💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Địa Lý Đại Thành (94): Thanh Nang Tự và Thanh Nang Áo Ngữ Diệp Cửu Thăng chú: kim long, chiết thuỷ, hướng phóng thuỷ 青囊註

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Địa Lý Đại Thành (94): Thanh Nang Tự và Thanh Nang Áo Ngữ Diệp Cửu Thăng chú: kim long, chiết thuỷ, hướng phóng thuỷ 青囊註

Địa Lý Đại Thành · Địa Lý Lục Kinh Chú
地理大成 · 地理六經註 卷六 青囊序 · 青囊奧語
Tác giả: Dương Quân Tùng 楊筠松 (đời Đường), Tăng Văn Địch 曾文辿 sắp thành ca · Diệp Thái 葉泰 (tự Cửu Thăng 九升, người Cổ Vụ 古婺, đời Thanh) chú · Trịnh Cung Chấn 鄭宮振 (Hải Xương) đính
Bản gốc: Học Sơn Đường 學山堂 khắc năm Khang Hy 35 (1696), tập 4.

Quyển sáu, quyển cuối của Địa Lý Lục Kinh Chú trong bộ Địa Lý Đại Thành, gồm hai thiên của phái Dương Quân Tùng: Thanh Nang Tự (青囊序, còn gọi Thanh Nang Thuỷ Pháp Ca) do Tăng Văn Địch sắp lời thầy thành ca, và Thanh Nang Áo Ngữ (青囊奧語) của chính Dương công. Diệp Cửu Thăng ghi dưới tên thiên: "Kinh này lấy chính châm kiêm phùng châm mà dùng, từ trong huyệt mà tiêu sa nạp thuỷ, cách dùng khác với Thiên Ngọc." Bài này đọc lời tựa hiệu đính, các đoạn kim long, long phân hai mảnh, tịnh âm tịnh dương, phép chiết thuỷ, rồi sang Áo Ngữ với thư hùng, ba mươi tám tướng, minh đường thập tự, diệu pháp và hướng phóng thuỷ.

Trả lời nhanh: Thanh Nang là kinh thuỷ pháp xét từ trong huyệt. Diệp Cửu Thăng giải: thư hùng là sơn với thuỷ; kim long là tứ mộ (Thìn Tuất Sửu Mùi có bốn sao kim Cang, Lâu, Quỷ, Ngưu), "động hay không động" là nước ra ở mộ nào; xem nước (huyết mạch) thì biết long từ đâu tới. Tịnh âm tịnh dương chỉ xét đốt nhập thủ và đốt sau đó, đốt ba bốn không cần câu nệ. Chiết thuỷ đi từ tiểu thần qua trung thần ra đại thần, chỉ phóng ở can duy, kỵ địa chi. Áo Ngữ dạy nước ra phương tử mộ bệnh tuyệt về đại khố, ra phương bại về văn khố, nên minh đường nước nằm ngang như chữ thập đều tiêu được. Sinh vượng của nước tính theo hướng đo bằng phùng châm: nước dù trời làm, phóng vào hay không là ở người lập hướng.

Thầy Vũ Giới giảng: "Diệp Cửu Thăng ví Áo Ngữ như Đại Học của nhà Nho, Bát Nhã Tâm Kinh của nhà Phật. Lời ngắn mà gói cả long huyệt sa thuỷ, vừa hình vừa lý. Đọc Áo Ngữ mà chỉ thấy lý khí là đọc thiếu một nửa."

Lời tựa: lời Dương công, Tăng công sắp thành ca, và việc hiệu đính – 青囊叙序

Như với Thiên Ngọc, Diệp Cửu Thăng mở quyển bằng lời nói thật về văn bản.

Tranh Lý Tại sơn trang cao ẩn
Tranh "Sơn trang cao ẩn" của Lý Tại đời Minh: lời Dương công, Tăng công truyền lại thành ca, ẩn trong cảnh núi như người ở ẩn. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.
此歌乃楊公平日之論議,而曾公序次之以成歌者也。但流傳既久,兼之理深而句奧,傳久則不能無訛錯,句奧則不能卒得其理,疑而妄加改削,而青囊之舊面目失矣。余見諸書所載是歌,冊冊各別,盡不相符……余有心于是歌者有年矣,幸所見諸本之多,得以參考,深思苦索,方有得焉。因去其增改之偽,復其刪削之真,次其段落,註其義理,庶使後之學者得以見楊公水法之奧,知曾公序次之妙也。

Dịch: Bài ca này là lời bàn hằng ngày của Dương công, được Tăng công sắp xếp thành ca. Nhưng lưu truyền đã lâu, lại thêm lý sâu câu khó; truyền lâu thì không khỏi sai chữ, câu khó thì không hiểu ngay được lý, ngờ mà tự ý sửa xoá, nên mặt mũi cũ của Thanh Nang mất. Tôi thấy bài ca này chép trong các sách, mỗi bản một khác, không bản nào khớp nhau… Tôi để tâm vào bài ca này đã nhiều năm, may được thấy nhiều bản để tham khảo, nghĩ sâu tìm khổ mới có chỗ được. Nhân đó bỏ phần thêm sửa giả, phục phần bị xoá thật, xếp đoạn, chú nghĩa lý, mong người học sau thấy được cái sâu của thuỷ pháp Dương công, biết được cái khéo sắp xếp của Tăng công.

Giảng: Bốn việc của người hiệu đính được nêu rõ: bỏ chỗ thêm giả, phục chỗ bị xoá, xếp đoạn, chú nghĩa. Bản Thanh Nang Tự trong Địa Lý Đại Thành vì thế là một bản đã được chỉnh, có thể khác thứ tự câu với các bản lưu hành ngày nay. Người đối chiếu nên ghi nhớ điều này.

Dương công dưỡng lão xem thư hùng; trước xem kim long động hay không – 金龍動不動

Bốn câu mở đầu là bốn câu nổi tiếng nhất của Thanh Nang Tự. Diệp Cửu Thăng giải từng chữ.

Vòng hai mươi bốn sơn đánh dấu tứ mộ Thìn Tuất Sửu Mùi, kim long trong Thanh Nang Tự
Theo Diệp Cửu Thăng, kim long là tứ mộ vì có bốn sao kim Cang, Lâu, Quỷ, Ngưu; động hay không động là nước ra ở mộ nào. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa
[經]楊公養老看雌雄,天下諸書對不同。先看金龍動不動,次看血脈認來龍。
[註]雌雄者,即山水也。水屬陽而雌,山屬陰而雄;又左旋之山水為陽雌,右旋之山水為陰雌也。諸書不同者,諸書皆偽傳,故與真訣不同。……金龍者,四墓也。四墓內有亢鬼牛婁,故曰金龍,以亢金、婁金、鬼金、牛金四宿也。動不動者,水出何墓也。如水出未方,木之金龍動也;不出未方,木之金龍不動也。先看此者,先知水出何口,便知此內結地當作何山向,故當先看也。血脈即水也,看水從何方來,則知龍從何方來,故曰次看血脈認來龍也。

Dịch: [Kinh] Dương công dưỡng lão xem thư hùng, sách thiên hạ đối chiếu chẳng giống. Trước xem kim long động hay không, sau xem huyết mạch nhận long tới. [Chú] Thư hùng tức là sơn và thuỷ. Thuỷ thuộc dương mà là thư (mái), sơn thuộc âm mà là hùng (trống); lại sơn thuỷ tả toàn là dương thư, hữu toàn là âm thư. Sách thiên hạ không giống là vì đều truyền giả, nên khác chân quyết. Tăng công nói câu này, một là để thấy các sách giả, hai là để thấy sách này thật. …Kim long là tứ mộ. Trong tứ mộ có các sao Cang, Quỷ, Ngưu, Lâu, nên gọi kim long, vì Cang kim, Lâu kim, Quỷ kim, Ngưu kim là bốn tú. Động hay không động là nước ra ở mộ nào. Như nước ra phương Mùi thì kim long của mộc động; không ra Mùi thì kim long của mộc không động. Xem việc này trước vì biết nước ra cửa nào thì biết đất kết bên trong nên làm sơn hướng gì. Huyết mạch tức là nước; xem nước từ phương nào tới thì biết long từ phương nào tới.

Giảng: Thứ tự xem đất ở đây rất thực tế: đứng ở thuỷ khẩu trước, xem nước ra ở mộ nào, rồi lần ngược dòng nước để tìm long. Cách giải "kim long" bằng bốn sao kim trong hai mươi tám tú (Cang ở Thìn, Lâu ở Tuất, Quỷ ở Mùi, Ngưu ở Sửu) là cách giải riêng của Diệp Cửu Thăng, nối Thanh Nang với thiên văn.

Long chia hai mảnh lấy âm dương; dương bên trái xoay, âm bên phải thông – 龍分兩片

Đoạn tiếp theo đặt nền cho hai chiều tả toàn hữu toàn mà cả bài ca dựa vào.

Làng và ruộng Dương Sóc giữa núi
Làng và ruộng Dương Sóc giữa núi: long chia hai mảnh để lấy âm dương, dương xoay bên trái, âm xoay bên phải. Ảnh: McKay Savage from London, UK, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.
[經]龍分兩片陰陽取,水對三叉細認宗。江南龍來江北去,江西龍去望江東。二十四山分順逆,認取陰陽祖與宗。陽從左邊轉,陰從右路通,有人識得者,何愁大地不相逢。

Dịch: [Kinh] Long chia hai mảnh, lấy âm dương; nước đối ngã ba, nhận kỹ tông. Long từ giang nam tới thì nước đi giang bắc; long đi giang tây thì nhìn về giang đông. Hai mươi bốn sơn chia thuận nghịch, nhận lấy tổ và tông của âm dương. Dương từ bên trái xoay, âm từ đường phải thông; có người biết được thì lo gì không gặp đại địa.

Giảng: "Long tới giang nam, nước đi giang bắc" là quy luật sơn thuỷ đi ngược nhau: long từ phía nào tới thì nước thường đi về phía đối diện, hai thứ ôm nhau ở huyệt. Ngã ba nước (tam xoa) là nơi hai dòng gặp nhau, chỗ phải nhận "tông" của cục. Hai câu dương trái âm phải là gốc của phép dương thuận âm nghịch đã gặp ở Thiên Ngọc.

Tịnh âm tịnh dương: thu sơn xuất sát, đốt ba bốn không câu nệ – 淨陰淨陽 三四節不拘

Đoạn chú này giải một câu kinh hay bị hiểu cứng: có phải cả đường long đều phải tịnh âm hay tịnh dương?

Dãy Thái Hành nhìn từ trên cao
Dãy Thái Hành ở Huy Huyện, Hà Nam nhìn từ trên cao: tịnh âm tịnh dương là phép thu sơn xuất sát. Ảnh: Vitsuha, Wikimedia Commons, CC0.
[註]此言淨陰淨陽也。上雙山玄空步水量山為收山出煞之法,而淨陰淨陽亦有收山出煞法,故曰更有也。陽龍陽向曰收山,陽龍陽水曰出煞,不宜駁雜也。陰龍倣此。……三四節不拘者,言淨陰陽之法止論主山入首一節及主山後落主山之第二節,至三四節之陰陽則不須拘其駁雜也。此其故蓋以龍身喜得生旺,如午龍起祖轉卯入首,氣屬乙木,乙生于午,為龍得生,吉,不必問午卯之駁雜也。陰陽穴中殊者,言作穴之處必要淨陰陽,而後龍不拘駁雜,與穴中殊也。

Dịch: [Chú] Đây nói tịnh âm tịnh dương. Đoạn trên lấy song sơn huyền không để bước nước đo núi là phép thu sơn xuất sát; tịnh âm tịnh dương cũng có phép thu sơn xuất sát, nên nói "lại có". Long dương hướng dương gọi là thu sơn; long dương nước dương gọi là xuất sát; không nên bác tạp. Long âm cũng vậy. …"Đốt ba bốn không câu nệ" là nói phép tịnh âm dương chỉ luận một đốt nhập thủ của chủ sơn và đốt thứ hai rơi xuống chủ sơn; đến âm dương của đốt ba bốn thì không cần câu nệ bác tạp. Vì thân long thích được sinh vượng: như long Ngọ khởi tổ chuyển Mão nhập thủ, khí thuộc Ất mộc, Ất sinh ở Ngọ, là long được sinh, cát, không cần hỏi Ngọ với Mão bác tạp. "Âm dương trong huyệt khác" là nói chỗ làm huyệt phải tịnh âm dương, còn hậu long thì không câu nệ bác tạp, khác với trong huyệt.

Giảng: Đây là lời giải rất thực tế. Long đi xa hàng chục đốt không thể đốt nào cũng thuần; đòi như vậy thì không có đất. Diệp Cửu Thăng khoanh vùng: chỉ hai đốt sát huyệt phải thuần, các đốt xa hơn thì xét theo sinh vượng của khí. Lại một lần ông chống lối giữ pháp chết.

Sao trời như lưới dệt; nước thành ba tám phải đi qua – 天上星辰似織羅

Kinh chuyển sang thuỷ pháp của hướng, và Diệp Cửu Thăng dặn rõ sinh vượng của nước phải tính theo hướng chứ không theo long.

Sơ đồ minh đường hướng nam, nước đông chảy tây: hướng Ngọ thì nước sinh, hướng Tị thì nước tuyệt
Theo chú Thanh Nang, sinh vượng của nước tính theo hướng đo bằng phùng châm; đổi một hướng là đổi sinh vượng. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa
[經]天上星辰似織羅,水城三八要來過;水步城門須要會,恰如湖裏雁交鵝。[註]此言用向家三合玄空水法也……
[註]……惟二口可去;生旺之方,必不可去,若流破生旺,必凶也。支不宜來,主邪淫;墓方亦宜來去于干維。總之地支皆主凶也。此生旺支墓,皆以縫針向上三合五行分,若易一向方,則生旺皆易位,非從龍論之死法也。

Dịch: [Kinh] Sao trên trời như lưới dệt, nước thành ba tám phải đi qua; nước bước tới cửa thành phải hội, như trong hồ nhạn giao với ngỗng. [Chú] Đây nói dùng thuỷ pháp tam hợp huyền không của hướng… [Chú] …chỉ hai cửa là đi được; phương sinh vượng thì nhất định không được đi, nếu nước chảy phá sinh vượng thì ắt hung. Chi không nên tới, chủ tà dâm; phương mộ cũng nên tới đi ở can duy. Nói chung địa chi đều chủ hung. Sinh vượng chi mộ ở đây đều chia theo tam hợp ngũ hành trên hướng đo bằng phùng châm; đổi một hướng thì sinh vượng đều đổi vị, không phải phép chết luận theo long.

Giảng: Câu cuối là chỗ then chốt của Thanh Nang: xét nước theo hướng, đo bằng phùng châm. Long thì cố định, hướng thì người chọn; vì vậy cùng một dòng nước, đổi hướng là đổi sinh vượng. Đây là lý do Thanh Nang được gọi là kinh "từ trong huyệt tiêu sa nạp thuỷ".

Phép chiết thuỷ: tiểu thần vào trung thần, trung thần vào đại thần – 小神中神大神

Đoạn này dạy cách làm rãnh thoát nước trong huyệt, một thủ pháp thi công hiếm khi được chép rõ như vậy.

Vòng hai mươi bốn sơn chia tiểu thần, trung thần, đại thần theo phép chiết thuỷ Thanh Nang Tự
Ất Tân Đinh Quý Thìn Tuất Sửu Mùi là tiểu thần, Giáp Canh Bính Nhâm Tý Ngọ Mão Dậu là trung thần, Càn Khôn Cấn Tốn Dần Thân Tị Hợi là đại thần. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa
[經]溝壑明堂定方隅,更從品折審縈紆;四尺五寸為一步,折取須教向所宜。小神須要入中神,中神要入大神位;三折祿馬上御街,一舉登科名冠世。
[註]此言折水之法也。折水之法,壙中作帶溝為暗放水,會于壙前,作一水斗注之,于是于天機木星方撐一吉方放出。大水倒左,則溝水宜倒右,小水逆大水;又于前吉方上先放小神,次中神,以大神為出口。只放干維,大忌地支,地支逢太歲冲墳,則發災禍。……三折者,小中大也。八干為祿馬,四維為御街,八干入四維,為祿馬上御街。乙辛丁癸神名小,辰戌丑未小神表;甲庚丙壬號中神,子午卯酉中神照;惟有乾坤艮巽方,寅申巳亥大神當。

Dịch: [Kinh] Rãnh lạch minh đường định phương góc, lại theo từng khúc gãy xét quanh co; bốn thước năm tấc là một bước, gãy lấy phải theo chỗ hướng hợp. Tiểu thần phải vào trung thần, trung thần phải vào vị đại thần; ba gãy lộc mã lên ngự nhai, một lần thi đỗ danh đầu đời. [Chú] Đây nói phép chiết thuỷ. Phép chiết thuỷ là trong huyệt mộ làm rãnh vòng để thoát nước ngầm, hội ở trước huyệt, làm một hố nước rót vào, rồi ở phương mộc tinh thiên cơ mở một phương cát cho thoát ra. Nước lớn đổ trái thì nước rãnh nên đổ phải, nước nhỏ ngược nước lớn; lại ở phương cát phía trước phóng tiểu thần trước, kế trung thần, lấy đại thần làm cửa ra. Chỉ phóng ở can duy, rất kỵ địa chi; địa chi gặp thái tuế xung mộ thì phát tai hoạ. …Ba gãy là nhỏ, vừa, lớn. Tám can là lộc mã, bốn duy là ngự nhai; tám can vào bốn duy là lộc mã lên ngự nhai. Ất Tân Đinh Quý tên tiểu thần, Thìn Tuất Sửu Mùi cũng thuộc tiểu thần; Giáp Canh Bính Nhâm gọi trung thần, Tý Ngọ Mão Dậu cũng là trung thần; chỉ có Càn Khôn Cấn Tốn, cùng Dần Thân Tị Hợi là đại thần.

Giảng: Đây là thủ pháp thi công mộ: rãnh ngầm quanh huyệt gom nước về một hố trước huyệt, rồi dẫn ra qua ba khúc gãy từ nhỏ đến lớn, mỗi khúc mở ở can hay duy, không mở ở chi. Kích thước một bước là bốn thước năm tấc. Chi tiết như vậy cho thấy Thanh Nang không phải lý thuyết suông; đây là kinh của người trực tiếp làm mộ.

Lời kết Thanh Nang Tự: hợp với trời làm – 與天成者符

Thanh Nang Tự khép lại bằng lời chú tổng kết về quan hệ giữa thiên thành (đất trời làm sẵn) và nhân lập (hướng người đặt).

Dương Sóc với núi đá và ruộng
Dương Sóc với núi đá và ruộng: lời kết Thanh Nang Tự nói phép này hợp với trời mà làm. Ảnh: Arian Zwegers from Brussels, Belgium, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.
……以求合于天成者;不則失真向而貪假局,禍且不可勝言矣。故與天成者符,始受此地之福;逆其天成,必受此地之凶。其凶也者,非天之過,乃人之誤也。是以當知水城有倒左倒右,同龍之不同出口,有大庫小庫之各別,觀其水城,審其水口,因局立向,以消納之,則無不與天成者合矣。此青囊叙之所以不可不熟讀也。人能精此而熟于穴法,則其于地理之道何有哉。

Dịch: …để cầu hợp với cái trời làm sẵn; không thì mất hướng thật mà tham cục giả, hoạ không kể xiết. Cho nên hợp với trời làm sẵn thì mới nhận phúc của đất; trái với trời làm sẵn thì ắt nhận hung của đất. Cái hung ấy không phải lỗi trời, mà là lỗi người. Vì thế phải biết nước thành có đổ trái đổ phải, cùng một long mà cửa ra khác nhau, có đại khố tiểu khố khác nhau; xem nước thành, xét thuỷ khẩu, theo cục mà lập hướng để tiêu nạp, thì không có gì không hợp với trời làm sẵn. Đó là lý do Thanh Nang Tự không thể không đọc thuộc. Người tinh việc này lại thạo huyệt pháp, thì với đạo địa lý còn gì khó.

Giảng: "Theo cục mà lập hướng" (nhân cục lập hướng) là bốn chữ tóm Thanh Nang. Không lấy một công thức hướng đẹp áp cho mọi đất, mà nhìn nước thành và thuỷ khẩu trước, rồi chọn hướng để nước ấy thành sinh vượng. Hoạ là lỗi người, không phải lỗi trời: một lời răn trách nhiệm cho người cầm la kinh.

Thanh Nang Áo Ngữ: như Đại Học, như Tâm Kinh – 青囊奧語序

Sang thiên thứ hai, Diệp Cửu Thăng viết một lời giới thiệu ngắn mà nâng Áo Ngữ lên hàng kinh điển của cả ba đạo.

Trang sách Tứ Khố Toàn Thư
Trang sách thuộc hệ Tứ Khố Toàn Thư: Thanh Nang Áo Ngữ ngắn như Đại Học, như Tâm Kinh, mỗi câu là một phép. Ảnh: 猫猫的日记本, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
青囊奧語者,楊公合巒頭理氣貫以一而集其大成之書也,猶之乎儒家之有大學聖經,釋家之有般若心經,道家之有太上清淨經也。其言龍穴砂水法也,再三言龍穴砂水法也。其言近,其言遠,其言約,其理備。其于一法之中,或先舉巒頭,或先舉理氣,當先言而先言之,當後言而後言之,當再三言而再三言之,莫不有至玄至妙之義存焉,非可淺窺者也。

Dịch: Thanh Nang Áo Ngữ là sách Dương công gộp loan đầu và lý khí làm một, tập đại thành; như nhà Nho có Đại Học thánh kinh, nhà Phật có Bát Nhã Tâm Kinh, nhà Đạo có Thái Thượng Thanh Tĩnh Kinh. Nó nói phép long huyệt sa thuỷ, nói đi nói lại phép long huyệt sa thuỷ. Lời gần mà ý xa, lời gọn mà lý đủ. Trong một phép, có khi nêu loan đầu trước, có khi nêu lý khí trước; chỗ nên nói trước thì nói trước, nên nói sau thì nói sau, nên nói ba lần thì nói ba lần, đều có nghĩa huyền diệu, không thể nhìn nông mà hiểu.

Giảng: Lời giới thiệu khẳng định một điều mà Phong Thuỷ Liên Hoa luôn nhấn: loan đầu và lý khí là một, không phải hai trường phái. Áo Ngữ được đọc như một sách gộp, và thứ tự câu chữ trong đó có chủ ý: nói hình trước khi lý cần nói sau, nói lý trước khi hình chỉ là chỗ đặt.

Thư với hùng, âm dương giao độ hợp huyền không – 雌與雄 合玄空

Câu mở đầu Áo Ngữ được Diệp Cửu Thăng giải như một phép thuỷ pháp của hướng, bổ cho phép xét nước theo long.

Hồ Trường Xung ở Hành Sơn
Hồ Trường Xung ở Hành Sơn: núi là hùng, nước là thư, âm dương giao độ mới hợp huyền không. Ảnh: Huangdan2060, Wikimedia Commons, CC0.
[經]雌與雄,陰陽交度合玄空;認金龍,經緯義不窮;動不動,直待高人施妙用。
[註]此言向家水法也。山水生旺之凶吉,既以龍法辨之矣,而何以復有水法之論乎?蓋以砂統乎龍,水歸于向,若僅以龍言水,則水之凶吉亦不驗。雌雄者,即山水也,山屬陰而雄,水屬陽而雌也。陰陽交度者,左旋陽山必有右旋之陰水交之,右旋陰山必有左旋之陽水交之。雌雄交結而成穴,山水背馳而氣散也。……玄空者,縫針雙山向法也。合玄空者,水欲其合向家之生旺也。……玄空之法,左旋之水以陽干主之,右旋之水以陰干主之。如丙南之局,水自東來,流歸西去,左旋之水也,立一午向,午屬丙火,則東為長生,西為死墓……

Dịch: [Kinh] Thư với hùng, âm dương giao độ hợp huyền không; nhận kim long, nghĩa kinh vĩ không cùng; động không động, đợi người cao tay dùng phép diệu. [Chú] Đây nói thuỷ pháp của hướng. Cát hung sinh vượng của sơn thuỷ đã lấy long pháp mà biện, sao còn có luận thuỷ pháp? Vì sa thuộc về long, thuỷ quy về hướng; nếu chỉ lấy long nói nước thì cát hung của nước không ứng. Thư hùng là sơn thuỷ: sơn thuộc âm là hùng, thuỷ thuộc dương là thư. Âm dương giao độ là núi dương tả toàn ắt có nước âm hữu toàn giao vào; núi âm hữu toàn ắt có nước dương tả toàn giao vào. Thư hùng giao kết thì thành huyệt; sơn thuỷ quay lưng thì khí tán. …Huyền không là phép hướng song sơn của phùng châm. Hợp huyền không là nước muốn hợp sinh vượng của hướng. …Phép huyền không: nước tả toàn lấy dương can làm chủ, nước hữu toàn lấy âm can làm chủ. Như cục Bính phương nam, nước từ đông tới chảy về tây là nước tả toàn; lập hướng Ngọ, Ngọ thuộc Bính hoả, thì đông là trường sinh, tây là tử mộ…

Giảng: Câu "sa thuộc về long, thuỷ quy về hướng" là lời phân công rõ nhất trong cả Lục Kinh Chú. Chữ "huyền không" ở đây, theo Diệp Cửu Thăng, là phép song sơn trên phùng châm, không phải huyền không phi tinh. Ví dụ cục Bính phương nam cho thấy cách làm: xem nước chảy chiều nào, rồi lập hướng sao cho phía nước tới là sinh, phía nước đi là tử mộ.

Ba mươi tám tướng, minh đường thập tự, diệu pháp và ngũ tinh – 三十八將 明堂十字 曜法

Các câu tiếp theo của Áo Ngữ đi qua sa pháp và thuỷ pháp. Diệp Cửu Thăng chú gọn từng điểm.

Lăng phi Định trong Thanh Đông Lăng
Lăng phi Định trong Thanh Đông Lăng: minh đường hình chữ thập, ba mươi tám tướng đều đọc từ chỗ đứng của huyệt. Ảnh: Charlie fong, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
[註]……傳送主丁財,功曹主官爵,此三十八將之最吉位也。然總宜朝拱有情,不喜凌逼高壓;若高壓,則吉方亦為不善矣,故曰傳送功曹不高壓。……然同龍之地不忌高壓者,以前山係龍而非砂,是以祖宗壓子孫,非以奴欺主也。
[經]第四奇,明堂十字有玄微。[註]此言天星水法也。明堂之水,出于向家之死墓病絕者,歸大庫也;出于敗方者,歸文庫也;故倒左倒右一橫如十字者,俱可消出。……蓋大小二庫之法,俱見于十字中也。
[註]……曜法乃砂法中登峯造極之技,豈易易者哉。龍不發曜者非貴龍,穴不發曜者非貴穴。
[經]五星尖圓高秀要分明。[註]凡行龍星辰、作穴主星及諸砂聳起者,俱宜尖圓高秀,皆忌粗惡凶頑、崩破斜側。

Dịch: [Chú] …Truyền tống chủ đinh tài, công tào chủ quan tước, là các vị tốt nhất trong ba mươi tám tướng. Nhưng đều cần chầu củng có tình, không thích áp bức cao đè; nếu cao đè thì phương cát cũng thành không tốt, nên nói "truyền tống công tào không cao đè". …Đất cùng long thì không kỵ cao đè, vì núi trước là long chứ không phải sa, là tổ tông đè con cháu, không phải đầy tớ lấn chủ. [Kinh] Thứ tư lạ, minh đường chữ thập có huyền vi. [Chú] Đây nói thuỷ pháp thiên tinh. Nước minh đường ra ở phương tử mộ bệnh tuyệt của hướng là về đại khố; ra ở phương bại là về văn khố; nên đổ trái đổ phải nằm ngang như chữ thập đều tiêu ra được. …Phép hai kho lớn nhỏ đều thấy trong chữ thập. [Chú] …Diệu pháp là kỹ thuật tột đỉnh trong sa pháp, đâu có dễ. Long không phát diệu không phải long quý; huyệt không phát diệu không phải huyệt quý. [Kinh] Ngũ tinh nhọn tròn cao tú phải phân minh. [Chú] Phàm tinh thần long đi, chủ tinh làm huyệt và các sa nổi lên đều nên nhọn tròn cao tú, đều kỵ thô ác hung ngoan, lở vỡ nghiêng lệch.

Giảng: Ba ý hay. Sa tốt mà cao đè huyệt thì thành xấu, trừ khi đó là long cùng dòng (tổ tông đè con cháu là thuận). Minh đường chữ thập gói cả phép đại khố và văn khố: nước ngang trước huyệt dù đổ bên nào cũng có kho để vào. "Diệu" là các mỏm nhỏ nhô ra từ long hay huyệt, dấu hiệu khí dư; Diệp Cửu Thăng nói người ta chỉ biết diệu nhọn thẳng ở bên huyệt, ít ai biết diệu tròn vuông, diệu dài xa như long đi.

Hướng phóng thuỷ: nước trời làm, phóng vào là ở người – 向放水

Áo Ngữ khép phần thuỷ pháp bằng một câu ngắn, Diệp Cửu Thăng giải bằng một ví dụ sai hướng.

Ruộng bậc thang Long Tích
Ruộng bậc thang Long Tích: nước đến là trời làm, còn phóng nước ra hướng nào là việc của người. Ảnh: Oregon State University/Stacie Wolny, Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0.
[經]向放水,生旺有吉休囚否。
[註]此再申明水法也。前水法多言去口,未言來水,故申言之。水言放者何也?蓋得其向,則生旺放上堂;不得其向,則死絕放上堂。水雖天成,實由人放,故向放水也。生旺休囚者,如朝南之局,左水倒右,立一午向,則生水上堂而吉;若錯立巳向,則絕水上堂而否矣。

Dịch: [Kinh] Hướng phóng thuỷ, sinh vượng thì cát, hưu tù thì không. [Chú] Đây nói lại thuỷ pháp. Thuỷ pháp phía trước phần nhiều nói cửa đi, chưa nói nước tới, nên nói thêm. Nước sao gọi là "phóng"? Vì được hướng thì phóng sinh vượng lên minh đường; không được hướng thì phóng tử tuyệt lên minh đường. Nước tuy trời làm, thật do người phóng, nên nói hướng phóng thuỷ. Sinh vượng hưu tù: như cục quay nam, nước trái đổ phải, lập hướng Ngọ thì nước sinh lên minh đường mà cát; nếu lập nhầm hướng Tị thì nước tuyệt lên minh đường mà không tốt.

Giảng: Ví dụ Ngọ và Tị chỉ cách nhau mười lăm độ trên la kinh, nhưng đổi hẳn nước sinh thành nước tuyệt. Đó là lý do Thanh Nang đòi đo bằng phùng châm và đòi người lập hướng tinh tay. Câu "nước tuy trời làm, thật do người phóng" là câu cuối nên nhớ của bài này.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Thanh Nang là kinh mà Phong Thuỷ Liên Hoa thấy gần với cách làm của mình nhất. Hình Pháp đứng trước: xem nước thành, xem thuỷ khẩu, lần huyết mạch tìm long, nhận đúng đốt nhập thủ. Rồi Lý Pháp theo sau: theo cục lập hướng, dùng phùng châm định sinh vượng của nước, dùng chính châm định long và toạ. Lời chú "sa thuộc về long, thuỷ quy về hướng" là cách phân việc mà Liên Hoa áp dụng khi xem cả âm trạch lẫn dương trạch.

La kinh Trung Hoa
La kinh Trung Hoa: Phong Thuỷ Liên Hoa đọc Áo Ngữ cùng với vòng hai mươi bốn sơn trên la kinh. Ảnh: Rama, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 fr.

Phép chiết thuỷ trong huyệt mộ là thủ pháp thi công, chỉ nên làm khi có thầy đứng tại chỗ. Liên Hoa giới thiệu lý của nó ở đây để người đọc hiểu vì sao mộ cổ có rãnh và hố nước, không phải để tự làm theo.

Hiểu lầm thường gặp – 常見誤解

Hiểu lầm một: kim long là long hành kim. Diệp Cửu Thăng giải kim long là tứ mộ, nơi có bốn sao kim; "động" là nước ra ở mộ ấy.

Núi Nga My trong mây
Núi Nga My: chữ "thư hùng" không chỉ nam nữ, đó là núi với nước, một hiểu lầm thường gặp. Ảnh: jetsun, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Hiểu lầm hai: cả đường long phải tịnh âm hoặc tịnh dương. Chỉ hai đốt sát huyệt phải thuần; đốt ba bốn xét theo sinh vượng.

Hiểu lầm ba: sinh vượng của nước tính theo long. Thanh Nang tính theo hướng, đo bằng phùng châm; đổi hướng là đổi sinh vượng.

Hiểu lầm bốn: sa ở phương cát càng cao càng tốt. Cao đè huyệt thì phương cát cũng thành xấu, trừ khi đó là long cùng dòng.

Nguồn: Địa Lý Đại Thành (地理大成), Địa Lý Lục Kinh Chú quyển sáu, Thanh Nang Tự (青囊序, lời Dương Quân Tùng, Tăng Văn Địch sắp thành ca) và Thanh Nang Áo Ngữ (青囊奧語, Dương Quân Tùng) kèm chú của Diệp Cửu Thăng, bản khắc Học Sơn Đường năm Khang Hy Bính Tý (1696), tập bốn, trọn quyển sáu. Nguyên văn Thanh Nang Tự và Thanh Nang Áo Ngữ đã dịch trọn ở các loạt bài riêng trên Kho Sách Quý; bài này trích kinh làm mốc, dịch và giảng phần chú. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Bài trước: Địa Lý Đại Thành (93) – Thiên Ngọc Kinh Diệp Cửu Thăng chú (2): tam ban quái, tá khố tự khố, luận thuần bác 天玉經註. Bài sau: Địa Lý Đại Thành (95) – La Kinh Bát Vụ Tập (1): ba châm, ba bàn, 24 sơn và tịnh âm tịnh dương 羅經撥霧集.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Biết kim long, tịnh âm tịnh dương, tiểu trung đại thần là phần Thư; đứng ở thuỷ khẩu mà nhận nước ra mộ nào, lần huyết mạch tìm long, theo cục lập hướng là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Kim long trong Thanh Nang Tự là gì? – 金龍

Theo Diệp Cửu Thăng, kim long là tứ mộ Thìn Tuất Sửu Mùi, nơi có bốn sao kim Cang, Lâu, Quỷ, Ngưu; động hay không động là nước ra ở mộ nào.

Tịnh âm tịnh dương có phải xét cả đường long không? – 三四節不拘

Không. Chỉ xét đốt nhập thủ và đốt sau đó; đốt ba bốn không câu nệ bác tạp, xét theo sinh vượng.

Tiểu thần, trung thần, đại thần là những sơn nào? – 小神中神大神

Tiểu thần: Ất Tân Đinh Quý, Thìn Tuất Sửu Mùi; trung thần: Giáp Canh Bính Nhâm, Tý Ngọ Mão Dậu; đại thần: Càn Khôn Cấn Tốn, Dần Thân Tị Hợi.

Minh đường chữ thập nghĩa là gì? – 明堂十字

Nước ngang trước huyệt dù đổ trái hay phải đều có kho để vào: ra phương tử mộ bệnh tuyệt về đại khố, ra phương bại về văn khố.

Vì sao nói hướng phóng thuỷ? – 向放水

Nước tuy trời làm, nhưng được hướng thì phóng sinh vượng lên minh đường, sai hướng thì phóng tử tuyệt; nên phóng thuỷ là việc của người lập hướng.

Từ khoá: thanh nang tự chú · thanh nang áo ngữ · 青囊序 · 青囊奧語 · kim long · chiết thuỷ · hướng phóng thuỷ · diệp cửu thăng

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…