💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Địa Lý Đại Thành (93): Thiên Ngọc Kinh Diệp Cửu Thăng chú (2): tam ban quái, tá khố tự khố, luận thuần bác 天玉經註

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Địa Lý Đại Thành (93): Thiên Ngọc Kinh Diệp Cửu Thăng chú (2): tam ban quái, tá khố tự khố, luận thuần bác 天玉經註

Địa Lý Đại Thành · Địa Lý Lục Kinh Chú
地理大成 · 地理六經註 卷五 天玉經 (下)
Tác giả: Dương Quân Tùng 楊筠松 (đời Đường) nguyên văn · Diệp Thái 葉泰 (tự Cửu Thăng 九升, người Cổ Vụ 古婺, đời Thanh) chú · Trịnh Cung Chấn 鄭宮振 (Hải Xương) đính
Bản gốc: Học Sơn Đường 學山堂 khắc năm Khang Hy 35 (1696), tập 4.

Bài này đọc nửa sau quyển năm của Địa Lý Lục Kinh Chú trong bộ Địa Lý Đại Thành: phần Nội Truyện hạ của Thiên Ngọc Kinh (天玉經) kèm chú của Diệp Cửu Thăng, các hình ai tinh định vị và tam hợp hữu toàn long ở cuối quyển, và bài luận kết về thuần với bác. Bài 92 đã đọc lời tựa, ba phép biện thuần bác, thiên quái, địa quái, chính thần linh thần. Ở đây kinh dạy cách dùng: tam ban quái để cầu phú quý, tá khố và tự khố, phụ mẫu quái giang đông giang tây giang nam bắc, âm dương hai đường, tiền kiêm hậu kiêm, bốn long Tý Ngọ Mão Dậu, và phép chiết thuỷ đảo bài của tứ kinh.

Trả lời nhanh: Theo chú của Diệp Cửu Thăng, tam ban quái là ba lớp quẻ: phụ mẫu quái, địa quái tam hợp và đại huyền không tứ kinh. Nước tới từ tứ sinh (Dần Thân Tị Hợi) dài xa thì phúc lớn; nước ra tứ mộ (Thìn Tuất Sửu Mùi) đúng mộ của bản ngũ hành là tự khố, phát lâu; ra sớm ở phương suy là tá khố, phát nhanh mà không bền. Long tiền kiêm thì lập hướng tiền kiêm, hậu kiêm thì hậu kiêm. Chiết thuỷ nên đảo bài, gãy từ long bốn về long một để khí khắc vào, không đi thuận khắc ra. Cuối quyển, ông dặn: lập pháp thuần là để làm gương soi, còn đất thật hầu hết không thuần, chỗ thuần thấy phúc, chỗ không thuần thấy bệnh; giữ pháp chết thì không thể nói chuyện đất.

Thầy Vũ Giới giảng: "Bài luận kết quyển năm là trang tôi muốn học trò chép lại treo ở bàn. Ông dạy phép rất kỹ, rồi lại dặn đừng biến phép thành cái cùm. Trời không chỉ có dương mà không có âm, đất không chỉ có phúc mà không có hoạ."

Tam ban quái, tá khố và tự khố – 三般卦 借庫自庫

Nội Truyện hạ mở bằng câu "muốn cầu phú quý phải tam ban quái". Diệp Cửu Thăng giải rõ tam ban là gì và vì sao có hai loại kho.

Tranh Hạ Khuê khê sơn thanh viễn
Tranh "Khê sơn thanh viễn" của Hạ Khuê đời Nam Tống: núi nước nối dài, như ba ban quái nối các sơn thành một mạch. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.
Hồ chứa nước Trường Xung ở Hành Sơn
Hồ Trường Xung ở huyện Hành Sơn, Hồ Nam: nước tụ thành khố, có khi là tự khố của cục, có khi phải tá khố của cục khác. Ảnh: Huangdan2060, Wikimedia Commons, CC0.
[經]要求富貴三般卦,出卦家貧乏。寅申巳亥水來長,生旺福無疆;辰戌丑未叩金龍,動得永不窮;若還借庫富後……
[註]三般卦者,父母卦、三合地卦、四經大玄空卦也。出卦句指父母卦言,凡水流出卦,則不能富貴。寅申巳亥四生之地,水來長遠,合三合四經之生旺,則發福厚大。辰戌丑未四墓之鄉,水出四墓曰動金龍;借庫者,水出四經三合之衰方,不能入本五行之墓,主發富而不久遠,以其水去太早也。自庫者,水歸三合四經之墓方,則主後代發福長遠。蓋借庫過旺即出,乃速興速敗之象;自庫則由旺入衰,過病死而入墓,乃久遠之兆也。

Dịch: [Kinh] Muốn cầu phú quý phải tam ban quái, ra quẻ thì nhà nghèo túng. Nước Dần Thân Tị Hợi tới dài, sinh vượng phúc không bờ; Thìn Tuất Sửu Mùi gõ kim long, động được thì mãi không cùng; nếu là mượn kho thì giàu rồi sau… [Chú] Tam ban quái là phụ mẫu quái, địa quái tam hợp, đại huyền không quái tứ kinh. Câu ra quẻ nói về phụ mẫu quái: phàm nước chảy ra khỏi quẻ thì không phú quý được. Bốn đất tứ sinh Dần Thân Tị Hợi có nước tới dài xa, hợp sinh vượng của tam hợp và tứ kinh, thì phát phúc dày lớn. Bốn chỗ tứ mộ Thìn Tuất Sửu Mùi, nước ra tứ mộ gọi là động kim long. Tá khố là nước ra ở phương suy của tứ kinh tam hợp, không vào được mộ của bản ngũ hành, chủ phát giàu mà không lâu, vì nước đi sớm quá. Tự khố là nước về phương mộ của tam hợp tứ kinh, chủ đời sau phát phúc lâu dài. Tá khố là qua vượng liền ra, tượng nhanh hưng nhanh bại; tự khố thì từ vượng vào suy, qua bệnh tử rồi vào mộ, là điềm lâu dài.

Giảng: Hình ảnh rất rõ: nước như dòng tiền chảy qua nhà. Ra sớm ngay sau vượng thì tiền tới nhanh đi nhanh; đi hết vòng suy bệnh tử rồi mới vào kho của chính mình thì tiền được giữ lại. "Kim long" ở đây là tên chung của tứ mộ. Phép này về sau thành gốc của thuỷ pháp tam hợp.

Y được trong quẻ là bậc nhất; phụ mẫu tam ban quái là chân thần lộ – 依得卦中 真神路

Kinh nhấn lại tầm quan trọng của việc ở trong quẻ, rồi nói tới ba nhóm phụ mẫu.

Vòng hai mươi bốn sơn chia quẻ đông tây và quẻ nam bắc của phụ mẫu tam ban quái
Đông quái từ Dần đến Bính, tây quái từ Thân đến Nhâm là một phụ mẫu; nam Ngọ Đinh Mùi Khôn và bắc Tý Quý Sửu Cấn là một phụ mẫu. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa
[經]依得卦中為第一,失卦出軍賊;不依方卦失真傳,何必亂談天。[註]言能依三般卦例立向消水,為第一吉福,否則凶。
[經]識得父母三般卦,便是真神路;北斗七星去打劫,坎離妄相合;倒排父母養龍神,富貴萬餘春。
[註]此言父母卦之用也。三般卦者,江東、江西、江南北也。龍向水路共一父母,則性情相洽,真氣流行而無礙,故曰真神路也。

Dịch: [Kinh] Y được trong quẻ là bậc nhất, mất quẻ thì ra quân giặc; không theo phương quẻ là mất chân truyền, cần gì nói bừa chuyện trời. [Chú] Nói biết theo lệ tam ban quái mà lập hướng tiêu thuỷ là phúc bậc nhất, trái lại thì hung. [Kinh] Biết được phụ mẫu tam ban quái, ấy là đường chân thần; bắc đẩu thất tinh đi đánh cướp, Khảm Ly càn bậy hợp nhau; đảo bài phụ mẫu nuôi long thần, phú quý hơn vạn xuân. [Chú] Đây nói chỗ dùng của phụ mẫu quái. Tam ban quái ở đây là giang đông, giang tây, giang nam bắc. Long, hướng, đường nước cùng một phụ mẫu thì tính tình hợp nhau, chân khí lưu hành không vướng, nên gọi là đường chân thần.

Giảng: Chữ "tam ban" được dùng hai nghĩa trong cùng quyển: nghĩa rộng là ba lớp quẻ, nghĩa hẹp là ba nhóm phụ mẫu giang đông, giang tây, giang nam bắc. Diệp Cửu Thăng chú riêng từng chỗ để người đọc không lẫn. Cốt lõi vẫn là một ý: long, hướng, thuỷ cùng một nhà thì khí chảy suốt.

Âm dương hai đường: dương thuận âm nghịch – 陰陽兩路行

Câu kinh ngắn này được Diệp Cửu Thăng giải bằng lịch sử của nghề.

Sông Ly uốn quanh núi ở Dương Sóc
Sông Ly uốn quanh núi ở Dương Sóc: âm dương hai đường, dương đi thuận, âm đi nghịch. Ảnh: Huangdan2060, Wikimedia Commons, CC0.
[經]識得陰陽兩路行,富貴達帝京;不識陰陽兩路行,萬丈火坑深。
[註]楊公之時,地理秘書未曾流通,天下所用五行只知順行左旋之生旺,不知陽順陰逆之妙,故公諄諄言之。

Dịch: [Kinh] Biết được âm dương hai đường đi, phú quý tới kinh đô; không biết âm dương hai đường đi, hố lửa sâu vạn trượng. [Chú] Thời Dương công, sách địa lý chưa lưu thông, ngũ hành thiên hạ dùng chỉ biết sinh vượng thuận hành tả toàn, không biết cái diệu dương thuận âm nghịch, nên ông dặn đi dặn lại.

Giảng: Đây là chỗ nối với ví dụ long Nhâm Tý ở bài 92: long tả toàn đếm thuận từ dương can, long hữu toàn đếm nghịch từ âm can. Chỉ biết một chiều thuận thì một nửa số long bị tính sai sinh vượng, nên kinh mới gọi là hố lửa.

Tiền kiêm, hậu kiêm và chính thần linh thần trong thuỷ pháp – 前兼後兼

Kinh nói tiếp về phép kiêm, một chỗ thực hành mà ai cầm la kinh cũng gặp.

Ba chiếc la kinh phong thuỷ
Ba chiếc la kinh phong thuỷ: kiêm trước, kiêm sau, chính thần linh thần đều đọc trên vòng hai mươi bốn sơn. Ảnh: Nesnad, Wikimedia Commons, CC BY 4.0.
[經]前兼龍神前兼向,聯珠莫相放;後兼龍神後兼向,排定陰陽算。明得零神與正神,指日入青雲;不識零神及正神,代代絕除根。
[註]此言正神零神也。地支為正神,干維為零神。大抵行龍無一字獨行,必左右兼帶,如亥龍或兼乾或兼壬也。亥兼壬為前兼,亥兼乾為後兼。凡前兼之龍宜作前兼之向,後兼之龍宜作後兼之向,其氣始相符也。又正神行龍不可立正向,宜立零向;零神行龍可作正向,亦可作零向。又水流零神則吉,行正神則凶。

Dịch: [Kinh] Long thần tiền kiêm thì hướng tiền kiêm, liên châu chớ buông nhau; long thần hậu kiêm thì hướng hậu kiêm, xếp định âm dương mà tính. Rõ được linh thần với chính thần, chẳng bao lâu vào mây xanh; không biết linh thần và chính thần, đời đời tuyệt gốc. [Chú] Đây nói chính thần linh thần. Địa chi là chính thần, can duy là linh thần. Đại để long đi không có chữ nào đi riêng một mình, tất kiêm mang trái phải, như long Hợi hoặc kiêm Càn hoặc kiêm Nhâm. Hợi kiêm Nhâm là tiền kiêm, Hợi kiêm Càn là hậu kiêm. Phàm long tiền kiêm nên làm hướng tiền kiêm, long hậu kiêm nên làm hướng hậu kiêm, khí mới hợp nhau. Lại long chính thần không được lập hướng chính, nên lập hướng linh; long linh thần làm hướng chính được, làm hướng linh cũng được. Lại nước chảy linh thần thì cát, đi chính thần thì hung.

Giảng: Câu "long đi không có chữ nào đi riêng một mình" là quan sát thực địa: không có đoạn long nào nằm gọn trong một sơn mười lăm độ, luôn lệch sang trái hay phải. Kiêm theo chiều nào thì hướng kiêm theo chiều ấy để khí khớp. "Tiền" và "hậu" ở đây tính theo thứ tự hai mươi bốn sơn: Nhâm đứng sau Hợi theo chiều thuận nên Hợi kiêm Nhâm là tiền kiêm.

Bốn long Tý Ngọ Mão Dậu: nước dài phò vua, nước ngắn bị thương – 子午卯酉四龍岡

Ngay sau lời dặn nước không nên chảy chính thần, kinh nói tới ngoại lệ của bốn chính vị.

Sông Ly và núi đá vôi Dương Sóc
Sông Ly và núi đá vôi Dương Sóc: nước dài thì phò, nước ngắn thì bị khắc, bốn long Tý Ngọ Mão Dậu xét theo nước. Ảnh: Huangdan2060, Wikimedia Commons, CC0.
[經]子午卯酉四龍岡,作祖人財旺;水長百里佐君王,水短便遭傷。[註]此言正神固不可行水,若四正之地,流神浩大長遠……

Dịch: [Kinh] Tý Ngọ Mão Dậu bốn gò long, làm tổ thì người của đều vượng; nước dài trăm dặm phò vua, nước ngắn thì bị thương. [Chú] Đây nói chính thần vốn không được đi nước, nhưng nếu ở đất bốn chính mà dòng nước lớn và dài xa…

Giảng: Lời chú chỗ này bị cắt ở trang gốc, nhưng ý kinh rõ: bốn chính vị là chỗ khí mạnh nhất, nước nhỏ đi qua thì bị khí xung mà hại; nước lớn dài thì đủ sức chở khí ấy, thành đại quý. Lại một lần nữa, lý khí phải xét cùng với quy mô hình thế, không có lệ nào đúng cho mọi cỡ đất.

Tứ kinh chiết thuỷ: đảo bài và thuận bài – 四經折水 倒排

Đây là đoạn chú có tính kỹ thuật cao nhất quyển, giải phép xét nước gãy khúc trước huyệt bằng bốn long của tứ kinh.

Sơ đồ phép chiết thuỷ tứ kinh: đảo bài từ long bốn về long một và thuận bài ngược lại
Long một là phụ mẫu, hai là con, ba là anh em, bốn là cháu; nước gãy từ cháu vào phụ mẫu là đảo bài, khắc vào, cát. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa
[註]此言四經五行穴前折水法也。一龍為父母,二龍為子息,三龍為兄弟,四龍為孫嗣。凡折水宜從孫嗣折入父母為倒排,父母吉;若從父母折入孫嗣為順排。倒排則由火而水、而土、而木、而金,節節尅入;順排則節節尅出,而無情矣。然折水總以有情為主,不得執定四三二一硬局,只要節節尅入,便為合法也。如一龍起折,次放四龍,乃火尅金也;二龍起折,便放一龍,乃金尅木也,在人活法行之。
[經]一龍宮中水便行,子息受艱辛;四三二一龍逆去,四子均榮貴;龍行位遠主離鄉,四位發經商。

Dịch: [Chú] Đây nói phép chiết thuỷ trước huyệt theo tứ kinh ngũ hành. Long một là phụ mẫu, long hai là con, long ba là anh em, long bốn là cháu nối dõi. Phàm nước gãy nên từ cháu gãy vào phụ mẫu, gọi là đảo bài, phụ mẫu cát; nếu từ phụ mẫu gãy vào cháu là thuận bài. Đảo bài thì từ hoả sang thuỷ, sang thổ, sang mộc, sang kim, đốt đốt khắc vào; thuận bài thì đốt đốt khắc ra, vô tình. Nhưng chiết thuỷ cốt ở có tình, không được giữ cục cứng bốn ba hai một, chỉ cần đốt đốt khắc vào là hợp phép. Như long một khởi gãy, kế buông long bốn, là hoả khắc kim; long hai khởi gãy, liền buông long một, là kim khắc mộc; tuỳ người dùng phép sống. [Kinh] Nước đi ngay trong cung long một, con cái chịu gian nan; bốn ba hai một long đi ngược, bốn con đều vinh quý; long đi vị xa chủ xa quê, bốn vị phát buôn bán.

Giảng: "Khắc vào" có nghĩa là khí của khúc nước sau khắc về phía huyệt, như dòng nước mỗi khúc lại quặt vào ôm lấy; "khắc ra" là mỗi khúc lại đẩy ra xa. Diệp Cửu Thăng lại dặn đúng điều ông dặn ở mọi quyển: đừng giữ cục cứng, cốt ở hữu tình. Bốn long còn ứng với bốn phòng con cháu, nên kinh nói nước đi ngược qua cả bốn long thì bốn con đều vinh.

Thầy đời không biết ai tinh; long già nằm suốt ngày trong núi – 時師不識挨星學

Kinh văn Nội Truyện hạ kết bằng một lời trách thầy đời và một lời an ủi người tìm đất.

Nhìn về phía nam dãy Tần Lĩnh
Nhìn về phía nam dãy Tần Lĩnh: long già nằm suốt ngày trong đất mà thầy đời không biết ai tinh ở đâu. Ảnh: P. K. Koo, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
[經]時師不識挨星學,只把天星搏……老龍終日臥山中,何嘗不易逢,只是自家眼不的,亂把山岡覓。

Dịch: [Kinh] Thầy đời không biết học ai tinh, chỉ đem thiên tinh ra vồ… Long già suốt ngày nằm trong núi, có khi nào khó gặp đâu, chỉ là mắt mình không tinh, tìm bừa trên gò núi.

Giảng: Câu cuối là câu đáng nhớ nhất cho người học hình pháp. Đất tốt không trốn ai; chỉ người không có nhãn mới thấy khó. Lý khí giỏi đến đâu mà nhãn chưa luyện thì vẫn "tìm bừa trên gò núi". Đây là lý do Liên Hoa coi Nhãn và Tâm là phần phải học trực tiếp trên thực địa.

Hình ai tinh định vị: thiên quái, huyền không quái, hồng phạm, địa quái – 挨星定位圖

Sau kinh văn, Diệp Cửu Thăng in một hình vòng hai mươi bốn sơn gồm bốn tầng, để người đọc tra ngay khi ai tinh.

Bảng bốn tầng ai tinh định vị: thiên quái, huyền không quái, hồng phạm và địa quái
Thiên quái dùng khi ai cửu tinh thuận, huyền không quái khi ai nghịch; hồng phạm là đại ngũ hành, địa quái là tam hợp ngũ hành của sơn gia. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa
[圖]挨星定位:天卦(五陽用此挨星;凡順布生旺挨九星者用此卦位)、玄空卦(五陰用此挨星;凡逆布生旺挨九星者用此卦位);洪範(山家大五行)、地卦(山家三合五行)。

Dịch: [Hình] Ai tinh định vị: thiên quái (năm dương dùng để ai tinh; phàm xếp sinh vượng thuận mà ai cửu tinh thì dùng vị quẻ này); huyền không quái (năm âm dùng để ai tinh; phàm xếp sinh vượng nghịch mà ai cửu tinh thì dùng vị quẻ này); hồng phạm (đại ngũ hành của sơn gia); địa quái (tam hợp ngũ hành của sơn gia).

Giảng: Bốn tầng ứng với bốn phép đã giảng ở bài 92 và bài này. Thiên quái và huyền không quái là hai cách ghép cung cho hai chiều ai tinh. Hồng phạm ngũ hành (đại ngũ hành) và địa quái tam hợp là hai phép ngũ hành của long. Người học nên vẽ lại hình này một lần bằng tay; vẽ xong thì các câu kinh khó tự nhiên sáng ra.

Tam hợp lục kim, lục mộc, lục thuỷ, lục hoả hữu toàn long – 三合右旋龍圖

Hình thứ hai cho bốn nhóm long hữu toàn theo tam hợp, kèm ba hướng tứ kinh của mỗi nhóm.

Bảng tam hợp lục kim, lục mộc, lục thuỷ, lục hoả hữu toàn long và ba hướng tứ kinh
Vẽ lại hình cuối quyển năm Thiên Ngọc Kinh: mỗi nhóm sáu sơn long lấy khí âm can (Tân, Ất, Quý, Đinh) ghép với ba hướng tứ kinh. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa
[圖]三合六金右旋龍(辛金氣挨星定局)·四經子寅辰三向;三合六木右旋龍(乙木)·四經午申戌三向;三合六水右旋龍(癸水)·四經卯巳未三向;三合六火右旋龍(丁火)·四經酉亥丑三向。

Dịch: [Hình] Tam hợp sáu kim hữu toàn long (định cục ai tinh theo khí Tân kim), tứ kinh ba hướng Tý Dần Thìn; tam hợp sáu mộc hữu toàn long (Ất mộc), tứ kinh ba hướng Ngọ Thân Tuất; tam hợp sáu thuỷ hữu toàn long (Quý thuỷ), tứ kinh ba hướng Mão Tị Mùi; tam hợp sáu hoả hữu toàn long (Đinh hoả), tứ kinh ba hướng Dậu Hợi Sửu.

Giảng: Long hữu toàn lấy khí âm can (Tân, Ất, Quý, Đinh) và đếm nghịch. Mỗi nhóm sáu sơn long được ghép với ba hướng tứ kinh. Hình này là bảng tra nhanh để nối địa quái (theo long) với tứ kinh (theo hướng), đúng câu "núi với nước đối nhau" của bài 92.

Lời kết quyển năm: lập pháp thuần để soi, đất thật không thuần – 純駁論

Đây là trang Diệp Cửu Thăng viết hay nhất trong cả Lục Kinh Chú. Sau bao nhiêu lệ thuần bác, ông quay lại hỏi: tại sao kinh chỉ nói thuần mà không nói bác?

Làng quanh Thanh Đông Lăng
Làng mạc quanh Thanh Đông Lăng: phép lập ra thuần để soi, còn đất thật thì không có chỗ nào thuần như sách. Ảnh: Charlie fong, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
……純而不言其駁者何也?蓋立法也,法必立一至純者于此,而後可以鑑彼為純為不純也。山川之純者萬不得一,而在在所結皆不純之局,山水必不能盡收,鬼煞必不能盡出,蓋其不純之處,正吉凶禍福之所生,此天道之玄也。天不能有陽而無陰,人不能有君子而無小人,地不能純福而無禍,此一定之數,非人之可強同者。……夫地不同也,有富貴人丁福壽全備者,有富而不貴者,有貴而不富者,有富貴而少丁者,有富貴而少壽者,有丁財大發而不貴者,有初葬即發者,有遲久始發者,有發而敗、敗而復發者,蓋于其純處見福,于其不純處見病也,此天地融結之道也。若必求夫至純不雜之地而後始謂之合法,如人必求其聖人之人而後謂之人,勢必至天下富貴福澤之人盡皆擯黜,而天下富貴福澤之地盡皆棄置矣。顧先賢之法,乃活潑潑者,而庸人乃認為死法,吁,執死法者可與之言地乎哉。

Dịch: …Nói thuần mà không nói bác là vì sao? Vì đó là lập pháp; lập pháp thì phải dựng một cái thuần tuyệt đối ở đây, rồi mới soi được cái kia là thuần hay không thuần. Sông núi thuần thì vạn chỗ không được một, chỗ nào kết cũng là cục không thuần; núi nước không thể thu hết, quỷ sát không thể ra hết; chính chỗ không thuần là nơi cát hung hoạ phúc sinh ra, đó là cái huyền của đạo trời. Trời không thể có dương mà không có âm, người không thể có quân tử mà không có tiểu nhân, đất không thể thuần phúc mà không có hoạ; đó là số nhất định, người không ép cho đồng được. …Đất không giống nhau: có đất phú quý nhân đinh phúc thọ đủ cả, có đất giàu mà không quý, có đất quý mà không giàu, có đất phú quý mà ít đinh, có đất phú quý mà ít thọ, có đất đinh tài đại phát mà không quý, có đất táng xong là phát, có đất lâu mới phát, có đất phát rồi bại, bại rồi lại phát; đó là ở chỗ thuần thấy phúc, ở chỗ không thuần thấy bệnh, là đạo dung kết của trời đất. Nếu nhất định phải tìm đất thuần tuyệt không tạp mới gọi là hợp phép, thì như đòi người phải là thánh nhân mới gọi là người; ắt người phú quý phúc trạch trong thiên hạ đều bị gạt bỏ, đất phú quý phúc trạch trong thiên hạ đều bị bỏ hoang. Phép của tiên hiền là phép sống động, kẻ tầm thường lại nhận là phép chết; than ôi, kẻ giữ phép chết có thể cùng nói chuyện đất được chăng.

Giảng: Bài luận này giải thích vì sao một thầy địa lý giỏi không chê mọi ngôi mộ, mà đọc ra mộ ấy thuần ở đâu (sẽ phát gì) và tạp ở đâu (sẽ bệnh gì). Danh sách các kiểu đất phát lệch (giàu mà không quý, quý mà ít đinh…) là bản đồ chẩn đoán: thấy hiện tượng trong gia đình thì truy ngược ra chỗ không thuần của long hướng sa thuỷ.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Phong Thuỷ Liên Hoa giữ đúng tinh thần của bài luận kết: pháp là gương, không phải cùm. Khi xem một ngôi mộ hay một căn nhà, Liên Hoa xét Hình Pháp trước (long có thật, huyệt có kết, nước có tình), rồi mới đem các lớp lý khí ra đo độ thuần. Mỗi chỗ không thuần được ghi lại như một chẩn đoán, và việc chỉnh sửa (nếu có) bắt đầu từ chỗ ấy.

Nghĩa trang trên sườn núi Kim Ngưu
Nghĩa trang trên sườn núi Kim Ngưu: Phong Thuỷ Liên Hoa xét tam ban quái cùng với long và huyệt, không tách rời. Ảnh: Anna Frodesiak, Wikimedia Commons, CC0.

Phép tá khố, tự khố và chiết thuỷ đảo bài trong bài này đều là thuỷ pháp, mà thuỷ pháp chỉ có nghĩa khi nước thật sự có tình ở thực địa. Liên Hoa dùng chính châm định hướng và phùng châm tiêu nạp đúng như lời dặn ở đầu quyển năm. Phần nhìn nước gãy mấy khúc, khúc nào quặt vào, khúc nào bỏ đi là phần Nhãn, phải học ngoài thực địa.

Hiểu lầm thường gặp – 常見誤解

Hiểu lầm một: nước ra tứ mộ là được. Phải ra đúng mộ của bản ngũ hành mới là tự khố; ra sớm ở phương suy là tá khố, phát nhanh bại nhanh.

Biển mây núi Cửu Hoa
Biển mây núi Cửu Hoa: tên "tam ban quái" hay bị hiểu thành ba quẻ cố định, đó là một hiểu lầm thường gặp. Ảnh: , Wikimedia Commons, Public domain.

Hiểu lầm hai: kiêm hướng tuỳ ý. Long kiêm bên nào thì hướng kiêm bên ấy, khí mới khớp.

Hiểu lầm ba: chiết thuỷ phải đúng thứ tự bốn ba hai một. Diệp Cửu Thăng nói cốt ở khắc vào và hữu tình, không giữ cục cứng.

Hiểu lầm bốn: đất không thuần là đất bỏ. Đất thật hầu hết không thuần; chỗ thuần thấy phúc, chỗ không thuần thấy bệnh.

Nguồn: Địa Lý Đại Thành (地理大成), Địa Lý Lục Kinh Chú quyển năm, Thiên Ngọc Kinh (天玉經, tương truyền của Dương Quân Tùng đời Đường) Nội Truyện hạ kèm chú của Diệp Cửu Thăng, bản khắc Học Sơn Đường năm Khang Hy Bính Tý (1696), tập bốn, nửa sau quyển năm (Nội Truyện hạ, hai hình ai tinh định vị và tam hợp hữu toàn long, bài luận thuần bác kết quyển). Nguyên văn Thiên Ngọc Kinh đã dịch trọn ở loạt bài riêng trên Kho Sách Quý; bài này trích kinh làm mốc, dịch và giảng phần chú. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Bài trước: Địa Lý Đại Thành (92) – Thiên Ngọc Kinh Diệp Cửu Thăng chú (1): ba phép thuần bác, đại huyền không, chính thần linh thần 天玉經註. Bài sau: Địa Lý Đại Thành (94) – Thanh Nang Tự và Thanh Nang Áo Ngữ Diệp Cửu Thăng chú: kim long, chiết thuỷ, hướng phóng thuỷ 青囊註.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Biết tá khố tự khố, tiền kiêm hậu kiêm, chiết thuỷ đảo bài là phần Thư; đứng ở huyệt mà nhìn ra nước đi qua mấy long, ra ở mộ nào, có tình hay vô tình là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Tam ban quái gồm những gì? – 三般卦

Theo chú Diệp Cửu Thăng: phụ mẫu quái, địa quái tam hợp và đại huyền không quái tứ kinh. Ở câu khác, tam ban còn chỉ ba nhóm phụ mẫu giang đông, giang tây, giang nam bắc.

Tá khố và tự khố khác nhau thế nào? – 借庫自庫

Tá khố là nước ra sớm ở phương suy, phát nhanh mà không bền; tự khố là nước đi hết suy bệnh tử rồi về đúng mộ của bản ngũ hành, phát lâu dài.

Long kiêm thì hướng kiêm thế nào? – 前兼後兼

Long tiền kiêm (như Hợi kiêm Nhâm) thì lập hướng tiền kiêm; long hậu kiêm (Hợi kiêm Càn) thì lập hướng hậu kiêm, khí mới khớp.

Chiết thuỷ đảo bài là gì? – 倒排

Nước gãy từ long bốn về long một, đốt đốt khắc vào huyệt là đảo bài, cát; gãy thuận từ một ra bốn là khắc ra, vô tình.

Đất không thuần có dùng được không? – 純駁論

Được. Đất thật hầu hết không thuần; chỗ thuần thấy phúc, chỗ không thuần thấy bệnh. Đòi đất thuần tuyệt đối là bỏ hết đất tốt.

Từ khoá: thiên ngọc kinh chú · 天玉經註 · tam ban quái · tá khố tự khố · tiền kiêm hậu kiêm · chiết thuỷ · thuần bác · diệp cửu thăng

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…