Hình cua béo trong phong thủy – sách xưa gọi là phì giải hình – là một vật hình khá dễ nhận: ở giữa có một khối đất, gò hoặc đồi tròn đầy như mai cua; hai bên có hai nhánh núi hay hai dải đá vươn ra phía trước, cong vào như hai cái càng ôm lấy. Ngôi nhà, ngôi làng hay ngôi mộ nằm ngay trên lưng khối tròn ấy, hoặc nằm giữa hai càng, đều được người xưa ví là "nằm trong lòng con cua".
Người làm phong thủy hay đặt tên đất theo hình con vật: rồng, hổ, rùa, voi, cua, ốc, cá… Những cái tên ấy dễ nhớ, dễ truyền miệng, nhưng cũng dễ làm người học sa vào hình tượng mà quên cái lý bên dưới. Bài này đi từ cái tên đến cái lý: hình cua béo là gì, vì sao được coi là tốt, chỗ nào hiểm, và người làm nhà hôm nay học được gì.
Vật hình: gọi tên để nhớ, không phải để đoán
Trong Loan Đầu có một nhánh gọi là hỷ vật hình – đặt tên đất theo hình vật. Cách gọi này có từ lâu, rất phổ biến trong dân gian: núi hình voi phục, hình rùa bò, hình rồng cuộn… Nó có ích vì giúp người học nhớ một thế đất trọn vẹn bằng một hình ảnh.
Nhưng Thầy Vũ Giới vẫn dặn: "Định cục là dựa vào hình, còn lý khí thì dựa vào số." Hình ở đây là hình thế – cách long đến, cách khí dừng, cách nước ôm – chứ không phải trông giống con gì. Một thế đất gọi là "cua béo" mà long không đến, khí không dừng thì cũng chỉ là cái tên đẹp.
Vậy nên khi nghe tên vật hình, việc đầu tiên là dịch nó ra ngôn ngữ của hình thế: mai cua là gì, càng cua là gì, mắt cua, chân cua là gì. Hiểu vậy là đủ!
Giải hình cua béo theo hình thế
| Bộ phận con cua | Ứng với hình thế | Yêu cầu |
|---|---|---|
| Mai cua (thân tròn) | Gò, đồi, khối đất chính nơi long dừng | Tròn đầy, đất chắc, không lở |
| Hai càng | Hai nhánh núi, hai dải đá hai bên (Thanh Long, Bạch Hổ) | Vươn ra, cong vào, ôm về phía trước |
| Lòng giữa hai càng | Minh đường | Rộng vừa, bằng phẳng, có nước tụ |
| Mắt cua | Hai gò nhỏ, hai khối đá nhỏ ở đầu mai | Có thì quý, không có cũng được |
| Chân cua | Các chân nhánh nhỏ toả ra hai bên | Ngắn, đều, không quá nhiều |
| Nước trước càng | Hồ, ao, ruộng nước, sông trước minh đường | Cua phải gần nước mới "sống" |
Dịch ra như vậy thì thấy: hình cua béo thực chất là một cục có long dừng tròn đầy, long hổ hai bên ôm vào, minh đường ở giữa và nước phía trước. Đó là những điều kiện của một cục tốt bất kỳ, chỉ là được gói trong hình ảnh con cua.
Vì sao người xưa quý hình cua béo?
Mai tròn: chỗ khí dừng đầy đặn
Khối đất tròn đầy cho thấy long đến đây thì dừng, khí dồn lại, không chạy tiếp. Tròn là tượng Kim, Kim chủ thu. Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, khí "chạy như nước – xoắn như gió"; chỗ khí dừng thì đất phồng lên, đầy lên – đó là "mai cua béo".
Hai càng: long hổ ôm
Hai càng cua vươn ra rồi khép vào chính là hình long hổ hoàn bão. Long hổ ôm thì gió không lùa ngang, khí ở minh đường không tản. "Béo" mà không có càng thì khí tụ rồi cũng bị gió thổi đi.
Gần nước: cua phải có nước
Con cua sống gần nước. Người xưa nói đất hình cua mà xa nước là "cua cạn", không phát. Dịch ra hình thế: cục có long, có hổ mà trước mặt không có nước tụ thì khí không có chỗ "giới" lại. Sơn thủy phải đoàn tụ.
Thế "bò ra" có hướng
Con cua có đầu, có hướng bò. Hình cua thì minh đường nằm ở phía càng vươn ra – đó là hướng cục. Đặt nhà, đặt mộ phải thuận theo hướng ấy, không quay lưng vào lòng càng.
Chỗ hiểm của hình cua: càng kẹp
Con cua có cái càng – và càng thì kẹp. Người xưa rất chú ý điểm này. Hình cua tốt khi càng ôm; hình cua xấu khi càng kẹp.
- Càng ôm: hai nhánh cong mềm, khép vào vừa phải, giữa vẫn còn minh đường rộng, đầu càng tròn, không chĩa thẳng vào nhà.
- Càng kẹp: hai nhánh khép quá sát, đầu càng nhọn sắc, chĩa thẳng vào chỗ ở; minh đường bị bóp hẹp, khí ngột.
- Càng gãy: một bên càng bị đứt, lở, bị đào phá – long hổ không trọn, gió lùa một bên.
- Càng lệch: một càng dài, một càng ngắn quá mức – cục mất cân, khí lệch về một phía.
Thầy Vũ Giới vẫn nói: "Hình pháp bất chân – lý khí vô dụng." Cùng tên "hình cua", ôm và kẹp là hai chuyện trái ngược. Không nhìn ra chỗ ấy thì cái tên đẹp lại thành cái bẫy.
Đặt nhà ở chỗ nào trong hình cua?
Người xưa có nhiều cách nói về điểm huyệt trong hình cua: ở "mắt", ở "yếm", ở giữa mai… Đó là phần thủ pháp tuỳ từng thế đất, phải xem tận nơi. Ở mức lý pháp, có mấy điều chung:
- Ở chỗ khí dừng: trên mai, chỗ đất đầy đặn nhất, không ở sườn dốc, không ở chỗ lở.
- Nhìn ra lòng càng: cửa, mặt nhà quay về minh đường giữa hai càng.
- Không đặt ngay đầu càng: đầu càng là chỗ khí đi ra, chỗ dễ bị "kẹp".
- Không đặt sát chân càng: sát vách núi thì ẩm, tối, đá lở – sinh khí kém.
- Giữ cho lòng càng thoáng: đừng xây chắn ngang minh đường, đừng lấp ao hồ phía trước.
Hình cua và các vật hình gần giống
Người học hay lẫn hình cua với mấy vật hình có cùng bố cục "thân giữa – hai nhánh ôm". Phân biệt được thì đọc đất chính xác hơn:
| Vật hình | Điểm giống | Điểm khác |
|---|---|---|
| Hình cua | Thân tròn, hai nhánh hai bên | Hai nhánh vươn ra phía trước rồi khép vào, đầu nhánh to như càng |
| Hình ghế bành (thái sư ỷ) | Có lưng dựa, hai tay vịn | Lưng cao hơn thân, hai tay vịn thấp và song song, ít khép |
| Hình mẹ bồng con | Núi lớn ôm núi nhỏ | Khối nhỏ nằm trong lòng khối lớn, không có hai nhánh rõ |
| Hình rùa | Thân tròn đầy như mai | Bốn chân ngắn đều, có đầu thò ra phía trước, không có càng |
Tên gọi khác nhau, nhưng câu hỏi gốc vẫn là một: long có dừng không, khí có tụ không, hai bên có ôm không, trước mặt có nước không. Trả lời được bốn câu ấy thì gọi tên gì cũng đúng lý.
Đọc hình cua bằng âm dương
Mai cua tròn, cao, đầy – là dương, là chỗ khí dâng lên. Lòng giữa hai càng thấp, phẳng, có nước – là âm, là chỗ khí lắng xuống. Hai càng là ranh giới giữ cho âm dương ấy gặp nhau mà không tản ra ngoài. "Nhất âm nhất dương chi vị đạo." Một hình cua tốt là một hình mà dương có chỗ dâng, âm có chỗ lắng, và hai bên được ôm giữ.
Ngược lại, nếu mai cua quá cao mà lòng càng quá trũng, ngập nước quanh năm – dương quá mạnh, âm quá sâu, không cân. Nếu mai thấp lép mà lòng càng lại gồ ghề – thì không còn phân được âm dương nữa. Người làm phong thủy nhìn hình cua là nhìn sự cân bằng ấy, không chỉ nhìn cái dáng. Thầy Vũ Giới dạy: "Không thấu luật âm dương thì đừng hành phong thuỷ!" Hình vật chỉ là cái vỏ; âm dương mới là cái ruột.
Bài học cho nhà ở đô thị
Nhà phố không có núi, nhưng có hình cua của nó:
- Khu nhà chữ U: toà nhà chính ở giữa (mai), hai cánh nhà vươn ra hai bên (càng), sân ở giữa (minh đường). Nếu cánh ôm vừa, sân rộng, có hồ nước – đó là hình cua tốt. Nếu hai cánh quá dài, sân hẹp như hành lang – càng kẹp.
- Nhà nằm cuối hẻm cụt: hai dãy nhà hai bên như hai càng. Hẻm rộng, thoáng thì là ôm; hẻm hẹp, dài, tối thì là kẹp.
- Nhà kẹp giữa hai toà cao: không phải hình cua, mà là "kẹp giữa hai càng" – hai bên quá cao, quá sát, khí ngột.
- Trong nhà: giường, bàn làm việc nên có hai bên đỡ (tủ, kệ thấp) như càng ôm; tránh hai khối cao sát kẹp hai bên đầu giường.
Phong thủy là y học cho đất đai: nhà bị "kẹp" thì mở thoáng ra, nhà thiếu "càng" thì bổ hai bên. Không cần nhà nào cũng phải giống con cua – chỉ cần hiểu cái lý ôm – kẹp.
Hình cua qua bốn mùa nước
Ở vùng có mùa mưa – mùa khô rõ rệt, lòng càng cua thay đổi theo mùa: mùa mưa nước dâng đầy, mùa khô thành bãi trống. Người xem đất nên đến cả hai mùa. Mùa mưa mà nước tràn lên tận chân mai, ngập nền nhà – đó là thủy quá, phải nâng nền, làm rãnh. Mùa khô mà lòng càng trơ đất nứt – cục thiếu nước, nên giữ ao, đào hồ nhỏ để có chỗ nước tụ quanh năm. Hiểu vậy là đủ!
Ba sai lầm khi nói về hình cua béo
Thứ nhất: thấy giống là đủ
Nhìn bản đồ thấy giống con cua liền nói đất quý. Phải đứng tại chỗ, xem long đến, xem khí dừng, xem nước, xem càng ôm hay kẹp.
Thứ hai: gắn hình cua với lời hứa
"Ở đất hình cua béo thì giàu", "con cháu đông như cua đẻ"… Đó là cách nói ví von. Hình tốt là điều kiện; còn tu nhân tích đức, còn chí làm ăn, còn thời vận. Phong thủy không hứa giàu.
Thứ ba: phá càng khi xây dựng
San một bên đồi để mở đường, đào một bên núi lấy đá – vô tình bẻ gãy một càng. Khi quy hoạch, nên giữ trọn hai nhánh ôm nếu có thể. Đất có hình thì giữ hình.
Đèn pin không tự soi sáng chính nó đâu các bạn – cái tên "cua béo" không tự nói lên đất tốt; phải soi bằng hình thế.
Tóm lại: hình cua béo là cục có khối đất tròn đầy ở giữa (mai), hai nhánh núi ôm hai bên (càng), minh đường ở giữa và nước phía trước. Quý vì khí dừng, long hổ ôm, sơn thủy đoàn tụ. Hiểm ở chỗ càng kẹp, càng gãy, càng lệch. Đặt nhà ở chỗ khí dừng, nhìn ra lòng càng, giữ minh đường thoáng. Đại đạo chí giản.
— Vũ Kim —
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- Vẽ mặt bằng – vẽ nhà và các khối hai bên để xem ôm hay kẹp (miễn phí).
- Lập Cục Pháp – lập cục cho căn nhà (miễn phí).
- La kinh Liên Hoa – đo hướng nhà so với minh đường (miễn phí).
Bài liên quan
- Bạch Hổ trong phong thủy: hổ thuận và hổ nghịch
- Sơn thủy đoàn tụ: khi núi và nước cùng quây về một chỗ
- Cửu tinh trong phong thủy: Vũ Khúc làm án, Tham Lang làm tổ sơn
- Hình dáng ngôi mộ: đọc hình mộ theo phong thủy Hình Pháp
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới
Đọc vật hình, phân biệt ôm – kẹp, điểm huyệt trong cục là phần phải học ở thực địa. Xem chương trình khoá học phong thủy Liên Hoa. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp
Hình cua béo trong phong thủy là gì?
Là thế đất có khối tròn đầy ở giữa như mai cua, hai bên có hai nhánh núi vươn ra ôm vào như hai càng.
Vì sao hình cua cần gần nước?
Cua sống gần nước; dịch ra hình thế là cục phải có nước tụ phía trước để giữ khí – sơn thủy đoàn tụ.
Càng ôm và càng kẹp khác nhau thế nào?
Càng ôm cong mềm, minh đường rộng; càng kẹp khép quá sát, đầu nhọn chĩa vào, minh đường bị bóp hẹp.
Nhà chữ U có phải hình cua không?
Có thể xem như vậy: nhà chính là mai, hai cánh là càng, sân là minh đường. Sân rộng thoáng thì tốt, hẹp dài thì thành kẹp.
Ở đất hình cua béo có chắc giàu không?
Không. Hình tốt là điều kiện thuận lợi, không phải lời hứa. Còn con người, thời vận và cách sống.
