Phần lớn biệt thự phố ở Việt Nam được xây trong hai mươi năm gần đây, khi tiêu chuẩn thiết kế còn chạy theo mặt tiền đẹp và tận dụng diện tích. Hệ quả là rất nhiều ngôi nhà đắt tiền nhưng ở không thoải mái: tầng trệt tối, cầu thang chắn ngang nhà, bếp mở toang ra sân, phòng ngủ chính ngay trên gara. Gia chủ cảm thấy có gì đó không ổn, đi xem phong thuỷ thì được khuyên treo gương, đặt tượng, nhưng cảm giác bí bách vẫn còn nguyên.
Theo học thuật Phong Thuỷ Liên Hoa, lỗi của một ngôi nhà nằm ở Hình Pháp, tức bố cục, dòng khí, ánh sáng và lối đi, nên cách sửa cũng phải bắt đầu từ đó. Tin tốt là đa số lỗi của biệt thự phố có thể sửa bằng cách thay đổi cách dùng không gian, dịch chuyển vách nhẹ, mở hoặc che một ô cửa, thay vì đập phá kết cấu. Bài này liệt kê mười lỗi hay gặp nhất khi khảo sát biệt thự phố, kèm cách sửa từ nhẹ đến nặng để gia chủ chọn theo điều kiện của mình.
Trước khi đọc tiếp, hãy chuẩn bị bản vẽ mặt bằng hiện trạng hoặc vẽ lại nhanh bằng công cụ vẽ mặt bằng của Liên Hoa. Khi có mặt bằng trước mắt, bạn sẽ thấy ngay nhà mình mắc lỗi nào trong số dưới đây.
Nhóm lỗi ở mặt tiền và sân trước
Lỗi 1: Cổng và cửa chính thẳng hàng, đường đâm thẳng vào nhà
Đây là lỗi phổ biến nhất vì kiến trúc đối xứng nhìn rất đẹp trên bản vẽ. Nhưng khi cổng, lối đi và cửa chính nằm trên một trục thẳng, khí ngoài đường xộc thẳng vào phòng khách không qua lớp lọc nào. Nếu trước nhà còn có ngã ba hay con hẻm đâm tới thì tình trạng càng nặng, nhà thường ồn, bụi và người trong nhà hay cảm thấy bất an.
Cách sửa nhẹ: giữ nguyên cổng, dịch lối đi trong sân thành đường cong hoặc gấp khúc bằng bồn cây, bậc lát; đặt một mảng cây cao ngang tầm mắt hoặc tường thấp ốp đá ở điểm giữa cổng và cửa để khí phải vòng qua. Cách sửa vừa: mở lại cổng lệch sang một bên của hàng rào, giữ nguyên cửa chính. Cách sửa nặng: làm sảnh đệm có vách lửng ngay sau cửa chính để khí dừng lại trước khi vào phòng khách.
Lỗi 2: Sân trước biến thành bãi đỗ xe có mái che kín
Khoảng lùi là minh đường duy nhất của biệt thự phố. Khi toàn bộ sân được lợp mái tôn hoặc mái kính để đỗ hai, ba chiếc xe, minh đường biến thành gara. Khí không tụ được, mùi xe, hơi nóng mái tôn và tiếng động cơ dội thẳng vào phòng khách. Nhà kiểu này thường có tầng trệt ngột ngạt dù mặt tiền rất rộng.
Cách sửa: chỉ che mái một phần sân, phần còn lại để trống hoặc trồng cây thấp; nếu buộc phải đỗ nhiều xe, dùng mái lam thưa hoặc giàn cây để ánh sáng và gió vẫn qua được. Tốt nhất là chuyển xe xuống tầng hầm hoặc bán hầm khi có điều kiện cải tạo lớn, trả lại sân trước cho minh đường.
Lỗi 3: Mặt tiền kín, cửa sổ nhỏ, kính phản quang sẫm
Nhiều biệt thự phố ốp đá kín mặt tiền và dùng kính phản quang để tránh nắng và giữ riêng tư. Kết quả là tầng trệt và tầng hai thiếu sáng, nhìn từ ngoài nhà như một khối đóng, khí không vào được. Hình Pháp gọi đây là nhà có mặt mà không có mắt.
Cách sửa: thay kính phản quang sẫm bằng kính trong có rèm hai lớp; mở rộng ô cửa tầng trệt phía sân; dùng lam chắn nắng đứng hoặc ngang để vừa che nắng vừa giữ ánh sáng tán xạ. Mặt tiền có lam và cây leo thường mát hơn mặt tiền kính sẫm và trông sống động hơn nhiều.
Nhóm lỗi ở lõi nhà và cầu thang
Lỗi 4: Cầu thang đâm thẳng ra cửa chính
Cầu thang có chân bậc đầu tiên hướng ra cửa chính, hoặc nằm ngay giữa sảnh vào, là lỗi khiến khí vừa vào nhà đã bị kéo tuột lên tầng trên. Tầng trệt trống khí, phòng khách thường ít người ngồi, cả nhà có xu hướng ở lì trên tầng.
Cách sửa nhẹ: đổi hướng vế thang đầu tiên bằng cách thêm hai, ba bậc chéo hoặc chiếu nghỉ nhỏ để chân thang quay sang bên; đặt kệ sách thấp hoặc vách gỗ hở giữa cửa và chân thang. Cách sửa nặng: dời thang vào vị trí giữa nhà, đi kèm giếng trời, khi cải tạo toàn bộ.
Lỗi 5: Giếng trời sai vị trí hoặc không có giếng trời
Biệt thự phố sâu trên mười lăm mét mà không có giếng trời thì phần giữa nhà tối và ẩm, phải bật đèn cả ngày. Có giếng trời nhưng đặt ngay sau cửa chính thì khí bị hút lên mái trước khi vào các phòng; đặt trọn trên bếp thì mùi và hơi nóng bốc lên phòng ngủ.
Cách sửa: nếu chưa có, hãy mở một ô thông tầng ở khoảng một phần ba đến một nửa chiều sâu nhà, có thể chỉ rộng một mét rưỡi đến hai mét nhưng xuyên suốt lên mái kính. Nếu giếng trời đang nằm trên bếp, dời bếp sang bên và đặt dưới giếng trời một mảng cây hoặc bể cạn. Nếu giếng trời ngay sau cửa, làm vách lửng hoặc kệ trang trí để tách sảnh vào khỏi khoảng thông tầng.
Lỗi 6: Hành lang dài, tối, cửa các phòng đối nhau
Ở tầng ngủ, hành lang dài hun hút với các cửa phòng mở thẳng đối diện nhau làm khí chạy thẳng, các phòng không có sự riêng tư và dễ phát sinh va chạm giữa các thành viên. Hành lang tối còn làm tầng ngủ nặng nề.
Cách sửa: mở cửa phòng lệch nhau khi có thể; nếu không, dùng rèm, bình phong hoặc tủ thấp lệch nhau; đặt ô kính lấy sáng ở cuối hành lang hoặc từ giếng trời; dùng đèn tường ấm thay đèn trần lạnh.
Nhóm lỗi ở bếp, phòng ngủ và phòng thờ
Lỗi 7: Bếp nhìn thẳng ra cửa chính hoặc ra sân trước
Bếp mở ngay sau phòng khách, miệng bếp nhìn thẳng ra cửa chính là lỗi hay gặp ở các mặt bằng tận dụng diện tích. Khách bước vào thấy bếp trước, mùi thức ăn tràn ra phòng khách, tài khí theo quan niệm truyền thống bị lộ. Về mặt sử dụng, bếp ở vị trí này bị gió từ cửa chính thổi thẳng vào, lửa không ổn định.
Cách sửa: xoay đảo bếp để miệng bếp quay vào tường đặc, dùng đảo bếp hoặc quầy bar làm vách ngăn mềm giữa khu bếp và phòng khách; nếu cải tạo lớn, dời bếp về nửa sau nhà, gần sân sau hoặc giếng trời.
Lỗi 8: Phòng ngủ chính ở mặt tiền hoặc trên gara
Phòng ngủ chính đặt ngay mặt tiền nhìn ra đường lớn thì ồn, nóng và động khí; đặt trên gara thì chịu rung và mùi xe. Nhiều biệt thự phố đưa phòng ngủ chính ra mặt tiền vì muốn có ban công, nhưng thực tế gia chủ ít khi ngủ ngon ở đó.
Cách sửa: đổi công năng, đưa phòng làm việc, phòng sinh hoạt chung hoặc phòng ngủ khách ra mặt tiền, phòng ngủ chính lui vào phía sau hoặc phía bên yên tĩnh; nếu không thể đổi, làm cửa sổ hai lớp kính, rèm dày và đặt giường tựa tường đặc, cách xa cửa ban công.
Lỗi 9: Phòng thờ trên bếp, dưới bể nước hoặc cạnh nhà vệ sinh
Phòng thờ ở tầng tum rất hay rơi vào vị trí ngay dưới bể nước mái hoặc ngay trên bếp, nhà vệ sinh tầng dưới. Đây là lỗi xếp chồng công năng mà bản vẽ hai chiều từng tầng không cho thấy, chỉ khi xếp các tầng lên nhau mới lộ ra.
Cách sửa: dời bể nước sang phần mái khác; dịch bàn thờ sang bức tường không nằm trên bếp hay vệ sinh; kích thước bàn thờ và khoảng cách đo lại theo thước Lỗ Ban 38,8 âm phần. Phòng thờ cần tựa tường đặc, có cửa sổ nhỏ thông gió, không nhìn thẳng ra cầu thang.
Lỗi 10: Sân thượng bỏ hoang, tum thang đặt phía trước
Sân thượng nhiều biệt thự phố chỉ là chỗ đặt bồn nước và phơi đồ, tum thang nhô lên ngay phía trước làm mặt tiền nặng đầu. Theo Hình Pháp, phần mái là chỗ tựa của cả ngôi nhà; tum nên ở phía sau, phía trước mở sân để nhà có thế trước thấp sau cao.
Cách sửa: chuyển bồn nước và thiết bị về phía sau, làm giàn cây hoặc mái nhẹ ở phần trước sân thượng để dùng làm chỗ ngồi; nếu xây mới, đặt tum thang ở cuối nhà ngay từ đầu.
Bảng ưu tiên sửa lỗi theo mức độ can thiệp
| Lỗi | Sửa nhẹ (không động kết cấu) | Sửa nặng (cải tạo) |
|---|---|---|
| Cổng thẳng cửa | Bồn cây, lối đi gấp khúc, vách lửng | Mở lại cổng lệch |
| Sân thành gara kín | Thay mái kín bằng lam thưa, giàn cây | Làm hầm hoặc bán hầm để xe |
| Mặt tiền kín | Đổi kính, thêm rèm hai lớp | Mở rộng ô cửa, thêm lam |
| Thang đâm cửa | Đổi hướng vế đầu, kệ chắn | Dời thang vào giữa nhà |
| Giếng trời sai chỗ | Vách lửng, dời bếp | Mở thông tầng mới |
| Bếp nhìn ra cửa | Xoay bếp, thêm đảo bếp | Dời bếp về sau nhà |
| Ngủ chính ở mặt tiền | Đổi công năng phòng | Bố trí lại tầng ngủ |
| Phòng thờ sai tầng | Dịch bàn thờ sang tường khác | Dời bể nước, dời phòng thờ |
Thứ tự nên làm khi sửa phong thuỷ biệt thự phố
- Vẽ lại mặt bằng hiện trạng tất cả các tầng và xếp chồng lên nhau để thấy lỗi xếp công năng.
- Đánh dấu đường đi của khí từ cổng vào cửa chính, qua sảnh, lên thang và ra sau nhà.
- Sửa trước những lỗi ở tầng trệt vì tầng trệt quyết định khí cả nhà: cổng, sân, cửa, thang, bếp.
- Sau đó mới đến tầng ngủ và tầng mái.
- Cuối cùng cân nhắc hướng, màu sắc và vật phẩm hỗ trợ, không làm ngược thứ tự này.
Gia chủ ở Hà Nội cần khảo sát hiện trạng và lập phương án cải tạo có thể liên hệ KTS Vũ Minh, 0917 798 886; ở TP.HCM liên hệ Thầy Vũ Giới, 0988 964 636.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- Vẽ mặt bằng 2D–3D – vẽ lại hiện trạng và thử phương án sửa trước khi thi công.
- Lập cục pháp – kiểm tra lại thế nhà sau khi đổi cổng, cửa.
- Dự toán xây nhà – ước chi phí cải tạo theo hạng mục.
Bài liên quan
- Bảy nguyên tắc Hình Pháp cho biệt thự phố
- Phong thuỷ cầu thang: vị trí, số bậc, hướng thang
- Giếng trời nhà phố: cách mở đúng chỗ – xem thêm tại chuyên mục Biệt Thự Phố
Câu hỏi thường gặp
Nhà đã xây xong, có sửa được lỗi phong thuỷ mà không đập phá không?
Phần lớn được. Tám trong mười lỗi ở bài này có phương án sửa nhẹ bằng đổi công năng, thêm vách lửng, bồn cây, đổi kính hoặc xoay bếp. Chỉ lỗi giếng trời và dời cầu thang mới cần cải tạo kết cấu.
Lỗi nào nên sửa trước?
Lỗi ở tầng trệt: cổng, sân, cửa chính, cầu thang, bếp. Tầng trệt là nơi khí vào và phân đi, sửa đúng ở đây thì các tầng trên tự tốt lên.
Treo gương hay đặt vật phẩm có thay thế việc sửa bố cục không?
Không. Theo Liên Hoa, vật phẩm chỉ hỗ trợ, không thay đổi được dòng khí thật trong nhà. Gương bát quái, bùa trấn không nằm trong cách làm của Hình Pháp.
Cải tạo lớn có cần xem tuổi không?
Việc xem tuổi, mượn tuổi chủ yếu có giá trị tâm lý. Điều quan trọng là phương án cải tạo đúng Hình Pháp và thi công an toàn. Nếu gia đình muốn, có thể chọn ngày khởi công phù hợp để an tâm.
