Ai cũng biết nền nhà cao hơn đường là điều nên có, nhưng rất ít người hiểu vì sao. Theo nguyên lý gốc Vận Khí Đồ Ngũ Vận Lục Khí của Thầy Vũ Giới, đây không phải chuyện tâm lý hay thói quen xây dựng, mà là một tất yếu sống còn của nhà dương trạch: nền nhà là âm chủ, và âm chủ thì phải cao nhất trong cục.
"Cần phân biệt chân lý vận khí với tâm lý – nhu cầu xã hội của chúng ta!"
— Theo bài giảng Thầy Vũ Giới
Thầy Vũ Giới đặt vấn đề bằng một câu hỏi tưởng đơn giản: nền nhà cao hơn đường có phải là phong thuỷ không, hay chỉ là tâm lý – nhu cầu của con người? Nghe qua thì ai cũng trả lời được: nền cao để khỏi ngập, để nước mưa không tràn vào, để nhà trông đường bệ, để người đi đường không nhìn thẳng vào trong. Những lý do ấy đều đúng. Nhưng chúng là lý do của nhu cầu, không phải lý do của khí.
Vì chỉ hiểu theo nhu cầu, nên khi nhu cầu không còn bức thiết, người ta dễ bỏ qua. Thầy chỉ ra một thực tế: có rất nhiều nhà khi nền đường được nâng lên thì không nâng nền nhà theo, vì nhiều lý do – tốn kém, ngại sửa, thấy "vẫn ở được". Có nhà đã thấp hẳn hơn mặt đường mà vẫn để vậy. Theo lý khí, nhìn chung đó là rất xấu.
Thầy viết: "Khi ta hiểu rõ thì việc ta làm sẽ dứt khoát hơn." Bài viết này của Phong Thuỷ Liên Hoa, biên soạn theo bài giảng của Thầy, sẽ giải thích lý khí của vấn đề – từ cặp phu thê chính phối nóc và nền, đến hậu quả loạn khí khi nền mất thế, và cách nhìn đúng khi tính chuyện nâng nền nhà.
Nền nhà cao hơn đường: lý khí hay tâm lý?
Muốn trả lời câu hỏi này, phải tách bạch hai loại lý luận mà người học phong thuỷ rất hay trộn lẫn.
Lý luận theo nhu cầu
Là lý luận xuất phát từ con người: cần khô ráo, cần an toàn, cần thẩm mỹ, cần riêng tư. Lý luận này thay đổi theo xã hội, theo vùng miền, theo thời đại. Ở nơi không bao giờ ngập, nhu cầu nâng nền gần như không có. Ở thời mà đường chỉ là lối mòn, chuyện nền cao hay thấp cũng chẳng ai bàn.
Lý luận theo lý khí
Là lý luận xuất phát từ vận động của khí – không phụ thuộc vào con người cần gì. Khí vận hành theo quy luật của nó, như ngày và đêm, sáng và tối. Phong thuỷ, theo Thầy Vũ Giới, chỉ đơn giản là lý khí mà thôi.
Nếu nền cao hơn đường chỉ là chuyện nhu cầu, thì ở nơi không ngập, ta có thể làm nền thấp hơn đường mà không sao. Nhưng nếu nó là chuyện lý khí, thì dù có ngập hay không, nền thấp hơn đường vẫn là lỗi. Và Thầy khẳng định: đây là chuyện lý khí.
| Góc nhìn | Lý do nền phải cao | Khi nào có thể bỏ qua? |
|---|---|---|
| Nhu cầu – tâm lý | Chống ngập, khô ráo, đẹp, riêng tư | Khi không ngập, không cần riêng tư |
| Lý khí – vận khí đồ | Nền là âm chủ, phải cao nhất để phối với nóc | Không bao giờ: đây là tất yếu của nhà dương trạch |
Nóc nhà và nền nhà: bộ phu thê chính phối của ngôi nhà
Đây là mấu chốt của toàn bộ bài giảng. Thầy Vũ Giới viết: mấu chốt nằm ở vận hành khí bản chất của bộ phu thê chính phối khí "nóc nhà và nền nhà".
"Nóc nhà là dương chủ, nền nhà là âm chủ."
Trong học thuật Liên Hoa, phu thê chính phối là nguyên lý: một cặp âm – dương phải đúng bộ thì mới giao hợp sinh khí. Như vợ chồng phải đúng người thì gia đạo mới yên. Trong ngôi nhà, cặp phu thê gốc nhất chính là nóc và nền – trên thông với trời, dưới tiếp với đất. Đó cũng là nghĩa của thông thiên thấu địa.
Vì sao âm chủ phải cao nhất?
Thầy giảng theo nguyên lý vận khí "âm nhô cao": cái cao nhất trong một hệ đồng đẳng chính là âm chủ. Vậy nếu nền nhà là âm chủ của căn nhà, thì nền nhà phải cao nhất trong khu vực cục địa mà nó chiếm.
Thầy viết: "Vậy nền nhà phải cao nhất trong khu vực của cục địa chiếm chứ? Cao nhất mới là âm chủ." Thầy cũng lưu ý: ở đây không so sánh với huyền vũ của cục – tức không phải đem nền nhà so với núi, với khối tựa phía sau – mà so trong hệ đồng đẳng phối khí: nền nhà với sân, với lề, với đường trước nhà.
Nghe "âm nhô cao" nhiều người sẽ thấy lạ, vì quen nghĩ dương là cao, âm là thấp. Đây chính là chỗ Thầy Vũ Giới nhắc người học phải đi từ nguyên lý gốc, phải hỏi "tại sao", chứ không suy theo cảm giác thông thường hay theo thói quen dân gian. Trong khuôn khổ bài này, chỉ cần nắm chắc quy tắc vận khí mà Thầy đã nêu: trong một hệ đồng đẳng phối khí, cái cao nhất là âm chủ. Phần giải nghĩa sâu hơn thuộc về vận khí đồ Hà Đồ Ngũ Vận Lục Khí, được giảng kỹ trong các lớp nguyên lý gốc.
Khi nóc phối đúng với nền
Khi nóc nhà phối khí với nền nhà, nghĩa là hệ dương chủ của căn nhà phối với âm chủ của căn nhà. Cặp phu thê ở đúng chỗ, khí trong nhà vận hành thuận: dương từ trên giáng xuống, âm từ dưới thăng lên, giao nhau trong lòng nhà. Đó là trạng thái mà ngôi nhà "sống".
Nền nhà thấp hơn đường: chuỗi loạn khí phá cục
Bây giờ hãy xem điều gì xảy ra khi nền nhà thấp hơn đường. Thầy Vũ Giới phân tích theo từng bước, có thể tóm lại như sau:
- Khí nạp vào cục gây loạn. Nền thấp hơn đường thì khí từ đường đổ vào nhà theo thế dốc xuống, không còn được đón theo thế thuận.
- Nền nhà mất thế âm chủ. Đường – hay phần đất phía trước – lúc này cao hơn nền, nên nó mới là "cao nhất" trong hệ đồng đẳng.
- Nóc không còn phối với nền. Theo nguyên lý, dương chủ sẽ đi tìm âm chủ. Nền đã không còn là âm chủ, thì nóc sẽ phối khí với hệ âm cao hơn trong cục – tức các biên địa thổ cao hơn nền nhà.
- Loạn khí phá cục. Thầy viết: khi nóc nhà không phối khí với nền nhà mà phối khí với các biên địa thổ cao hơn nền nhà, đó là một vận động loạn khí phá cục.
- Phá thiên tâm thập đạo. Hậu quả lớn nhất là phá hệ thiên tâm thập đạo – trục khí trung tâm của nhà – và sau đó là loạn khí toàn cục.
Có thể hình dung bằng một ví dụ đời thường: một gia đình mà người chồng không còn nhìn về người vợ trong nhà, mà đi tìm chỗ khác bên ngoài. Cặp phu thê vẫn ở chung một mái, nhưng không còn chính phối. Nhà ấy có yên được không?
Thiên tâm thập đạo bị phá nghĩa là gì?
Thiên tâm thập đạo là trục khí trung tâm, phóng chiếu từ lập cực điểm của nhà để lập sơn hướng. Nó là "xương sống" của lý khí ngôi nhà. Khi nóc phối với một khối âm bên ngoài, trục ấy bị kéo lệch ra khỏi tâm nhà. Lúc đó, mọi tính toán về hướng, về phương vị, về cách bố trí bên trong đều mất chỗ dựa. Đó là lý do Thầy nói hậu quả lớn nhất là phá thiên tâm thập đạo, rồi kéo theo loạn khí toàn cục.
Quy kết lý khí và ứng dụng khi nâng nền nhà
Từ toàn bộ phân tích trên, Thầy Vũ Giới đưa ra quy kết:
"Nền nhà bắt buộc phải cao hơn phía trước của nó. Cụ thể nền nhà phải cao hơn sân, cao hơn lề đường, và cao hơn đường dẫn khí vào nhà."
Ba mốc cần so sánh
- Sân: nền nhà phải cao hơn sân trước. Sân là minh đường, là nơi khí tụ trước khi vào nhà; nếu sân cao hơn nền, khí từ sân đổ dồn vào trong.
- Lề đường: nền nhà phải cao hơn vỉa hè, lề đường trước nhà.
- Đường dẫn khí vào nhà: tức con đường, lối đi mà khí theo đó tiến vào cửa. Nền phải cao hơn nó.
Lưu ý chữ "phía trước". Quy kết của Thầy nói rõ nền phải cao hơn phía trước của nó – không đòi hỏi nền phải cao hơn khối tựa phía sau. Đó là cách hiểu đúng của câu "không so sánh với huyền vũ cục".
Khi đường trước nhà được nâng lên
Đây là tình huống phổ biến nhất ở các đô thị: nhà xây đã lâu, đường được nâng cốt nhiều lần, đến một lúc nền nhà thấp hơn mặt đường. Theo lý khí, việc nâng nền nhà khi đó không phải chuyện "có thì tốt", mà là việc nên làm dứt khoát.
Một vài điều gia chủ nên cân nhắc khi tính chuyện nâng nền nhà:
- Nâng nền phải đi cùng với xem lại toàn bộ hình nhà: chiều cao tầng, cửa, cầu thang, bếp, vệ sinh đều bị ảnh hưởng. Đây là dịp để chỉnh lại bố cục chứ không chỉ đổ thêm một lớp nền.
- Giữ được trục trung chính của nhà: đừng nhân dịp nâng nền mà xoay cửa, nắn hướng theo tuổi. Không xoay hướng, nắn cửa để "hợp hướng".
- Xem cả sân và lối vào: nền cao hơn đường nhưng sân lại bị đổ cao hơn nền thì vẫn lỗi. Phải giữ được thứ tự cao dần từ ngoài vào trong.
- Nhờ người có chuyên môn kết cấu: nâng nền là việc kỹ thuật xây dựng, cần kiến trúc sư hoặc kỹ sư tính toán an toàn. Chi phí nên ước tính theo công cụ Dự toán Liên Hoa (/du-toan) trước khi quyết định.
Nhà mới xây: tính từ đầu
Với nhà xây mới, nên tính cốt nền ngay từ bước thiết kế, có dự phòng cho việc đường được nâng trong tương lai. Đây là một trong những lỗi kiến trúc phong thuỷ hay gặp khi tự xây nhà dân dụng: chỉ nhìn mặt đường hôm nay mà không nghĩ đến mặt đường mười năm sau.
Sai lầm thường gặp
- Cho rằng nhà không bị ngập thì nền thấp hơn đường cũng không sao.
- Đặt vật phẩm "trấn" để bù cho nền thấp, mà không sửa nền. Pháp khí chỉ là phần bổ cứu sau khi hình đã đúng.
- Nâng nền trong nhà nhưng để sân, lối vào cao hơn nền.
- So nền nhà với khối phía sau, rồi tưởng phải nâng nền cao hơn cả núi, cả nhà sau lưng.
Tóm lại: nền nhà là âm chủ, nóc nhà là dương chủ. Âm chủ phải cao nhất trong hệ đồng đẳng – cao hơn sân, hơn lề, hơn đường dẫn khí. Nền thấp hơn đường thì nóc đi phối với nơi khác, thiên tâm thập đạo bị phá, khí toàn cục loạn. Hiểu rồi thì làm cho dứt khoát.
— Vũ Giới —
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- Vẽ mặt bằng 2D–3D, thư viện 550 mẫu nhà – dựng mặt cắt nhà, sân, lề, đường để thấy rõ cao độ.
- Dự toán Liên Hoa – ước tính chi phí nâng nền, cải tạo trước khi quyết định.
- Lập Cục Pháp – hiểu trục thiên tâm thập đạo và cách định tâm nhà.
Bài liên quan
- Cân bằng âm dương trong nhà ở theo Phong Thuỷ Liên Hoa
- Lỗi kiến trúc phong thuỷ khi tự xây nhà ở dân dụng
- Nguyên tắc kiến trúc phong thuỷ
- Xây dựng nhà theo phong thuỷ
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới
Phu thê chính phối, thông thiên thấu địa, thiên tâm thập đạo là những nội dung nền của Hình Pháp Liên Hoa và 24 định luật âm dương. Muốn tự đọc được lý khí của căn nhà mình, hãy bắt đầu từ khoá Hình Pháp – Bát Trạch.
Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp
Vì sao nền nhà phải cao hơn đường?
Vì nền nhà là âm chủ, phối với nóc nhà là dương chủ. Theo nguyên lý "âm nhô cao", âm chủ phải cao nhất trong hệ đồng đẳng thì cặp phu thê nóc – nền mới chính phối.
Nền nhà thấp hơn đường thì sao?
Nền mất thế âm chủ, nóc nhà đi phối khí với khối đất cao hơn bên ngoài, gây loạn khí phá cục, phá thiên tâm thập đạo.
Nhà không bị ngập thì có cần nâng nền không?
Theo lý khí thì vẫn cần. Chống ngập là lý do nhu cầu; còn lý do vận khí không phụ thuộc chuyện ngập hay không.
Nền phải cao hơn những gì?
Cao hơn phía trước của nó: sân, lề đường và đường dẫn khí vào nhà. Không cần so với khối tựa phía sau.
Đặt vật phẩm có thay được việc nâng nền không?
Không. Đây là lỗi hình, phải sửa hình. Vật phẩm chỉ là phần bổ cứu sau khi hình đã đúng.
Mã bài FBVG-074 · Bài viết phát triển từ bài giảng của Thầy Vũ Giới đăng trên trang Facebook Phong Thủy Sư Vũ Giới.
