Phần lớn quán cà phê đóng cửa trong hai năm đầu không phải vì cà phê dở, mà vì mặt bằng sai ngay từ ngày ký hợp đồng thuê. Một vị trí khuất tầm nhìn, một cửa chính đặt lệch dòng người, một mặt tiền hứng nắng chiều gay gắt khiến khách ngồi mười lăm phút đã muốn đứng dậy: tất cả những điều đó đều là chuyện của phong thuỷ, nhưng là phong thuỷ theo nghĩa gốc của nó, tức là đọc hình thế đất, đường, khí và ánh sáng.
Trong học thuật Phong Thuỷ Liên Hoa, Thầy Vũ Giới luôn nhấn mạnh Hình Pháp là gốc. Với một quán cà phê, Hình Pháp trả lời ba câu hỏi rất thực tế: khách có nhìn thấy quán từ xa không, khách có đi vào được một cách tự nhiên không, và khi đã vào rồi khách có muốn ở lại không. Ba câu hỏi ấy gắn trực tiếp với mặt bằng, cửa chính và dòng khí đi qua cửa.
Bài viết này hướng dẫn cách xem mặt bằng và cửa chính trước khi thuê, dành cho người mở quán lần đầu lẫn người đang định dời quán. Bài không hứa hẹn chuyện đông khách, chỉ chỉ ra những yếu tố hình thế mà chủ quán có thể tự kiểm tra bằng mắt, bằng chân và bằng một chiếc la kinh đơn giản.
Vì sao mặt bằng quyết định phần lớn phong thuỷ quán cà phê
Nhà ở có thể sửa cửa, đổi hướng giường, dời bếp; quán cà phê thuê thường không được phép thay đổi kết cấu, lại chịu áp lực hoàn vốn theo tháng. Vì vậy phần lớn giá trị phong thuỷ của quán nằm ở khâu chọn mặt bằng, phần bố trí bên trong chỉ là tinh chỉnh.
Theo Hình Pháp, một điểm kinh doanh tốt cần hội đủ ba yếu tố: có khí đến (dòng người, dòng xe đi ngang và có thể dừng lại), có chỗ tụ khí (khoảng sân, vỉa hè, minh đường trước cửa đủ rộng để khách dừng chân) và có chỗ tựa (khối nhà phía sau vững, không trống trải). Thiếu khí đến thì quán vắng; thiếu chỗ tụ thì khách lướt qua không dừng; thiếu chỗ tựa thì quán bấp bênh, dễ bị dự án bên cạnh, công trình bên cạnh làm thay đổi hoàn toàn thế đất.
Khí đến: đọc dòng người chứ không chỉ đọc mật độ xe
Nhiều người chọn mặt bằng theo lượng xe chạy qua. Đường càng đông càng tốt là cách nghĩ sai với quán cà phê. Đường lớn, xe chạy nhanh là khí xung: dòng khí đi qua mà không ghé lại, giống như nước chảy xiết không giữ được cá. Quán cà phê cần dòng khí đi chậm, tức là đường có tốc độ vừa phải, có chỗ dừng xe, có người đi bộ. Hãy đứng trước mặt bằng vào ba khung giờ: sáng sớm, trưa và tối, đếm xem trong mười phút có bao nhiêu người đi chậm hoặc dừng lại ở khu vực đó. Con số ấy quan trọng hơn mật độ xe máy chạy vụt qua.
Chỗ tụ: minh đường trước cửa
Minh đường là khoảng trống trước cửa chính. Với quán cà phê, minh đường chính là vỉa hè, sân để xe, khoảng lùi của nhà. Minh đường hẹp, bị cột điện, gốc cây lớn hay bậc tam cấp cao che chắn thì khách phải leo, phải lách mới vào được, khí vì thế khó vào. Minh đường rộng vừa phải, bằng phẳng, nhìn thấy được từ hai phía đường là thế tụ khí tốt nhất cho quán.
Bảy thế đường cần đọc trước khi ký hợp đồng thuê
Dưới đây là các thế đường thường gặp ở phố Việt Nam và cách Hình Pháp đánh giá chúng khi dùng để mở quán cà phê. Bảng này cũng là một phần trong quy trình khảo sát mà Liên Hoa dùng khi tư vấn mặt bằng kinh doanh.
| Thế đường | Đặc điểm khí | Dùng cho quán cà phê |
|---|---|---|
| Đường thẳng, xe chạy nhanh | Khí xung, lướt qua | Chỉ hợp nếu có khoảng lùi rộng, mặt tiền lớn; quán nhỏ rất khó dừng khách |
| Đường cong ôm vào mặt bằng (thế ôm) | Khí tụ, chậm lại | Rất tốt, khách tự nhiên nhìn thấy quán khi đi hết khúc cong |
| Đường cong lưng quay ra mặt bằng (thế phản cung) | Khí bị bật ra | Khó giữ khách, xe có xu hướng ép ra sát cửa, nên tránh |
| Ngã ba đâm thẳng vào cửa | Khí xung trực tiếp, ồn, bụi | Chỉ dùng khi cửa chính lệch khỏi trục đường đâm và có cây, hiên che chắn |
| Góc ngã tư, hai mặt tiền | Khí đến từ hai phía, tụ tại góc | Tốt cho tầm nhìn, cần chọn cửa chính ở mặt có dòng người chậm hơn |
| Hẻm rộng, dân cư đông | Khí hiền, ổn định | Hợp quán nhỏ, quán quen; cần bảng chỉ dẫn ở đầu hẻm |
| Đường dốc, mặt bằng ở chân dốc | Khí và nước dồn xuống | Dễ ngập, dễ ẩm; nếu thuê phải xử lý thoát nước và nâng nền |
Quán cà phê khác cửa hàng tiện lợi ở chỗ khách đến để ngồi lâu. Vì thế thế ôm và góc ngã tư với dòng người đi chậm luôn được ưu tiên hơn đường lớn xe chạy nhanh, dù giá thuê trên đường lớn thường cao hơn nhiều.
Cửa chính quán cà phê: vị trí, kích thước và hướng mở
Trong Hình Pháp, cửa chính là khí khẩu, nơi khí vào nhà. Với quán cà phê, cửa chính còn là nơi khách quyết định bước vào hay đi tiếp, nên mọi chi tiết ở cửa đều ảnh hưởng kép: ảnh hưởng tới khí và ảnh hưởng tới hành vi khách.
Vị trí cửa trên mặt tiền
Mặt tiền rộng nên đặt cửa chính lệch về phía dòng người đến, không nhất thiết ở chính giữa. Ví dụ khách chủ yếu đi từ bên trái sang, cửa đặt ở một phần ba bên trái mặt tiền sẽ đón khách tự nhiên hơn, phần mặt tiền còn lại làm kính thoáng để khách nhìn thấy không gian bên trong. Nguyên tắc Liên Hoa gọi là cửa đón dòng, tức là cửa nằm ở phía khí đến, không nằm ở phía khí đi.
Tránh đặt cửa đúng trục một con đường, một cột điện lớn, một góc nhọn của toà nhà đối diện. Nếu mặt bằng đã có sẵn cửa ở vị trí xấu, có thể dùng hiên, bồn cây, kệ sách hoặc quầy nhỏ để chuyển hướng lối vào, không cần tới gương hay vật phẩm trấn trạch.
Kích thước cửa theo thước Lỗ Ban
Cửa quán cà phê nên rộng hơn cửa nhà ở, vì cửa là nơi hai dòng người ra vào đồng thời. Khi làm cửa mới, đo thông thuỷ (khoảng lọt lòng) theo thước Lỗ Ban 52,2 và chọn cung tốt. Với cửa kính trượt hoặc cửa mở hai cánh, chiều rộng thông thuỷ phổ biến 1,6 m đến 2,2 m là đủ cho khách bê khay, đẩy xe nôi hoặc vào theo nhóm. Chiều cao cửa nên cao hơn chuẩn nhà ở một chút để quán có cảm giác mở. Có thể tra nhanh cung thước bằng phần mềm thước Lỗ Ban Liên Hoa.
Hướng mở và vật liệu
Cửa mở ra ngoài gây cản trở vỉa hè, cửa mở vào trong chiếm diện tích bàn. Giải pháp tốt cho quán là cửa kính trượt hoặc cửa xếp gập, ban ngày mở toàn bộ để mặt tiền thông với vỉa hè, tối đóng lại. Kính trong là vật liệu hợp Hình Pháp nhất cho quán cà phê vì giữ được tầm nhìn hai chiều: khách bên ngoài thấy bên trong có người, khách bên trong thấy phố. Kính phản quang, kính tối màu cắt đứt tầm nhìn đó và khiến quán trông như đóng cửa.
Hướng nắng, gió và tiếng ồn: ba yếu tố Hình Pháp dễ bị bỏ qua
Hướng của quán trong Liên Hoa không được xét một mình theo tuổi chủ quán. Hướng được xét trước hết theo nắng, gió và tiếng ồn, vì đó là những thứ khách cảm nhận trực tiếp khi ngồi.
- Mặt tiền hướng Tây, Tây Nam: nắng chiều chiếu thẳng vào bàn từ 14 giờ đến 17 giờ, đúng khung giờ khách ngồi lâu nhất. Nếu buộc phải thuê, cần hiên sâu, lam che, cây tán rộng hoặc lùi khu bàn vào trong. Hệ thống điều hoà cũng tốn hơn hẳn.
- Mặt tiền hướng Đông, Đông Nam: nắng sáng dịu, chiều mát, phù hợp quán mở cửa từ sáng sớm. Đây là hướng dễ làm nhất cho quán cà phê ở miền Nam và miền Trung.
- Mặt tiền hướng Bắc: ít nắng trực tiếp, ánh sáng đều cả ngày, hợp quán cần không gian làm việc, đọc sách; mùa đông miền Bắc cần che gió lùa.
- Mặt tiền hướng Nam: gió mát, nắng không gắt, chỉ cần hiên vừa phải.
Tiếng ồn là khí xung ở dạng âm thanh. Quán sát chợ, sát bến xe, sát công trường có dòng người nhưng khí loạn, khách khó ngồi lâu. Hãy đứng trong mặt bằng, đóng cửa lại, nghe trong năm phút trước khi quyết định.
Quy trình tự khảo sát mặt bằng trong một buổi
Đây là trình tự rút gọn từ quy trình khảo sát của Liên Hoa, chủ quán có thể tự làm trước khi mời tư vấn hoặc trước khi đặt cọc.
- Đi bộ quanh mặt bằng theo bán kính 200 m. Ghi lại thế đường, các điểm đâm thẳng, các khối nhà cao che chắn, chỗ ngập nước nếu trời mưa.
- Đứng ở vỉa hè đối diện, nhìn về mặt bằng từ hai phía đường. Nếu từ 30 m không thấy được mặt tiền vì cây, biển hiệu hàng xóm hay xe đậu, tầm nhìn đã mất một nửa.
- Đếm dòng người đi chậm trong 10 phút, ba khung giờ. Phân biệt người đi bộ, người dừng xe và người chạy qua.
- Đo hướng mặt tiền bằng la kinh. Dùng la kinh web Liên Hoa trên điện thoại, đứng cách cửa 1,5 m, ghi độ số. Đối chiếu với bảng nắng gió ở trên.
- Vẽ sơ bộ mặt bằng. Dùng ứng dụng Vẽ mặt bằng Liên Hoa để đo khoảng lùi, vị trí cột, vị trí cửa hiện hữu, nhà vệ sinh và cầu thang. Nhiều mặt bằng nhà phố có cột giữa hoặc nhà vệ sinh ngay sau cửa, rất khó bố trí quầy.
- Lập cục sơ bộ. Đưa bản vẽ vào Lập cục pháp để xem vị trí cửa, quầy, bếp pha chế rơi vào cung nào, trước khi quyết định có đầu tư cải tạo hay không.
- Hỏi ba người hàng xóm. Mặt bằng này trước đó kinh doanh gì, bao lâu, vì sao chuyển đi. Một mặt bằng đổi chủ ba lần trong hai năm thường có lỗi hình thế cố định mà người thuê không sửa được.
Những lỗi mặt bằng và cửa thường gặp ở quán cà phê Việt Nam
Qua các ca khảo sát, Liên Hoa thấy một số lỗi lặp lại rất nhiều lần, phần lớn đều có thể nhận ra trước khi thuê.
- Thuê nhà ống có cầu thang chắn ngay sau cửa: khí vào cửa bị cầu thang cắt, phần quán phía sau tối và bí. Nếu thuê, phải mở thêm giếng trời hoặc dùng khu sau làm bếp, kho.
- Mặt tiền bị biển hiệu hàng xóm lấn: tầm nhìn từ xa mất, khách chỉ thấy quán khi đã đi ngang. Khắc phục bằng cây, đèn ở hiên, không nên chạy đua biển to hơn.
- Cửa chính nằm thấp hơn vỉa hè: nước và bụi đổ vào, khí trệ. Phải nâng nền hoặc làm rãnh thoát, tốn kém và khó xin phép, nên cân nhắc bỏ qua mặt bằng.
- Hai cửa đối thẳng nhau xuyên suốt nhà: cửa trước và cửa sau thẳng hàng khiến khí xuyên tâm, quán có gió lùa, khách ngồi giữa luôn thấy bất an. Giải pháp là quầy pha chế hoặc vách kệ đặt lệch trục.
- Nhà vệ sinh mở thẳng ra khu bàn gần cửa: mùi và tầm nhìn xấu ngay nơi đón khách. Cần hành lang hoặc vách ngăn đổi hướng cửa vệ sinh.
- Mặt bằng góc nhưng hai mặt đều là đường xe chạy nhanh: tầm nhìn tốt nhưng khí xung từ hai phía, bụi và ồn; chỉ hợp quán bán mang đi.
Về chuyện xem tuổi chủ quán và vật phẩm phong thuỷ
Nhiều chủ quán hỏi có cần chọn hướng cửa theo tuổi hay không. Trong Liên Hoa, tuổi và mệnh chủ quán chỉ là yếu tố xét sau cùng, dùng để chọn giữa hai phương án đã tốt về hình thế. Không có chuyện mặt bằng xấu về thế đường, xấu về nắng gió mà vì hợp tuổi nên thành tốt. Việc mượn tuổi người khác để mở quán chủ yếu có giá trị tâm lý.
Tương tự, tượng, tiền xu, cây tài lộc hay các vật phẩm khác chỉ là trang trí hỗ trợ. Chúng không thay được một cửa chính đặt đúng dòng khách, một mặt tiền thoáng và một hiên che nắng đúng hướng. Liên Hoa không khuyến khích dùng gương bát quái hay các hình thức trấn yểm trước cửa quán; chúng gây phản cảm với khách và không có giá trị về khí.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- La kinh web Liên Hoa – đo hướng mặt tiền ngay trên điện thoại khi đi xem mặt bằng.
- Vẽ mặt bằng 2D–3D – vẽ nhanh mặt bằng thuê, thử vị trí cửa, quầy và bàn.
- Lập cục pháp – phân cung mặt bằng quán để đặt cửa, quầy, bếp pha chế.
- Mẫu quán cà phê – tham khảo các mặt bằng quán đã dựng sẵn trong thư viện 550 mẫu nhà.
Bài liên quan
- Phong thuỷ nhà phố kinh doanh
- Huyền Không ứng dụng cho cửa hàng, văn phòng
- Phong thuỷ dự án và quy hoạch
- Chuyên mục Phong thuỷ quán cà phê · Ứng dụng phong thuỷ
Câu hỏi thường gặp
Mặt bằng quán cà phê nên ưu tiên đường lớn hay đường nhỏ?
Ưu tiên đường có dòng người đi chậm và chỗ dừng xe, thường là đường vừa hoặc góc ngã tư khu dân cư, hơn là đường lớn xe chạy nhanh. Quán cà phê cần khí tụ, không cần khí xung.
Cửa chính quán cà phê có bắt buộc đặt giữa mặt tiền không?
Không. Cửa nên đặt lệch về phía dòng khách đến, phần mặt tiền còn lại làm kính thoáng. Quan trọng là cửa không nằm đúng trục đường đâm, cột điện hay góc nhọn đối diện.
Mặt tiền hướng Tây có mở quán cà phê được không?
Được, nhưng phải tính hiên sâu, lam che, cây tán rộng và lùi khu bàn vào trong để tránh nắng chiều; chi phí làm mát cao hơn các hướng khác.
Có cần xem tuổi chủ quán để chọn hướng cửa không?
Tuổi chủ chỉ dùng để chọn giữa các phương án đã tốt về hình thế. Hình thế xấu thì hợp tuổi cũng không cứu được; mượn tuổi chủ yếu có giá trị tâm lý.
Mặt bằng đổi chủ nhiều lần có nên thuê không?
Nên tìm hiểu kỹ lý do. Nếu lý do nằm ở hình thế cố định như cửa thấp hơn vỉa hè, thế phản cung, cầu thang chắn cửa thì người thuê mới cũng gặp lại đúng vấn đề đó.
