Phong thủy nhà hàng: bố trí bàn ăn theo vùng khí và loại khách

Trong một nhà hàng, luôn có vài bàn khách thích ngồi và vài bàn khách từ chối khi được xếp. Chủ nhà hàng biết điều đó qua kinh nghiệm, nhưng ít ai hỏi tại sao. Câu trả lời nằm ở Hình Pháp: bàn khách thích là bàn có lưng tựa, có tầm nhìn, không nằm trên đường đi; bàn khách tránh là bàn giữa lối, sát cửa, sát vệ sinh, dưới máy lạnh. Cơ thể khách đọc được khí của chỗ ngồi trước khi đầu óc kịp phân tích.

Bố trí bàn ăn vì thế không chỉ là bài toán nhét được bao nhiêu chỗ. Nó là bài toán làm sao để mọi bàn đều là bàn khách muốn ngồi, và để mỗi loại khách tìm được đúng chỗ của mình: gia đình đông người, cặp đôi, nhóm tiếp khách, người đi một mình.

Bài này tiếp theo bài về vị trí bếp và quầy thu ngân; giả định bếp và thu ngân đã đặt đúng, giờ là lúc sắp bàn.

Chia phòng ăn thành vùng khí trước khi đặt bàn

Hình Pháp Liên Hoa chia phòng ăn thành ba vùng theo mức độ khí động.

Vùng	Vị trí	Đặc điểm khí	Loại bàn và khách phù hợp
Vùng động	Trong bán kính 3–4 m từ cửa chính, dọc lối chính, gần quầy	Khí đi nhanh, nhiều người qua lại, ồn	Bàn 2–4 người ăn nhanh, khách vãng lai, bàn chờ
Vùng trung gian	Giữa phòng, giữa các lối phụ	Khí đều, tầm nhìn mở	Bàn 4–6, bàn ghép cho nhóm, bàn tròn gia đình
Vùng tĩnh	Dọc tường, các góc có hai mặt tựa, cạnh cửa sổ không trên lối	Khí tụ, yên	Cặp đôi, tiếp khách, khách ngồi lâu, ghế băng

Nguyên tắc: vùng tĩnh là tài sản quý nhất của phòng ăn, không được đem làm kho, làm trạm phục vụ hay để tủ rượu. Vùng động đặt ít bàn hơn khả năng chứa; một bàn trống cạnh cửa tốt hơn một bàn khách ngồi không yên.

Bàn tựa lưng và hướng ngồi

Chỗ ngồi tốt theo Hình Pháp có ba điều kiện: sau lưng có tường hoặc vách, trước mặt nhìn được ra cửa hoặc ra không gian rộng, hai bên không có người đi sát. Không phải bàn nào cũng đạt đủ ba, nhưng ít nhất mỗi bàn phải có một ghế đạt điều kiện tựa lưng, và đó là ghế dành cho người lớn tuổi nhất hoặc người chủ bữa.

• Ghế băng sát tường: cách tốt nhất để cấp tựa cho cả dãy bàn hai người; chiều cao tựa 40–45 cm, đệm ngồi 45 cm.
• Ghế quay lưng ra cửa chính: tránh; nếu buộc phải có, dùng ghế lưng cao hoặc vách thấp 1,2 m phía sau.
• Ghế quay lưng ra lối phục vụ: cần 60 cm trở lên giữa lưng ghế và mép lối.
• Ghế đối diện cửa vệ sinh hoặc cửa bếp: không xếp; dùng vách, cây, tủ thấp để cắt tầm nhìn.
• Ghế dưới dầm lớn, dưới đèn chùm nặng, dưới cửa gió điều hoà thổi thẳng: dời bàn lệch đi, không để khách ngồi ngay dưới.

Bàn tròn, bàn vuông, bàn dài: chọn theo khách và theo khí

Hình dáng bàn ảnh hưởng tới khí giữa những người ngồi. Bàn tròn không có góc, ai cũng nhìn thấy nhau, hợp gia đình và tiệc; bàn vuông và chữ nhật có trên dưới, hợp tiếp khách và nhóm nhỏ; bàn dài chung hợp quán ăn nhanh và khách đi một mình.

Loại bàn	Kích thước tham khảo	Khoảng trống quanh bàn	Ghi chú Hình Pháp
Bàn 2 người	60–70 x 70–80 cm	45 cm giữa hai bàn liền kề	Xếp dọc tường, cạnh cửa sổ; một ghế tựa tường
Bàn 4 người vuông	80–90 x 80–90 cm	60 cm sau mỗi ghế	Vùng trung gian, ghép được thành bàn 8
Bàn 6 người chữ nhật	80–90 x 160–180 cm	60–75 cm sau ghế, đầu bàn không đâm ra lối	Đầu bàn không chĩa thẳng vào cửa
Bàn tròn 8–10 người	Đường kính 150–180 cm, mâm xoay 80–90 cm	90 cm quanh bàn để phục vụ	Đặt trong phòng riêng hoặc góc rộng; không đặt ngay cửa
Bàn dài chung	Rộng 80–90 cm, mỗi chỗ 60 cm	75 cm mỗi bên	Vùng động hoặc trung gian, không đặt dọc trục cửa

Kích thước trên là thông dụng để vẽ thử; khi đóng bàn mới, đo khối theo thước Lỗ Ban 42,9 dương trạch bằng phần mềm thước Lỗ Ban Liên Hoa.

Lối phục vụ và lối khách: hai mạch khí không cắt nhau

Nhà hàng có hai dòng người đi liên tục: khách vào ra, nhân viên bưng món. Hình Pháp yêu cầu hai dòng này có đường riêng, ít nhất là không cắt nhau ở vùng tĩnh.

1. Lối khách chính từ cửa tới khu bàn: rộng 1,5 m trở lên, thẳng, không gấp khúc quá hai lần.
2. Lối phục vụ từ quầy ra món tới các cụm bàn: rộng 1,2 m, chạy dọc một bên phòng, không xuyên giữa cụm bàn lớn.
3. Lối giữa hai dãy bàn khi khách đã ngồi: tối thiểu 0,9 m, có xe đẩy hoặc khay lớn thì 1,1 m.
4. Lối tới vệ sinh: men theo tường, không đi qua giữa phòng; nếu buộc phải qua, dùng vách thấp tạo hành lang mềm.
5. Trạm phục vụ (nước, dụng cụ): mỗi 30–40 chỗ ngồi một trạm, đặt ở góc vùng động, không chiếm góc vùng tĩnh.

Phòng riêng và bàn tiệc

Phòng riêng (phòng VIP) là vùng tĩnh được đóng kín. Vị trí tốt là sâu trong, có tường tựa ba mặt, cửa phòng không đối thẳng cửa chính, không sát bếp và vệ sinh. Bên trong, ghế chủ bữa ở vị trí xa cửa nhất, lưng tựa tường, mặt nhìn ra cửa phòng; đây là cách sắp xếp mà khách tiếp đối tác luôn mong đợi dù không nói ra.

Bàn tiệc ghép dài trong phòng chung nên đặt vùng trung gian hoặc tĩnh, song song với tường dài, không đặt đầu bàn chĩa ra cửa. Phòng tiệc lớn nhiều bàn tròn xếp theo lưới, lối giữa các bàn 1,2–1,5 m, sân khấu hoặc bàn chính ở phía có tường tựa, không ở phía cửa vào.

Những bàn khách luôn từ chối và cách sửa

• Bàn ngay cửa chính: gió, bụi, người ra vào. Sửa: lùi bàn đầu tiên vào 3 m, đặt quầy đón hoặc bồn cây làm khoảng đệm.
• Bàn giữa lối phục vụ: khách bị va, nhân viên bị vướng. Sửa: bỏ bàn đó, mở lối rộng hơn.
• Bàn sát cửa vệ sinh: mùi và tầm nhìn. Sửa: dời bàn, đặt vách cây, xoay cửa vệ sinh.
• Bàn dưới điều hoà thổi thẳng: khách lạnh gáy. Sửa: đổi hướng cánh gió hoặc dời bàn lệch 1 m.
• Bàn giữa phòng trống bốn phía: không tựa. Sửa: gom thành cụm có vách thấp hoặc cây bao một mặt.
• Bàn đối diện cửa bếp: nóng, ồn, thấy khu rửa. Sửa: đổi cửa bếp thành cửa đẩy có ô kính nhỏ, thêm vách.
• Bàn dưới gầm thang: áp khí, trần thấp. Sửa: chuyển chỗ đó thành trạm phục vụ hoặc tủ rượu.

Liên Hoa không khuyên treo gương, đặt tượng hay dán bùa để cứu những bàn này. Bàn xấu về hình thế chỉ có hai cách: dời hoặc che chắn bằng vật thể thật.

Quy trình lên sơ đồ bàn

1. Vẽ phòng ăn trong Vẽ mặt bằng Liên Hoa với cửa, cột, cửa bếp, cửa vệ sinh, cửa gió điều hoà, dầm.
2. Tô ba vùng động, trung gian, tĩnh.
3. Kẻ lối khách và lối phục vụ trước.
4. Đặt ghế băng và bàn hai người dọc tường vùng tĩnh; bàn tròn, bàn ghép ở trung gian; bàn nhỏ ở vùng động.
5. Kiểm tra từng ghế theo ba điều kiện tựa lưng, tầm nhìn, không sát lối.
6. Đưa vào Lập cục pháp để biết cung nào hợp phòng riêng, cung nào hợp bàn tiệc; tinh chỉnh trong phạm vi hình thế.
7. Vận hành thử một buổi tối cuối tuần, ghi bàn nào khách từ chối, sửa tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

Bài liên quan

• Vị trí bếp và quầy thu ngân nhà hàng
• Bố trí quầy, bàn ghế và lối đi quán cà phê
• Bố trí nội thất theo phong thuỷ · Chuyên mục Phong thuỷ nhà hàng

Câu hỏi thường gặp

Bàn nào trong nhà hàng được xem là tốt nhất?

Bàn ở vùng tĩnh: dọc tường hoặc góc có hai mặt tựa, nhìn ra được không gian, không nằm trên lối đi và không đối diện cửa vệ sinh hay cửa bếp.

Nên dùng bàn tròn hay bàn vuông?

Bàn tròn cho gia đình và tiệc đông; bàn vuông, chữ nhật cho nhóm nhỏ và tiếp khách, dễ ghép. Nhà hàng nên có cả hai, đặt đúng vùng.

Khoảng cách giữa các bàn bao nhiêu là đủ?

45 cm giữa hai bàn hai người liền kề, 60 cm sau mỗi ghế để kéo ra, lối giữa dãy 0,9 m trở lên, lối phục vụ 1,2 m.

Phòng riêng nên đặt ở đâu?

Sâu trong, tường tựa ba mặt, cửa không đối thẳng cửa chính, xa bếp và vệ sinh; ghế chủ bữa xa cửa nhất và nhìn ra cửa.

Bàn sát cửa ra vào có nên bỏ không?

Nên lùi bàn đầu tiên vào khoảng 3 m và dùng khoảng trống đó làm khu đón hoặc đệm; một bàn trống cạnh cửa tốt hơn một bàn khách ngồi không yên.