💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát: lời bạt của Trần Lục

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát: lời bạt của Trần Lục

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát
琢玉斧巒頭歌括 (跋)
Tác giả: Từ Chi Mạc 徐之鏌 (tự Thí Khả 試可, người Chương Châu, Phúc Kiến, đời Minh) soạn · Trương Cửu Nghi 張九儀 (tên Phượng Tảo 鳳藻, người Nghiêm Lăng, Chiết Giang, đời Thanh) tăng thích · học trò Viên Sĩ Lân 袁士麟 tham đính
Bản gốc: Nghiêm Lăng Trương Cửu Nghi tăng thích Địa Lý Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 嚴陵張九儀增釋地理琢玉斧巒頭歌括, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng 小酉山房 khắc lại năm Đạo Quang thứ 8 (1828); lời tựa đề năm Khang Hy Tân Tỵ (1701).

Bài trước khép quyển Giám thuỷ ca của Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát. Bài này chép lời bạt ở cuối sách, do Trần Lục, học trò của Trương Cửu Nghi, viết vào rằm tháng hai năm Tân Tị đời Khang Hy (1701). Lời bạt kể vì sao người viết theo học, lời thầy dạy về loan đầu và lý khí, và vì sao sách được khắc in.

Trả lời nhanh: Trần Lục kể mình đọc khắp sách địa lý mà lên núi thì sách một đằng núi một đằng, cho đến khi đọc Tứ đạn tử do Trương Cửu Nghi khắc. Mùa xuân năm Canh Thìn (1700) thầy đến, đưa ra Sa thuỷ yếu quyết (khắc năm 1695) và bản tăng thích Trác Ngọc Phủ (1699), nói: lý khí không có loan đầu thì không xác, loan đầu không có lý khí thì không linh. Người viết ngộ ra trong nước cũng có loan đầu, trong sa cũng có lý khí. Mùa đông năm ấy Viên Ngọc Thư xin in, thầy cho tham đính rồi khắc bản. Lời bạt khuyên đọc hai sách cùng nhau, biết loan đầu và lý khí hợp một thì lập hướng mới không tự lầm mà lầm người.

Việc kham dư là nặng nhất mà khó nhất – 堪輿最重最難

Lời bạt mở đầu: việc trong vũ trụ, chỉ kham dư là nặng nhất, cũng chỉ kham dư là khó nhất. Trên thì ông cha, dưới thì con cháu, đều nhờ đó mà giữ yên, nặng biết bao; trên là thiên văn, dưới là địa lý, đều phải đủ ở đó, khó biết bao. Xưa các nhà nho Chu, Thái, Liêu, Lại đều có tư chất kỳ lạ khác thường; đạo kham dư thật có chính truyền, nên lên núi thì giàu nghèo sang hèn, lớn nhỏ lâu tạm của đất đều như đuốc soi, như đếm số. Người làm nghề nay tâm linh mắt khéo không bằng một phần vạn người xưa, lại không có chân truyền, chỉ nói những lời trôi nổi không gốc để mưu lợi riêng; người con hiếu muốn tìm đất yên người trước, để phúc người sau thì thường bị họ làm mê lầm đảo điên.

Trang mở đầu lời bạt
Trang sách: cuối quyển Giám thuỷ ca và mở đầu lời bạt. Trang gốc bản khắc năm 1828.
Sông Phú Xuân
Sông Phú Xuân (Chiết Giang), vùng Nghiêm Lăng quê Trương Cửu Nghi. Ảnh: Jucember, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons. Ảnh: Jucember, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Sách một đằng, núi một đằng – 書自書而山自山

Người viết giữ lời dạy của cha ông, học cử nghiệp, chưa kịp để tâm kham dư; vì đau lòng mộ phần ông cha chưa được đất tốt, nên lúc dạy học trò rảnh thì đọc khắp sách địa lý, sách bí truyền của thầy bốn phương đều tự tay chép, tìm đầu đuôi, tưởng đã có chỗ được. Đến khi lên núi xem đất thì sách một đằng, núi một đằng; có đất hợp sách mà suy bại, có đất trái sách mà phát. Người viết cho rằng học của Chu, Thái, Liêu, Lại hẳn không như thế.

Rồi đọc bộ Tứ đạn tử do Trương Cửu Nghi ở Nghiêm Lăng khắc năm Ất Mão, thấy ba quyển Thiết, Kim, Ngọc đạn tử chữ nào cũng là châu ngọc, khác hẳn sách khác, còn Duyên đạn tử thì đều dựa theo Thượng thư, Chu dịch; nghĩ rằng địa lý hẳn có cái thật. Bấy giờ cùng học trò là Viên Ngọc Thư nghiền ngẫm lâu ngày, lòng hướng về đã lâu.

Sơn thuỷ phỏng Cự Nhiên, Yến Văn Quý
Vương Huy (đời Thanh, cùng thời Khang Hy), cuộn sơn thuỷ phỏng lối Cự Nhiên và Yến Văn Quý. Tranh cổ, phạm vi công cộng. Ảnh: Wang Hui, Wikimedia Commons, CC0.

Lời thầy: loan đầu và lý khí – 形氣合一

Mùa xuân năm Canh Thìn, đang định đeo hòm sách đi theo học thì thầy vừa đến, vì có tình thông gia với thầy Tưởng ở hữu trai trường huyện. Viên Ngọc Thư mời thầy về nhà; người viết lạy hai lạy, hỏi về cách vận dụng loan đầu và lý khí. Thầy nói: lý khí không có loan đầu thì không xác, loan đầu không có lý khí thì không linh; thuật giả sách giả đời nay đều chạy lệch, không biết ý hình khí hợp một, làm người mê mà người không tỉnh. Rồi thầy đưa ra Sa thuỷ yếu quyết khắc năm Ất Hợi và bản tăng thích Trác Ngọc Phủ loan đầu ca quát năm Kỷ Mão, nói phép vận dụng loan đầu lý khí đều ở đây cả.

Người viết cùng Viên Ngọc Thư đọc đến quên ăn ngủ mấy ngày, rồi bừng tỉnh: người ta biết long, huyệt và sa có loan đầu, mà không biết trong nước cũng có loan đầu; người ta biết long, huyệt và nước có lý khí, mà không biết trong sa cũng có lý khí. Đó là ý chắc thật, không như lời trôi nổi của thầy đương thời, chỉ tiếc được gần thầy muộn.

Loan đầu và lý khí hợp một
Bảng tóm lời Trương Cửu Nghi trong lời bạt: lý khí không loan đầu thì không xác, loan đầu không lý khí thì không linh. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.
Trang hình khí hợp nhất
Trang lời bạt chép lời thầy: lý khí không loan đầu thì không xác, loan đầu không lý khí thì không linh. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Theo thầy đi xem đất – 覆驗古墓

Cách huyện ba mươi dặm về phía tây, bạn của người viết là anh em họ Triệu biết rõ năm xưa thầy điểm huyệt cho mấy nhà họ Dư, họ Lý ở Nghĩa Ô, điểm huyệt ra ngoài ý người, táng đến đâu phát đến đó, được phúc rất nhanh; nghe thầy đến thì đón đi. Từ xuân sang hạ, lên núi thì cát hung hoạ phúc như thấy trước mắt; họ cảm khái đạo lớn khó gặp, gặp mà không được truyền thì suốt đời như mù, bèn rủ người viết cùng dâng lễ xin học. Từ đó được nghe đạo, cùng bạn đồng môn xét lại các mộ cổ có hay không, lớn hay nhỏ, lâu hay tạm, đều rõ như trong bàn tay. Trước kia nói loan đầu thì chỉ là loan đầu; đến đây nói loan đầu là được phép vận dụng lý khí. Trước kia nói lý khí thì chỉ là lý khí; đến đây nói lý khí là được phép vận dụng loan đầu. Mới biết địa lý tự có cái thật.

Cổng đá Điếu đài Nghiêm Tử Lăng
Cổng đá ở Điếu đài Nghiêm Tử Lăng, Đồng Lư; đất Nghiêm Lăng lấy tên từ đây. Ảnh: Gisling, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons. Ảnh: Gisling, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Vì sao sách được khắc in – 付諸梓

Tháng mười, quan học chính về quận thi xong kỳ thi năm, Viên Ngọc Thư thưa: Sa thuỷ yếu quyết là sách lý khí, đã công bố với đời; tăng thích Trác Ngọc Phủ ca quát là sách loan đầu, lẽ nào không công bố? Thầy nói: con có chí như thế, đáng được đạo của ta. Bèn cho Viên Ngọc Thư tham đính rồi khắc bản. Người viết kể thầy có tư chất kỳ lạ, ngũ kinh bách gia đều đọc kỹ giảng thông, đi thi thường đỗ đầu; chính truyền kham dư được ở Thuần An, lại nối Phương thái phu tử, không ngại đi xem dấu tích tiên nhân, khảo chứng rồi vẽ đồ chú giải. Những then chốt thu sơn xuất sát đều bày trong sách, khiến bí chỉ nghìn trăm năm không truyền sáng như một ngọn đèn trong phòng tối; học của Chu, Thái, Liêu, Lại gần như lại được truyền.

Lời bạt kết: người có chí nên đọc bản Trác Ngọc Phủ loan đầu ca quát khắc lần này cùng Sa thuỷ yếu quyết khắc trước, nghiền ngẫm, xét kỹ lẽ vì sao, biết loan đầu và lý khí hợp một không rời, thì nương khí lập hướng mới không tự lầm mà lầm người. Đó là điều thầy và các bạn đồng môn mong mỏi sâu xa. Cuối trang ghi: hết quyển thuỷ.

Lời bạt: các mốc ra đời của sách
Mốc thời gian theo lời bạt: năm khắc Sa thuỷ yếu quyết, năm tăng thích, năm gặp thầy, năm khắc bản và năm viết bạt. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.
Trang cuối lời bạt
Trang cuối: dòng ký năm Khang Hy Tân Tị của Trần Lục, hai con dấu và dòng hết quyển thuỷ. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Nguyên văn – 原文

【跋】
宇宙間事,惟堪輿最重,亦惟堪輿最難。上而祖父,下而子孫,俱于是焉保之,其重也何如?上而天文,下而地理,俱于是焉備之,其難也何如?在昔朱、蔡、廖、賴諸儒,類皆負瑰奇絕特之姿。堪輿一道,確有正傳,所以登山,地之富貴貧賤、大小久暫,皆如燭照而數計。今之業堪輿者,心靈目巧,不逮古人萬一,而又渺無真傳,唯襲浮游不根之譚,為一身射利計。舉仁人孝子思覓地以妥前人、垂後嗣者,往往為若輩迷惑顛倒,其貽誤可勝道耶!余守先人遺訓,習舉子業,不及留心堪輿。因痛祖父窀穸未獲吉壤,乃于教授生徒之暇,盡發地理書周覽而切究之,四方術者秘本必手鈔錄,探其原委,方以為有得已。比登山閱地,乃書自書而山自山,且書與山符而衰敗者有之,山與書背而發祥者有之。竊謂朱、蔡、廖、賴之學必不若是。隨讀嚴陵九儀張夫子乙卯所刻四彈子書,見鐵、金、玉三彈子字字珠璣,固與他書迥別,而鉛彈子所闡發,一本尚書、周易諸經,因思地理當有真也。時與及門袁子玉書沉潛反覆,心竊嚮往者久之。庚辰春,正擬負笈相從,而先生適至,以敝庠右齋蔣老師有姻親之好也。袁子玉書敬延館內,余再拜進曰:十數年碩慕之誠,今茲得遇,敢問巒頭理氣運用之說云何?先生曰:理氣非巒頭不確,巒頭非理氣不靈。世之假術偽書,皆泛駕焉,不知形氣合一之旨,惑人而人不悟。因出乙亥所刊砂水要訣、己卯增釋琢玉斧巒頭歌括示余,曰:巒頭理氣運用之法盡此矣。余與王書發而讀之,寢食俱廢者累日,憬然大悟曰:人知龍穴與砂有巒頭,豈知水中亦有巒頭;人知龍穴與水有理氣,豈知砂中亦有理氣。此間確旨,非同時術浮游不根之談,方恨親炙之晚。而縣西三十里,予友趙子方且伯仲,稔知先生昔年在義烏余、李數家葬地,點穴出人意表,隨扦隨發,獲福甚速,心中渴仰已久,聞貴臨,迓而迎去。自春徂夏,登臨間吉凶禍福如睹,因慨至道難遇,遇不得傳,終身若盲已,遂招余同執贄受業焉。嗣是得聞至道,偕我同人覆驗古墓地之有無、大小、久暫,皆瞭如指掌。向之言巒頭,自巒頭;至此言巒頭,便得運用理氣之法。向之言理氣,自理氣;至此言理氣,便得運用巒頭之法。乃知地理自有真也。孟冬,文宗臨郡歲試畢,袁子請曰:砂水要訣,理氣書也,既公世矣;增釋琢玉斧歌括,巒頭書也,獨不宜公世耶?先生曰:爾志如此,宜得吾道也。遂允玉書參訂而付諸梓。我師瑰奇絕特之姿,直逼古人,五經百家言無不熟讀講貫,遇試輒冠軍,堪輿正傳實得于淳安。又承方太夫子,復不憚閱歷仙跡,考證而圖註之。凡所以收山出煞運用之機,顯示篇中,俾千百年不傳之秘旨,恍如暗室一燈,朱、蔡、廖、賴之學庶幾復傳。世之有志者,誠合今刻琢玉斧巒頭歌括與前砂水要訣兩書,沉潛反覆,熟究其理之所以然,知巒頭理氣合一而不離,則乘氣立向,始不致自悞以誤人也。斯則我師與我諸同人之深望也夫。
康熙辛巳仲春望日,門人陳綠謹跋。
鑑水卷終。□邑黃鳳山刻。

Ghi chú: chữ đầu dòng tên thợ khắc ở trang cuối in mờ, để □; câu 予友趙子方且伯仲 bài hiểu là anh em bạn họ Triệu.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa

Thầy Vũ Giới dặn người học: lời bạt này là chìa khoá đọc cả bộ Trác Ngọc Phủ. Sách là phần loan đầu, đi cặp với Sa thuỷ yếu quyết là phần lý khí; câu "lý khí không có loan đầu thì không xác, loan đầu không có lý khí thì không linh" là ý chung của cả hai. Chuyện người viết đọc khắp sách mà ra núi thì sách một đằng núi một đằng cũng là chuyện người học đời nào cũng gặp; cách chữa là theo thầy đi xem đất, xét lại các mộ cổ đã phát, đối chiếu từng điều trong sách với đất thật. Kho Sách Quý dịch trọn sách để người học có đủ phần loan đầu; phần lý khí nên đọc nối các bộ cùng dòng trên kệ.

Sơn thuỷ hợp vẽ
Thẩm Chu và Văn Trưng Minh (đời Minh) cùng vẽ một bức sơn thuỷ. Tranh cổ, phạm vi công cộng. Ảnh: Wen Zhengming, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Tóm lại

Lời bạt của Trần Lục năm 1701 kể chuyện gặp Trương Cửu Nghi, lời thầy dạy loan đầu và lý khí hợp một, chuyện theo thầy xét mộ cổ, và việc Viên Ngọc Thư xin khắc bản. Đến đây trọn bộ Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát: Tầm long ca, Điểm huyệt ca, Bát sa ca, Giám thuỷ ca và lời bạt.

Hết bộ. Xem mục lục: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 琢玉斧巒頭歌括.

Bài trước: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát: Giám thuỷ ca (26) phép nếm nước, lời kết thuỷ pháp.

Nguồn: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (琢玉斧巒頭歌括), Từ Chi Mạc soạn, Trương Cửu Nghi tăng thích, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng khắc năm 1828: lời bạt, bài cuối của sách (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
  • Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Ai viết lời bạt của Trác Ngọc Phủ? – 陳綠

Trần Lục, học trò của Trương Cửu Nghi, viết vào rằm tháng hai năm Tân Tị đời Khang Hy (1701).

Câu then chốt của lời bạt là gì? – 理氣非巒頭不確

Lý khí không có loan đầu thì không xác, loan đầu không có lý khí thì không linh; hình và khí phải hợp một.

Trác Ngọc Phủ đi cặp với sách nào? – 砂水要訣

Với Sa thuỷ yếu quyết, sách lý khí do Trương Cửu Nghi khắc năm 1695; Trác Ngọc Phủ là phần loan đầu.

Vì sao sách được khắc in? – 付諸梓

Viên Ngọc Thư xin công bố sách loan đầu như đã công bố sách lý khí; thầy cho Viên Ngọc Thư tham đính rồi khắc bản.

"Trong nước cũng có loan đầu" nghĩa là gì? – 水中亦有巒頭

Nước cũng phải xét hình thế, chất nước, minh đường, thuỷ khẩu như xét long huyệt; còn sa thì cũng có lý khí sinh vượng sát tiết.

Từ khoá: ["Trác Ngọc Phủ" · "lời bạt" · "Trương Cửu Nghi" · "loan đầu lý khí" · "Sa thuỷ yếu quyết" · "hình khí hợp nhất"]

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…