💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Kinh Dịch Phan Bội Châu: Lời giới thiệu và Phát đoạn từ

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Kinh Dịch Phan Bội Châu: Lời giới thiệu và Phát đoạn từ

Kinh Dịch Phan Bội Châu – tức bộ Quốc Văn Chu Dịch Diễn Giải của cụ Phan Bội Châu (Sào Nam) – là một trong những công trình diễn giải Kinh Dịch bằng quốc văn sớm và sâu sắc nhất của người Việt. Bài mở đầu chuyên mục giới thiệu hai văn bản đặt ở đầu sách: lời giới thiệu của cụ Huỳnh Thúc Kháng (bút hiệu Minh Viên) và bài "Phát đoạn từ" của chính cụ Phan. Toàn văn được Phong Thuỷ Liên Hoa chép lại, chỉ sửa lỗi chính tả do quét chữ, để người học phong thuỷ đọc Dịch từ gốc.

Lời giới thiệu của cụ Huỳnh Thúc Kháng

Từ Âu học tràn khắp phương Đông, học giả phương Đông say mê theo ngọn triều Âu hoá.

Nói đến triết học thời kể những Bá Lạp Đồ (Platon), Khang Đức (Emmanuel Kant), Tô Cách Lạp Để (Socrate), v.v... nay dẫn sách này, mai diễn thuyết nọ, mà bao nhiêu triết học sẵn có ở bên phương Đông ta, xem như một vật trong viện tàng cổ, mà không ai nhắc đến.

Gần đây, các nhà học giả Âu Tây nhiều người tỏ lòng sùng bái, tìm tòi khảo sát văn hoá phương Đông, lấy sách xưa mà dịch ra để thu nhập tư tưởng cho học giả Âu Tây. Xem bài Ký yết Khổng miếu của bác sĩ Ô Lư, người Pháp, thời rõ người Tây yêu chuộng triết học Đông phương là dường nào. (Bài này nguyên Pháp văn, báo Nam Phong số 83 có dịch đăng.)

Ký giả có một người bạn tinh thâm Hán học, trên hai mươi năm du lịch nước Nhật và nước Tàu, cùng học giả Đông Tây giao thiệp cũng nhiều, nay tuổi đã già không muốn chen mình vào trong cuộc đời đáng chán này, xoay lại đóng cửa đọc sách, làm bạn cùng mấy bậc danh triết đời xưa. Trong lúc thong thả, nhân đem bản Chu Dịch dịch ra quốc văn, lấy tư tưởng cao thượng dung hợp mà giải thích theo lối vũ trụ quan, nhân sinh quan, phát triển được nhiều tinh diệu, và thích hợp với lẽ tiến hoá.

Thuở nay nhiều người xem bộ Chu Dịch như một thứ sách chỉ dùng về việc bói, việc số, đã không ích cho đời, mà lại dẫn người đời vào cõi mê tín. Nay có bản sách này, không khác gì dọn gai góc mà thấy đường bằng, vẹt mây mù mà thấy mặt trời, làm cho chân tướng triết học của Thánh hiền Đông phương bị che lấp mấy trăm đời, nay được bày tỏ một cách sáng suốt, giá trị của bản sách này không phải là ít.

Toàn bản Chu Dịch quốc văn này có mười quyển nhỏ, đầu từ quẻ Càn, sau đến quẻ Vị Tế, gồm sáu mươi bốn quẻ, Hào từ, Tượng, Soán, đều có giải nghĩa, mà bình luận một cách rõ ràng.

Hiện xã hội ta ngày nay, đối với Hán học có chiều lãnh đạm, nhất là triết học cao sâu thăm thẳm như bản Chu Dịch này, lại cũng ít người muốn xem; mà có lẽ cũng ít hiểu nữa. Vì thế, nên chưa dám in vội.

Tuy vậy, ngọc ở trong đá, vàng ở dưới bùn, dầu là ít người thưởng thức đến, song cái giá trị quý báu của nó không vì cái có che lấp ấy mà tiêu mòn, mà hai mươi triệu con Hồng cháu Lạc này há lại không có người có cái ý tưởng đối với triết học phương Đông ta, mà tỏ lòng muốn bảo tồn và phát triển ra hay sao?

Ký giả nghĩ thế, nên trước hết viết mấy lời tỏ cùng đồng bào ta biết nhà Hán học ta có người học được thâm thuý, đủ tri thức mà phát triển được những học thuyết của Thánh triết xưa, để cống hiến cho kẻ hậu học, sau xin đăng bài Tựa của người làm bản sách Chu Dịch quốc văn ấy. Độc giả nếm một miếng cũng đủ biết mùi toàn đỉnh, còn sự ấn hành xin đợi ngày khác.

MINH VIÊN (Huỳnh Thúc Kháng)

Phát đoạn từ – lời đầu sách của cụ Phan Bội Châu

Triết học Đông phương xưa nay có ba nhà:

  • Một là: Phật học.
  • Hai là: Dịch học.
  • Ba là: Lão học.

Nhưng Phật học thời lý tưởng quá cao, mà quy kết về xuất thế.

Lão học thời vẫn một nhà nhập thế, nhưng quá trọng về đường thuật số mà cũng không thể thông dụng được ở nhân gian.

Chúng ta tham khảo chiết trung ở trong các nhà triết học Đông phương, vừa tinh vi, vừa thiết thực, vừa thấu lý vừa thích dụng, thời chẳng gì bằng Dịch học.

Ba nhà triết học Đông phương: Phật học, Dịch học, Lão học – Kinh Dịch Phan Bội Châu
Ba nhà triết học Đông phương: Phật học, Dịch học, Lão học – Kinh Dịch Phan Bội Châu. Vẽ lại theo Quốc Văn Chu Dịch Diễn Giải – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Lòng ưu thì mẫn thế gốc ở một tấm lòng từ bi thời Dịch chẳng khác gì Phật, tuỳ thì thức thế đủ trăm đường biến hoá, thời Dịch có lẽ hay hơn Lão.

Thầy Thiệu Khang Tiết có nói rằng: "Trương Tử Phòng đắc Lão chi dụng. Mạnh Kha đắc Dịch chi dụng".

Nghĩa là: Ông Trương Tử Phòng thời được cái đại dụng của Lão; thầy Mạnh Kha thời được cái đại dụng của Dịch.

Thầy Lục Tượng Sơn, thầy Vương Dương Minh thời đã tinh thông Dịch học, mà học thuyết lại thường cận tự Phật học. Vậy mới biết rằng: đã nghiên cứu Dịch học, thời Phật học, Lão học, cũng có thể nhất dĩ quán chi.

Gần nay Âu châu triết học thịnh hành, mà học giả nước Đức là ông Uy Lệ Hiền vào xứ Thanh Đảo nước Trung Hoa mời thầy học Dịch, nghiên cứu hơn 20 năm, biên thành bản Đức văn Chu Dịch, đưa về nước trình vua Đức, được Uy Liêm (Guillaume II) thưởng cho Bác sĩ học vị.

Bây giờ nhà Văn học Đại học nước Đức lấy sách ấy làm một bản chuyên môn giáo khoa. Thanh niên học giả nước Đức chia làm hai phái: 1. Lão phái; 2. Dịch phái; thảy chú trọng về Đông phương triết học.

Người Tây phương quý trọng triết học Đông phương đến như thế, cớ sao người nước ta sinh ở Đông phương lại dòng dõi con nhà Hán học mà nỡ bỏ Dịch học chẳng ai nhắc tới.

Phật trong nhà không cầu, đi cầu Thích Ca ngoài đường; trong túi mình có bảo châu mà ngửa tay xin người từng hạt gạo, thế chẳng là sự rất quái gở hay sao?

Bỉ nhân lúc trẻ theo đòi khoa cử, chẳng qua vì tầm chương trích cú, nhân đó mà thiệp liệp Kinh Dịch được hơn mười năm. Nhưng kể đến nghĩa kín lời sâu, thời chẳng qua một người đứng ngoài ngõ; ơn giời dạy bảo được vào trường trời dạy hơn hai mươi năm, sinh nhai về bể mặn đồng chua, thầy bạn với non xanh nước biếc, mỗi khi u cư độc xử đem mấy pho Nhật văn Hán dịch ra xem, mới biết một nước phú cường ở Á châu như nước Nhật Bản, mà sách Chu Dịch, Tuân Tử, Quản Tử, tất thảy phiên dịch làm Nhật văn, lại y nguyên văn đặt làm chuyên môn giáo khoa thư.

Ôi! Trông người lại ngẫm đến ta, trót 4.000 năm mà bản sách Chu Dịch chỉ là một bản sách làm ơn cho bọn thầy mù gỡ gạo và mấy chú văn sĩ mượn để chiếm áo mũ cân đai mà thôi, óc tinh vi huyền bí của bốn vị Thánh: Hi, Văn, Chu, Khổng vẫn cứu thì thiệp thế hơn 2.000 năm, chúng ta vẫn có trong nhà, mà xem bằng tờ giấy loại. Thế chẳng đáng tiếc lắm hay sao?

Bốn vị Thánh làm nên Kinh Dịch: Phục Hi, Văn Vương, Chu Công, Khổng Tử
Bốn vị Thánh làm nên Kinh Dịch: Phục Hi, Văn Vương, Chu Công, Khổng Tử. Vẽ lại theo Quốc Văn Chu Dịch Diễn Giải – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Bỉ nhân kể về Dịch học chẳng khác gì vỏ nghêu lường bể, trong ống dòm trời mà dám nói phát minh Dịch lý đâu. Chỉ vì nhất phiến khổ tâm, đau nỗi thiên thu tuyệt học. Ví như đồ ăn, thức uống, miệng mình đã biết là ngon, thời chẳng dám riêng làm mình có. Vậy mới phiên dịch bản sách này, nhan rằng: QUỐC VĂN CHU DỊCH DIỄN GIẢI.

Tri ngã, tội ngã, thời tuỳ lòng kẻ xem.

PHAN SÀO NAM

Đọc Kinh Dịch Phan Bội Châu theo góc nhìn Phong Thuỷ Liên Hoa

Cụ Phan và cụ Huỳnh cùng nói một điều: Dịch không phải sách bói, mà là triết học về vũ trụ và nhân sinh. Đó cũng là điều Thầy Vũ Giới vẫn nhắc học trò: "Dịch không phải là bói." Người học phong thuỷ đọc Dịch là để hiểu gốc – âm dương, bát quái, sự biến dịch theo thời – rồi mới đặt các phép xem nhà, lập cục vào đúng chỗ, theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục.

Kinh Dịch là triết học vũ trụ quan, nhân sinh quan, không phải sách bói
Kinh Dịch là triết học vũ trụ quan, nhân sinh quan, không phải sách bói. Vẽ lại theo Quốc Văn Chu Dịch Diễn Giải – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Các bài tiếp theo trong chuyên mục Kinh Dịch Phan Bội Châu lần lượt đăng phần Phàm lệ và 64 quẻ, từ quẻ Càn đến quẻ Vị Tế.

Bài sau: Phàm lệ – nhập môn Dịch học.

Câu hỏi thường gặp

Quốc Văn Chu Dịch Diễn Giải là sách gì?

Là bản diễn giải Kinh Dịch (Chu Dịch) bằng quốc văn của cụ Phan Bội Châu, giải nghĩa Soán từ, Hào từ, Tượng truyện của cả 64 quẻ.

Minh Viên là ai?

Minh Viên là bút hiệu của cụ Huỳnh Thúc Kháng, bạn đồng chí của cụ Phan, người viết lời giới thiệu cho bộ sách.

Đọc Kinh Dịch có giúp học phong thuỷ không?

Có. Bát quái, âm dương và lẽ biến dịch là nền của mọi phái phong thuỷ; hiểu Dịch thì học phong thuỷ mới thấy gốc.

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới
Học Kinh Dịch ứng dụng trong phong thuỷ tại Phong Thuỷ Liên Hoa. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Nguồn: Phan Bội Châu, Quốc Văn Chu Dịch Diễn Giải. Văn bản của cụ Phan Bội Châu và cụ Huỳnh Thúc Kháng; phần chú thích của các bản in hiện đại không đăng lại.

Từ khoá: kinh dịch phan bội châu · quốc văn chu dịch diễn giải · chu dịch phan bội châu · huỳnh thúc kháng · kinh dịch

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…