💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Sơn Long Ngữ Loại – Long huyệt 龍穴: oa, kiềm, nhũ, đột và phép định huyệt

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Sơn Long Ngữ Loại – Long huyệt 龍穴: oa, kiềm, nhũ, đột và phép định huyệt

Sơn Long Ngữ Loại
山龍語類 · 龍穴 (地理正宗 卷十一)
Biên tập: họ Vân (雲氏輯, theo bản in), trong dòng Vân Tiều Tưởng Quốc đời Thanh
Bản gốc: Địa Lý Chính Tông, Văn Minh thư cục Thượng Hải 1926.

Sơn Long Ngữ Loại (山龍語類) sau mười sáu điều về Long thân chuyển sang phần thứ hai, Long huyệt (龍穴), cũng mười sáu điều. Bài này giảng lời tổng luận của phần Long huyệt và bốn mục đầu, cũng là bốn hình huyệt gốc mà mọi sách hình thế đều dùng: oa (窩, huyệt lõm như tổ), kiềm (鉗, huyệt hai chân kẹp như cái kìm), nhũ (乳, huyệt nổi dài như bầu vú) và đột (突, huyệt gò tròn như cái nồi úp). Tổng luận còn dạy phép định huyệt bốn bước, nguyên tắc "long hư huyệt thực, long thực huyệt hư", và cách tìm "huyệt khẩu", miệng thở của huyệt.

Trả lời nhanh: Huyệt là chỗ long kết, hình biến hoá vô cùng nhưng không ra ngoài oa, kiềm, nhũ, đột: oa cong, kiềm thẳng, nhũ rủ, đột nổi. Long hư thì huyệt ắt thực, long thực thì huyệt ắt hư; long đến lỏng tản thì kết ở chỗ thắt, long đến thắt chặt thì kết ở chỗ lỏng. Định huyệt theo bốn bước: từ chủ phong xét lạc mạch, từ lạc mạch tìm hình huyệt, từ hình huyệt xét tình huyệt, rồi được huyệt khẩu. Huyệt khẩu thì trong dày ắt có mỏng, trong mỏng ắt có dày, trong động ắt có tĩnh, trong tĩnh ắt có động; huyệt khẩu hô hấp tất hướng về chỗ hư. Oa có ngửa có úp, có tàng khẩu, trương khẩu, sâu, nông, rộng, hẹp, oa đôi, oa ba, oa lệch. Kiềm như chiếc thoa hai cẳng, giữa kiềm hơi có đột là chính. Nhũ như bầu vú, như bọng cá, đầu nhũ phải tròn sạch. Đột là huyệt tinh nổi đỉnh, như nồi úp, rùa nổi. Núi cao không quý đột, đất bằng không quý oa.

Thầy Vũ Giới giảng: "Bốn chữ oa, kiềm, nhũ, đột là bảng chữ cái của huyệt pháp. Học thuộc bốn chữ thì chưa xem được đất, nhưng không thuộc thì không bao giờ xem được. Cái khó không phải nhận ra hình, mà là biết hình ấy thật hay giả, chính hay biến."

Tổng luận Long huyệt: long hư huyệt thực, huyệt khẩu hướng về chỗ hư – 龍穴總論

Nguyên văn – 原文

穴者。龍之所結。卽本龍輔弼二星主龍。以成果實也。形雖變化無窮。不出窩鉗乳突。窩曲鉗直。乳垂突聳。尋龍認穴。須看形勢。龍虛穴必實。龍實穴必虛。龍身鬆散而來。必在緊束處結作。龍身緊束而來。必在鬆活處結作。

定穴之法。從主峯以審落脈。自落脈以求穴形。由穴形以審穴情。自得穴口。穴口之辨。厚中必薄。薄中必厚。動中必靜。靜中必動。外此二者。不是餘氣。卽是死塊。又云。穴口呼吸。必向虛處。如左邊塡實。則穴口必在右。右邊塡實。則穴口必在左。左右塡實。則穴口聚於中。

此以下十六條。皆龍穴之辨。

Dịch: Huyệt là chỗ long kết, tức là hai sao phụ bật của bản long giúp long chủ mà thành quả. Hình tuy biến hoá vô cùng, không ra ngoài oa, kiềm, nhũ, đột: oa thì cong, kiềm thì thẳng, nhũ thì rủ, đột thì nổi. Tìm long nhận huyệt phải xem hình thế. Long hư thì huyệt ắt thực, long thực thì huyệt ắt hư. Thân long lỏng tản mà đến thì ắt kết ở chỗ thắt chặt; thân long thắt chặt mà đến thì ắt kết ở chỗ lỏng hoạt. Phép định huyệt: từ chủ phong xét lạc mạch, từ lạc mạch tìm hình huyệt, từ hình huyệt xét tình huyệt, tự được huyệt khẩu. Phân biệt huyệt khẩu: trong dày ắt có mỏng, trong mỏng ắt có dày, trong động ắt có tĩnh, trong tĩnh ắt có động. Ngoài hai điều ấy, không phải dư khí thì là khối chết. Lại nói: huyệt khẩu hô hấp tất hướng về chỗ hư; như bên trái đầy thì huyệt khẩu ắt ở bên phải, bên phải đầy thì huyệt khẩu ắt ở bên trái, hai bên đều đầy thì huyệt khẩu tụ ở giữa. Từ đây trở xuống mười sáu điều đều là phân biệt long huyệt.

Giảng: Câu mở đầu định nghĩa huyệt bằng hình ảnh cây trái: long là cây, huyệt là quả, và quả thành được là nhờ hai sao "phụ bật" (輔弼) giúp long chủ. Phụ bật trong cửu tinh là hai sao nhỏ đi kèm, ở đây hiểu là những nhánh nhỏ, gò nhỏ quanh long chủ che chở cho huyệt. Không có phụ bật thì long trơ trọi, quả không đậu. Tiếp theo là bốn chữ nổi tiếng: oa cong, kiềm thẳng, nhũ rủ, đột nổi. Mọi biến hình của huyệt đều quy về bốn chữ này.

Sương mù dày phủ dãy Hoàng Sơn
Sương phủ dãy Hoàng Sơn (An Huy): long đến từ chủ phong, mạch rơi xuống đâu phải đứng trên cao mà xem, rồi theo mạch xuống tìm hình huyệt. Ảnh: Wei Pan, Wikimedia Commons, CC0.

Nguyên tắc "long hư huyệt thực, long thực huyệt hư" là phép bù trừ, đi cùng ý của Tinh Nghĩa Thiên "lấy thực đầu hư, lấy hư đầu thực". Long đến mỏng, nhẹ, thấp thì huyệt phải ở chỗ nổi đầy (nhũ, đột); long đến dày, nặng, cao thì huyệt phải ở chỗ lõm mở (oa, kiềm). Câu sau nói về nhịp lỏng chặt: long đi tản mạn thì kết ở chỗ nó tự thắt lại; long đi gò bó thì kết ở chỗ nó được nới ra. Huyệt luôn là chỗ "đổi nhịp".

Phép định huyệt bốn bước rất thực dụng: đứng ở chủ phong (ngọn núi chính sau huyệt) để xem mạch rơi xuống phía nào; theo mạch ấy xuống tìm hình huyệt (oa, kiềm, nhũ hay đột); có hình rồi xét tình (núi quanh có chầu về, nước có ôm không); cuối cùng mới tìm "huyệt khẩu" (穴口), tức chỗ chính xác khí ra vào, nơi đặt quan. Bốn bước đi từ xa đến gần, từ lớn đến nhỏ, không được nhảy bước.

Sơ đồ bốn bước định huyệt: đứng ở chủ phong, theo mạch tìm hình, xét tình, tìm huyệt khẩu – Sơn Long Ngữ Loại, Long Huyệt tổng luận
Đứng ở ngọn núi chính sau huyệt xem mạch rơi về phía nào, theo mạch xuống tìm hình oa kiềm nhũ đột, có hình rồi xét núi chầu nước ôm, sau cùng mới tìm huyệt khẩu là chỗ đặt quan. Bốn bước đi từ xa đến gần, không nhảy bước. Vẽ lại theo Sơn Long Ngữ Loại (Địa Lý Chính Tông) – Phong Thuỷ Liên Hoa

Huyệt khẩu nhận ra bằng sự tương phản: trong chỗ dày có một chỗ mỏng, trong chỗ mỏng có một chỗ dày, trong động có tĩnh, trong tĩnh có động. Chỗ nào đều đều một màu, không có tương phản, thì hoặc là dư khí (khí thừa chảy qua), hoặc là "tử khối" (死塊), khối đất chết. Và huyệt khẩu luôn mở về phía hư: bên nào bị lấp đầy thì miệng huyệt xoay về bên kia; hai bên đều đầy thì miệng ở giữa. Như người thở, mũi bao giờ cũng hướng ra chỗ thoáng.

Oa huyệt: lõm như tổ, như lòng bàn tay – 窩穴法

Nguyên văn – 原文

窩穴者。乃穴星開口。曲抱而成形。如掬珠。如鷄窠。燕巢。燈盞。凹字。掌心。金盤。鍋底。旋螺。荷葉不一。面有俯仰二種。忌傾攏側裂。左右均勻者爲正。左右不同者爲變。左右相交曰藏口窩。左右不交曰張口窩。開口深藏曰深窩。開口平淺曰淺窩。開口寬闊曰闊窩。開口狹小曰狹窩。又有邊窩。雙窩。三窩。雙窩二穴。三窩三穴。大貴之地。方有此結。邊窩者。弦楞欠缺。一邊欠缺。一邊放出平坡吐唇。一邊微起彎抱。淺狹平坦者方合格。

Dịch: Oa huyệt là huyệt tinh mở miệng, cong ôm mà thành hình, như vốc ngọc, như tổ gà, tổ yến, đĩa đèn, chữ "ao" (凹), lòng bàn tay, mâm vàng, đáy nồi, ốc xoáy, lá sen, không nhất định. Mặt có hai loại úp và ngửa. Kỵ nghiêng sụp, lệch nứt. Hai bên đều nhau là chính, hai bên không đều là biến. Hai bên giao nhau gọi là tàng khẩu oa, không giao gọi là trương khẩu oa. Miệng mở sâu kín gọi là thâm oa, mở bằng nông gọi là thiển oa, mở rộng gọi là khoát oa, mở hẹp gọi là hiệp oa. Lại có biên oa, song oa, tam oa: song oa thì hai huyệt, tam oa thì ba huyệt, phải đất đại quý mới có kết như vậy. Biên oa là cạnh cung thiếu khuyết: một bên khuyết, một bên phóng ra dốc bằng nhả môi, một bên hơi nổi cong ôm; nông, hẹp, bằng phẳng mới hợp cách.

Giảng: Oa là hình huyệt dễ hình dung nhất: một chỗ lõm được hai cánh đất ôm quanh, như lòng bàn tay khum lại. Mười hình ví dụ (vốc ngọc, tổ gà, tổ yến, đĩa đèn…) đều có chung một điểm: có vành bao, có lòng chứa. Oa thuộc hình "dương" theo nghĩa hình thế, vì mở ra và hứng lấy; nên thường thấy ở núi cao, nơi long đến mạnh (long thực), cần huyệt hư để nhận.

Hồ nước nằm trong lòng chảo giữa núi
Lòng chảo có hồ giữa vùng núi Beartooth (Hoa Kỳ): hình lõm như tổ, như lòng bàn tay của oa huyệt ở cỡ lớn; oa thật phải tròn, kín, không nghiêng đổ. Ảnh: James St. John, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Mục này phân loại oa rất kỹ. Theo mặt: oa úp (mặt hơi cong xuống) và oa ngửa (mặt hứng lên). Theo cân đối: hai cánh đều là chính, lệch là biến. Theo miệng: hai cánh giao nhau kín là tàng khẩu, mở ra là trương khẩu. Theo độ sâu và độ rộng: sâu, nông, rộng, hẹp. Theo số lượng: oa đôi, oa ba, mỗi oa một huyệt, chỉ đất đại quý mới có. Điều kỵ là "khuynh lũng trắc liệt", tức lòng oa nghiêng đổ hay nứt lệch, khí không giữ được.

Biên oa là trường hợp đặc biệt: một cánh bị khuyết, cánh kia nổi cong ôm, phía khuyết thì đất bằng nhả ra như môi. Biên oa vẫn dùng được, nhưng phải "nông, hẹp, bằng phẳng". Nếu biên oa mà sâu, rộng, thì phía khuyết sẽ hút gió, khí tán mất.

Tranh sơn thuỷ của Hoằng Nhân phỏng Lư Hồng
"Sơn thuỷ phỏng Lư Hồng" của Hoằng Nhân (弘仁, 1658), tranh công cộng: núi đá ôm nhau tầng tầng, những chỗ lõm kín giữa vách là hình oa trong cảnh núi.

Kiềm huyệt: hai chân kẹp như chiếc thoa – 鉗穴法

Nguyên văn – 原文

鉗者。夾物之鐵。兩脚相成者也。穴之兩脚出行者似之。又云。鉗穴如釵。穴有兩股故也。面有俯仰二種。面俯須微乳。面仰要微窩。忌股直長。并漏槽淋頭。鉗中微有突者爲正。有直鉗。曲鉗。長鉗。短鉗。雙指。單臂。合鉗。分鉗。不一。漏槽貫頂。水傾穴裏。深鉗也。雙指者。各邊兩指。單臂者。一邊單提。分鉗者。穴星開口分向左右。合鉗者。兩脚合出。穴結鉗之盡頭中間。所謂玉筯夾饅頭也。至於世謂虎口合谷夾穴。皆以鉗之粗雄者言也。鉗穴元辰之水。多不收聚。堂前之水。橫過繞抱則吉。捲簾傾瀉則凶。捲簾者。向外反轉也。

Dịch: Kiềm là thanh sắt kẹp đồ, hai chân hợp nhau mà thành. Hai chân của huyệt chìa ra giống như thế. Lại nói: kiềm huyệt như chiếc thoa, vì huyệt có hai cẳng. Mặt có hai loại úp và ngửa: mặt úp thì cần hơi có nhũ, mặt ngửa thì cần hơi có oa. Kỵ cẳng thẳng dài, và kỵ lậu tào, lâm đầu. Giữa kiềm hơi có đột là chính. Có trực kiềm, khúc kiềm, trường kiềm, đoản kiềm, song chỉ, đơn tý, hợp kiềm, phân kiềm, không nhất định. Lậu tào xuyên đỉnh, nước đổ vào trong huyệt, ấy là kiềm sâu. Song chỉ là mỗi bên hai ngón; đơn tý là một bên một cánh. Phân kiềm là huyệt tinh mở miệng chia sang trái phải; hợp kiềm là hai chân cùng chìa ra, huyệt kết ở giữa đầu cùng của kiềm, gọi là "đũa ngọc gắp bánh bao". Còn thứ đời gọi là huyệt hổ khẩu, hợp cốc, đều nói về loại kiềm thô hùng. Nước nguyên thần của kiềm huyệt phần nhiều không thu tụ; nước trước minh đường chảy ngang vòng ôm thì cát, cuốn rèm đổ đi thì hung. Cuốn rèm là quay ngược ra ngoài.

Giảng: Kiềm giống oa ở chỗ có hai cánh, nhưng khác ở chỗ hai cánh là hai cẳng dài thẳng chìa ra, như chiếc kìm hay chiếc thoa cài tóc hai chân. Oa thì cong ôm (oa khúc), kiềm thì thẳng (kiềm trực), đúng như tổng luận. Huyệt nằm giữa hai cẳng, và điều kiện cốt lõi là "giữa kiềm hơi có đột": tức trong lòng kiềm phải có một gò nhỏ nổi lên, đó mới là chỗ khí dừng. Nếu lòng kiềm trũng hẳn xuống thành rãnh (lậu tào), nước từ trên đổ thẳng qua đỉnh huyệt (lâm đầu), thì kiềm ấy hỏng.

Dãy núi nhiều chân duỗi xuống đồng bằng
Đầu dãy Oquirrh (Utah) nhìn từ trên cao: nhiều chân núi duỗi ra, giữa hai chân là lòng kẹp, gần với hình kiềm huyệt hai chân như chiếc thoa. Ảnh: Doc Searls, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Mục này cho tám loại kiềm và một hình ảnh rất đẹp: "ngọc trợ giáp mạn đầu" (玉筯夾饅頭), đôi đũa ngọc gắp chiếc bánh bao. Đôi đũa là hai cẳng, chiếc bánh bao là gò đột nhỏ ở giữa, huyệt đặt trên bánh bao. Mặt kiềm cũng có úp có ngửa: úp thì giữa cần hơi nhũ, ngửa thì giữa cần hơi oa, tức kiềm luôn kết hợp với một hình khác ở lòng nó. Còn những huyệt mà đời gọi là "hổ khẩu", "hợp cốc" (theo tên huyệt châm cứu ở kẽ ngón tay) chỉ là loại kiềm thô và hùng.

Điều cần nhớ về thuỷ của kiềm: vì hai cẳng mở ra phía trước nên nước nguyên thần (nước trong lòng huyệt) thường không giữ được. Vì vậy phải xem nước trước minh đường: chảy ngang vòng ôm là cát; còn "quyển liêm" (捲簾), nước cuốn ngược ra ngoài như cuốn rèm, là hung.

Nhũ huyệt: rủ như bầu vú, như bọng cá – 乳穴法

Nguyên văn – 原文

乳穴者。穴形如乳。又如魚胞。雞心。垂膽等形。面有俯仰二種。龍虎內舒暢。乳頭圓淨吉。忌飽肚。粗頑。臃腫。峻急。鬪殺。衝刑。斜曲。層棱。死硬。有長乳。短乳。大乳。小乳。雙乳。三乳。閃乳。側乳不一。雙乳二穴。三乳三穴。側乳者。星體不正。偏於一邊。乳穴畏風。兩臂紐會。方是眞龍之結。

Dịch: Nhũ huyệt là hình huyệt như bầu vú, lại như bọng cá, tim gà, mật treo. Mặt có hai loại úp và ngửa. Trong long hổ thư thái, đầu nhũ tròn sạch thì cát. Kỵ bụng no phình, thô cứng, sưng phù, dốc gấp, đấu sát, xung hình, nghiêng cong, gờ tầng, cứng chết. Có trường nhũ, đoản nhũ, đại nhũ, tiểu nhũ, song nhũ, tam nhũ, thiểm nhũ, trắc nhũ, không nhất định. Song nhũ hai huyệt, tam nhũ ba huyệt. Trắc nhũ là thể sao không chính, lệch về một bên. Nhũ huyệt sợ gió; hai cánh tay phải vặn hội lại mới là kết của chân long.

Giảng: Nhũ là hình ngược với oa: thay vì lõm, nó là một dải đất nổi rủ xuống từ huyệt tinh, đầu tròn như bầu vú. Các hình ví dụ (bọng cá, tim gà, mật treo) đều nhấn vào hai đặc điểm: tròn và mềm. Nhũ thường xuất hiện khi long đến mỏng nhẹ (long hư), cần huyệt thực để giữ khí. Điều kiện cát là "trong long hổ thư thái, đầu nhũ tròn sạch": hai cánh long hổ ôm rộng rãi, đầu nhũ gọn gàng không gồ ghề.

Một nhánh núi thoải dài rủ xuống
Một nhánh núi Luke (Bắc Ireland) rủ dài xuống: dáng nhũ phải mềm, tròn, độ dốc vừa phải, hai bên có cánh ôm thì mới kín gió. Ảnh: Eric Jones, Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0.

Danh sách điều kỵ của nhũ dài nhất trong bốn hình, vì nhũ là hình dễ "hỏng" nhất. Phình như bụng no (bão đỗ), thô cứng (thô ngoan), sưng phù (ủng thũng), dốc gấp (tuấn cấp), đấu sát, xung hình, nghiêng cong, gờ thành nhiều tầng, cứng chết. Tất cả đều là dấu hiệu khí thô chưa hoá, hay khí đã chết. Nhũ đẹp phải mềm, tròn, có vựng, độ dốc vừa phải.

Câu cuối rất quan trọng: "nhũ huyệt sợ gió". Vì nhũ nổi lên, lộ ra giữa hai cánh, nên nếu hai cánh không ôm khít thì gió thổi thẳng vào. Điều kiện là "lưỡng tý nữu hội", hai cánh tay vặn lại gặp nhau phía trước, như hai cánh tay ôm đứa trẻ. Có điều kiện ấy mới là kết của chân long.

Sơ đồ nhũ huyệt sợ gió: hai cánh tay vặn lại gặp nhau thì kết, hai cánh hở thì gió thổi tán khí – Sơn Long Ngữ Loại, Nhũ huyệt pháp
Nhũ huyệt nổi lên giữa hai cánh như bầu vú nên dễ lộ; điều kiện là hai cánh ôm khít phía trước như tay ôm đứa trẻ. Hai cánh hở thì gió lùa thẳng vào nhũ, khí tán. Vẽ lại theo Sơn Long Ngữ Loại (Địa Lý Chính Tông) – Phong Thuỷ Liên Hoa

Đột huyệt: nổi như nồi úp, như rùa nổi – 突穴法

Nguyên văn – 原文

突穴者。穴星起頂之謂也。有山谷突。平洋突。大突。小突。並突。雙突。三突。鶻突。形如覆釜。浮龜。挨珠。馬跡不一。並突者。兩突黏連。合氣而結穴。扦交界之間。雙突二穴。三突三穴。鶻突者。其形糊模而不顯露也。又云。高山不貴突。平地不貴窩。蓋高山易突。平地易窩。皆非特出精神。皆不吉也。

Dịch: Đột huyệt là huyệt tinh nổi đỉnh. Có sơn cốc đột, bình dương đột, đại đột, tiểu đột, tịnh đột, song đột, tam đột, cốt đột. Hình như nồi úp, rùa nổi, hạt châu xếp, dấu chân ngựa, không nhất định. Tịnh đột là hai đột dính liền, hợp khí mà kết huyệt, cắm huyệt ở khoảng giáp ranh. Song đột hai huyệt, tam đột ba huyệt. Cốt đột là hình mờ mịt không lộ rõ. Lại nói: núi cao không quý đột, đất bằng không quý oa. Vì núi cao dễ có đột, đất bằng dễ có oa, đều không phải tinh thần nổi bật, đều không cát.

Giảng: Đột là gò tròn nổi lên, đỉnh đầy, như nồi úp, như mai rùa nổi trên nước. Đây là hình huyệt đặc trưng của đồng bằng, nơi long đi chìm dưới đất và chỉ hiện ra ở những chỗ đất hơi gồ lên. Mục này phân tám loại đột, trong đó đáng chú ý là "tịnh đột": hai đột dính liền, khí hợp lại, huyệt cắm ở chỗ giáp ranh giữa hai đột; và "cốt đột": đột mờ mịt không rõ, phải người tinh mới nhận.

Núi đá vôi nổi giữa ruộng lúa xanh
Núi đá vôi nổi lên giữa ruộng lúa ở Vang Vieng (Lào): ở đất bằng, cái nổi lên mới là cái hiếm, đúng ý "đất bằng không quý oa". Ảnh: Basile Morin, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Câu kết là một nguyên tắc sâu sắc: "núi cao không quý đột, đất bằng không quý oa". Ở núi cao, gò nổi là chuyện thường, có khắp nơi; ở đất bằng, chỗ trũng là chuyện thường. Cái thường thấy thì không phải "tinh thần nổi bật". Cái quý là cái hiếm: ở núi cao mà có oa, ở đất bằng mà có đột. Đây cũng là ý "đồng trung kiến dị" của Tinh Nghĩa: trong cái giống nhau phải thấy cái khác. Người đi đồng bằng mà gặp một gò đột tròn đầy giữa ruộng bằng thì đáng xem; người đi núi mà gặp một lòng oa kín giữa sườn dốc thì đáng xem.

Sơ đồ mặt cắt: ở núi cao quý huyệt oa, ở đất bằng quý huyệt đột – Sơn Long Ngữ Loại, Đột huyệt pháp
Ở núi cao gò nổi là chuyện thường, cái hiếm và quý là một lòng oa kín giữa sườn dốc; ở đất bằng chỗ trũng là chuyện thường, cái quý là một gò đột tròn đầy giữa ruộng. Vẽ lại theo Sơn Long Ngữ Loại (Địa Lý Chính Tông) – Phong Thuỷ Liên Hoa

Bốn hình oa, kiềm, nhũ, đột không đứng riêng. Mục kiềm đã nói lòng kiềm cần hơi nhũ hoặc hơi oa, giữa kiềm cần hơi đột. Oa cũng thường có một nhũ nhỏ trong lòng gọi là "oa trung nhũ", nhũ có khi đầu là một đột nhỏ. Học bốn hình là học bốn thành phần; huyệt thật thường là sự kết hợp của hai hình: một hình làm vành, một hình làm tâm.

Gò tròn Kelston giữa đồng
Gò tròn Kelston (Anh): dáng như nồi úp, như rùa nổi, là hình đột huyệt; đột đẹp phải tròn đầy, có vựng, không nhọn lệch. Ảnh: Roger Roberts, Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0.

Tóm tắt các mục trong bài – 本篇提要

MụcHình dạngĐiều kiện cátĐiều kỵ
Tổng luận 龍穴Oa cong, kiềm thẳng, nhũ rủ, đột nổiLong hư huyệt thực, long thực huyệt hư; huyệt khẩu hướng chỗ hưĐều một màu: dư khí hoặc tử khối
Oa 窩Lõm ôm như tổ, như lòng bàn tayHai cánh đều; biên oa phải nông hẹp bằngNghiêng sụp, lệch nứt
Kiềm 鉗Hai cẳng như chiếc thoaGiữa kiềm hơi đột; nước trước vòng ômCẳng thẳng dài, lậu tào, lâm đầu, quyển liêm
Nhũ 乳Rủ như bầu vú, bọng cáĐầu nhũ tròn sạch; hai cánh vặn hộiPhình, thô, sưng, dốc gấp, cứng chết; sợ gió
Đột 突Nổi như nồi úp, rùa nổiĐất bằng có đột là quý; tịnh đột cắm ở giáp ranhNúi cao có đột là thường, không quý

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Bốn hình huyệt là phần Phong Thuỷ Liên Hoa dạy ngay từ khoá cơ bản, vì nó áp dụng được cả cho âm trạch lẫn dương trạch. Ở dương trạch, một khu đất nằm trong lòng một vòng đồi thấp là oa; một lô đất giữa hai con đường song song chìa ra là kiềm; một lô đất trên dải đất nổi giữa hai dòng nước là nhũ; một nền nhà cao hơn hẳn xung quanh giữa đồng bằng là đột. Mỗi hình có điều kiện riêng: kiềm phải lo nước phía trước, nhũ phải lo gió hai bên, oa phải lo lòng không bị nghiêng đổ, đột phải lo không bị trơ trọi.

Nguyên tắc "huyệt khẩu hô hấp tất hướng về chỗ hư" được Thầy Vũ Giới dùng khi chọn vị trí cửa chính: bên nào bị khối nhà lớn lấp đầy, cửa nên mở về bên kia. Còn phần trời, Phong Thuỷ Liên Hoa phối thêm vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục để biết năm nào khí trời ứng vào hướng mở của huyệt khẩu. Lý pháp này được chia sẻ trong bộ sách; phần thủ pháp như tìm huyệt khẩu, phân biệt nhũ thật nhũ giả, điểm huyệt trên đột phải học trực tiếp cùng thầy.

Tóm lại – 總結: Huyệt là quả của long, thành nhờ phụ bật, hình không ra ngoài oa, kiềm, nhũ, đột. Long hư huyệt thực, long thực huyệt hư; long lỏng kết chỗ thắt, long thắt kết chỗ lỏng. Định huyệt bốn bước: chủ phong, lạc mạch, hình huyệt, tình huyệt, rồi được huyệt khẩu; huyệt khẩu nhận ra bằng tương phản dày mỏng động tĩnh, và luôn hướng về chỗ hư. Oa lõm ôm, kỵ nghiêng nứt. Kiềm hai cẳng, giữa phải hơi đột, kỵ lậu tào lâm đầu. Nhũ rủ tròn, sợ gió, hai cánh phải vặn hội. Đột nổi tròn; núi cao không quý đột, đất bằng không quý oa.

Bài trước trong Mục Lục: Minh đường, dư khí, lão nộn, bệnh long 明堂 餘氣 老嫩 病龍. Bài mở đầu sách: Long thân tổng luận; Thái Tổ, Thiếu Tổ, Liệt Tổ, Phụ Mẫu sơn.

Bài sau: Thạch huyệt, thái cực vựng, chân thổ, dựng dục, nghênh tiếp, đệ đoạt 石穴 太極暈.

Nguồn: Sơn Long Ngữ Loại (山龍語類), phần Long huyệt, các mục Tổng luận, Oa huyệt pháp, Kiềm huyệt pháp, Nhũ huyệt pháp, Đột huyệt pháp, in trong Địa Lý Chính Tông (地理正宗) quyển mười một, trang 278–280, Văn Minh thư cục Thượng Hải, 1926 (thuộc công cộng). Hiệu đính: chữ in "遷交界之間" đọc là 扦 (cắm huyệt), theo cách dùng 扦穴 quen thuộc của sách địa lý. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo hướng lạc mạch và hướng huyệt khẩu.
  • Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch theo hình huyệt và vận khí Liên Hoa.
  • Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ hình oa, kiềm, nhũ, đột của khu đất và vị trí chỗ hư để mở cửa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Nhận ra oa, kiềm, nhũ, đột trên ảnh thì dễ; nhận ra trên sườn đồi phủ cây, giữa ruộng bằng thì phải đi cùng thầy. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Bốn hình huyệt oa, kiềm, nhũ, đột là gì? – 窩鉗乳突

Oa là huyệt lõm được hai cánh cong ôm; kiềm là huyệt nằm giữa hai cẳng thẳng như chiếc thoa; nhũ là dải đất nổi rủ xuống, đầu tròn như bầu vú; đột là gò tròn nổi đỉnh như nồi úp. Sơn Long Ngữ Loại nói mọi hình huyệt không ra ngoài bốn hình này.

"Long hư huyệt thực, long thực huyệt hư" nghĩa là gì? – 龍虛穴實

Long đến mỏng nhẹ thì huyệt phải ở chỗ nổi đầy như nhũ, đột; long đến dày nặng thì huyệt phải ở chỗ lõm mở như oa, kiềm. Huyệt là chỗ bù lại cái thiếu của long.

Huyệt khẩu là gì, tìm thế nào? – 穴口

Huyệt khẩu là chỗ chính xác khí ra vào của huyệt. Tìm bằng sự tương phản: trong dày có mỏng, trong mỏng có dày, trong động có tĩnh, trong tĩnh có động. Huyệt khẩu luôn hướng về phía hư: bên trái đầy thì ở bên phải, hai bên đầy thì ở giữa.

Vì sao nhũ huyệt sợ gió? – 乳穴畏風

Vì nhũ nổi lên giữa hai cánh, nếu hai cánh không vặn ôm lại phía trước thì gió thổi thẳng vào huyệt, khí tán. Sách nói hai cánh tay phải vặn hội mới là kết của chân long.

"Núi cao không quý đột, đất bằng không quý oa" là sao? – 高山不貴突 平地不貴窩

Núi cao gò nổi khắp nơi, đất bằng chỗ trũng khắp nơi, đó là cái thường, không phải tinh thần nổi bật. Cái quý là cái hiếm: núi cao có oa, đất bằng có đột.

Từ khoá: sơn long ngữ loại · 山龍語類 · long huyệt · oa kiềm nhũ đột · 窩鉗乳突 · huyệt khẩu · định huyệt · địa lý chính tông

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…