Phong thủy bếp cạnh toilet: cửa đối bếp, chung tường, trên dưới – cách sửa

Nhà ống và căn hộ hiện đại gom ống nước về một trục kỹ thuật để tiết kiệm, nên bếp và toilet gần như luôn nằm cạnh nhau, chung một bức tường, thậm chí cửa toilet mở thẳng ra khu nấu. Người xem phong thuỷ truyền thống hay nói bếp cạnh toilet là "thuỷ hoả tương xung", "ô uế phạm Táo", rồi khuyên treo vật phẩm, đặt gương, dán bùa ở cửa toilet. Phong Thuỷ Liên Hoa không làm thế.

Theo Hình Pháp, bếp cạnh toilet có vấn đề thật và vấn đề ấy rất cụ thể: mùi và vi khuẩn từ khu vệ sinh bay sang nơi chế biến thức ăn, hơi ẩm thấm qua tường chung làm tủ bếp mục, tiếng xả nước ngay cạnh bàn ăn, và cảm giác khó chịu khi vừa nấu vừa thấy bồn cầu. Mức độ nặng nhẹ phụ thuộc vào thế đặt: cửa toilet quay đâu, tường chung ở đâu, toilet nằm trên hay dưới bếp. Bài này xếp hạng bốn thế thường gặp, nêu cách sửa khi còn thiết kế và khi đã xây xong, kèm bảng chi phí tương đối để Quý vị chọn.

Nguyên lý chung về bếp Quý vị xem bài phong thuỷ phòng bếp theo Phong Thuỷ Liên Hoa, về toilet xem bài phong thuỷ nhà vệ sinh; bài này chỉ bàn quan hệ giữa hai không gian ấy.

Bốn thế bếp – toilet và mức độ xấu

Thế	Mô tả	Vấn đề thực tế	Mức độ
1. Cửa toilet đối thẳng bếp nấu	Mở cửa toilet là nhìn thấy mặt bếp, khoảng cách dưới 2 m	Mùi và vi khuẩn đi thẳng vào khu nấu; cảm giác rất khó chịu	Xấu nhất, phải sửa
2. Toilet tầng trên nằm trên bếp nấu	Bồn cầu, sàn tắm ngay trên đầu bếp	Nguy cơ thấm, nhỏ nước xuống bếp; tiếng xả nước trên đầu người nấu	Xấu, cần chống thấm và dịch bếp nấu
3. Bếp nấu chung tường với bồn cầu hoặc khu tắm	Bếp nấu tựa đúng bức tường có ống nước, bồn cầu phía sau	Ẩm thấm làm hư tủ bếp, mốc; tiếng ồn	Trung bình, sửa được bằng kỹ thuật
4. Toilet cạnh bếp, cửa mở ra hành lang hoặc góc khuất	Chung tường nhưng cửa toilet không quay vào bếp	Chủ yếu là thông gió và chống thấm	Chấp nhận được nếu làm tốt kỹ thuật

Thế 4 là mục tiêu khi thiết kế mới: toilet và bếp dùng chung trục ống (tiết kiệm, dễ sửa) nhưng cửa toilet quay ra hành lang, gầm cầu thang hay sân sau, không nhìn thấy từ bếp và bàn ăn. Ba thế đầu cần sửa, với thứ tự ưu tiên từ thế 1 xuống.

Thế 1: Cửa toilet đối thẳng bếp nấu

Khi còn thiết kế hoặc sửa lớn

Đổi hướng cửa toilet sang bức tường khác, mở ra hành lang hoặc phòng giặt; hoặc dịch bếp nấu sang dãy tường khác, để chậu rửa hoặc tủ đồ ở vị trí đối cửa toilet. Khoảng cách từ cửa toilet tới mép bếp nấu nên trên 2 m và không cùng trục thẳng. Đây là cách giải tận gốc, chi phí vài triệu đồng khi còn trong giai đoạn xây thô, nhưng gấp nhiều lần nếu sửa sau.

Khi đã xây xong

• Thay cửa mở bằng cửa lùa hoặc cửa xếp luôn đóng; cửa có gioăng kín, có khe gió ở chân để quạt hút hoạt động.
• Dựng vách lửng hoặc tủ đồ khô cao 1,8–2,0 m giữa cửa toilet và bếp nấu, tạo lối đi vòng. Vách này cắt tầm nhìn và cắt luồng khí thẳng.
• Quạt hút toilet có hẹn giờ, hút ra ngoài, để áp suất trong toilet luôn thấp hơn bếp; khí đi từ bếp vào toilet rồi ra ngoài, không đi ngược.
• Dịch bếp nấu dọc theo dãy tủ, chỉ cần lệch khỏi trục cửa 60–80 cm là giảm hẳn; đổi vị trí bếp nấu và chậu rửa nếu đường gas, điện cho phép.

Thế 2: Toilet tầng trên đè lên bếp nấu

Hình Pháp gọi là "ô uế áp Táo": thứ bẩn nhất nhà nằm trên thứ nuôi sống cả nhà. Nhưng cái hại thật nằm ở kỹ thuật: sàn toilet là nơi hay thấm nhất; nếu thấm, nước bẩn nhỏ xuống trần bếp, xuống mặt bếp. Cách sửa:

1. Khi thiết kế: xếp toilet tầng trên chồng lên toilet tầng dưới, kho, hoặc hành lang; không chồng lên bếp nấu và bàn ăn. Bài nội loạn đầu phòng thờ và nhà bếp theo Hình Pháp đã bàn kỹ nguyên tắc tầng – tầng này.
2. Khi đã xây: chống thấm lại sàn toilet tầng trên (lớp màng, lớp vữa chống thấm, thử nước 48 giờ trước khi lát), đóng trần thạch cao chống ẩm dưới toilet, và dịch bếp nấu ra khỏi hình chiếu của bồn cầu – khu tắm, để tủ đồ hoặc tủ lạnh ở vị trí đó.
3. Không để bàn ăn ngay dưới bồn cầu tầng trên nếu còn chỗ khác.

Thế 3: Bếp nấu chung tường với toilet

Đây là thế phổ biến nhất ở nhà ống và căn hộ vì cùng trục ống. Vấn đề là ẩm thấm từ khu tắm qua tường vào lưng tủ bếp, và tiếng nước chảy ngay sau lưng người nấu. Giải pháp kỹ thuật:

• Chống thấm tường phía toilet cao ít nhất 1,8 m (toàn bộ khu tắm), ốp gạch kín mạch.
• Phía bếp: tủ bếp cách tường 2–3 cm có tấm lưng chống ẩm, hoặc ốp tấm nhựa, gạch men lên tường trước khi lắp tủ.
• Đổi chỗ: để chậu rửa (vốn cũng là khu ướt) tựa tường toilet, còn bếp nấu sang tường khác. Chậu rửa chung tường toilet là chuyện bình thường; bếp nấu chung tường toilet mới là điều nên tránh.
• Nếu không đổi được, đặt bếp nấu ở đoạn tường xa bồn cầu và vòi sen nhất (tường chung với bồn rửa mặt hoặc với lối vào toilet).

Thế 4 và cách thiết kế bếp – toilet đúng ngay từ đầu

Khi còn vẽ nhà, Liên Hoa thường tổ chức khu bếp – toilet nhà ống như sau: toilet nằm dưới gầm cầu thang hoặc cạnh cầu thang, cửa mở ra hành lang hoặc khoảng đệm, lưng toilet chung tường với dãy chậu rửa của bếp; bếp nấu ở tường đối diện hoặc tường hậu dưới hút mùi; bàn ăn ở khoảng giữa bếp và phòng khách, không nhìn thấy cửa toilet. Với căn hộ chung cư, hộp kỹ thuật đã cố định, Quý vị chỉ chọn được bố trí tủ bếp: hãy xem lại bài vị trí tủ lạnh – chậu rửa – bếp nấu để đặt bếp nấu xa cửa toilet nhất có thể, và bài bếp căn hộ chung cư về ràng buộc riêng của căn hộ.

Cửa toilet đo thông thuỷ bằng thước Lỗ Ban 52,2; khoảng cách giữa cửa toilet và bếp nấu không cần số đẹp, chỉ cần đủ xa và lệch trục. Quý vị có thể dựng mặt bằng bếp – toilet trên công cụ vẽ mặt bằng Liên Hoa để kiểm tra đường nhìn từ cửa toilet tới mặt bếp.

Những việc không nên làm

• Treo gương bát quái, hồ lô, chuông gió, dán bùa ở cửa toilet hoặc trên bếp: không thay đổi được mùi, ẩm, tầm nhìn; Phong Thuỷ Liên Hoa không khuyến khích.
• Bịt kín toilet không quạt hút "để mùi không ra": mùi và ẩm sẽ tìm đường qua khe cửa và tường vào bếp.
• Để thoát sàn toilet không nắp chống mùi ngay cạnh bếp; đây là nguồn mùi chính.
• Sơn màu "hợp mệnh" cho cửa toilet rồi coi như đã giải; màu không chặn được khí.
• Dời bếp nấu ra giữa phòng hoặc dưới cửa sổ chỉ để tránh toilet, phạm lỗi khác nặng hơn (xem bài phong thuỷ cơ bản nhà bếp: lò nấu, hướng Táo).

Bảng so sánh chi phí và hiệu quả các cách sửa

Cách sửa	Chi phí tương đối	Hiệu quả	Dùng cho thế
Đổi hướng cửa toilet (khi xây)	Thấp	Rất cao	1
Đổi hướng cửa toilet (đã xây)	Trung bình – cao	Rất cao	1
Cửa lùa kín + vách lửng/tủ đệm	Thấp – trung bình	Cao	1
Dịch bếp nấu lệch trục 60–80 cm	Thấp	Trung bình – cao	1, 3
Chống thấm sàn toilet tầng trên + trần chống ẩm	Trung bình	Cao về kỹ thuật	2
Dịch bếp nấu ra khỏi hình chiếu toilet	Thấp	Cao	2
Chống thấm tường + tấm lưng tủ	Thấp	Cao	3
Quạt hút hẹn giờ + thoát sàn chống mùi	Rất thấp	Cao về mùi	Mọi thế

Chi phí cụ thể Quý vị có thể ước tính bằng công cụ Dự toán Liên Hoa theo khối lượng thực tế của nhà mình; bài này không đưa con số vì mỗi nhà một khác.

Bài liên quan

• Phong thuỷ bếp nhà ống không cửa sổ
• Bát Trạch: đặt bếp toạ hung hướng cát
• Chuyên mục Phong Thuỷ Phòng Bếp · Ứng dụng · Phong thuỷ nhà ở

Câu hỏi thường gặp

Bếp chung tường với toilet có bắt buộc phải sửa không?

Không bắt buộc nếu bếp nấu không tựa đúng đoạn tường bồn cầu, vòi sen và tường đã chống thấm tốt. Nên để chậu rửa tựa tường toilet, bếp nấu sang tường khác.

Cửa toilet đối bếp, nhà thuê không sửa được thì sao?

Giữ cửa luôn đóng, đặt tủ đồ khô hoặc kệ cao giữa cửa toilet và bếp nấu, dùng quạt hút hẹn giờ và phễu thoát sàn chống mùi. Ba việc này không đụng tới kết cấu nhà.

Toilet tầng trên nằm trên bếp có phải dời toilet không?

Thường không cần dời. Chống thấm lại sàn toilet, đóng trần chống ẩm, dịch bếp nấu và bàn ăn ra khỏi hình chiếu bồn cầu – khu tắm là đủ.

Có nên treo gương hoặc vật phẩm ở cửa toilet để "hoá giải"?

Không. Phong Thuỷ Liên Hoa không khuyên vật phẩm. Cửa kín, quạt hút, vách đệm và dịch bếp là cách giải thật.

Thiết kế mới nên đặt toilet và bếp thế nào cho đúng?

Chung trục ống nhưng cửa toilet quay ra hành lang hoặc gầm thang; lưng toilet chung tường với chậu rửa; bếp nấu ở tường khác dưới hút mùi; bàn ăn không nhìn thấy cửa toilet.