Hiệp Kỷ Biện Phương Thư · Quyển 19 · Niên Biểu 6
欽定協紀辨方書 · 卷十九 · 年表六
Soạn theo lệnh vua Càn Long đời Thanh; Trang Thân vương Doãn Lộc (允祿) đứng đầu, cùng Hoằng Trú (弘晝), Trương Chiếu (張照), Mai Cốc Thành (梅瑴成), Hà Quốc Tông (何國宗) và các quan Khâm Thiên Giám
Bản gốc: Khâm Định Hiệp Kỷ Biện Phương Thư (欽定協紀辨方書), 36 quyển, tựa vua Càn Long năm thứ 6 (1741); đối chiếu bản chép trong Tứ Khố Toàn Thư.
Hiệp Kỷ Biện Phương Thư quyển 19 là Niên Biểu 6 (年表六), quyển cuối của bảng năm, ghi thần sát của mười năm Giáp Dần đến Quý Hợi, ứng các năm dương lịch 2034 đến 2043 và 1974 đến 1983. Năm Quý Hợi 2043 là năm cuối của vòng hoa giáp và cũng là năm cuối hạ nguyên. Chủ đề được giảng kỹ là các sát kỵ riêng một việc: kỵ khai sơn (Niên Khắc Sơn Gia, Âm Phủ Thái Tuế), kỵ lập hướng (Tuần Sơn La Hầu, Bệnh Phù) và kỵ tu phương (Quan Phù, Đại Tướng Quân, Tang Môn, Bạch Hổ, Kim Thần, Ngũ Quỷ…). Bài chép bảng đủ mười năm, dịch trọn mục năm Giáp Dần 2034 và tổng kết cách dùng cả sáu quyển Niên Biểu.
Trả lời nhanh: Quyển 19 Niên Biểu 6 của Hiệp Kỷ Biện Phương Thư ghi thần sát mười năm Giáp Dần đến Quý Hợi (2034–2043, 1974–1983), khép vòng sáu mươi năm. Các sát kỵ riêng: Niên Khắc Sơn Gia và Âm Phủ Thái Tuế kỵ khai sơn; Tuần Sơn La Hầu và Bệnh Phù kỵ lập hướng; Thiên Quan Phù, Địa Quan Phù, Đại Tướng Quân, Tang Môn, Điếu Khách, Bạch Hổ, Kim Thần, Ngũ Quỷ kỵ tu phương. Niên Khắc Sơn Gia chia 24 sơn theo Hồng Phạm ngũ hành thành bốn nhóm: Kim (Càn Hợi Đoài Đinh), Mộc (Chấn Cấn Tị), Hoả (Ly Nhâm Bính Ất), Thuỷ Thổ (mười ba sơn còn lại). Một sơn có thể kỵ toạ mà không kỵ hướng, kỵ sửa mà không kỵ ở; phải tra đúng nhóm việc.
"Biết người biết ta, trăm trận trăm thắng." Thầy Vũ Giới vẫn nói: biết rõ sát nào kỵ việc nào thì không phải sợ cả năm, chỉ cần tránh đúng việc ở đúng phương.

Quyển 19 ghi mười năm nào và khép vòng hoa giáp – 年表六
Quyển 19 mở bằng dòng tiêu đề và năm Giáp Dần, đầu tuần Giáp Dần, tuần cuối của vòng sáu mươi năm.
Nguyên văn – 原文
年表六:甲寅至癸亥。太歲甲寅,幹木枝木,納音屬水。開山立向修方吉……
Dịch: Niên Biểu sáu: từ Giáp Dần đến Quý Hợi. Thái Tuế Giáp Dần, can Mộc chi Mộc, nạp âm thuộc Thuỷ. Khai sơn, lập hướng, tu phương cát…
Giảng: Năm Quý Hợi là năm thứ sáu mươi của vòng hoa giáp; sau đó vòng lại bắt đầu từ Giáp Tý ở quyển 14. Năm 2043 Quý Hợi cũng là năm cuối hạ nguyên, năm 2044 Giáp Tý mở đầu thượng nguyên mới, nên cột Tử Bạch đổi từ hạ nguyên sang thượng nguyên.
| Năm | Năm dương lịch (ba vòng gần nhất) | Nạp âm | Ngũ hành can, chi |
|---|---|---|---|
| Giáp Dần 甲寅 | 1974 · 2034 · 2094 | Đại Khê Thuỷ | Can Mộc, chi Mộc |
| Ất Mão 乙卯 | 1975 · 2035 · 2095 | Đại Khê Thuỷ | Can Mộc, chi Mộc |
| Bính Thìn 丙辰 | 1976 · 2036 · 2096 | Sa Trung Thổ | Can Hoả, chi Thổ |
| Đinh Tị 丁巳 | 1977 · 2037 · 2097 | Sa Trung Thổ | Can Hoả, chi Hoả |
| Mậu Ngọ 戊午 | 1978 · 2038 · 2098 | Thiên Thượng Hoả | Can Thổ, chi Hoả |
| Kỷ Mùi 己未 | 1979 · 2039 · 2099 | Thiên Thượng Hoả | Can Thổ, chi Thổ |
| Canh Thân 庚申 | 1980 · 2040 · 2100 | Thạch Lựu Mộc | Can Kim, chi Kim |
| Tân Dậu 辛酉 | 1981 · 2041 · 2101 | Thạch Lựu Mộc | Can Kim, chi Kim |
| Nhâm Tuất 壬戌 | 1982 · 2042 · 2102 | Đại Hải Thuỷ | Can Thuỷ, chi Thổ |
| Quý Hợi 癸亥 | 1983 · 2043 · 2103 | Đại Hải Thuỷ | Can Thuỷ, chi Thuỷ |

Mười năm 1974–1983 là thời gian nhiều ngôi nhà, mộ phần của thế hệ trước được làm. Gia đình muốn xét lại mộ ông bà đặt năm Đinh Tị 1977 hay Nhâm Tuất 1982 có thể tra bảng quyển 19 (dùng cột trung nguyên cho Tử Bạch).
Một năm trong Niên Biểu ghi những gì: nguyên văn năm Giáp Dần – 太歲甲寅
Để thấy cấu trúc của mỗi mục năm, dưới đây chép trọn mục năm Giáp Dần (ứng các năm 1974, 2034, 2094) trong quyển 19, rồi dịch đủ.
Nguyên văn – 原文
太歲甲寅,幹木枝木,納音屬水。
開山立向修方吉:歲德甲,歲德合己,歲枝德未,陽貴人未,陰貴人丑,歲祿寅,歲馬申,奏書艮,博士坤。三元紫白:上元一白坎,六白乾,八白艮,九紫離;中元一白兌,六白震,八白中,九紫乾;下元一白巽,六白離,八白坤,九紫震。蓋山黃道:貪狼艮丙,巨門巽辛,武曲兌丁巳丑,文曲離壬寅戌。通天竅:三合前方坤申庚酉辛戌,三合後方艮寅甲卯乙辰。走馬六壬:神后辛戌,功曹壬子,天罡艮寅,勝光乙辰,傳送丙午,河魁坤申。四利三元:太陽卯,太陰巳,龍德酉,福德亥。
開山立向修方凶:太歲寅,歲破申,三煞亥子丑,坐煞向煞壬癸丙丁,浮天空亡離壬。開山凶:年剋山家離壬丙乙山,陰府太歲艮巽,六害巳,死符未,灸退酉。立向凶:巡山羅㬋甲,病符丑。修方凶:天官符巳,地官符午,大煞午,大將軍子,力士巽,蠶室乾,蠶官戌,蠶命亥,歲刑巳,黃旛戌,豹尾辰,飛廉戌,喪門辰,弔客子,白虎戌,金神午未申酉,獨火震,五鬼寅,破敗五鬼巽。
Dịch: Thái Tuế Giáp Dần, can Mộc, chi Mộc, nạp âm thuộc Thuỷ.
Khai sơn, lập hướng, tu phương đều cát: Tuế Đức Giáp, Tuế Đức Hợp Kỷ, Tuế Chi Đức Mùi, Dương Quý Nhân Mùi, Âm Quý Nhân Sửu, Tuế Lộc Dần, Tuế Mã Thân, Tấu Thư Cấn, Bác Sĩ Khôn. Tam Nguyên Tử Bạch: thượng nguyên Nhất Bạch ở Khảm, Lục Bạch ở Càn, Bát Bạch ở Cấn, Cửu Tử ở Ly; trung nguyên Nhất Bạch ở Đoài, Lục Bạch ở Chấn, Bát Bạch ở Trung cung, Cửu Tử ở Càn; hạ nguyên Nhất Bạch ở Tốn, Lục Bạch ở Ly, Bát Bạch ở Khôn, Cửu Tử ở Chấn. Cái Sơn Hoàng Đạo: Tham Lang Cấn Bính, Cự Môn Tốn Tân, Vũ Khúc Đoài Đinh Tị Sửu, Văn Khúc Ly Nhâm Dần Tuất. Thông Thiên Khiếu: tam hợp tiền phương Khôn Thân Canh Dậu Tân Tuất, tam hợp hậu phương Cấn Dần Giáp Mão Ất Thìn. Tẩu Mã Lục Nhâm: Thần Hậu Tân Tuất, Công Tào Nhâm Tý, Thiên Cương Cấn Dần, Thắng Quang Ất Thìn, Truyền Tống Bính Ngọ, Hà Khôi Khôn Thân. Tứ Lợi Tam Nguyên: Thái Dương Mão, Thái Âm Tị, Long Đức Dậu, Phúc Đức Hợi.
Khai sơn, lập hướng, tu phương đều hung: Thái Tuế Dần, Tuế Phá Thân, Tam Sát Hợi Tý Sửu, Toạ Sát Nhâm Quý, Hướng Sát Bính Đinh, Phù Thiên Không Vong Ly Nhâm. Khai sơn hung: Niên Khắc Sơn Gia Ly Nhâm Bính Ất, Âm Phủ Thái Tuế Cấn Tốn, Lục Hại Tị, Tử Phù Mùi, Cứu Thoái Dậu. Lập hướng hung: Tuần Sơn La Hầu Giáp, Bệnh Phù Sửu. Tu phương hung: Thiên Quan Phù Tị, Địa Quan Phù Ngọ, Đại Sát Ngọ, Đại Tướng Quân Tý, Lực Sĩ Tốn, Tàm Thất Càn, Tàm Quan Tuất, Tàm Mệnh Hợi, Tuế Hình Tị, Hoàng Phan Tuất, Báo Vĩ Thìn, Phi Liêm Tuất, Tang Môn Thìn, Điếu Khách Tý, Bạch Hổ Tuất, Kim Thần Ngọ Mùi Thân Dậu, Độc Hoả Chấn, Ngũ Quỷ Dần, Phá Bại Ngũ Quỷ Tốn.
Giảng: Mục năm Giáp Dần là năm "Mộc thuần": can Giáp Mộc, chi Dần Mộc. Tam Sát đối diện cục Dần Ngọ Tuất nên ở Hợi Tý Sửu phía bắc, Tuế Phá ở Thân. Phần kỵ riêng: Niên Khắc Sơn Gia ở nhóm Hoả (Ly Nhâm Bính Ất), Âm Phủ ở Cấn Tốn; La Hầu ở Giáp, Bệnh Phù ở Sửu; Thiên Quan Phù ở Tị, Địa Quan Phù ở Ngọ, Đại Tướng Quân ở Tý.

Cát thần theo năm: Tuế Đức, Đức Hợp, Quý Nhân, Lộc, Mã – 歲德、貴人、祿馬
Cát thần theo can của mười năm cuối vòng. Năm Giáp Dần có Tuế Đức và Tuế Lộc cùng ở Giáp Dần, như năm Giáp Tý; nhưng Tuế Mã đổi về Thân (Dần Ngọ Tuất mã ở Thân), đúng phương Tuế Phá của năm.
| Năm | Tuế Đức | Đức Hợp | Chi Đức | Quý nhân dương / âm | Tuế Lộc | Tuế Mã | Tấu Thư / Bác Sĩ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Giáp Dần | Giáp | Kỷ | Mùi | Mùi / Sửu | Dần | Thân | Cấn / Khôn |
| Ất Mão | Canh | Ất | Thân | Thân / Tý | Mão | Tị | Cấn / Khôn |
| Bính Thìn | Bính | Tân | Dậu | Dậu / Hợi | Tị | Dần | Cấn / Khôn |
| Đinh Tị | Nhâm | Đinh | Tuất | Hợi / Dậu | Ngọ | Hợi | Tốn / Càn |
| Mậu Ngọ | Mậu | Quý | Hợi | Sửu / Mùi | Tị | Thân | Tốn / Càn |
| Kỷ Mùi | Giáp | Kỷ | Tý | Tý / Thân | Ngọ | Tị | Tốn / Càn |
| Canh Thân | Canh | Ất | Sửu | Sửu / Mùi | Thân | Dần | Khôn / Cấn |
| Tân Dậu | Bính | Tân | Dần | Dần / Ngọ | Dậu | Hợi | Khôn / Cấn |
| Nhâm Tuất | Nhâm | Đinh | Mão | Mão / Tị | Hợi | Thân | Khôn / Cấn |
| Quý Hợi | Mậu | Quý | Thìn | Tị / Mão | Tý | Tị | Càn / Tốn |

Tam Nguyên Tử Bạch: Nhất, Lục, Bát Bạch và Cửu Tử bay về đâu – 三元紫白
Tử Bạch của mười năm 2034–2043 lấy cột hạ nguyên; mười năm 1974–1983 lấy cột trung nguyên. Năm 2034 Giáp Dần hạ nguyên có Nhị Hắc nhập trung.
| Năm | Thượng nguyên | Trung nguyên | Hạ nguyên |
|---|---|---|---|
| Giáp Dần | 1 Khảm · 6 Càn · 8 Cấn · 9 Ly | 1 Đoài · 6 Chấn · 8 Trung cung · 9 Càn | 1 Tốn · 6 Ly · 8 Khôn · 9 Chấn |
| Ất Mão | 1 Khôn · 6 Đoài · 8 Ly · 9 Khảm | 1 Cấn · 6 Tốn · 8 Càn · 9 Đoài | 1 Trung cung · 6 Khảm · 8 Chấn · 9 Tốn |
| Bính Thìn | 1 Chấn · 6 Cấn · 8 Khảm · 9 Khôn | 1 Ly · 6 Trung cung · 8 Đoài · 9 Cấn | 1 Càn · 6 Khôn · 8 Tốn · 9 Trung cung |
| Đinh Tị | 1 Tốn · 6 Ly · 8 Khôn · 9 Chấn | 1 Khảm · 6 Càn · 8 Cấn · 9 Ly | 1 Đoài · 6 Chấn · 8 Trung cung · 9 Càn |
| Mậu Ngọ | 1 Trung cung · 6 Khảm · 8 Chấn · 9 Tốn | 1 Khôn · 6 Đoài · 8 Ly · 9 Khảm | 1 Cấn · 6 Tốn · 8 Càn · 9 Đoài |
| Kỷ Mùi | 1 Càn · 6 Khôn · 8 Tốn · 9 Trung cung | 1 Chấn · 6 Cấn · 8 Khảm · 9 Khôn | 1 Ly · 6 Trung cung · 8 Đoài · 9 Cấn |
| Canh Thân | 1 Đoài · 6 Chấn · 8 Trung cung · 9 Càn | 1 Tốn · 6 Ly · 8 Khôn · 9 Chấn | 1 Khảm · 6 Càn · 8 Cấn · 9 Ly |
| Tân Dậu | 1 Cấn · 6 Tốn · 8 Càn · 9 Đoài | 1 Trung cung · 6 Khảm · 8 Chấn · 9 Tốn | 1 Khôn · 6 Đoài · 8 Ly · 9 Khảm |
| Nhâm Tuất | 1 Ly · 6 Trung cung · 8 Đoài · 9 Cấn | 1 Càn · 6 Khôn · 8 Tốn · 9 Trung cung | 1 Chấn · 6 Cấn · 8 Khảm · 9 Khôn |
| Quý Hợi | 1 Khảm · 6 Càn · 8 Cấn · 9 Ly | 1 Đoài · 6 Chấn · 8 Trung cung · 9 Càn | 1 Tốn · 6 Ly · 8 Khôn · 9 Chấn |

Năm 2043 Quý Hợi hạ nguyên có Lục Bạch nhập trung; năm 2044 Giáp Tý thượng nguyên thì Nhất Bạch nhập trung. Đây là chỗ nối giữa hai nguyên mà người tra bảng phải để ý.
Cái Sơn Hoàng Đạo, Thông Thiên Khiếu, Tẩu Mã Lục Nhâm, Tứ Lợi Tam Nguyên – 蓋山黃道、通天竅、走馬六壬、四利三元
Các nhóm cát theo chi của mười năm cuối. Năm Giáp Dần Thông Thiên Khiếu tiền phương Khôn Thân Canh Dậu Tân Tuất, hậu phương Cấn Dần Giáp Mão Ất Thìn; Thái Dương Mão, Thái Âm Tị, Long Đức Dậu, Phúc Đức Hợi.
| Năm | Tham Lang | Cự Môn | Vũ Khúc | Văn Khúc | Tam hợp tiền phương | Tam hợp hậu phương |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Giáp Dần | Cấn Bính | Tốn Tân | Đoài Đinh Tị Sửu | Ly Nhâm Dần Tuất | Khôn Thân Canh Dậu Tân Tuất | Cấn Dần Giáp Mão Ất Thìn |
| Ất Mão | Càn Giáp | Ly Nhâm Dần Tuất | Khôn Ất | Tốn Tân | Tốn Tị Bính Ngọ Đinh Mùi | Càn Hợi Nhâm Tý Quý Sửu |
| Bính Thìn | Đoài Đinh Tị Sửu | Chấn Canh Hợi Mùi | Cấn Bính | Khảm Quý Thân Thìn | Cấn Dần Giáp Mão Ất Thìn | Khôn Thân Canh Dậu Tân Tuất |
| Đinh Tị | Đoài Đinh Tị Sửu | Chấn Canh Hợi Mùi | Cấn Bính | Khảm Quý Thân Thìn | Càn Hợi Nhâm Tý Quý Sửu | Tốn Tị Bính Ngọ Đinh Mùi |
| Mậu Ngọ | Tốn Tân | Cấn Bính | Chấn Canh Hợi Mùi | Càn Giáp | Khôn Thân Canh Dậu Tân Tuất | Cấn Dần Giáp Mão Ất Thìn |
| Kỷ Mùi | Khôn Ất | Khảm Quý Thân Thìn | Càn Giáp | Chấn Canh Hợi Mùi | Tốn Tị Bính Ngọ Đinh Mùi | Càn Hợi Nhâm Tý Quý Sửu |
| Canh Thân | Khôn Ất | Khảm Quý Thân Thìn | Càn Giáp | Chấn Canh Hợi Mùi | Cấn Dần Giáp Mão Ất Thìn | Khôn Thân Canh Dậu Tân Tuất |
| Tân Dậu | Ly Nhâm Dần Tuất | Càn Giáp | Khảm Quý Thân Thìn | Cấn Bính | Càn Hợi Nhâm Tý Quý Sửu | Tốn Tị Bính Ngọ Đinh Mùi |
| Nhâm Tuất | Khảm Quý Thân Thìn | Khôn Ất | Ly Nhâm Dần Tuất | Đoài Đinh Tị Sửu | Khôn Thân Canh Dậu Tân Tuất | Cấn Dần Giáp Mão Ất Thìn |
| Quý Hợi | Khảm Quý Thân Thìn | Khôn Ất | Ly Nhâm Dần Tuất | Đoài Đinh Tị Sửu | Tốn Tị Bính Ngọ Đinh Mùi | Càn Hợi Nhâm Tý Quý Sửu |
Bảng Tẩu Mã Lục Nhâm và Tứ Lợi Tam Nguyên của mười năm:
| Năm | Thần Hậu | Công Tào | Thiên Cương | Thắng Quang | Truyền Tống | Hà Khôi | Thái Dương · Thái Âm · Long Đức · Phúc Đức |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Giáp Dần | Tân Tuất | Nhâm Tý | Cấn Dần | Ất Thìn | Bính Ngọ | Khôn Thân | Mão · Tị · Dậu · Hợi |
| Ất Mão | Canh Dậu | Càn Hợi | Quý Sửu | Giáp Mão | Tốn Tị | Đinh Mùi | Thìn · Ngọ · Tuất · Tý |
| Bính Thìn | Khôn Thân | Tân Tuất | Nhâm Tý | Cấn Dần | Ất Thìn | Bính Ngọ | Tị · Mùi · Hợi · Sửu |
| Đinh Tị | Đinh Mùi | Canh Dậu | Càn Hợi | Quý Sửu | Giáp Mão | Tốn Tị | Ngọ · Thân · Tý · Dần |
| Mậu Ngọ | Bính Ngọ | Khôn Thân | Tân Tuất | Nhâm Tý | Cấn Dần | Ất Thìn | Mùi · Dậu · Sửu · Mão |
| Kỷ Mùi | Tốn Tị | Đinh Mùi | Canh Dậu | Càn Hợi | Quý Sửu | Giáp Mão | Thân · Tuất · Dần · Thìn |
| Canh Thân | Ất Thìn | Bính Ngọ | Khôn Thân | Tân Tuất | Nhâm Tý | Cấn Dần | Dậu · Hợi · Mão · Tị |
| Tân Dậu | Giáp Mão | Tốn Tị | Đinh Mùi | Canh Dậu | Càn Hợi | Quý Sửu | Tuất · Tý · Thìn · Ngọ |
| Nhâm Tuất | Cấn Dần | Ất Thìn | Bính Ngọ | Khôn Thân | Tân Tuất | Nhâm Tý | Hợi · Sửu · Tị · Mùi |
| Quý Hợi | Quý Sửu | Giáp Mão | Tốn Tị | Đinh Mùi | Canh Dậu | Càn Hợi | Tý · Dần · Ngọ · Thân |

Hung sát chung cho khai sơn, lập hướng, tu phương: Thái Tuế, Tuế Phá, Tam Sát – 太歲、歲破、三煞
Hung sát chung của mười năm cuối vòng. Năm 2034 Giáp Dần và 2038 Mậu Ngọ, 2042 Nhâm Tuất cùng cục Dần Ngọ Tuất nên Tam Sát cùng ở phía bắc; năm 2035 Ất Mão, 2039 Kỷ Mùi, 2043 Quý Hợi cùng cục Hợi Mão Mùi nên Tam Sát ở phía tây.
| Năm | Thái Tuế | Tuế Phá | Tam Sát | Toạ Sát | Hướng Sát | Phù Thiên Không Vong |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Giáp Dần | Dần | Thân | Hợi Tý Sửu | Nhâm Quý | Bính Đinh | Ly Nhâm |
| Ất Mão | Mão | Dậu | Thân Dậu Tuất | Canh Tân | Giáp Ất | Khảm Quý |
| Bính Thìn | Thìn | Tuất | Tị Ngọ Mùi | Bính Đinh | Nhâm Quý | Tốn Tân |
| Đinh Tị | Tị | Hợi | Dần Mão Thìn | Giáp Ất | Canh Tân | Chấn Canh |
| Mậu Ngọ | Ngọ | Tý | Hợi Tý Sửu | Nhâm Quý | Bính Đinh | Khôn Ất |
| Kỷ Mùi | Mùi | Sửu | Thân Dậu Tuất | Canh Tân | Giáp Ất | Càn Giáp |
| Canh Thân | Thân | Dần | Tị Ngọ Mùi | Bính Đinh | Nhâm Quý | Đoài Đinh |
| Tân Dậu | Dậu | Mão | Dần Mão Thìn | Giáp Ất | Canh Tân | Cấn Bính |
| Nhâm Tuất | Tuất | Thìn | Hợi Tý Sửu | Nhâm Quý | Bính Đinh | Càn Giáp |
| Quý Hợi | Hợi | Tị | Thân Dậu Tuất | Canh Tân | Giáp Ất | Khôn Ất |

Kỵ riêng khai sơn, lập hướng và tu phương: Âm Phủ, La Hầu, Quan Phù, Đại Tướng Quân – 開山、立向、修方凶
Đây là chủ đề chính của bài. Các sát trong ba nhóm cuối chỉ kỵ một việc:
- Kỵ khai sơn (toạ sơn): Niên Khắc Sơn Gia là các sơn bị ngũ hành của năm khắc, sách gom theo Hồng Phạm ngũ hành thành bốn nhóm: Kim (Càn Hợi Đoài Đinh), Mộc (Chấn Cấn Tị), Hoả (Ly Nhâm Bính Ất), Thuỷ Thổ (Giáp Dần Thìn Tốn Tuất Khảm Tân Thân Sửu Quý Khôn Canh Mùi); có năm "24 sơn đều không bị khắc". Âm Phủ Thái Tuế lấy theo can năm, rơi vào hai cung quẻ. Lục Hại, Tử Phù, Cứu Thoái theo chi năm.
- Kỵ lập hướng: Tuần Sơn La Hầu và Bệnh Phù. Bệnh Phù là chi của năm trước (năm Dần ở Sửu).
- Kỵ tu phương: Thiên Quan Phù, Địa Quan Phù (Địa Quan Phù ở ngôi thứ năm từ Thái Tuế), Đại Sát, Đại Tướng Quân (năm Dần Mão Thìn ở Tý), Lực Sĩ, ba sao Tàm, Tuế Hình, Hoàng Phan (mộ của tam hợp năm), Báo Vĩ (đối Hoàng Phan), Phi Liêm, Tang Môn, Điếu Khách, Bạch Hổ, Kim Thần (theo can năm), Độc Hoả, Ngũ Quỷ, Phá Bại Ngũ Quỷ.
Vì mỗi nhóm chỉ kỵ một việc, nên một sơn có Đại Tướng Quân vẫn làm toạ sơn được; một sơn bị Âm Phủ vẫn sửa được ở phương ấy nếu không phạm sát tu phương. Đây là điểm mà bảng năm của Hiệp Kỷ rõ ràng hơn nhiều sách dân gian.
| Năm | Niên Khắc Sơn Gia | Âm Phủ Thái Tuế | Lục Hại | Tử Phù | Cứu Thoái | Tuần Sơn La Hầu | Bệnh Phù |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Giáp Dần | Ly Nhâm Bính Ất | Cấn Tốn | Tị | Mùi | Dậu | Giáp | Sửu |
| Ất Mão | 24 sơn đều không bị khắc; sau đông chí khắc Càn Hợi Đoài Đinh | Đoài Càn | Thìn | Thân | Ngọ | Ất | Dần |
| Bính Thìn | Giáp Dần Thìn Tốn Tuất Khảm Tân Thân Sửu Quý Khôn Canh Mùi | Khảm Khôn | Mão | Dậu | Mão | Tốn | Mão |
| Đinh Tị | Chấn Cấn Tị | Càn Ly | Dần | Tuất | Tý | Bính | Thìn |
| Mậu Ngọ | 24 sơn đều không bị khắc; sau đông chí khắc Càn Hợi Đoài Đinh | Khôn Chấn | Sửu | Hợi | Dậu | Đinh | Tị |
| Kỷ Mùi | Càn Hợi Đoài Đinh | Tốn Cấn | Tý | Tý | Ngọ | Khôn | Ngọ |
| Canh Thân | Ly Nhâm Bính Ất | Càn Đoài | Hợi | Sửu | Mão | Canh | Mùi |
| Tân Dậu | 24 sơn đều không bị khắc; sau đông chí khắc Càn Hợi Đoài Đinh | Khôn Khảm | Tuất | Dần | Tý | Tân | Thân |
| Nhâm Tuất | Giáp Dần Thìn Tốn Tuất Khảm Tân Thân Sửu Quý Khôn Canh Mùi | Ly Càn | Dậu | Mão | Dậu | Càn | Dậu |
| Quý Hợi | Chấn Cấn Tị | Chấn Khôn | Thân | Thìn | Ngọ | Nhâm | Tuất |
Bảng các sát kỵ tu phương của mười năm cuối vòng:
| Năm | Thiên / Địa Quan Phù | Đại Sát | Đại Tướng Quân | Lực Sĩ | Tàm Thất · Tàm Quan · Tàm Mệnh | Tuế Hình | Hoàng Phan / Báo Vĩ | Phi Liêm | Tang Môn / Điếu Khách | Bạch Hổ | Kim Thần | Độc Hoả | Ngũ Quỷ / Phá Bại Ngũ Quỷ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Giáp Dần | Tị / Ngọ | Ngọ | Tý | Tốn | Càn · Tuất · Hợi | Tị | Tuất / Thìn | Tuất | Thìn / Tý | Tuất | Ngọ Mùi Thân Dậu | Chấn | Dần / Tốn |
| Ất Mão | Dần / Mùi | Mão | Tý | Tốn | Càn · Tuất · Hợi | Tý | Mùi / Sửu | Tị | Tị / Sửu | Hợi | Thìn Tị | Khảm | Sửu / Cấn |
| Bính Thìn | Hợi / Thân | Tý | Tý | Tốn | Càn · Tuất · Hợi | Thìn | Thìn / Tuất | Ngọ | Ngọ / Dần | Tý | Dần Mão Ngọ Mùi Tý Sửu | Tốn | Tý / Khôn |
| Đinh Tị | Thân / Dậu | Dậu | Mão | Khôn | Cấn · Sửu · Dần | Thân | Sửu / Mùi | Mùi | Mùi / Mão | Sửu | Dần Mão Tuất Hợi | Tốn | Hợi / Chấn |
| Mậu Ngọ | Tị / Tuất | Ngọ | Mão | Khôn | Cấn · Sửu · Dần | Ngọ | Tuất / Thìn | Dần | Thân / Thìn | Dần | Thân Dậu Tý Sửu | Đoài | Tuất / Ly |
| Kỷ Mùi | Dần / Hợi | Mão | Mão | Khôn | Cấn · Sửu · Dần | Sửu | Mùi / Sửu | Mão | Dậu / Tị | Mão | Ngọ Mùi Thân Dậu | Ly | Dậu / Khảm |
| Canh Thân | Hợi / Tý | Tý | Ngọ | Càn | Tốn · Thìn · Tị | Dần | Thìn / Tuất | Thìn | Tuất / Ngọ | Thìn | Thìn Tị | Ly | Thân / Đoài |
| Tân Dậu | Thân / Sửu | Dậu | Ngọ | Càn | Tốn · Thìn · Tị | Dậu | Sửu / Mùi | Hợi | Hợi / Mùi | Tị | Dần Mão Ngọ Mùi Tý Sửu | Khôn | Mùi / Càn |
| Nhâm Tuất | Tị / Dần | Ngọ | Ngọ | Càn | Tốn · Thìn · Tị | Mùi | Tuất / Thìn | Tý | Tý / Thân | Ngọ | Dần Mão Tuất Hợi | Càn | Ngọ / Tốn |
| Quý Hợi | Dần / Mão | Mão | Dậu | Cấn | Khôn · Mùi · Thân | Hợi | Mùi / Sửu | Sửu | Sửu / Dậu | Mùi | Thân Dậu Tý Sửu | Càn | Tị / Cấn |

Năm Giáp Dần (2034, 1974): cát phương và hung phương
Năm Giáp Dần: cát có Tuế Đức Giáp, Tuế Lộc Dần, Tuế Mã Thân, Quý Nhân Mùi và Sửu, Thái Dương Mão, Thái Âm Tị. Hung có Thái Tuế Dần, Tuế Phá Thân, Tam Sát Hợi Tý Sửu, Toạ Sát Nhâm Quý, Phù Thiên Không Vong Ly Nhâm, Tuần Sơn La Hầu Giáp, Bệnh Phù Sửu. So hai vòng: Giáp vừa là Tuế Đức vừa là La Hầu (kỵ lập hướng); Dần vừa là Lộc vừa là Thái Tuế; Sửu vừa là Quý Nhân vừa ở Tam Sát và là Bệnh Phù.


Năm Giáp Dần cho thấy vì sao phải tách nhóm việc: sơn Giáp có Tuế Đức (cát cả ba việc) và La Hầu (chỉ kỵ lập hướng). Nhà toạ Giáp năm 2034 không phạm La Hầu (vì La Hầu chỉ kỵ hướng), còn nhà hướng Giáp (toạ Canh) thì phạm.
Tổng kết cách dùng sáu quyển Niên Biểu
- Xác định năm can chi và nguyên (thượng, trung, hạ) của năm khởi công.
- Đo toạ sơn, hướng của công trình và phương định động thổ, sửa chữa.
- Loại sát chung lớn: Thái Tuế, Tuế Phá, Tam Sát, Toạ Sát Hướng Sát, Phù Thiên Không Vong.
- Xét sát riêng: khai sơn cho toạ sơn, lập hướng cho hướng, tu phương cho phương sửa.
- Trong các sơn còn sạch, ưu tiên sơn có Tuế Đức, Đức Hợp, Lộc, Mã, Quý Nhân, Tử Bạch; sau đó mới chọn tháng (Nguyệt Biểu), ngày, giờ.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Quyển 19 khép lại vòng sáu mươi năm. Theo Thầy Vũ Giới, giá trị lớn nhất của Niên Biểu là sự phân biệt: phân biệt sát lớn và sát nhỏ, sát kỵ toạ và sát kỵ hướng, sát kỵ ở và sát kỵ sửa. Người học thuộc tên năm mươi thần sát mà không phân biệt được như vậy thì vẫn chỉ biết sợ.

Phong Thuỷ Liên Hoa đọc sáu quyển Niên Biểu theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa: vòng sáu mươi năm là một đại chu kỳ của khí, mỗi năm khí năm "đứng" ở một chi (Thái Tuế), toả cát về những phương thuận và dồn sát về những phương nghịch. Niên Biểu ghi lại bản đồ ấy cho từng năm, để người làm nhà, đặt mộ thuận theo, không đi ngược.
Phong Thuỷ Liên Hoa giữ ba nguyên tắc khi dùng Niên Biểu:
- Tra đúng nhóm việc. Toạ sơn xét nhóm khai sơn, hướng xét nhóm lập hướng, phương sửa xét nhóm tu phương.
- Năm cuối nguyên, năm đầu nguyên. 2043 và 2044 đổi nguyên; Tử Bạch đổi cột, các thần can chi vẫn theo vòng.
- Hình trước, năm sau. "Nhất hình nhì khí": Niên Biểu là bước thứ hai, sau khi hình thế đã định toạ hướng.
Đó là lý pháp. Phép phối sơn hướng của năm với tháng, ngày, giờ, với tuổi gia chủ và cục phi tinh của công trình là thủ pháp, phải dạy trực tiếp.
Những hiểu lầm thường gặp khi tra Niên Biểu
Các sát kỵ riêng một việc là phần bị hiểu sai nhiều nhất của Niên Biểu.

- "Sơn có Đại Tướng Quân thì không được ở." Đại Tướng Quân chỉ kỵ tu phương (động thổ, sửa ở phương ấy), không kỵ toạ sơn.
- "Bệnh Phù là bệnh tật cho chủ nhà." Bệnh Phù là sát kỵ lập hướng, ở chi của năm trước; sách không gán nó với bệnh của người.
- "Niên Khắc Sơn Gia là năm khắc tuổi." Niên Khắc Sơn Gia là năm khắc sơn (toạ sơn) theo Hồng Phạm ngũ hành, không liên quan đến tuổi gia chủ.
- "Ngũ Quỷ là có ma." Ngũ Quỷ, Phá Bại Ngũ Quỷ chỉ là tên sát kỵ tu phương theo năm; không có nghĩa phương đó có ma quỷ.
Ghi nhớ nhanh quyển 19:
| Mục | Một câu để nhớ |
|---|---|
| Mười năm | Giáp Dần đến Quý Hợi: 2034–2043 (1974–1983) |
| Kỵ khai sơn | Niên Khắc Sơn Gia, Âm Phủ Thái Tuế, Lục Hại, Tử Phù, Cứu Thoái |
| Kỵ lập hướng | Tuần Sơn La Hầu, Bệnh Phù |
| Kỵ tu phương | Quan Phù, Đại Sát, Đại Tướng Quân, Tang Môn, Bạch Hổ, Kim Thần, Ngũ Quỷ… |
| Hồng Phạm | Kim Càn Hợi Đoài Đinh; Mộc Chấn Cấn Tị; Hoả Ly Nhâm Bính Ất; còn lại Thuỷ Thổ |
| Nối nguyên | 2043 Quý Hợi hết hạ nguyên; 2044 Giáp Tý vào thượng nguyên |
Nguồn: Khâm Định Hiệp Kỷ Biện Phương Thư (欽定協紀辨方書), quyển 19 "Niên Biểu 6" (年表六, 甲寅 đến 癸亥), bản chép trong Tứ Khố Toàn Thư. Bảng trong bài chép đủ các mục của mười năm, chuyển sang tên tiếng Việt; tên năm dương lịch và nạp âm ghi thêm cho dễ tra. Hiệu đính: năm Canh Thân "武曲乾申" là 乾甲, "神后乙丑" là 乙辰; năm Giáp Dần "白虎戊" là 白虎戌. Mục Hoàng Phan của một số năm bản chép để trống, bài bổ theo lệ (mộ của tam hợp năm). Các chữ dị thể 嵗, 隂, 㢲, 尅, 䦕, 旛/幡 đổi thành 歲, 陰, 巽, 剋, 開, 旛; trong các mục phương vị, chữ 己 chép nhầm cho 巳 (Tị) đều sửa lại. Sơ đồ vẽ lại bởi Phong Thuỷ Liên Hoa. Phong Thuỷ Liên Hoa biên soạn.
Bài trước: Quyển 18 · Niên Biểu 5: bảng năm Giáp Thìn – Quý Sửu (2024–2033)
Bài sau: Quyển 20 · Nguyệt Biểu 1 (sắp đăng)
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- La Kinh Liên Hoa: đo toạ sơn, lập hướng và xem 24 sơn để đối chiếu với bảng Niên Biểu.
- Trạch Cát Liên Hoa: tra Thái Tuế, Tam Sát, Tuế Phá của năm và chọn tháng, ngày, giờ.
- Lập Cục Pháp: định cục bằng hình trước khi xét sơn hướng của năm.
Bài liên quan
- Hiệp Kỷ Biện Phương Thư quyển 18 Niên Biểu 5
- Hiệp Kỷ Biện Phương Thư quyển 14 Niên Biểu 1
- Hiệp Kỷ Biện Phương Thư quyển 1 Bản Nguyên
- Toàn bộ chuyên mục Hiệp Kỷ Biện Phương Thư
- Chuyên mục Trạch Nhật
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Muốn học trọn phép dùng sáu quyển Niên Biểu: tách sát chung, sát riêng, phối với hình thế, toạ hướng và Nguyệt Biểu, các bạn ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Quyển 19 Hiệp Kỷ Biện Phương Thư nói về gì? – 卷十九論何事?
Quyển 19 là Niên Biểu 6, bảng thần sát của mười năm Giáp Dần đến Quý Hợi (2034–2043, 1974–1983), quyển cuối của vòng sáu mươi năm.
Niên Khắc Sơn Gia là gì? – 年剋山家何謂?
Là các toạ sơn bị ngũ hành của năm khắc, chia theo Hồng Phạm ngũ hành thành bốn nhóm Kim, Mộc, Hoả, Thuỷ Thổ; chỉ kỵ khai sơn.
Đại Tướng Quân kỵ việc gì? – 大將軍忌何事?
Đại Tướng Quân chỉ kỵ tu phương, tức động thổ, sửa chữa ở phương ấy; năm Dần Mão Thìn ở Tý, Tị Ngọ Mùi ở Mão, Thân Dậu Tuất ở Ngọ, Hợi Tý Sửu ở Dậu.
Năm 2034 Giáp Dần Tam Sát ở đâu? – 甲寅年三煞何在?
Năm Giáp Dần Tam Sát ở Hợi Tý Sửu phía bắc, Tuế Phá ở Thân, Thái Tuế ở Dần, Toạ Sát ở Nhâm Quý.
Dùng sáu quyển Niên Biểu theo thứ tự nào? – 年表如何用?
Xác định năm và nguyên, đo toạ hướng và phương sửa, loại sát chung lớn, xét sát riêng theo việc, rồi chọn sơn có cát thần; sau đó mới chọn tháng, ngày, giờ.








