Xem đất đặt mộ trên núi là việc mà nhiều gia đình ở vùng đồi núi phải đối mặt, và cũng là chủ đề hay được đem ra hỏi nhất trong các nhóm học phong thuỷ. Một tấm ảnh điển hình: sườn núi xanh rì cỏ và cây bụi, trời trong mây trắng, giữa sườn là một ngôi mộ xây tròn đơn sơ, phía sau là các đỉnh núi nối nhau, xa xa có một ngọn núi đá nhô lên. Kèm theo câu hỏi: "Xin các cao thủ chỉ giáo, đất này thế nào?"
Bài này không chấm điểm ngôi mộ trong ảnh. Bài này đưa ra cách nhìn có thứ tự để người học, và cả gia chủ, biết nên hỏi gì khi đứng trước một ngôi mộ trên sườn núi.
Âm trạch khác dương trạch ở đâu?
Phong thuỷ chia hai mảng: dương trạch là nhà cho người sống, âm trạch là mộ phần cho người đã khuất. Nguyên lý gốc giống nhau – đều là đọc hình, đọc khí – nhưng yêu cầu có khác.
- Dương trạch cần khí sinh động, thoáng, có ánh sáng, có lối đi lại, có nơi sinh hoạt.
- Âm trạch cần khí tĩnh, kín, yên, ít bị xáo động, đất khô ráo, bền vững lâu dài.
Một nơi rất tốt để dựng nhà – thoáng, gió mát, nhìn rộng – có thể lại quá động cho một ngôi mộ. Ngược lại, một chỗ kín đáo, tĩnh lặng thích hợp cho mộ có thể quá âm u cho nhà ở. Hiểu sự khác nhau này để không lấy tiêu chuẩn của bên này áp cho bên kia.
Thầy Vũ Giới giảng: "Phong thuỷ chính là y học dành cho đất đai." Âm trạch cũng là chăm sóc đất – chăm sóc nơi gửi gắm của người đi trước.
Bước một: mộ nằm trên loại địa hình nào?
Trước hết phải biết ngôi mộ nằm ở đâu trên ngọn núi. Cùng một sườn núi, vị trí khác thì khí khác:
- Trên đỉnh – gió bốn bề, khí tán. Cổ nhân hiếm khi đặt mộ trên đỉnh trơ trọi.
- Trên sống núi đang đi – mạch còn chạy, khí chưa dừng. Đặt mộ ở đây như đặt giữa dòng chảy.
- Giữa sườn dốc – đất trượt, nước mưa chảy qua, khí trượt theo. Cần xem có chỗ bằng nhỏ nào không.
- Chỗ sườn núi hạ xuống, mở ra – nơi núi thoai thoải, có khoảng bằng, hai bên có gò ôm. Đây là chỗ đáng xem.
- Dưới chân núi sát khe nước – ẩm thấp, nước ngầm cao, mộ dễ bị thấm.
Ngôi mộ trong ảnh nằm giữa sườn, phía sau còn núi cao hơn, hai bên là sườn cỏ. Câu hỏi đầu tiên là: chỗ đó có phải nơi sườn núi hạ xuống và mở ra, hay chỉ là một điểm giữa dốc?
Thầy Vũ Giới giảng: "Không có Hình thì Khí không tụ. Không có Cục tốt thì hướng tốt cũng chẳng để làm gì."
Bước hai: xét bốn chữ Long – Huyệt – Sa – Thuỷ
Sau khi biết vị trí, xét bốn yếu tố kinh điển:
- Long. Phía sau ngôi mộ, mạch có nối lên núi cao không? Có sống đất đi xuống tới chỗ mộ không, hay bị khe cắt ngang?
- Huyệt. Chỗ đặt mộ có dáng gì – lõm (Oa), hai càng (Kiềm), nhô (Nhũ), gò (Đột)? Hay chỉ là một chỗ dốc bình thường?
- Sa. Hai bên có gò, có nhánh núi ôm vào không? Phía trước có án sơn – một gò thấp làm bàn án – không?
- Thuỷ. Nước mưa từ hai bên chảy xuống có hợp lại phía trước mộ không? Phía trước có khe, có ruộng, có suối giới hạn khí không?
Thiếu long thì không có nguồn khí. Thiếu huyệt thì không có chỗ khí dừng. Thiếu sa thì khí bị gió thổi tán. Thiếu thuỷ thì khí không có giới hạn để dừng.
Bước ba: những điều riêng của âm trạch
Ngoài bốn chữ chung, âm trạch có mấy điều riêng phải xét kỹ:
Đất phải khô, chắc
Mộ cần đất khô ráo, không ngập úng, không có mạch nước ngầm sát mặt. Đất sét chắc, đất đỏ mịn là tốt; đất cát rời, đất bùn, đất nhiều đá vụn là kém. Đây là điều rất thực tế: mộ bị thấm nước thì hư hỏng nhanh.
Không bị sạt lở
Sườn núi dốc, đất mỏng, cây bị chặt hết thì mùa mưa dễ sạt. Mộ đặt ở chỗ có nguy cơ sạt thì không thể yên.
Tránh hình sát
Phía trước mộ có vách đá nhọn chĩa vào, khe núi đâm thẳng tới, đường đi cắt ngang sát mộ – đều là hình sát, khí xung.
Có lối đi thăm viếng
Mộ là nơi con cháu thăm viếng, chăm sóc. Nơi quá hiểm trở, không ai đến được thì mộ dễ bị bỏ hoang. Mộ được chăm sóc là mộ có "nhân khí" của con cháu.
Kích thước theo thước Lỗ Ban
Khi xây mộ, các kích thước nên chọn theo cung tốt của thước Lỗ Ban 38,8 cm dành cho âm phần. Đây là phần làm sau khi đã chọn đúng đất.
Âm dương trong âm trạch
Âm trạch không có nghĩa là chỉ toàn âm. Nhất âm nhất dương chi vị đạo – không thấu luật âm dương thì đừng hành phong thuỷ.
Ngôi mộ là âm: tĩnh, nằm, thu vào. Nhưng nơi đặt mộ cần có dương để sinh: có mạch động đi tới, có ánh sáng ban ngày, có cây cỏ sống. Một chỗ quá âm – khe sâu tối tăm, ẩm ướt quanh năm, không thấy mặt trời – thì khí trì trệ, không sinh. Một chỗ quá dương – đỉnh trơ, nắng gắt, gió quất – thì khí không yên.
Chỗ tốt cho âm trạch là nơi âm dương hoà: lưng tựa núi (dương), mặt nhìn minh đường thấp (âm); có nắng sớm mà không nắng gắt cả ngày; có gió nhẹ mà không gió lùa. Người xưa gọi là nơi "tàng phong tụ khí" – giấu được gió, gom được khí.
Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, khí "chạy như nước – xoắn như gió". Âm trạch là nơi khí đó được giữ lại yên ổn, không chạy, không xoắn mạnh.
Khi gia đình đã có mộ sẵn trên núi
Phần đông gia đình không chọn đất mới, mà đã có mộ ông bà từ lâu trên một sườn núi. Câu hỏi thường gặp là: mộ cũ đặt chưa đúng có nên dời không?
Đây là việc hệ trọng, không nên quyết vội. Mấy điều nên cân nhắc:
- Trước hết xem mộ có bị hư hại vật lý không – thấm nước, sạt lở, cây rễ xâm lấn. Nếu có, ưu tiên là gia cố, thoát nước, bảo vệ mộ.
- Xem hình sát mới phát sinh – đường mới mở cắt ngang, mỏ đá mới khai thác, công trình mới chĩa vào. Có khi chỉ cần trồng cây che, đắp gò chắn là đủ.
- Dời mộ là phương án sau cùng, chỉ khi đất thật sự không giữ được và đã có chỗ mới được xem kỹ.
Lý pháp thì chia sẻ, còn cách xử lý cụ thể cho từng ngôi mộ là thủ pháp, phải có người xem tại chỗ. Không nên tự ý đào đắp theo lời khuyên chung chung trên mạng.
Nhìn núi đá phía xa: sa hay sát?
Trong nhiều cảnh mộ trên núi, phía xa có một ngọn núi đá nhô lên. Người xem thường hỏi: núi đá đó tốt hay xấu cho ngôi mộ?
Câu trả lời tuỳ vào hình và vị trí:
- Núi đá tròn, ngay ngắn, ở xa, nằm phía trước làm triều – có thể là sa đẹp.
- Núi đá nhọn, sắc, chĩa thẳng về phía mộ, ở gần – là hình sát.
- Núi đá nằm phía sau, cao vượt hẳn, làm chỗ dựa – có thể là tổ hoặc phụ mẫu sơn, tuỳ có nối mạch không.
- Núi đá lộ ở bên sườn, lở loét – là sa xấu, khí thô.
Hình nào khí đó. Cùng là núi đá, đứng ở vị trí khác, quay mặt khác, thì ý nghĩa khác hoàn toàn.
Những lỗi hay gặp khi đặt mộ trên núi
Chọn chỗ có tầm nhìn đẹp
Con cháu hay muốn đặt mộ chỗ "nhìn ra xa, thoáng đãng" để người đã khuất "ngắm cảnh". Nhưng chỗ nhìn xa thường là chỗ cao, lộ gió. Âm trạch cần tĩnh, kín hơn là thoáng.
Đặt theo hướng mà không xét cục
Nhiều nơi chỉ xem hướng theo tuổi người mất rồi đặt mộ, không xét đất có kết không. Định cục là dựa vào hình, còn lý khí thì dựa vào số. Hướng đẹp trên đất không kết thì cũng không có gì để nạp.
San ủi, đào đắp quá tay
Muốn có chỗ bằng để xây mộ to, người ta san phẳng cả một đoạn sườn, cắt mạch phía sau. Hình bị phá thì khí cũng mất.
Bỏ mặc sau khi xây
Mộ xây xong không chăm, cỏ mọc um, nước xói lở. Thầy Vũ Giới giảng: "Thuật phong thuỷ là tạo ra một căn nhà có sự sống." Âm trạch cũng cần sự chăm nom.
Vì sao không nên kết luận qua ảnh?
Ảnh một ngôi mộ trên sườn núi cho thấy khá nhiều: vị trí tương đối, núi phía sau, cảnh phía trước. Nhưng ảnh không cho biết:
- Mạch phía sau có nối liền hay bị khe cắt.
- Nước mưa chảy về đâu, có đọng quanh mộ không.
- Đất dưới mộ khô hay ẩm, chắc hay rời.
- Gió thổi từ hướng nào, mạnh hay nhẹ.
- Hướng mộ thật sự là hướng nào.
Âm trạch liên quan đến cả một dòng họ, ảnh hưởng lâu dài. Kết luận qua một tấm ảnh là thiếu trách nhiệm. Người có đạo đức nghề sẽ nói rõ những gì ảnh cho thấy, những gì còn thiếu, và đề nghị xem tại chỗ. Việc đời trả bằng thể xác, việc nghề này trả bằng linh hồn.
Tóm lại
Xem một ngôi mộ trên sườn núi, hãy đi theo ba bước: biết mộ nằm ở đâu trên núi; xét đủ Long – Huyệt – Sa – Thuỷ; rồi xét những điều riêng của âm trạch – đất khô chắc, không sạt lở, tránh hình sát, có lối thăm viếng, kích thước theo thước Lỗ Ban 38,8 cm. Âm trạch cần tĩnh, kín, bền hơn là thoáng, đẹp. Và đừng kết luận qua ảnh khi chưa đứng tại chỗ.
Âm trạch là chữ hiếu được đặt vào đất. Chọn đất cẩn thận, xây mộ đúng phép, chăm nom đều đặn – đó là cách con cháu giữ mối liên hệ với người đi trước, và cũng là cách giữ cho khí của dòng họ được yên.
Đại đạo chí giản. Hiểu vậy là đủ!
— Vũ Kim —
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- Lập Cục Pháp: định tâm, xem cục đất trước khi bàn đến hướng mộ.
- Thước Lỗ Ban Liên Hoa: chọn kích thước mộ theo cung tốt âm phần 38,8 cm.
- La kinh Liên Hoa: đo hướng mộ sau khi đã định đúng cục.
Bài liên quan
- Mộ vô danh, mộ vô chủ trong âm phần
- Cách tìm huyệt trong phong thủy
- Đất có kết hay không? Long chân, long giả
- Long – Huyệt – Sa – Thủy
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới
Muốn tự xem được đất âm trạch một cách có trách nhiệm, hãy học Hình Pháp từ gốc. Xem các khoá học phong thuỷ Liên Hoa. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp
Đặt mộ trên đỉnh núi có tốt không?
Thường không. Đỉnh núi trơ trọi lộ gió bốn bề, khí tán. Chỗ đáng xem là nơi sườn núi hạ xuống, mở ra, có hai bên ôm và phía trước có nước giới hạn.
Âm trạch và dương trạch khác nhau thế nào?
Dương trạch cần khí sinh động, thoáng, có ánh sáng. Âm trạch cần khí tĩnh, kín, đất khô ráo, bền vững lâu dài.
Kích thước mộ nên theo thước nào?
Theo cung tốt của thước Lỗ Ban 38,8 cm dành cho âm phần. Đây là phần làm sau khi đã chọn đúng đất.
Mộ cũ đặt chưa đúng có nên dời không?
Dời mộ là phương án sau cùng. Trước hết nên gia cố, thoát nước, che chắn hình sát. Chỉ khi đất thật sự không giữ được và đã có chỗ mới được xem kỹ mới tính đến việc dời.
Có nên xem đất đặt mộ qua ảnh không?
Ảnh giúp nhìn sơ bộ, nhưng không cho biết mạch, nước, đất, gió và hướng thật. Âm trạch ảnh hưởng lâu dài nên cần xem tại thực địa.
