Chân huyệt, giả huyệt, hoa huyệt: phân biệt trong phong thủy

Chân huyệt, giả huyệt, hoa huyệt là ba khái niệm mà người học phong thủy âm trạch phải phân biệt cho bằng được trước khi dám chấm một ngôi mộ. Người xưa có câu: "Chân huyệt hữu án hữu triều, giả huyệt vô án vô triều." Huyệt thật thì có núi án che trước, có núi triều chầu về. Huyệt giả thì không có, hoặc có mà không ứng với mình.

Một vùng đồi có thể có năm, bảy chỗ trông giống huyệt. Gò tròn, đất bằng, phía trước thoáng. Người mới học nhìn chỗ nào cũng thấy đẹp. Nhưng chỉ có một chỗ khí thật sự dừng lại. Bài này giải cách phân biệt theo Hình Pháp, để các bạn đang học phong thủy có một cái thước đo rõ ràng.

"Tầm long là tìm mỏ vàng có sẵn, lập cục là luyện bùn thành vàng." Tìm huyệt là việc của người tầm long – phải thấy được mỏ vàng thật giữa nhiều đống đất giống nhau.

Huyệt là gì? Vì sao một vùng đất lại có huyệt thật, huyệt giả

Huyệt là chỗ khí của long mạch dừng lại và kết tụ. Long mạch giống dòng sông khí chảy trong lòng núi. Sông chảy mãi thì không có chỗ múc nước. Phải đến chỗ uốn, chỗ đọng, nước mới lắng lại. Huyệt cũng vậy: là chỗ khí chảy đến, gặp điều kiện thì dừng.

Vì sao có huyệt giả? Vì điều kiện để khí dừng không chỉ là hình dáng một cái gò. Phải có long đến, có sa ôm, có thuỷ giới, có án che. Thiếu những điều đó, một cái gò tròn trịa vẫn chỉ là gò đất. Người xưa phân ra ba loại:

• Chân huyệt: khí thật sự kết tụ. Có long, có sa, có thuỷ, có án triều ứng với nhau.
• Giả huyệt: hình giống huyệt nhưng không có khí. Thường thiếu án, thiếu triều, hoặc long không đến.
• Hoa huyệt: đẹp, nổi bật, thường nằm ở chỗ dễ thấy, nhưng là khí dư toả ra, không phải khí chính kết. Đây là loại dễ làm người học lầm nhất.

Hiểu vậy là đủ để thấy: tìm huyệt không phải tìm chỗ đẹp nhất, mà tìm chỗ khí dừng thật.

Dấu hiệu thứ nhất: có án, có triều

Án sơn là ngọn núi thấp, gần, nằm ngay trước huyệt, như cái bàn đặt trước mặt người ngồi. Triều sơn là núi cao hơn, xa hơn, quay mặt về phía huyệt như người đến chầu. Tôi đã giảng chi tiết trong bài án sơn và triều sơn.

Vì sao án triều quan trọng? Vì khí sau khi đến huyệt cần được giữ lại phía trước. Không có án, khí đến rồi đi thẳng, không dừng. Không có triều, cục không có "khách", huyệt đứng một mình, thế yếu. Án là thứ giữ khí, triều là thứ làm cho cục có chủ có khách.

Cách kiểm tra ở thực địa: đứng tại chỗ nghi là huyệt, nhìn thẳng ra trước. Có núi thấp vừa tầm ngực, cách không quá xa không? Xa hơn có núi cao quay mặt vào không? Nếu đứng ở chỗ khác mà án triều lại "ứng" rõ hơn, thì chỗ đang đứng có thể chỉ là giả huyệt.

Chỗ hiểu sai hay gặp: nhiều người thấy phía trước có núi là cho là có án. Nhưng núi chĩa mũi nhọn vào, núi quay lưng, núi cao áp sát – đều không phải án tốt. Án phải có tình: tròn, vuông, ngay ngắn, cao vừa phải, quay mặt về huyệt.

Dấu hiệu thứ hai: long có đến, mạch có dừng

Huyệt thật thì phải có long mạch đến. Đứng ở huyệt quay lưng nhìn ngược lên, phải thấy được đường mạch từ núi cao chạy xuống, có thắt có mở, có lên có xuống. Mạch đến mà không thấy, hoặc mạch đi ngang qua chứ không đổ vào, thì chỗ đó khó là huyệt thật.

Ba câu hỏi để kiểm mạch:

1. Mạch từ đâu đến? Lần ngược lên, có thấy tổ sơn, thiếu tổ, phụ mẫu sơn không?
2. Mạch có thắt lại trước huyệt không? Chỗ thắt (thúc yết) là dấu hiệu khí được gom lại trước khi kết.
3. Mạch có dừng không? Phía trước huyệt mạch phải hết, gặp thuỷ hoặc minh đường. Mạch chạy tiếp qua thì khí cũng đi tiếp.

Giả huyệt hay nằm ở giữa đường mạch đang đi: đất bằng, có vẻ đẹp, nhưng mạch còn chạy tiếp xuống dưới. Người mới học thấy chỗ bằng là chấm, không nhìn tiếp xem mạch còn đi đâu. Ra thực địa, tôi luôn dặn học trò: thấy chỗ đẹp đừng đứng lại vội, đi hết đường mạch đã.

Dấu hiệu thứ ba: sa ôm, thuỷ giới

Huyệt thật có Long Hổ hai bên ôm lại, có nước phân ra hai bên rồi hợp lại phía trước. Người xưa gọi là "thuỷ giới" – nước làm ranh giới cho khí. Khí đi theo mạch, gặp nước thì dừng. Nước phân ra ở trên huyệt, hợp lại ở dưới huyệt, thì khí bị khoá ở giữa.

Giả huyệt thì thường thiếu một bên sa, hoặc sa có mà quay lưng. Nước thì chảy thẳng, không phân không hợp. Có khi trước giả huyệt là một dòng nước chảy xiên qua, cắt ngang – khí bị cắt chứ không bị giữ.

Yếu tố	Chân huyệt	Giả huyệt	Hoa huyệt
Án – triều	Có, ứng với huyệt	Không có hoặc không ứng	Có nhưng ứng với chỗ khác
Long mạch	Đến, thắt, dừng	Không đến hoặc đi qua	Là nhánh phụ toả ra
Sa hai bên	Ôm vào	Thiếu hoặc quay lưng	Ôm một phía
Thuỷ	Phân trên, hợp dưới	Chảy thẳng hoặc cắt	Có nước nhưng không giới
Cảm giác tại chỗ	Yên, ấm, kín gió	Trống, gió lùa	Đẹp, thoáng, dễ thấy

Hoa huyệt – cái đẹp đánh lừa người học

Hoa huyệt là loại khó nhất. Nó không phải đất xấu. Nó đẹp, thậm chí đẹp hơn chân huyệt. Nhưng nó là chỗ khí dư toả ra từ một cục lớn, giống như bông hoa nở trên cành – đẹp mà không phải gốc.

Hoa huyệt thường có đặc điểm: nằm ở vị trí nổi, dễ thấy, nhìn từ xa đã thấy đẹp. Có thể nằm trên một gò giữa hồ, một mỏm đồi nhô ra. Đứng ở đó thì thoáng, đẹp, nhưng ngồi lâu thì thấy trống trải, gió bốn bề. Chân huyệt thì ngược lại: thường kín đáo, nằm sâu trong cục, nhìn từ xa không nổi bật, phải vào tận nơi mới thấy.

Thầy Vũ Giới giảng: "Đại nghi đại ngộ, tiểu nghi tiểu ngộ, bất nghi bất ngộ." Thấy đẹp mà không nghi thì không bao giờ ngộ được chỗ thật.

Đây là lý do người xưa nói "chân huyệt thường tàng" – huyệt thật thường giấu mình. Đất quý không phô ra. Ai chỉ đi tìm chỗ đẹp thì dễ dừng ở hoa huyệt.

Vì sao không nên chấm huyệt qua ảnh

Ngày nay nhiều người đưa ảnh chụp từ máy bay không người lái, ảnh vệ tinh lên mạng rồi hỏi: huyệt ở đâu? Ảnh giúp nhìn đại cục rất tốt. Nhưng ảnh không cho thấy được ba điều quan trọng:

• Độ cao thật: ảnh từ trên cao làm phẳng mọi thứ. Án cao hay thấp, sa ôm hay áp, rất khó đoán.
• Gió: chỗ nào kín gió, chỗ nào lùa – chỉ đứng tại chỗ mới biết.
• Chất đất: huyệt thật thường có đất tốt, mịn, khô ráo. Ảnh không cho biết đất dưới chân.

Vì vậy, một sơ đồ khoanh "chân huyệt, giả huyệt" trên ảnh chỉ nên xem là bài tập nhìn hình, không phải kết luận. Muốn chấm huyệt thật thì phải đi thực địa, đo đạc, cảm nhận. Đó là nhãn pháp và thủ pháp, phải dạy trực tiếp.

Ba sai lầm thường gặp khi tìm huyệt

Qua nhiều năm dẫn học trò đi thực địa, tôi thấy người mới học hay mắc ba lỗi lặp đi lặp lại.

1. Chấm theo cảnh đẹp: thấy chỗ nhìn ra hồ, ra thung lũng đẹp là chấm. Cảnh đẹp là cái mắt người thích, chưa chắc là chỗ khí dừng. Huyệt thật nhiều khi nằm thấp hơn, kín hơn, nhìn ra chẳng thấy gì nổi bật.
2. Chỉ nhìn một phía: thấy án trước mặt đẹp mà quên nhìn ra sau xem có tựa không, quên nhìn hai bên xem sa có ôm không. Huyệt là tổng hợp bốn phía, thiếu một phía là lệch cục.
3. Tin la bàn hơn tin hình: đo được hướng đẹp, sao đẹp, liền cho là đất tốt. Hình pháp bất chân – lý khí vô dụng. Hình chưa đúng thì hướng đẹp mấy cũng chỉ là con số trên giấy.

Muốn tránh ba lỗi này, chỉ có một cách: đi nhiều, nhìn nhiều, có thầy chỉ chỗ sai ngay tại thực địa. Đọc sách giúp hiểu lý, nhưng mắt phải luyện bằng đất thật.

Bài học cho nhà ở: tâm thật và tâm biểu kiến

Các bạn ở nhà phố có thể nghĩ chuyện chân huyệt giả huyệt chỉ dành cho người làm mộ. Không phải. Nguyên lý ấy dùng được ngay trong nhà. Trong Liên Hoa, chúng tôi gọi là "tâm biểu kiến" và "tâm thực".

Tâm biểu kiến là tâm nhìn bằng mắt: giữa nhà, giữa phòng khách, chỗ đặt bộ bàn ghế. Tâm thực là chỗ khí thật sự tụ – phụ thuộc vào cửa, lối đi, ánh sáng, chỗ dựa. Nhiều nhà đặt bàn thờ, đặt giường ở "giữa" theo thước, nhưng đó lại là đường gió đi qua, là giả huyệt của căn nhà. Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, định tâm phải dựa vào hình và đường khí, không phải chỉ đo thước.

Ba câu hỏi tự kiểm cho nhà ở:

1. Chỗ bạn ngồi nhiều nhất có lưng tựa chắc không (Huyền Vũ)?
2. Phía trước chỗ ngồi có khoảng mở vừa phải rồi có vật chắn nhẹ không (minh đường và án)?
3. Có luồng gió, lối đi nào cắt ngang ngay trước mặt không (thuỷ cắt)?

Nếu chưa chắc, nên nhờ một thầy phong thủy có học bài bản xem tận nơi. Định tâm sai thì mọi phép lý khí sau đó đều lệch.

Tóm lại: chân huyệt có án có triều, có long đến mạch dừng, có sa ôm thuỷ giới. Giả huyệt thiếu những điều ấy. Hoa huyệt đẹp mà không phải gốc. Thấy đẹp phải nghi, nghi rồi phải kiểm, kiểm bằng mắt và bằng chân ở thực địa.

— Vũ Kim —

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

• La kinh Liên Hoa – đo hướng huyệt, hướng nhà sau khi đã định hình.
• Lập Cục Pháp – định tâm thực cho căn nhà (miễn phí).
• Thước Lỗ Ban Liên Hoa – cung 38,8 cm dùng cho âm phần, mộ, bàn thờ.

Bài liên quan

• Bốn câu khẩu quyết tìm huyệt tốt trong phong thủy
• Cách tìm huyệt trong phong thủy: vì sao khó và nên nhìn từ đâu
• Mộ trên sườn núi: cách xem đất đặt mộ theo phong thủy
• Định tâm thế đất: vị trí quan trọng nhất trong phong thủy ở đâu?

Câu hỏi thường gặp

Chân huyệt và giả huyệt khác nhau ở điểm nào dễ nhận nhất?

Dễ nhận nhất là án và triều. Chân huyệt có núi án thấp gần và núi triều xa cao cùng ứng về; giả huyệt thiếu, hoặc có mà không quay về mình.

Hoa huyệt có phải đất xấu không?

Không hẳn. Hoa huyệt là chỗ khí dư toả ra, đẹp và thoáng nhưng không phải nơi khí chính kết. Dùng làm cảnh quan được, đặt mộ hay nhà chính thì không bằng chân huyệt.

Có thể xác định huyệt qua ảnh vệ tinh không?

Ảnh giúp đọc đại cục, nhưng không cho biết độ cao thật, gió và chất đất. Kết luận huyệt phải ở thực địa.

Nguyên lý chân huyệt có dùng cho nhà ở được không?

Được. Đó là phân biệt tâm thực với tâm biểu kiến: chỗ khí thật sự tụ trong nhà chưa chắc là chính giữa theo thước.

Thước Lỗ Ban nào dùng cho mộ phần?

Với âm phần, mộ và bàn thờ, dùng cung tốt 38,8 cm theo thước Lỗ Ban Liên Hoa.