Sơn Long Ngữ Loại
山龍語類 · 龍身 (地理正宗 卷十一)
Biên tập: họ Vân (雲氏輯, theo bản in), trong dòng Vân Tiều Tưởng Quốc đời Thanh
Bản gốc: Địa Lý Chính Tông, Văn Minh thư cục Thượng Hải 1926.
Sơn Long Ngữ Loại (山龍語類) khép lại phần Long thân bằng bốn điều: minh đường (明堂, khoảng sân trước huyệt), dư khí (餘氣, khí thừa của chính long), lão nộn (老嫩, long già và long non) và bệnh long (病龍, long bị tổn thương). Bốn mục này đưa người học từ thân long ra đến cục diện: trước huyệt phải có đường, quanh long phải có dư khí, long già non cho phúc nhanh chậm khác nhau, và long đã bị đào phá thì không dùng được. Mục cuối kể câu chuyện nổi tiếng về Chu Tử và ngôi mộ cướp đất, kết bằng câu "địa lý không thắng được thiên lý".
Trả lời nhanh: Minh đường là khoảng sân trước huyệt do dư khí mở ra, bốn phía núi tụ lại như trăm quan chầu vua; quý ở rộng rãi, vuông tròn thành hình, như trải thảm, như lòng bàn tay, như đáy chảo; kỵ nghiêng, nứt, dốc, lở, chen, bắn. Sách bác thuyết chia nội, trung, ngoại minh đường, cho rằng đó là đem lời Bảo Chiếu về thuỷ long lẫn vào sơn long. Đường chính thì huyệt ở giữa, đường lệch trái thì huyệt lệch trái. Dư khí là cánh vây của chính long: hộ sa, quỷ, lạc, cầm, diệu, triều án, la thành, thuỷ khẩu và các huyệt nhỏ như chàng bối, tuỳ long, kỵ long đều là dư khí; trước huyệt có môi, có lưỡi, có nệm là dư khí, riêng lưỡi thè quá dài cướp khí huyệt gọi là lậu thai. Lão là long ra đồng bằng kết ở cuối cán, cục rộng, phát chậm mà lâu; nộn là long nhánh gần tổ kết trong khe, cục hẹp, dễ phát. Bệnh long là long bị đào ao, đào giếng, lấy đất đá, cắt đứt mạch, không thể táng; phá mộ người hay cướp núi táng tổ đều là tự rước hoạ trời.
Thầy Vũ Giới giảng: "Minh đường là chỗ huyệt thở ra. Núi đẹp mấy mà trước mặt chật chội, dốc tuột, thì khí thở ra không có chỗ dừng. Còn mục bệnh long thì người làm nghề phải đọc kỹ: đất tốt mấy mà đã bị cắt đứt mạch, hay được bằng cách cướp của người, thì đừng dùng."
Minh đường: sân chầu trước huyệt – 明堂論
Nguyên văn – 原文
明堂者。南面向明之堂。人君御政之所。百官奉政之庭。龍之住結之處。前面餘氣開陽而成堂局。四維之山。攢簇聚會。有如人君視朝。百官拜獻。故曰明堂。局勢二格。貴寬闊方圓成象。如鋪氈。如掌模。如鍋底者吉。側裂傾攏。反背無情者凶。
俗以龍虎內爲內明堂。龍虎外朝山內爲中明堂。朝山外爲外明堂。此乃誤認寶照云。中陽抱堂水。外陽玉帶水。內陽坐穴水。故添出內外二說。不知寶照是言水龍中有與義。非山龍明堂之說也。
明堂出水一邊爲下手。下手緊閉者吉。曠蕩者凶。堂有墩阜而不舒暢爲塞堂。偏於一邊。或邊高邊低爲側堂。破碎者爲裂堂。峻急陡瀉者爲傾堂。崩折先投者爲攏堂。山來碍插者爲擁堂。山脚尖利直入者爲射堂。又云。斜巧正拙。難可優劣。有情於我。是爲眞穴。堂之拓穴。如盤盛杯。……堂正穴居中。堂左穴亦左。堂右穴亦右。古語云。入山尋水口。登穴看明堂。
Dịch: Minh đường là gian nhà quay mặt về phương nam, hướng về ánh sáng, nơi vua ngự triều, sân nơi trăm quan vâng việc. Ở chỗ long dừng kết, dư khí phía trước mở ra chỗ sáng mà thành đường cục, núi bốn phía chen chúc tụ hội, như vua ngự triều, trăm quan lạy dâng, nên gọi là minh đường. Cục thế có hai cách: quý ở rộng rãi, vuông tròn thành hình, như trải thảm, như khuôn bàn tay, như đáy chảo thì cát; nghiêng nứt, dốc đổ, quay lưng vô tình thì hung. Người đời lấy trong long hổ làm nội minh đường, ngoài long hổ trong triều sơn làm trung minh đường, ngoài triều sơn làm ngoại minh đường. Đó là hiểu lầm lời Bảo Chiếu "trung dương nước ôm đường, ngoại dương nước đai ngọc, nội dương nước ngồi huyệt", nên thêm ra thuyết nội ngoại; không biết Bảo Chiếu nói về nghĩa trong thuỷ long, không phải thuyết minh đường của sơn long. Bên minh đường nước chảy ra là hạ thủ; hạ thủ khép chặt thì cát, trống trải thì hung. Trong đường có gò đống mà không thư thái là tắc đường; lệch về một bên, hoặc bên cao bên thấp là trắc đường; vỡ vụn là liệt đường; dốc gấp đổ tuột là khuynh đường; lở gãy đổ trước là lũng đường; núi đến chen cắm là ủng đường; chân núi nhọn sắc đâm thẳng vào là xạ đường. Lại nói: lệch mà khéo, chính mà vụng, khó nói bên nào hơn; có tình với ta thì là huyệt thật. Đường đỡ huyệt như mâm đựng chén. … Đường chính thì huyệt ở giữa, đường lệch trái thì huyệt cũng lệch trái, đường lệch phải thì huyệt cũng lệch phải. Lời xưa nói: vào núi tìm thuỷ khẩu, lên huyệt xem minh đường.
Giảng: Chữ minh đường mượn từ nghi lễ triều đình: gian chính điện quay về nam, nơi vua ngồi, sân trước nơi trăm quan đứng chầu. Áp vào đất: huyệt là chỗ vua ngồi, minh đường là cái sân trước mặt do dư khí của long mở ra, núi bốn bề là trăm quan. Không có sân thì vua không có chỗ thiết triều; huyệt không có minh đường thì khí không có chỗ tụ.

Ba hình mẫu cát rất dễ nhớ: như trải thảm (phẳng, rộng), như khuôn bàn tay (lõm nhẹ ở giữa, bốn bên hơi cao), như đáy chảo (tròn, tụ). Hung là nghiêng, nứt, dốc đổ, quay lưng. Sau đó sách sửa một quan niệm phổ biến: chia ba tầng nội, trung, ngoại minh đường. Theo người biên tập, thuyết ấy do đọc lầm Bảo Chiếu Kinh, vốn nói về ba lớp nước trong thuỷ long (đất bằng), rồi đem áp sang sơn long. Ở núi, minh đường là một cái cục, không cần chia ba tầng cứng nhắc.

Phần tiếp theo là bảng bảy bệnh của minh đường: tắc (có gò đống chắn), trắc (lệch, bên cao bên thấp), liệt (vỡ vụn), khuynh (dốc tuột), lũng (lở gãy), ủng (núi chen cắm vào), xạ (chân núi nhọn đâm thẳng vào). Cùng với điều kiện hạ thủ: bên nước chảy ra phải khép chặt, trống thì khí theo nước mà đi. Người đứng ở huyệt chỉ cần đối chiếu bảy chữ ấy là biết minh đường lành hay bệnh.
Câu "lệch mà khéo, chính mà vụng, khó nói bên nào hơn; có tình với ta thì là huyệt thật" là câu rất thoáng: sách không đòi minh đường phải vuông vức đối xứng. Điều kiện duy nhất là "có tình", tức là quay về huyệt, ôm lấy huyệt. Và quy tắc định huyệt theo đường: đường chính huyệt giữa, đường lệch trái huyệt lệch trái, đường lệch phải huyệt lệch phải. Câu kết "vào núi tìm thuỷ khẩu, lên huyệt xem minh đường" là khẩu quyết hai bước nổi tiếng: từ xa xem nước ra ở đâu, đến gần thì đứng ở huyệt mà nhìn sân trước.

Dư khí: cánh vây của chính long – 餘氣辨
Nguyên văn – 原文
餘氣者。正龍之羽翼。凡龍生發。大則爲旁脈。小則爲分枝。各自爲主。行龍吉穴。其餘龍之左右貼身之護。鬼樂禽曜。朝案羅城。水口等山。以及龍之裀褥。與護從中之小結。如撞背龍。隨龍穴。閃龍穴。騎龍穴。皆爲正龍之餘氣。穴星亦有餘氣發露。如唇之垂也。如舌之吐也。如褥之墊也。數者之中。惟吐舌太長。刦走穴氣。名曰漏胎。
Dịch: Dư khí là lông cánh của chính long. Phàm long sinh phát, lớn thì thành mạch bên, nhỏ thì thành cành phân, mỗi cái tự làm chủ, đi long kết huyệt tốt. Còn lại các núi hộ sát thân hai bên long, quỷ, lạc, cầm, diệu, triều, án, la thành, thuỷ khẩu, cùng nệm đệm của long, và các huyệt nhỏ kết trong đám hộ tòng, như chàng bối long, tuỳ long huyệt, thiểm long huyệt, kỵ long huyệt, đều là dư khí của chính long. Huyệt tinh cũng có dư khí phát lộ: như môi rủ xuống, như lưỡi thè ra, như nệm lót. Trong mấy thứ ấy, chỉ có lưỡi thè quá dài, cướp khí huyệt chạy đi, gọi là lậu thai.
Giảng: Mục dư khí trả lời câu hỏi: những ngọn núi, gò đất quanh long từ đâu mà có? Sách đáp: tất cả là "lông cánh" (羽翼) của chính long. Long sinh phát dư thừa, cái lớn thành mạch bên tự đi kết huyệt riêng, cái nhỏ thành cành phân; phần còn lại thì thành hộ sa, quỷ sơn, lạc sơn, cầm tinh, diệu khí, triều án, la thành, thuỷ khẩu. Đây chính là nội dung của phần Long sa sẽ giảng sau.

Điểm đáng chú ý là sách xếp các huyệt nhỏ như chàng bối, tuỳ long, thiểm long, kỵ long vào dư khí. Tức là các huyệt ấy không phải huyệt chính của long mà là huyệt kết trên phần dư của long, phúc lực có giới hạn, nhưng vẫn là đất dùng được. Người học không nên xem nhẹ, cũng không nên thổi phồng.
Ở ngay huyệt, dư khí hiện ra dưới ba dạng: môi (唇) rủ xuống trước huyệt, lưỡi (舌) thè ra, nệm (褥) lót. Có những thứ này là dấu khí đầy, huyệt thật. Chỉ có một điều kỵ: lưỡi thè quá dài, kéo khí huyệt chạy theo, gọi là "lậu thai" (漏胎), thai bị rỉ. Chữ "thai" nối lại với mục thai tức của bài trước: khí được nuôi ở huyệt mà bị rỉ ra theo cái lưỡi dài thì không giữ được.

Lão nộn: long già, long non – 老嫩辨
Nguyên văn – 原文
老者出洋大盡之幹結。嫩者藏谷近祖之枝結。谷中初落之穴。龍嫩而局窄。選勝而易發。洋中盡結之穴。龍老而局寬。發遲而悠久。嫩龍要有護。老龍不怯風。此枝幹老嫩之別也。以一龍而言。則粗頑綿亘者爲老。退怯秀麗者爲嫩。老龍巒頭巒蠢。星峯雜濁。嫩龍活變平正。枝柯新色。自老出嫩。自凶化吉。此體格老嫩之辨也。
Dịch: Lão là cán long ra đồng bằng, kết ở chỗ tận cùng lớn; nộn là chi long ẩn trong khe, kết gần tổ. Huyệt mới rơi trong khe thì long non mà cục hẹp, chọn chỗ đẹp mà dễ phát; huyệt kết tận cùng giữa đồng bằng thì long già mà cục rộng, phát chậm mà lâu dài. Long non cần có hộ, long già không sợ gió. Đó là phân biệt lão nộn theo cán chi. Còn nói trong một long, thì thô ngoan kéo dài liên miên là lão; lùi lại e ấp, đẹp đẽ là nộn. Long già thì loan đầu vụng về, đỉnh sao lẫn đục; long non thì linh động, bằng chính, cành lá màu mới. Từ già sinh ra non, từ hung hoá cát, đó là phân biệt lão nộn theo thể cách.
Giảng: Mục lão nộn có hai cách hiểu, sách nêu cả hai. Cách thứ nhất là theo vị trí: long già là cán long đã đi rất xa ra đến đồng bằng rồi mới kết; long non là chi long kết sớm trong khe gần tổ. Hai loại cho hai kiểu phúc: long non cục hẹp, dễ phát (phát nhanh); long già cục rộng, phát chậm mà lâu. Long non cần hộ vì ở trong khe gió lùa; long già ra đồng bằng không sợ gió vì khí đã dày.

Cách thứ hai là theo thể cách trong cùng một long: đoạn thô, cứng, kéo dài liên miên là già; đoạn lùi lại, nhỏ nhắn, đẹp đẽ là non. Long già loan đầu vụng, sao lẫn đục; long non linh động, bằng chính, "cành lá màu mới". Câu "từ già sinh ra non, từ hung hoá cát" là quy luật bóc đổi: long phải từ đoạn già thô chuyển sang đoạn non đẹp rồi mới kết huyệt. Long cứ già mãi thì không kết; long non mà không có gốc già thì không có lực.
Hai cách hiểu không mâu thuẫn. Cách đầu giúp đoán thời gian và độ bền của phúc; cách sau giúp nhận đoạn nào của long sắp kết. Người xem đất thường dùng cả hai: biết huyệt nằm trên long già hay non để nói với chủ nhà phúc đến nhanh hay chậm, và biết đoạn long trước huyệt đã "từ già ra non" chưa để xác nhận huyệt thật.
Bệnh long: long bị tổn thương – 病龍論
Nguyên văn – 原文
病龍者。龍受損傷也。或造池塘。或掘坑井。或取土石。挖割崩頹。截斷龍脈。掘山驚神。龍氣洩漏。不可葬也。得力護沙。亦不宜破壞。凡龍病於未葬之先者。葬者不發。病於既葬之後者。發者速敗。
大凡人家祖墓。脈從我地而過。我或因仇挾見嫉以損之。彼敗而我絕。我或有事開鑿。因而終止。彼得陰地。我得必地。蓋敗人墓地。與佔山葬祖。皆是自速天禍。
宋淳熙時。民有兩造爭墓。其奪墓之人。因見旁有大地一穴。奪墓占山。預刻誌石。用火薰舊。陰下墓前。以爲確據。後官啓墓驗勘。依石判斷。其人訟勝。遂瑩新塚。時朱子善於地理者也。一日登新塚而評曰。此地不發。是無地理。此地若發。是無天理。未幾奪墓佔地之家俱滅絕。此地理又不勝天理也。
Dịch: Bệnh long là long bị tổn thương: hoặc đào ao hồ, hoặc đào hố giếng, hoặc lấy đất đá, khoét cắt làm lở sụt, chặt đứt long mạch, đào núi làm kinh động thần, khí long rỉ thoát, không thể táng. Sa hộ đắc lực cũng không nên phá hoại. Phàm long bệnh trước khi táng thì người táng không phát; long bệnh sau khi đã táng thì đang phát cũng mau bại. Phàm mộ tổ nhà người, mạch đi qua đất của ta, ta hoặc vì thù oán, ghen ghét mà làm tổn hại, thì họ bại mà ta cũng tuyệt; ta hoặc có việc phải đào khoét, vì đó mà dừng lại, thì họ được đất âm phần mà ta cũng được đất (lành). Bởi phá mộ đất của người, cùng chiếm núi táng tổ, đều là tự rước hoạ trời đến nhanh. Đời Tống niên hiệu Thuần Hy, có dân hai bên tranh mộ. Người cướp mộ vì thấy bên cạnh có một huyệt đất lớn, bèn cướp mộ chiếm núi, khắc sẵn bia chí, lấy lửa hun cho cũ, lén chôn trước mộ làm bằng chứng. Sau quan mở mộ khám xét, theo bia mà xử, người ấy thắng kiện, bèn táng mộ mới. Lúc ấy Chu Tử là người giỏi địa lý, một hôm lên ngôi mộ mới mà bình rằng: "Đất này không phát thì là không có địa lý; đất này nếu phát thì là không có thiên lý." Không bao lâu, nhà cướp mộ chiếm đất đều tuyệt diệt. Ấy là địa lý lại không thắng được thiên lý.
Giảng: Mục bệnh long là mục cuối của phần Long thân, và là mục mang tính đạo lý rõ nhất trong sách. Phần đầu là kỹ thuật: long bị đào ao, đào giếng, khai thác đất đá, khoét lở, cắt mạch là long bệnh; khí rỉ thoát, không táng được. Sa hộ đắc lực cũng không được phá. Sách phân biệt hai trường hợp: long bệnh trước khi táng thì không phát; long bệnh sau khi táng thì đang phát cũng bại nhanh. Câu này giải thích nhiều trường hợp thực tế: một dòng họ đang thịnh, sau khi núi sau mộ bị khai thác đá thì suy.

Phần giữa đặt vấn đề quan hệ láng giềng: mạch mộ tổ nhà người đi qua đất ta. Ta vì thù oán mà đào phá thì họ bại, ta cũng tuyệt; ta có việc định đào mà vì nghĩ đến họ nên dừng, thì họ được đất mà ta cũng được lành. Câu "phá mộ đất người và chiếm núi táng tổ đều là tự rước hoạ trời" là lời răn cho cả chủ nhà lẫn thầy địa lý.

Câu chuyện đời Tống Thuần Hy (1174–1189) rất nổi tiếng: một người thấy cạnh mộ nhà khác có huyệt lớn, bèn làm giả bia chí, hun lửa cho cũ, lén chôn rồi kiện đòi mộ; quan khám mộ thấy bia, xử cho thắng. Chu Hy (Chu Tử), nhà Lý học lớn và cũng giỏi địa lý, lên xem mộ mới mà nói câu để đời: "Đất này không phát thì là không có địa lý; nếu phát thì là không có thiên lý." Không lâu sau nhà ấy tuyệt diệt. Câu kết "địa lý không thắng được thiên lý" là tinh thần của phong thuỷ chính tông: đất tốt chỉ đến với người có đức, như mục Dựng dục huyệt ở phần sau cũng nói "không phải nhà tích thiện, trời không cho".

Tóm tắt các mục trong bài – 本篇提要
| Mục | Định nghĩa | Điều cần nhớ |
|---|---|---|
| Minh đường 明堂 | Sân trước huyệt do dư khí mở ra | Như thảm, như bàn tay, như đáy chảo; bảy bệnh tắc, trắc, liệt, khuynh, lũng, ủng, xạ; đường lệch đâu huyệt lệch đó |
| Dư khí 餘氣 | Lông cánh của chính long | Hộ, quỷ, lạc, cầm, diệu, triều án, la thành, thuỷ khẩu; lưỡi quá dài là lậu thai |
| Lão nộn 老嫩 | Già là cán kết ở đồng bằng, non là chi kết trong khe | Non hẹp dễ phát, già rộng phát chậm mà lâu; từ già ra non mới kết |
| Bệnh long 病龍 | Long bị đào phá, cắt mạch | Không táng; phá mộ người, cướp núi là rước hoạ; địa lý không thắng thiên lý |
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Minh đường là phần Phong Thuỷ Liên Hoa dùng nhiều nhất trong dương trạch: sân trước nhà, khoảng trống trước cửa, mặt nước hay khoảng đất trước công trình. Bảy bệnh của minh đường được chuyển thẳng sang nhà ở: sân bị vật cản chắn là tắc đường; sân nghiêng một bên là trắc đường; sân dốc đổ ra đường là khuynh đường; góc nhà đối diện đâm vào là xạ đường. Quy tắc "đường lệch đâu huyệt lệch đó" được dùng để đặt cửa và chỗ ngồi chính trong nhà theo phía sân rộng, tụ.
Mục bệnh long là lời Thầy Vũ Giới nhắc học trò trước khi nhận xem đất cho ai: hỏi kỹ núi sau, đất quanh có bị khai thác, đào cắt không; và không bao giờ giúp người chiếm đất, dời mộ người khác để lấy huyệt. Phong Thuỷ Liên Hoa coi Hình Pháp là gốc, đức là nền; pháp khí, trấn yểm chỉ để bổ cứu chứ không thay được thiên lý. Phần thời vận, Phong Thuỷ Liên Hoa phối thêm vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, để biết long già, long non phát vào vận nào. Lý pháp được chia sẻ trong bộ sách; thủ pháp đọc minh đường, nhận lậu thai trên thực địa phải học trực tiếp cùng thầy.
Tóm lại – 總結: Minh đường là sân chầu trước huyệt, quý ở rộng tụ, có tình, hạ thủ khép; đường lệch đâu huyệt lệch đó; không cần chia ba tầng nội ngoại. Dư khí là lông cánh của chính long, gồm các sa, các huyệt nhỏ và môi lưỡi nệm trước huyệt; lưỡi dài quá là lậu thai. Long non phát nhanh cục hẹp, long già phát chậm mà lâu; từ già ra non mới kết. Long bị đào phá thì không táng; phá mộ người, chiếm núi là tự rước hoạ; địa lý không thắng được thiên lý.
Bài trước: Khởi phục, quá giáp, khai trướng, nhập thủ 起伏 過峽 開帳 入首.
Bài sau: Long huyệt: oa, kiềm, nhũ, đột.
Nguồn: Sơn Long Ngữ Loại (山龍語類), phần Long thân, các mục Minh đường luận, Dư khí biện, Lão nộn biện, Bệnh long luận, in trong Địa Lý Chính Tông (地理正宗) quyển mười một, trang 277–278, Văn Minh thư cục Thượng Hải, 1926 (thuộc công cộng). Mục Minh đường có một chữ in mờ sau câu 如盤盛杯 nên lược (……); câu 我得必地 theo văn mạch đọc là "ta cũng được đất lành". Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo hướng minh đường và phía hạ thủ nước ra.
- Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa, xét minh đường và bảy bệnh của đường.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ sân trước, khoảng trống trước cửa, đánh dấu chỗ đường lệch để đặt cửa.
Bài liên quan – 相關文章
- Sơn Long Ngữ Loại 山龍語類: Long huyệt oa, kiềm, nhũ, đột
- Sơn Long Ngữ Loại 山龍語類: Thạch huyệt, thái cực vựng, dựng dục huyệt
- Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh 都天寶照經: các thế nước tốt xấu của bình dương
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Đọc minh đường, nhận dư khí và long bệnh trên thực địa, nhất là ở nhà phố và khu đô thị, cần thầy chỉ tận nơi. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Minh đường trong phong thuỷ là gì? – 何謂明堂
Là khoảng sân trước huyệt do dư khí của long mở ra, bốn phía núi tụ lại như trăm quan chầu vua. Minh đường quý ở rộng rãi, vuông tròn, như trải thảm, như lòng bàn tay, như đáy chảo.
Có cần chia nội, trung, ngoại minh đường không? – 內中外明堂
Sơn Long Ngữ Loại cho rằng thuyết chia ba tầng là đọc lầm Bảo Chiếu Kinh, vốn nói về ba lớp nước của thuỷ long ở đất bằng, không phải minh đường của sơn long.
Lậu thai là gì? – 漏胎
Trước huyệt có môi, lưỡi, nệm là dư khí, dấu huyệt thật. Riêng khi lưỡi thè ra quá dài, kéo khí huyệt chạy đi, thì gọi là lậu thai, khí bị rỉ không giữ được.
Long già và long non phát phúc khác nhau ra sao? – 老嫩發福
Long non kết trong khe gần tổ, cục hẹp, dễ phát, phát nhanh; long già kết ở cuối cán ngoài đồng bằng, cục rộng, phát chậm mà lâu dài.
"Địa lý không thắng thiên lý" nghĩa là gì? – 地理不勝天理
Là kết luận của câu chuyện Chu Tử đời Tống: người làm giả bia cướp mộ chiếm đất tốt, sau cả nhà tuyệt diệt. Đất tốt chỉ đến với người có đức; phá mộ người, chiếm núi là tự rước hoạ.









