💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Độn Giáp Diễn Nghĩa (8) 遁甲演義: phi điểu điệt huyệt, thanh long hồi thủ, ngọc nữ thủ môn, tam kỳ đắc sử, tam trá ngũ giả

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Độn Giáp Diễn Nghĩa (8) 遁甲演義: phi điểu điệt huyệt, thanh long hồi thủ, ngọc nữ thủ môn, tam kỳ đắc sử, tam trá ngũ giả

Độn Giáp Diễn Nghĩa
遁甲演義 卷二 (飛鳥跌穴 · 青龍回首 · 玉女守門 · 三奇得使 · 三詐五假)
Tác giả: Trình Đạo Sinh 程道生 (tự Khả Sinh 可生, người Hải Ninh 海寧, cuối đời Minh)
Bản gốc: Khâm định Tứ Khố Toàn Thư, Tử bộ, Thuật số loại (欽定四庫全書 子部 術數類), hiệu thượng năm Càn Long 46 (1781), quyển hai.

Bài trước đã gom chín phép độn. Xen giữa các độn trong quyển hai của Độn Giáp Diễn Nghĩa (遁甲演義) là bốn cách cát nổi tiếng nhất của Kỳ Môn: Phi điểu điệt huyệt (飛鳥跌穴), Thanh long hồi thủ (青龍回首), Ngọc nữ thủ môn (玉女守門), Tam kỳ đắc sử (三奇得使); và sau mục Thái Xung thiên mã, sách đặt mục Tam trá ngũ giả (三詐五假). Năm mục này cùng một loại: không cần đủ "kỳ, môn, mốc" như độn, chỉ cần một cặp can hay một cặp can với cửa đúng chỗ là thành cách cát. Bài này dịch trọn, chuyển bàn lại các ví dụ của sách và giảng cách đọc.

Trả lời nhanh: Theo Độn Giáp Diễn Nghĩa, Phi điểu điệt huyệt là Bính trên bàn trời gia lên Giáp đầu tuần (tức nghi Mậu đầu tuần) trên bàn đất; Thanh long hồi thủ là ngược lại, Giáp (Trực Phù mang Mậu) gia lên Bính. Hai cách này không kể âm độn hay dương độn, dù không có cát môn cũng dùng được, trăm việc đều cát, đánh trận "một địch muôn người". Ngọc nữ thủ môn là Trực Sử (cửa của tuần) đến cung có Đinh trên bàn đất, hợp việc âm thầm, hoà hợp. Tam kỳ đắc sử là Ất gia lên Giáp Tuất (Kỷ) hoặc Giáp Ngọ (Tân), Bính gia lên Giáp Tý (Mậu) hoặc Giáp Thân (Canh), Đinh gia lên Giáp Thìn (Nhâm) hoặc Giáp Dần (Quý). Tam trá là ba cát môn hợp tam kỳ lâm Thái Âm (chân trá), Cửu Địa (trùng trá) hoặc Lục Hợp (hưu trá); ngũ giả là năm cách dùng Đỗ, Cảnh, Thương, Kinh, Tử môn với Đinh, Kỷ, Quý hay tam kỳ lâm thần phù hợp, mỗi cách hợp một việc riêng.

Thầy Vũ Giới giảng: "Chim bay về tổ, rồng quay đầu, ngọc nữ giữ cửa: người xưa đặt tên cách cục bằng hình ảnh để học trò nhớ. Nhớ hình ảnh rồi thì phải nhớ cho được cặp can nào gia lên cặp can nào, chỗ đó mới là học thuật."

Điện Thái Hoà trong Tử Cấm Thành
Điện Thái Hoà, Bắc Kinh: các cách cát của Kỳ Môn xưa được dùng để chọn giờ cho việc lớn của triều đình, từ xuất quân đến tế lễ. Ảnh: Rabs003, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Phi điểu điệt huyệt – 飛鳥跌穴

"Điệt huyệt" là rơi đúng vào tổ. Bính là chim (Hoả, Chu Tước), Giáp là tổ (đầu tuần, gốc của cục). Bính bay đến đậu lên Giáp là chim về tổ.

Chim cò trắng xoè cánh đáp xuống tổ
Cò trắng đáp xuống tổ: Phi điểu điệt huyệt là lúc Bính (chim, Chu Tước) trên bàn trời bay đến đậu đúng Giáp (tổ, nghi đầu tuần). Ảnh: Andy Morffew, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

歌曰:丙加甲兮鳥跌穴。進飛得地,雲龍聚會,君臣燕喜,舉動皆宜。此時從生擊死,一敵萬人,百戰百勝。不論陰陽二遁,此時出兵行營遠遊,百事俱吉,君子利,小人凶。所謂天盤丙奇加地盤本時甲旬頭也。

Dịch: Ca rằng: Bính gia lên Giáp, ấy là chim rơi vào tổ. Bay tới được đất, mây rồng tụ hội, vua tôi vui yến, mọi cử động đều hợp. Giờ này theo phương sinh đánh phương tử, một địch muôn người, trăm trận trăm thắng. Không kể âm hay dương độn, giờ này ra quân, đi doanh, đi xa, trăm việc đều cát; người quân tử được lợi, kẻ tiểu nhân thì hung. Tức là Bính kỳ ở bàn trời gia lên đầu tuần Giáp của giờ ấy ở bàn đất.

假如大寒中元陽遁九局,甲己日辛未時,此時六丙在七宮,以直符天英加時干六辛於三宮,得六丙下臨六甲於九宮戊上,此名為飛鳥跌穴。假如大寒上局陽三遁,震宮起甲子,甲己日丁卯時,天沖直符加丁時干離上,即六丙下臨六甲於三宮,此名飛鳥跌穴。

Dịch: Ví như tiết Đại Hàn trung nguyên, dương độn cục 9, ngày Giáp Kỷ giờ Tân Mùi: lúc ấy Bính ở cung 7; lấy Trực Phù Thiên Anh gia lên can giờ Tân ở cung 3, được Bính lâm Giáp ở cung 9, trên Mậu; gọi là Phi điểu điệt huyệt. Ví như Đại Hàn thượng nguyên dương cục 3, cung Chấn khởi Giáp Tý, ngày Giáp Kỷ giờ Đinh Mão: Trực Phù Thiên Xung gia lên can giờ Đinh ở Ly, tức Bính lâm Giáp ở cung 3; gọi là Phi điểu điệt huyệt.

Giảng: "Giáp đầu tuần" trên bàn đất chính là nghi đầu tuần mà Giáp ẩn vào: tuần Giáp Tý ẩn ở Mậu, nên "Bính lâm Giáp" là Bính trên trời đứng trên Mậu dưới đất. Chúng tôi chuyển bàn lại cả hai ví dụ: dương cục 9 giờ Tân Mùi, cung 9 có trời Bính, đất Mậu; dương cục 3 giờ Đinh Mão, cung 3 có trời Bính, đất Mậu. Đúng như sách. Câu "quân tử lợi, tiểu nhân hung" đáng nhớ: cách cát giúp việc chính đáng, không giúp mưu gian.

Bàn Kỳ Môn ví dụ Phi điểu điệt huyệt dương độn cục 9 giờ Tân Mùi
Bính trên bàn trời lâm Mậu (chỗ Giáp Tý ẩn) ở cung 9: chim về tổ. Chuyển bàn lại đúng như sách. Vẽ lại theo Độn Giáp Diễn Nghĩa – Phong Thuỷ Liên Hoa

Thanh long hồi thủ – 青龍回首

Giáp là rồng xanh (Mộc, Thanh Long). Khi Trực Phù mang Giáp (tức nghi đầu tuần) bay lên trời và đến đậu đúng chỗ Bính dưới đất, thì rồng quay đầu nhìn về Bính: một cặp đảo của Phi điểu điệt huyệt.

Tượng rồng uốn mình trên mái một ngôi miếu
Rồng trên mái miếu: Thanh long hồi thủ là lúc Trực Phù mang Giáp (rồng xanh) đến đậu đúng chỗ Bính dưới đất, cặp đảo của Phi điểu điệt huyệt. Ảnh: CEphoto, Uwe Aranas, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

歌曰:甲加丙兮龍回首。不問陰陽二遁,得此局更合奇門上吉,雖無吉門亦可用事。凡利見大人,舉兵利客,揚威萬里,從生擊死,一敵萬人,百事皆吉。假如陽遁一局甲己日丙寅時,直符甲子戊與開門相合,加於八宮地丙之上,此為青龍返首也。

Dịch: Ca rằng: Giáp gia lên Bính, ấy là rồng quay đầu. Không kể âm hay dương độn, được cục này mà lại hợp kỳ môn thì thượng cát; dù không có cát môn cũng có thể làm việc. Phàm lợi gặp bậc đại nhân, dấy binh lợi cho bên khách, dương uy muôn dặm, theo phương sinh đánh phương tử, một địch muôn người, trăm việc đều cát. Ví như dương độn cục 1, ngày Giáp Kỷ giờ Bính Dần: Trực Phù của Giáp Tý (Mậu) cùng Khai môn hợp nhau, gia lên Bính đất ở cung 8; ấy là Thanh long phản thủ.

Giảng: Chuyển bàn lại: dương cục 1 giờ Bính Dần, Trực Phù Thiên Bồng mang Mậu bay đến cung 8 nơi đất có Bính, và Khai môn cũng đến cung 8. Rồng quay đầu lại có Khai môn, là cách đẹp nhất. "Lợi khách" là lợi cho bên chủ động ra đi, đánh tới; sách Kỳ Môn chia "khách" (bên động) và "chủ" (bên tĩnh), sẽ gặp lại ở quyển ba. Điều đáng chú ý là sách nói rõ hai cách rồng, chim này "dù không có cát môn cũng dùng được", tức là mạnh hơn nhiều cách khác.

Bàn Kỳ Môn ví dụ Thanh long hồi thủ dương độn cục 1 giờ Bính Dần
Trực Phù mang Mậu (Giáp Tý) cùng Khai môn đến cung 8 trên Bính: rồng quay đầu. Chuyển bàn lại đúng như sách. Vẽ lại theo Độn Giáp Diễn Nghĩa – Phong Thuỷ Liên Hoa

Ngọc nữ thủ môn – 玉女守門

Đinh là ngọc nữ. Trực Sử là cửa đi theo giờ. Khi cửa của tuần đến đúng cung có Đinh trên bàn đất, thì như ngọc nữ đứng giữ cửa.

Cánh cửa chính một ngôi miếu vẽ hình môn thần
Cửa miếu vẽ môn thần: Ngọc nữ thủ môn là lúc cửa Trực Sử của tuần đến đúng cung có Đinh trên bàn đất, như ngọc nữ đứng giữ cửa. Ảnh: 舟集 Toadboat, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

歌曰:又有三奇遊六儀,號為玉女守門扉。若作陰私和合事,請君但向此中推。三奇遊六儀者,乃天上乙丙丁遊於甲子戊、甲戌己、甲申庚、甲午辛、甲辰壬、甲寅癸之六儀也。玉女守門者,謂丁為玉女,而會天乙直使之門也。如陽遁一局甲己日庚午時,丁奇在兌,而庚午時亦在兌,休門直使加地丁七宮是也。故甲子用庚午,甲戌用己卯,甲申用戊子,甲午用丁酉,甲辰用丙午,甲寅用乙卯。

Dịch: Ca rằng: Lại có tam kỳ dạo trên lục nghi, gọi là ngọc nữ giữ cánh cửa. Nếu làm việc âm thầm, hoà hợp, xin ông cứ theo đây mà tính. Tam kỳ dạo lục nghi là Ất, Bính, Đinh trên trời dạo qua sáu nghi Giáp Tý Mậu, Giáp Tuất Kỷ, Giáp Thân Canh, Giáp Ngọ Tân, Giáp Thìn Nhâm, Giáp Dần Quý. Ngọc nữ giữ cửa là nói Đinh là ngọc nữ, gặp cửa Trực Sử của Thiên Ất. Như dương độn cục 1, ngày Giáp Kỷ giờ Canh Ngọ: Đinh kỳ ở Đoài, giờ Canh Ngọ cũng ở Đoài, Hưu môn Trực Sử đến cung 7 có Đinh dưới đất, chính là cách này. Cho nên tuần Giáp Tý dùng giờ Canh Ngọ, Giáp Tuất dùng Kỷ Mão, Giáp Thân dùng Mậu Tý, Giáp Ngọ dùng Đinh Dậu, Giáp Thìn dùng Bính Ngọ, Giáp Dần dùng Ất Mão.

Giảng: Chuyển bàn lại dương cục 1 giờ Canh Ngọ: Hưu môn đi từ cung 1, sáu giờ sau đến cung 7, nơi bàn đất có Đinh. Đúng như sách. Danh sách sáu giờ cuối mục có lý do rõ: trên bàn đất, Đinh luôn đứng sau nghi đầu tuần một số cung cố định theo thứ tự Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý, Đinh (từ Mậu đến Đinh sáu bước, từ Kỷ năm bước, từ Canh bốn bước…), mà Trực Sử mỗi giờ đi một cung cùng chiều. Nên tuần Giáp Tý cần sáu giờ (đến Canh Ngọ), tuần Giáp Tuất năm giờ (Kỷ Mão), Giáp Thân bốn giờ (Mậu Tý), Giáp Ngọ ba giờ (Đinh Dậu), Giáp Thìn hai giờ (Bính Ngọ), Giáp Dần một giờ (Ất Mão), âm độn hay dương độn đều vậy. Cách này hợp "việc âm thầm, hoà hợp": hôn nhân, giảng hoà, việc kín.

Bàn Kỳ Môn ví dụ Ngọc nữ thủ môn dương độn cục 1 giờ Canh Ngọ
Trực Sử Hưu môn đến cung 7 có Đinh dưới đất: ngọc nữ giữ cửa. Bên phải là sáu giờ ngọc nữ thủ môn của sáu tuần. Vẽ lại theo Độn Giáp Diễn Nghĩa – Phong Thuỷ Liên Hoa

Tam kỳ đắc sử – 三奇得使

"Đắc sử" là được sai khiến, được dùng. Mỗi kỳ có hai tuần Giáp "của mình": khi kỳ ấy gia lên nghi của hai tuần ấy thì kỳ được dùng việc.

Hổ phù bằng đồng có khắc chữ dùng để điều binh
Hổ phù đồng dùng để điều binh: “đắc sử” là được sai khiến, lúc một kỳ gia lên nghi của hai tuần Giáp thuộc về mình thì kỳ ấy được dùng việc. Ảnh: BabelStone, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Câu ca và lý do – 三奇得使之理

歌曰:三奇得使誠堪使,六甲遇之非小補。乙馬逢犬丙鼠猴,六丁玉女騎龍虎。甲戌甲午乙為使,甲子甲申丙為使,甲辰甲寅丁為使。其法甲木畏庚金,是以三奇所使除去巳酉丑,而甲午甲戌拱乙未,且乙木生午墓戌,故乙為使也。火庫於戌,而亥宮甲木生丙火,是以甲子甲申拱戌亥而丙為使也。丁卯為甲子之陰,甲寅甲辰拱之,故丁為使也。乙為使者,乙奇加甲戌甲午;丙為使者,丙奇加甲子甲申也;丁為使者,丁奇加甲辰甲寅也。此時最吉。

Dịch: Ca rằng: Tam kỳ đắc sử thật đáng dùng, sáu Giáp gặp được chẳng phải giúp nhỏ. Ất gặp ngựa, chó; Bính gặp chuột, khỉ; sáu Đinh ngọc nữ cưỡi rồng, hổ. Giáp Tuất, Giáp Ngọ lấy Ất làm sứ; Giáp Tý, Giáp Thân lấy Bính làm sứ; Giáp Thìn, Giáp Dần lấy Đinh làm sứ. Phép ấy: Giáp Mộc sợ Canh Kim, nên chỗ tam kỳ được dùng bỏ Tị, Dậu, Sửu (cục Kim); Giáp Ngọ, Giáp Tuất ôm lấy Ất Mùi, lại Ất Mộc sinh ở Ngọ, mộ ở Tuất, nên Ất làm sứ. Hoả có kho ở Tuất, mà cung Hợi là chỗ Giáp Mộc sinh Bính Hoả, nên Giáp Tý, Giáp Thân ôm lấy Tuất, Hợi mà Bính làm sứ. Đinh Mão là chỗ âm của Giáp Tý, Giáp Dần, Giáp Thìn ôm lấy nó, nên Đinh làm sứ. Ất làm sứ là Ất kỳ gia lên Giáp Tuất, Giáp Ngọ; Bính làm sứ là Bính kỳ gia lên Giáp Tý, Giáp Thân; Đinh làm sứ là Đinh kỳ gia lên Giáp Thìn, Giáp Dần. Giờ ấy rất cát.

Giảng: Câu "Ất gặp ngựa, chó" là cách nhớ: ngựa là Ngọ, chó là Tuất, tức hai tuần Giáp Ngọ, Giáp Tuất. "Bính gặp chuột, khỉ" là Tý, Thân. "Đinh cưỡi rồng, hổ" là Thìn, Dần. Phần giải thích bằng "ôm lấy" (拱) và tràng sinh, mộ khố là lý luận của tác giả, đọc để hiểu vì sao người xưa ghép như vậy. Khi dùng chỉ cần nhớ bảng: Ất trên Kỷ hoặc Tân; Bính trên Mậu hoặc Canh; Đinh trên Nhâm hoặc Quý.

Bảng tam kỳ đắc sử của Độn Giáp Diễn Nghĩa
Ất làm sứ cho tuần Giáp Tuất, Giáp Ngọ; Bính cho Giáp Tý, Giáp Thân; Đinh cho Giáp Thìn, Giáp Dần. Ba trường hợp Ất trên Tân, Bính trên Canh, Đinh trên Quý có vết nhỏ. Vẽ lại theo Độn Giáp Diễn Nghĩa – Phong Thuỷ Liên Hoa

Ví dụ và ba chỗ có vết – 三奇得使例與微疵

假令陽遁九局甲己日庚午時,此時六乙日奇下臨三宮甲午,是為乙奇得使。假令陰遁三局丙辛日壬辰時,此時乙奇在杜門,下臨九宮甲午辛,亦為乙奇得使。假令陽遁九局乙庚日戊寅時,此時丁奇下臨四宮甲辰,是為丁奇得使。但乙奇加甲午辛,乃青龍逃走;丙奇加甲申庚上,乃熒入太白;丁奇加甲寅癸,乃朱雀投江。凡此三者尚有微疵不吉,如遇本旬直符同臨其上,方可用之而吉也。

Dịch: Giả như dương độn cục 9, ngày Giáp Kỷ giờ Canh Ngọ: Ất nhật kỳ lâm Giáp Ngọ ở cung 3, ấy là Ất kỳ đắc sử. Giả như âm độn cục 3, ngày Bính Tân giờ Nhâm Thìn: Ất kỳ (vốn ở cung của) Đỗ môn, lâm Giáp Ngọ Tân ở cung 9, cũng là Ất kỳ đắc sử. Giả như dương độn cục 9, ngày Ất Canh giờ Mậu Dần: Đinh kỳ lâm Giáp Thìn ở cung 4, ấy là Đinh kỳ đắc sử. Nhưng Ất kỳ gia lên Giáp Ngọ Tân là Thanh long đào tẩu; Bính kỳ gia lên Giáp Thân Canh là Huỳnh nhập Thái Bạch; Đinh kỳ gia lên Giáp Dần Quý là Chu tước đầu giang. Ba trường hợp ấy còn vết nhỏ, không cát; nếu gặp Trực Phù bản tuần cùng lâm lên trên thì mới dùng được mà cát.

Giảng: Ba ví dụ chuyển bàn lại đều đúng: dương cục 9 giờ Canh Ngọ, cung 3 trời Ất đất Tân; âm cục 3 giờ Nhâm Thìn, cung 9 trời Ất đất Tân (Ất đi từ cung 4 là cung gốc của Đỗ môn); dương cục 9 giờ Mậu Dần, cung 4 trời Đinh đất Nhâm. Đoạn cuối rất quan trọng và cũng cho thấy sách tự soi lại mình: một nửa trường hợp tam kỳ đắc sử trùng với ba hung cách (Ất trên Tân, Bính trên Canh, Đinh trên Quý) sẽ học ở bài 10. Nên bảng "đắc sử" dùng tốt nhất chỉ còn: Ất trên Kỷ, Bính trên Mậu, Đinh trên Nhâm; ba trường hợp kia phải có Trực Phù cùng lâm mới dùng.

Bộ sách đóng chỉ đời Thanh mở trong hộp
Sách đóng chỉ đời Thanh: chính văn quyển hai tự chỉ ra ba trường hợp đắc sử trùng với hung cách, nên chỉ Ất trên Kỷ, Bính trên Mậu, Đinh trên Nhâm là dùng tốt. Ảnh: mpan, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Tam trá ngũ giả – 三詐五假

Trong sách, mục này đứng sau Thái Xung thiên mã (bài 9). Chúng tôi đưa về đây vì cùng loại "cách cát dùng thần làm mốc". "Trá" là giả dạng, "giả" là mượn: các cách này mượn thần che để làm việc.

Mặt nạ gỗ trong tuồng Na
Mặt nạ tuồng Na: “trá” là giả dạng, “giả” là mượn, tam trá ngũ giả là các cách mượn thần Thái Âm, Cửu Địa, Lục Hợp che mình để làm việc. Ảnh: Gary Todd, Wikimedia Commons, CC0.

Ba trá – 三詐

歌曰:奇與門兮共太陰,三般難得總加臨,若還得二亦為吉,舉措行藏必遂心。陽遁直符前二宮為太陰,陰遁直符後二宮為太陰。謂奇門與太陰三者不能皆得,若得二者亦吉,遇之可伏兵也。古經云:凡欲經求萬事,宜休開生下合乙丙丁即吉,又取陰門相助,謂之三詐。凡太陰、六合、九地宮助奇門全備,用之有十分之利。若三門合三奇無詐宮,謂之有奇無陰,得七分之利。若三門合太陰無三奇,謂之有陰無奇,犯者不利。若三門合三奇下臨太陰宮,名曰真詐;若三門合三奇下臨九地宮,名曰重詐;若三門合三奇下臨六合宮,名曰休詐。真詐宜施恩、隱遁、求仙;重詐宜進人口、取財、拜官授爵;休詐宜合藥、治邪、祈禳之事。

Dịch: Ca rằng: Kỳ cùng môn với Thái Âm, ba thứ khó được cùng lâm; nếu được hai cũng là cát, làm hay giấu đều được như ý. Dương độn thì cung thứ hai trước Trực Phù là Thái Âm, âm độn thì cung thứ hai sau Trực Phù là Thái Âm. Nghĩa là kỳ, môn và Thái Âm ba thứ không thể được đủ, được hai cũng cát, gặp thì có thể đặt phục binh. Kinh cổ nói: phàm muốn mưu cầu muôn việc, nên lấy Hưu, Khai, Sinh hợp với Ất, Bính, Đinh thì cát, lại lấy cung thần âm giúp, gọi là tam trá. Phàm có cung Thái Âm, Lục Hợp, Cửu Địa giúp, kỳ môn đầy đủ, dùng thì được mười phần lợi. Nếu ba cửa hợp ba kỳ mà không có cung trá, gọi là có kỳ không âm, được bảy phần lợi. Nếu ba cửa hợp Thái Âm mà không có kỳ, gọi là có âm không kỳ, phạm thì không lợi. Ba cửa hợp ba kỳ lâm cung Thái Âm gọi là chân trá; lâm cung Cửu Địa gọi là trùng trá; lâm cung Lục Hợp gọi là hưu trá. Chân trá nên làm ơn, ẩn mình, cầu tiên; trùng trá nên thêm người, lấy của, bái quan nhận tước; hưu trá nên hợp thuốc, trị tà, cầu đảo.

Giảng: Đoạn này cho một thang đo rõ: kỳ, môn, thần âm đủ cả là mười phần; kỳ với môn mà thiếu thần là bảy phần; môn với thần mà thiếu kỳ thì không lợi. Tức là kỳ quan trọng hơn thần. Vị trí Thái Âm "dương độn trước hai, âm độn sau hai" là đúng với cách đếm bát thần đã kiểm ở bài 7.

Năm giả – 五假

若杜門合丁己癸下臨九地,名曰地假,宜潛伏,此三時加杜門者可以藏形隱神。若杜門合丁己癸下臨六合宮,利逃亡。若景門合乙丙丁臨九天,名曰天假,乙為威德,丙為威武,丁謂太陰,三奇之靈,宜陳利便、進謁干求。若傷門合丁己癸下臨九地,名曰神假,利埋葬。若驚門合六合下臨九天宮,名曰人假,利捕逃亡。若杜門合丁己癸下臨太陰宮,利遣人間諜探事。若死門合丁己癸臨九地,名曰鬼假,利超亡薦度。

Dịch: Nếu Đỗ môn hợp Đinh, Kỷ, Quý lâm Cửu Địa, gọi là địa giả, nên ẩn phục; ba giờ ấy (Đinh, Kỷ, Quý) gia Đỗ môn thì có thể giấu hình ẩn thần. Nếu Đỗ môn hợp Đinh, Kỷ, Quý lâm cung Lục Hợp, lợi việc trốn đi. Nếu Cảnh môn hợp Ất, Bính, Đinh lâm Cửu Thiên, gọi là thiên giả: Ất là uy đức, Bính là uy võ, Đinh là thái âm, là cái thiêng của tam kỳ; nên trình bày điều lợi, vào yết kiến cầu xin. Nếu Thương môn hợp Đinh, Kỷ, Quý lâm Cửu Địa, gọi là thần giả, lợi chôn cất. Nếu Kinh môn hợp Lục Hợp lâm cung Cửu Thiên, gọi là nhân giả, lợi bắt kẻ trốn. Nếu Đỗ môn hợp Đinh, Kỷ, Quý lâm cung Thái Âm, lợi sai người làm gián điệp dò việc. Nếu Tử môn hợp Đinh, Kỷ, Quý lâm Cửu Địa, gọi là quỷ giả, lợi siêu độ vong linh.

Giảng: Năm giả có tên là địa giả, thiên giả, thần giả, nhân giả, quỷ giả; ngoài ra sách thêm hai biến thể của Đỗ môn (lâm Lục Hợp, lâm Thái Âm) không đặt tên. Điều thú vị là năm giả dùng các cửa vốn bị coi là không cát: Đỗ, Cảnh, Thương, Kinh, Tử. Đây là lý "hung môn cũng có chỗ dùng": Tử môn lợi siêu độ, Thương môn lợi chôn cất, Kinh môn lợi bắt kẻ trốn. Người làm âm trạch chú ý "thần giả" (Thương môn hợp Đinh, Kỷ, Quý lâm Cửu Địa, lợi mai táng).

Bảng tam trá ngũ giả của Độn Giáp Diễn Nghĩa
Ba trá dùng cát môn hợp tam kỳ lâm Thái Âm, Cửu Địa, Lục Hợp; năm giả dùng Cảnh, Đỗ, Thương, Kinh, Tử môn với kỳ hoặc Đinh, Kỷ, Quý lâm thần phù hợp. Thần giả (tô hồng) lợi mai táng. Vẽ lại theo Độn Giáp Diễn Nghĩa – Phong Thuỷ Liên Hoa

Đọc các cách cát này thế nào – 吉格讀法

Năm mục trong bài có ba mức. Mức mạnh nhất là hai cách chim, rồng: chỉ cần Bính và Giáp (nghi đầu tuần) đứng đúng chỗ, không kể độn, không cần cát môn. Mức thứ hai là ngọc nữ thủ môn và tam kỳ đắc sử: một kỳ gặp đúng nghi hay đúng cửa, hợp từng loại việc, có ngoại lệ (ba vết nhỏ). Mức thứ ba là tam trá ngũ giả: cần đủ cửa, kỳ, thần, và mỗi cách chỉ hợp một việc.

Tranh cổ Ngũ sắc anh vũ của Tống Huy Tông
Tranh “Ngũ sắc anh vũ” (五色鸚鵡) của Tống Huy Tông: chim đậu trên cành, gợi hình ảnh chim về tổ mà các nhà Kỳ Môn dùng để đặt tên cách Phi điểu điệt huyệt. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Câu "quân tử lợi, tiểu nhân hung" ở mục Phi điểu điệt huyệt là chỗ Phong Thuỷ Liên Hoa coi trọng nhất. Cách cát là thời thuận, mà thời thuận chỉ giúp việc chính. Người chọn giờ để làm việc sai thì giờ có đẹp đến đâu cũng không cứu được. Đây cũng là tinh thần "Định Khí – An Gia": điều hoà chứ không mưu lợi bằng mọi giá.

Đoá sen hồng nở trên mặt nước
Hoa sen: Phong Thuỷ Liên Hoa coi trọng câu “quân tử lợi, tiểu nhân hung”, cách cát chỉ giúp việc chính đáng, đúng tinh thần Định Khí – An Gia. Ảnh: Hong Zhang, Wikimedia Commons, CC0.

Với việc nhà cửa, mồ mả, các cách trong bài này là công cụ chọn giờ: Thanh long hồi thủ, Phi điểu điệt huyệt cho việc lớn như khởi công, nhập trạch; thần giả cho việc an táng. Nhưng chọn giờ luôn đứng sau hình pháp và toạ hướng. Cách phối giờ Kỳ Môn với tuổi gia chủ, với toạ hướng công trình là thủ pháp. Lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Tóm lại – 總結

Phi điểu điệt huyệt là Bính trên trời gia lên nghi đầu tuần dưới đất; Thanh long hồi thủ là nghi đầu tuần (Trực Phù) gia lên Bính; hai cách không kể âm dương độn, không cần cát môn. Ngọc nữ thủ môn là Trực Sử đến cung có Đinh dưới đất, mỗi tuần một giờ: Canh Ngọ, Kỷ Mão, Mậu Tý, Đinh Dậu, Bính Ngọ, Ất Mão. Tam kỳ đắc sử là Ất trên Kỷ, Tân; Bính trên Mậu, Canh; Đinh trên Nhâm, Quý; ba trường hợp Ất trên Tân, Bính trên Canh, Đinh trên Quý có vết, cần Trực Phù cùng lâm. Tam trá là cát môn hợp kỳ lâm Thái Âm, Cửu Địa, Lục Hợp; ngũ giả là các hung môn hợp kỳ hay Đinh, Kỷ, Quý lâm thần phù hợp, mỗi cách một việc. Các ví dụ của sách chuyển bàn lại đều đúng.

Bài trước: Độn Giáp Diễn Nghĩa (7): Chín phép độn: thiên, địa, nhân, thần, quỷ, phong, vân, long, hổ độn.

Bài sau: Độn Giáp Diễn Nghĩa (9) – Phương thần: thiên tam môn địa tứ hộ, địa tư môn, quý nhân, thái xung thiên mã, đình đình bạch gian, tam thắng ngũ bất kích.

Nguồn: Độn Giáp Diễn Nghĩa (遁甲演義) của Trình Đạo Sinh, quyển hai, bản Khâm định Tứ Khố Toàn Thư, tờ 5b đến 8a (Phi điểu điệt huyệt, Thanh long hồi thủ, Ngọc nữ thủ môn, Tam kỳ đắc sử) và tờ 19b đến 21a (Tam trá ngũ giả); sách thuộc công cộng. Trong sách, Tam trá ngũ giả đứng sau mục Thái Xung thiên mã, bài này đưa về cùng nhóm cách cát. Chữ dị thể (竒, 㑹, 囘, 凢, 逺, 冝…) đổi về chữ thường dùng; chữ 回 và 返 trong "青龍回首 / 返首" giữ như sách. Câu "乙奇在杜門" hiểu là Ất ở cung gốc của Đỗ môn (cung 4), theo kết quả chuyển bàn. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • Trạch Cát Liên Hoa: chọn ngày giờ theo nguyên lý Liên Hoa, đối chiếu với các cách cát Kỳ Môn.
  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xác định phương của cung có cách cát.
  • Lập Cục Pháp: lập cục theo hình pháp, nền tảng trước khi chọn thời.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Nhớ cặp Bính – Giáp, bảng tam kỳ đắc sử là phần Thư; biết trong một tháng thật có những giờ nào thành cách, giờ nào hợp với công trình và gia chủ là phần Nhãn, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Phi điểu điệt huyệt là gì? – 飛鳥跌穴

Là Bính kỳ trên bàn trời gia lên nghi đầu tuần (chỗ Giáp ẩn) trên bàn đất. Theo Độn Giáp Diễn Nghĩa, không kể âm hay dương độn, giờ ấy trăm việc đều cát, người quân tử được lợi.

Thanh long hồi thủ khác Phi điểu điệt huyệt thế nào? – 青龍回首

Là cặp đảo: Trực Phù mang nghi đầu tuần (Giáp) gia lên Bính trên bàn đất. Sách nói dù không có cát môn cũng dùng được, có thêm cát môn thì thượng cát.

Ngọc nữ thủ môn rơi vào giờ nào? – 玉女守門

Mỗi tuần một giờ: Giáp Tý dùng Canh Ngọ, Giáp Tuất dùng Kỷ Mão, Giáp Thân dùng Mậu Tý, Giáp Ngọ dùng Đinh Dậu, Giáp Thìn dùng Bính Ngọ, Giáp Dần dùng Ất Mão. Hợp việc âm thầm, hoà hợp.

Tam kỳ đắc sử có trường hợp nào không dùng được? – 三奇得使微疵

Có ba: Ất trên Tân (Thanh long đào tẩu), Bính trên Canh (Huỳnh nhập Thái Bạch), Đinh trên Quý (Chu tước đầu giang). Sách nói phải có Trực Phù bản tuần cùng lâm mới dùng.

Tam trá gồm những gì? – 三詐

Ba cát môn hợp tam kỳ lâm cung Thái Âm (chân trá), Cửu Địa (trùng trá) hoặc Lục Hợp (hưu trá). Đủ kỳ, môn, thần là mười phần lợi; có kỳ không thần là bảy phần.

Từ khoá: phi điểu điệt huyệt · thanh long hồi thủ · ngọc nữ thủ môn · tam kỳ đắc sử · tam trá ngũ giả · 飛鳥跌穴 · cách cát kỳ môn · độn giáp diễn nghĩa · 遁甲演義

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…