💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát: Giám thuỷ ca (26) phép nếm nước, lời kết thuỷ pháp

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát: Giám thuỷ ca (26) phép nếm nước, lời kết thuỷ pháp

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát
琢玉斧巒頭歌括 (鑑水歌 · 廖金精嘗水法)
Tác giả: Từ Chi Mạc 徐之鏌 (tự Thí Khả 試可, người Chương Châu, Phúc Kiến, đời Minh) soạn · Trương Cửu Nghi 張九儀 (tên Phượng Tảo 鳳藻, người Nghiêm Lăng, Chiết Giang, đời Thanh) tăng thích · học trò Viên Sĩ Lân 袁士麟 tham đính
Bản gốc: Nghiêm Lăng Trương Cửu Nghi tăng thích Địa Lý Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 嚴陵張九儀增釋地理琢玉斧巒頭歌括, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng 小酉山房 khắc lại năm Đạo Quang thứ 8 (1828); lời tựa đề năm Khang Hy Tân Tỵ (1701).

Bài trước, Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát chép tiếp các loại suối từ suối nóng đến thác nước. Bài này chép phần cuối của quyển Giám thuỷ ca: bài ca nếm nước của Liêu Kim Tinh, và lời Viên Ngọc Thư bàn chỗ đứng của thuỷ pháp, chê các thuyết lấy ý người, rồi khép quyển bằng lời khuyên xét loan đầu theo phép của Lại Thái Tố.

Trả lời nhanh: Liêu Kim Tinh dạy nếm nước ở thành môn trong núi: nước trong, sắc đẹp, thơm, ngọt ắt ra quý; uống lần đầu thơm lần sau ngọt thì phú quý ứng về sau; ngụm đầu ngọt mà hút lại nhạt là quý khí đã qua; ngậm vào thấy đắng thì không có hiền hào; tháng sáu nhạt thì phú quý không lâu. Viên Ngọc Thư nói trong bốn đầu mối long, huyệt, sa, thuỷ thì thuỷ nhẹ nhất, chỗ kết huyệt rốt cuộc dựa vào sa; chê đại tiểu huyền không, tứ đại thuỷ khẩu, Hồng phạm và sách Địa lý nguyên chân là lấy ý người dò tạo hoá; theo Lại Thái Tố lấy Hà Lạc làm chuẩn, dùng tịnh âm tịnh dương.

Bài ca nếm nước – 廖金精嘗水法

Bài ca của Liêu Kim Tinh mở đầu: nếu thấy nước chảy mênh mông, nước không định thì miệng khó nếm; trong núi phải biết nước ở thành môn, trong suốt, sắc đẹp lại thơm. Nước biếc, thơm, ngọt ắt ra quý, tức là có đất lớn ở trong vùng ấy. Ngụm đầu ngọt mà hút lại thấy nhạt thì quý khí đã qua, phúc chỉ tạm; e đất lớn đã bị người táng rồi, núi nước âm dương không lặp lại. Uống lần đầu thơm, lần sau ngọt thì phú quý ứng về năm sau.

Trang phép nếm nước
Trang sách: cuối phần thác nước và mở đầu bài ca nếm nước của Liêu Kim Tinh. Trang gốc bản khắc năm 1828.
Phép nếm nước của Liêu Kim Tinh
Bảng tóm bài ca nếm nước: các dấu nước tốt và dấu nước kém theo vị, sắc, hơi. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Ngọt, đắng, chua và hơi nước – 甜 · 苦 · 酸

  • Lần đầu ăn thấy ngọt, mở miệng nuốt, khép môi như phân biệt: trước ra võ thần, sau ra giàu, người võ nghệ tinh, nhiều kho lẫm.
  • Vào miệng ngậm lại, khép miệng thấy đắng: đất ấy sao có hiền hào ở.
  • Ngậm nuốt thấy thơm ngọt mà nhả ra chua chát: đi một quãng sẽ gặp bên miếu thần.
  • Vục tay thấy nước trong và thơm, giữa đông rưới lên như nước ấm, nhỏ xuống mặt nước kêu lách tách: cách đó vài dặm có long ẩn.
  • Nước lạnh khi rửa tay: có núi quặng sắt, đồng. Tháng sáu nhạt thì phú quý vùng ấy không lâu.
  • Núi cao nước biếc là đất thần tiên; đồng bằng nước biếc là nền công hầu. Nước trắng chảy thì gần chùa quán; trong và trắng chảy giao nhau thì văn võ ở. Nước giếng tía trắng sinh văn nho; nước nổi khí tía là ngôi công hầu; khí trắng bốc lên ứng hiếu tử, trung thần, liệt sĩ.
  • Nước nổi khí vàng, gió thổi lạnh, khí tía ngang sóng đầy bãi, lại có quý khí vắt ngang trên: vàng bạc chất như núi.
  • Ở Cấn, Thìn đừng nhận lầm hơi đầu khe, vì thường có sương ẩm nổi giữa đó. Hãy lấy gáo trà mà thử; bọt nổi trong ấy thì không cần xem. Đang ốm thì đừng nếm nước.
Trang bài ca nếm nước (tiếp)
Trang sách chép tiếp bài ca nếm nước: ngọt, đắng, chua, nước lạnh, khí tía, khí trắng. Trang gốc bản khắc năm 1828.
Giếng cổ ở làng Kim Sơn
Một giếng cổ lát đá trong làng Kim Sơn (Trung Quốc). Ảnh: 猫猫的日记本, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons. Ảnh: 猫猫的日记本, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Lời Viên Ngọc Thư: thuỷ đứng thứ tư – 四端水為輕

Viên Ngọc Thư nói: phép xem đất có bốn đầu mối là long, huyệt, sa, thuỷ, mà thuỷ là nhẹ, nên đứng thứ tư. Xem những đất lớn ở Tây Bắc sinh đế vương, tướng soái, khanh tướng, thánh hiền, tiên Phật thì đều không thấy nước, rõ lắm rồi. Ngay ở vùng nhiều nước như Hoài Dương, Ngô Việt, thầy tục đua nhau nói thuỷ pháp, mà không biết rốt cuộc chỗ kết huyệt chỉ dựa vào sa.

Lời Viên Ngọc Thư về thuỷ pháp
Bảng tóm lời Viên Ngọc Thư: thuỷ đứng thứ tư trong bốn đầu mối, chê các thuyết lấy ý người, theo Lại Thái Tố. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.
Suối núi chảy qua đá
Một dòng suối núi nhỏ chảy qua đá giữa rừng (Ấn Độ). Ảnh: Surajumalik, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons. Ảnh: Surajumalik, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Chê các thuyết lấy ý người – 以人見窺測造化

Nay nói thuỷ pháp có nhiều nhà, chỉ có Lại Thái Tố thấy được nguồn tạo hoá: biết vạn vật sinh ra không sinh từ một, sinh vật phải có hai, nên lấy Hà Lạc làm chuẩn mà dùng phép tịnh âm tịnh dương. Số Hà Lạc là số tự nhiên của trời đất. Các nhà khác lập thuyết rối ren, mỗi người một ý, nên hoạ phúc ứng nửa đúng nửa sai, vì đó là ý người chứ không phải trời. Đạo trời tự nhiên hoá sinh vạn vật, sao lấy ý người xen vào được. Như các thuyết đại tiểu huyền không, tứ đại thuỷ khẩu và Hồng phạm đều lấy ý người dò tạo hoá, không phải để đạo trời tự nhiên vận hành.

Gần đây sách Địa lý nguyên chân mới nói sinh vượng phải vào mộ khố; gặp đất không vào mộ khố mà vẫn phát thì xoay sang nói văn khố; gặp đất không hợp văn khố mà phát thì lại xoay về mộ khố. Xoay vần chiều theo, lời nói hai ba bận, mê hoặc người đời không gì hơn thế, vậy mà lại nhiều người thích tụng sách ấy.

Uống trà dưới cây ngô đồng
Đường Dần (đời Minh), uống trà dưới cây ngô đồng. Tranh cổ, phạm vi công cộng. Ảnh: Tang Yin, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Kỳ ngẫu và Thôi quan thiên – 奇偶 · 催官篇

Viên Ngọc Thư giải: trong tạo hoá có kỳ ắt có ngẫu, không có ngẫu thì không thành kỳ. Chu tử nói sinh vật phải có hai, tức là số ngẫu. Phép lấy hai kỳ làm ngẫu, nên chỉ kỳ phối kỳ, ngẫu phối ngẫu mới được hai ngẫu; nếu kỳ phối ngẫu, ngẫu phối kỳ thì dừng ở số lẻ, không thành hai, sao hoá sinh vạn vật được. Từng thấy người, vật sinh ra có cha mà không mẹ chăng?

Thái Tố thấy được nguồn tạo hoá mà làm Thôi quan thiên; thầy của Viên lại thấy được nguồn Thôi quan mà làm Tiện độc ca. Nguồn trong thì dòng trong, nên núi sông trong tầm mắt chỗ nào cũng là đạo; ngay sa pháp cũng từ nguồn tạo hoá tìm ra mà bày vào loan đầu, không phải lấy ý người xen vào. Thái Tố khơi phần thực ở trước, thầy giảng kỹ phép ở sau, nên Lại công giúp ích lớn cho dân, còn thầy là công thần của họ Lại. Huống chi trong thuỷ pháp còn có loan đầu phải xem kỹ, các bài ca đã nói rất rõ. Người học kham dư nếu gột sạch các sách giả trong lòng, lấy loan đầu như thế mà đo theo phép Lại thì tạo phúc cho đời lớn lắm.

Trang bàn Thái Tố và Thôi quan thiên
Trang sách: lời Viên Ngọc Thư về kỳ ngẫu, Lại Thái Tố làm Thôi quan thiên và thầy làm Tiện độc ca. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Nguyên văn – 原文

【廖金精嘗水法】君如看水流洋洋,水如不定口難嘗。山間須識城門水,清澈好色還馨香。水碧香甜定出貴,便有大地居此內。初口甜時吸口淡,貴氣已過福祉暫。大地恐被人葬了,陰陽山水無再犯。初飲香時再飲甜,當有富貴應他年。初喫甜時開口吞,合唇似辨為君分:先出武臣後出富,武藝人精多倉庫。入口旋含閉口苦,豈有賢豪居此土。含吞香甜吐酸澁,一去一程神廟側。下手掬水清且香,嚴冬沃之如溫湯,滴在水面滄滄响,此去數里龍潛藏。水若冷時濯在手,鐵礦銅山燃不朽。六月淡時發氣□,其鄉富貴那能久。山高水碧神仙地,平陽碧水公侯墟。白水流時近寺觀,清白交流文武居。井水紫白文儒生,水浮紫氣公侯位。白氣起時應孝子、忠臣、烈士同一類。水浮黃氣風吹寒,紫氣橫波堆滿灘,及有貴氣橫其上,富貴金銀堆如山。艮辰莫認溪頭氣,嘗恐濕霧浮其間。教君時把茶瓢試,浮漚裏面不須看。君如抱病莫嘗水,口苦舌酸不可滄。
袁玉書云:看地之法,龍穴砂水四端,而水為輕,故居第四。觀西北帝王將相、聖賢仙佛大地,皆無水可見也明已。即淮揚吳越水勝之鄉,俗士競言水法,不知究竟結穴之場,唯砂是憑。今之言水法者多家,唯賴太素窺見造化之源,知萬物之生不生于一,生物必兩,乃以河洛為準而用淨陰淨陽法。蓋河洛之數,天地自然之數也。諸家紛紛立說,各出己見,禍福之應半是半非者,以其人也而非天也。天道自然化生萬物,安可以人見參之?如大小元空、四大水口及洪範等說,皆以人見窺測造化,非以天道自然者任運造化也。近日地理源真一書,始言生旺必入墓庫,及地有不入墓庫而發者,則轉言文庫;及地有不合文庫而發者,則又轉言墓庫,轉輾遷就,二三其說,惑世誣民,莫此為甚。而反多悅誦其書者,何哉?蓋造化中有奇必有偶,無偶不成奇。朱子言生物必兩者,以兩偶數也。法取二奇為偶,故唯奇配奇、偶配偶,乃得兩偶;數若奇配偶、偶配奇,便止奇數,不能成兩,何以化生萬物?曾見人物之生,有有父而無母者乎?太素能窺造化之源而作催官篇,吾師又窺催官之源而述便讀歌。源清則流清,所以山川在望,頭頭是道,即砂法亦從造化之源處探討出來,布于巒頭,並非以人見參之。太素濬其實于前,吾師詳其法于後,則賴公大有裨于民生,而吾師為賴氏之功臣,從可知已。況水法中更有巒頭宜細觀,看歌括言之甚詳。習堪輿者能洗刷胸中諸偽書,以此等巒頭揆以賴法,則造福斯世也大矣。

Ghi chú: chữ cuối câu 六月淡時發氣□ in mờ, để □; chữ 滄 trong câu 口苦舌酸不可滄 chép theo nét in, nghĩa chưa rõ, bài chỉ dịch ý "đang ốm thì đừng nếm nước".

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa

Thầy Vũ Giới dặn người học: bài ca nếm nước là lối xem đất rất xưa, dùng cả miệng, tay, mắt để đoán khí của vùng, và đi cùng với phép soi chất nước, soi suối ở các bài trước. Lời Viên Ngọc Thư thì là quan điểm của một dòng phái: đặt thuỷ sau long, huyệt, sa, coi sa là chỗ dựa của huyệt, và theo thuỷ pháp tịnh âm tịnh dương của Lại Thái Tố. Người học nên ghi rõ đây là ý của sách, đối chiếu với các dòng khác mà tự xét, không nên vì lời chê mà bỏ hẳn việc học các phép khác.

Trường Giang vạn khoảnh
Mã Viễn (đời Tống), tập vẽ nước: muôn lớp sóng gợn trên Trường Giang. Tranh cổ, phạm vi công cộng. Ảnh: Ma Yuan, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Tóm lại

Quyển Giám thuỷ ca khép lại bằng bài ca nếm nước của Liêu Kim Tinh và lời Viên Ngọc Thư: thuỷ đứng thứ tư, chỗ kết huyệt dựa vào sa, thuỷ pháp theo Hà Lạc và tịnh âm tịnh dương của Lại Thái Tố, gột bỏ các sách giả, xét loan đầu cho kỹ. Bài sau là lời bạt của sách.

Bài sau: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát: lời bạt của Trần Lục.

Bài trước: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát: Giám thuỷ ca (25) suối nóng, suối quặng, thác nước.

Nguồn: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (琢玉斧巒頭歌括), Từ Chi Mạc soạn, Trương Cửu Nghi tăng thích, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng khắc năm 1828: Giám thuỷ ca, phép nếm nước và lời kết (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
  • Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Nếm nước thế nào là tốt? – 嘗水

Nước trong, sắc đẹp, thơm, ngọt ắt ra quý; uống lần đầu thơm lần sau ngọt thì phú quý ứng về sau.

Nước nào báo quý khí đã qua? – 貴氣已過

Ngụm đầu ngọt mà hút lại thấy nhạt; sách e đất lớn đã bị người táng.

Vì sao Viên Ngọc Thư đặt thuỷ thứ tư? – 水居第四

Vì đất lớn ở Tây Bắc đều không thấy nước, và chỗ kết huyệt rốt cuộc dựa vào sa.

Viên Ngọc Thư chê những thuyết nào? – 人見

Đại tiểu huyền không, tứ đại thuỷ khẩu, Hồng phạm, và sách Địa lý nguyên chân xoay khi mộ khố khi văn khố.

Phép kỳ phối kỳ, ngẫu phối ngẫu nói gì? – 奇配奇 · 偶配偶

Lấy hai kỳ làm ngẫu; chỉ kỳ phối kỳ, ngẫu phối ngẫu mới thành hai, mới hoá sinh vạn vật được.

Từ khoá: ["nếm nước phong thuỷ" · "Liêu Kim Tinh" · "Lại Thái Tố" · "Thôi quan thiên" · "Giám thuỷ ca" · "Trác Ngọc Phủ"]

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…