâm Tý | Cấn Dần | Ất Thìn | Bính Ngọ | Khôn Thân | Mão · Tị · Dậu · Hợi |
| Kỷ Mão | Canh Dậu | Càn Hợi | Quý Sửu | Giáp Mão | Tốn Tị | Đinh Mùi | Thìn · Ngọ · Tuất · Tý |
| Canh Thìn | Khôn Thân | Tân Tuất | Nhâm Tý | Cấn Dần | Ất Thìn | Bính Ngọ | Tị · Mùi · Hợi · Sửu |
| Tân Tị | Đinh Mùi | Canh Dậu | Càn Hợi | Quý Sửu | Giáp Mão | Tốn Tị | Ngọ · Thân · Tý · Dần |
| Nhâm Ngọ | Bính Ngọ | Khôn Thân | Tân Tuất | Nhâm Tý | Cấn Dần | Ất Thìn | Mùi · Dậu · Sửu · Mão |
| Quý Mùi | Tốn Tị | Đinh Mùi | Canh Dậu | Càn Hợi | Quý Sửu | Giáp Mão | Thân · Tuất · Dần · Thìn |

Hung sát chung cho khai sơn, lập hướng, tu phương: Thái Tuế, Tuế Phá, Tam Sát – 太歲、歲破、三煞
Nhóm hung sát chung của mười năm quyển 15 cho thấy rõ quy luật xoay của Tam Sát theo tam hợp: năm Tuất (Dần Ngọ Tuất) Tam Sát ở bắc, năm Hợi (Hợi Mão Mùi) ở tây, năm Tý (Thân Tý Thìn) ở nam, năm Sửu (Tị Dậu Sửu) ở đông, và cứ thế lặp lại.
| Năm | Thái Tuế | Tuế Phá | Tam Sát | Toạ Sát | Hướng Sát | Phù Thiên Không Vong |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Giáp Tuất | Tuất | Thìn | Hợi Tý Sửu | Nhâm Quý | Bính Đinh | Ly Nhâm |
| Ất Hợi | Hợi | Tị | Thân Dậu Tuất | Canh Tân | Giáp Ất | Khảm Quý |
| Bính Tý | Tý | Ngọ | Tị Ngọ Mùi | Bính Đinh | Nhâm Quý | Tốn Tân |
| Đinh Sửu | Sửu | Mùi | Dần Mão Thìn | Giáp Ất | Canh Tân | Chấn Canh |
| Mậu Dần | Dần | Thân | Hợi Tý Sửu | Nhâm Quý | Bính Đinh | Khôn Ất |
| Kỷ Mão | Mão | Dậu | Thân Dậu Tuất | Canh Tân | Giáp Ất | Càn Giáp |
| Canh Thìn | Thìn | Tuất | Tị Ngọ Mùi | Bính Đinh | Nhâm Quý | Đoài Đinh |
| Tân Tị | Tị | Hợi | Dần Mão Thìn | Giáp Ất | Canh Tân | Cấn Bính |
| Nhâm Ngọ | Ngọ | Tý | Hợi Tý Sửu | Nhâm Quý | Bính Đinh | Càn Giáp |
| Quý Mùi | Mùi | Sửu | Thân Dậu Tuất | Canh Tân | Giáp Ất | Khôn Ất |

Kỵ riêng khai sơn, lập hướng và tu phương: Âm Phủ, La Hầu, Quan Phù, Đại Tướng Quân – 開山、立向、修方凶
Các sát kỵ riêng một việc của mười năm. Kỵ khai sơn quan trọng nhất là Niên Khắc Sơn Gia và Âm Phủ Thái Tuế, vì hai sát này lấy theo ngũ hành và can năm, không theo chi, nên không trùng với Tam Sát.
| Năm | Niên Khắc Sơn Gia | Âm Phủ Thái Tuế | Lục Hại | Tử Phù | Cứu Thoái | Tuần Sơn La Hầu | Bệnh Phù |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Giáp Tuất | Càn Hợi Đoài Đinh | Cấn Tốn | Dậu | Mão | Dậu | Càn | Dậu |
| Ất Hợi | Giáp Dần Thìn Tốn Tuất Khảm Tân Thân Sửu Quý Khôn Canh Mùi | Đoài Càn | Thân | Thìn | Ngọ | Nhâm | Tuất |
| Bính Tý | Càn Hợi Đoài Đinh | Khảm Khôn | Mùi | Tị | Mão | Quý | Hợi |
| Đinh Sửu | Giáp Dần Thìn Tốn Tuất Khảm Tân Thân Sửu Quý Khôn Canh Mùi | Càn Ly | Ngọ | Ngọ | Tý | Cấn | Tý |
| Mậu Dần | Ly Nhâm Bính Ất | Khôn Chấn | Tị | Mùi | Dậu | Giáp | Sửu |
| Kỷ Mão | 24 sơn đều không bị khắc; sau đông chí khắc Càn Hợi Đoài Đinh | Tốn Cấn | Thìn | Thân | Ngọ | Ất | Dần |
| Canh Thìn | Chấn Cấn Tị | Càn Đoài | Mão | Dậu | Mão | Tốn | Mão |
| Tân Tị | Ly Nhâm Bính Ất | Khôn Khảm | Dần | Tuất | Tý | Bính | Thìn |
| Nhâm Ngọ | Càn Hợi Đoài Đinh | Ly Càn | Sửu | Hợi | Dậu | Đinh | Tị |
| Quý Mùi | Giáp Dần Thìn Tốn Tuất Khảm Tân Thân Sửu Quý Khôn Canh Mùi | Chấn Khôn | Tý | Tý | Ngọ | Khôn | Ngọ |
Bảng các sát kỵ tu phương của mười năm:
| Năm | Thiên / Địa Quan Phù | Đại Sát | Đại Tướng Quân | Lực Sĩ | Tàm Thất · Tàm Quan · Tàm Mệnh | Tuế Hình | Hoàng Phan / Báo Vĩ | Phi Liêm | Tang Môn / Điếu Khách | Bạch Hổ | Kim Thần | Độc Hoả | Ngũ Quỷ / Phá Bại Ngũ Quỷ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Giáp Tuất | Tị / Dần | Ngọ | Ngọ | Càn | Tốn · Thìn · Tị | Mùi | Tuất / Thìn | Tý | Tý / Thân | Ngọ | Ngọ Mùi Thân Dậu | Càn | Ngọ / Tốn |
| Ất Hợi | Dần / Mão | Mão | Dậu | Cấn | Khôn · Mùi · Thân | Hợi | Mùi / Sửu | Sửu | Sửu / Dậu | Mùi | Thìn Tị | Càn | Tị / Cấn |
| Bính Tý | Hợi / Thìn | Tý | Dậu | Cấn | Khôn · Mùi · Thân | Mão | Thìn / Tuất | Thân | Dần / Tuất | Thân | Dần Mão Ngọ Mùi Tý Sửu | Cấn | Thìn / Khôn |
| Đinh Sửu | Thân / Tị | Dậu | Dậu | Cấn | Khôn · Mùi · Thân | Tuất | Sửu / Mùi | Dậu | Mão / Hợi | Dậu | Dần Mão Tuất Hợi | Chấn | Mão / Chấn |
| Mậu Dần | Tị / Ngọ | Ngọ | Tý | Tốn | Càn · Tuất · Hợi | Tị | Tuất / Thìn | Tuất | Thìn / Tý | Tuất | Thân Dậu Tý Sửu | Chấn | Dần / Ly |
| Kỷ Mão | Dần / Mùi | Mão | Tý | Tốn | Càn · Tuất · Hợi | Tý | Mùi / Sửu | Tị | Tị / Sửu | Hợi | Ngọ Mùi Thân Dậu | Khảm | Sửu / Khảm |
| Canh Thìn | Hợi / Thân | Tý | Tý | Tốn | Càn · Tuất · Hợi | Thìn | Thìn / Tuất | Ngọ | Ngọ / Dần | Tý | Thìn Tị | Tốn | Tý / Đoài |
| Tân Tị | Thân / Dậu | Dậu | Mão | Khôn | Cấn · Sửu · Dần | Thân | Sửu / Mùi | Mùi | Mùi / Mão | Sửu | Dần Mão Ngọ Mùi Tý Sửu | Tốn | Hợi / Càn |
| Nhâm Ngọ | Tị / Tuất | Ngọ | Mão | Khôn | Cấn · Sửu · Dần | Ngọ | Tuất / Thìn | Dần | Thân / Thìn | Dần | Dần Mão Tuất Hợi | Đoài | Tuất / Tốn |
| Quý Mùi | Dần / Hợi | Mão | Mão | Khôn | Cấn · Sửu · Dần | Sửu | Mùi / Sửu | Mão | Dậu / Tị | Mão | Thân Dậu Tý Sửu | Ly | Dậu / Cấn |

Năm Canh Thìn (2000, 2060): cát phương và hung phương
Năm Canh Thìn: phía cát có Tuế Đức Canh, Đức Hợp Ất, Tuế Lộc Thân, Tuế Mã Dần, Quý Nhân Sửu và Mùi, Thái Dương Tị, Thái Âm Mùi. Phía hung có Thái Tuế Thìn, Tuế Phá Tuất, Tam Sát Tị Ngọ Mùi, Toạ Sát Bính Đinh, Phù Thiên Không Vong Đoài Đinh, Tuần Sơn La Hầu Tốn, Bệnh Phù Mão. Đặt hai vòng cạnh nhau sẽ thấy một năm "giằng co": Mùi vừa có Quý Nhân, Thái Âm vừa nằm trong Tam Sát.


Trường hợp sơn Mùi năm Canh Thìn là ví dụ tốt cho nguyên tắc của quyển 10: khi một sơn vừa có cát thần vừa có hung sát, không cộng trừ mà phải cân. Tam Sát là sát lớn của năm, Quý Nhân là cát nhỏ, nên khai sơn Mùi năm này vẫn phải tránh.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Quyển 15 với chủ đề Tử Bạch cho thấy Niên Biểu không chỉ dựa vào can chi mà còn dựa vào cửu cung Lạc Thư. Theo Thầy Vũ Giới, "đi từ gốc sẽ thấu triệt cái ngọn": cùng một Lạc Thư sinh ra phi tinh Huyền Không, Tử Bạch tạo tác và cả các phép độn; hiểu gốc thì không lẫn các phép với nhau.

Phong Thuỷ Liên Hoa đọc Tử Bạch theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa: sao nhập trung của năm là "khí chủ" của cửu cung năm ấy; bốn sao cát là chỗ khí sinh vượng, nên tu tạo ở các cung này thì thuận. Nhưng Tử Bạch chỉ là một lớp; Thái Tuế, Tuế Phá, Tam Sát ở lớp can chi vẫn phải xét trước.
Phong Thuỷ Liên Hoa giữ ba nguyên tắc khi dùng Niên Biểu:
- Đúng nguyên, đúng cột. Năm 1984–2043 dùng hạ nguyên, 2044–2103 dùng thượng nguyên; lấy nhầm cột là sai cả bốn sao.
- Tử Bạch là để bổ, không để chống sát lớn. Cung có Tử Bạch mà phạm Tuế Phá hay Tam Sát thì vẫn tránh.
- Hình trước, sao sau. "Nhất hình nhì khí": cửu tinh chỉ có ý nghĩa khi hình thế và toạ hướng đã đúng.
Đó là lý pháp. Phép phối sơn hướng của năm với tháng, ngày, giờ, với tuổi gia chủ và cục phi tinh của công trình là thủ pháp, phải dạy trực tiếp.
Những hiểu lầm thường gặp khi tra Niên Biểu
Tử Bạch là phần dễ bị nhầm nhất của Niên Biểu vì trùng tên với phép phi tinh Huyền Không.

- "Tử Bạch Niên Biểu chính là phi tinh năm của Huyền Không." Cùng gốc Lạc Thư, cùng sao nhập trung, nhưng Niên Biểu chỉ lấy bốn sao cát để chọn phương tạo tác; Huyền Không dùng đủ chín sao để luận nhà.
- "Năm nào cũng dùng một cột." Mỗi nguyên sáu mươi năm có sao nhập trung khác nhau; năm 2000 và năm 2060 cùng là Canh Thìn nhưng Tử Bạch khác.
- "Cung có Cửu Tử là cung đại cát, làm gì cũng được." Cửu Tử là cát cho tu tạo, không giải được Tuế Phá, Tam Sát nếu trùng cung.
- "Sao bay thuận chiều kim đồng hồ." Sao bay theo thứ tự Lạc Thư: trung cung, Càn, Đoài, Cấn, Ly, Khảm, Khôn, Chấn, Tốn, không theo vòng tròn.
Ghi nhớ nhanh quyển 15:
| Mục | Một câu để nhớ |
|---|---|
| Mười năm | Giáp Tuất đến Quý Mùi: 1994–2003, 2054–2063 |
| Sao nhập trung | Giáp Tý thượng nguyên 1, trung nguyên 4, hạ nguyên 7; mỗi năm lùi một |
| Bốn sao cát | Nhất Bạch, Lục Bạch, Bát Bạch, Cửu Tử |
| Thứ tự bay | Trung, Càn, Đoài, Cấn, Ly, Khảm, Khôn, Chấn, Tốn |
| Nguyên hiện nay | Hạ nguyên 1984–2043; thượng nguyên mới từ 2044 |
| Canh Thìn 2000 | Cửu Tử nhập trung; Tam Sát Tị Ngọ Mùi; Tuế Phá Tuất |
Nguồn: Khâm Định Hiệp Kỷ Biện Phương Thư (欽定協紀辨方書), quyển 15 "Niên Biểu 2" (年表二, 甲戌 đến 癸未), bản chép trong Tứ Khố Toàn Thư. Bảng trong bài chép đủ các mục của mười năm, chuyển sang tên tiếng Việt; tên năm dương lịch và nạp âm ghi thêm cho dễ tra. Hiệu đính: năm Quý Mùi chép "歲德戌" là 歲德戊 (Mậu); năm Đinh Sửu "年剋山家" chép "坤艮未" là 坤庚未 theo các năm cùng nhóm; năm Tân Tị "文曲癸坎申辰" là 坎癸申辰. Các chữ dị thể 嵗, 隂, 㢲, 尅, 䦕, 旛/幡 đổi thành 歲, 陰, 巽, 剋, 開, 旛; trong các mục phương vị, chữ 己 chép nhầm cho 巳 (Tị) đều sửa lại. Sơ đồ vẽ lại bởi Phong Thuỷ Liên Hoa. Phong Thuỷ Liên Hoa biên soạn.
Bài trước: Quyển 14 · Niên Biểu 1: bảng năm Giáp Tý – Quý Dậu (1984–1993)
Bài sau: Quyển 16 · Niên Biểu 3: bảng năm Giáp Thân – Quý Tị (2004–2013)
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- La Kinh Liên Hoa: đo toạ sơn, lập hướng và xem 24 sơn để đối chiếu với bảng Niên Biểu.
- Trạch Cát Liên Hoa: tra Thái Tuế, Tam Sát, Tuế Phá của năm và chọn tháng, ngày, giờ.
- Lập Cục Pháp: định cục bằng hình trước khi xét sơn hướng của năm.
Bài liên quan
- Hiệp Kỷ Biện Phương Thư quyển 14 Niên Biểu 1
- Hiệp Kỷ Biện Phương Thư quyển 16 Niên Biểu 3
- Hiệp Kỷ Biện Phương Thư quyển 1 Bản Nguyên
- Toàn bộ chuyên mục Hiệp Kỷ Biện Phương Thư
- Chuyên mục Trạch Nhật
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Muốn học Tam Nguyên Tử Bạch, phi tinh Huyền Không và cách phối với sơn hướng của năm, các bạn ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Quyển 15 Hiệp Kỷ Biện Phương Thư nói về gì? – 卷十五論何事?
Quyển 15 là Niên Biểu 2, bảng thần sát của mười năm Giáp Tuất đến Quý Mùi (1994–2003, 2054–2063), chia cát hung cho khai sơn, lập hướng, tu phương.
Tam Nguyên Tử Bạch là gì? – 三元紫白何謂?
Là vị trí của bốn sao cát Nhất Bạch, Lục Bạch, Bát Bạch, Cửu Tử trong cửu cung của năm, tính theo sao nhập trung của thượng, trung, hạ nguyên.
Năm 2000 Canh Thìn sao nào nhập trung? – 庚辰年何星入中?
Năm 2000 thuộc hạ nguyên, Cửu Tử nhập trung; Nhất Bạch ở Càn, Lục Bạch ở Khôn, Bát Bạch ở Tốn.
Vì sao Niên Biểu chỉ ghi bốn sao? – 何以只錄四星?
Vì trong phép tạo tác chỉ Nhất, Lục, Bát Bạch và Cửu Tử là sao cát; các sao còn lại không dùng để chọn phương tu tạo.
Hiện nay dùng nguyên nào? – 今用何元?
Từ 1984 đến 2043 là hạ nguyên; từ 2044 bắt đầu thượng nguyên mới. Tra Niên Biểu phải lấy đúng cột của nguyên ấy.








