💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Dương Trạch Đại Thành (27) 六棟: Nhà sáu dãy, sáu lớp, hai họ chuỗi bước cửa

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Dương Trạch Đại Thành (27) 六棟: Nhà sáu dãy, sáu lớp, hai họ chuỗi bước cửa

Dương Trạch Đại Thành
陽宅大成 (宅譜指要 卷三 · 六棟 · 六進)
Tác giả: Nguỵ Thanh Giang (魏青江, hiệu Thanh Giang Tử 青江子, người Kinh Môn 荊門), đời Thanh
Bản gốc: bản khắc đời Thanh, Càn Long năm thứ 6 Tân Dậu (1741), 16 tập.

Nhà sáu dãy là kiểu đại viện của những dòng họ giàu có đời Minh, Thanh: sáu lớp mái nối nhau, dài tới sáu bảy chục mét. Trạch Phổ Chỉ Yếu quyển 3 trong Dương Trạch Đại Thành ghi bốn đồ nhà sáu dãy với số đo từng lớp và vị trí từng cửa tính theo bước. Ở độ sâu này, chuỗi bước cửa bắt đầu đi sang vòng mười hai trực thứ tư, và sách dùng thêm những trực ít thấy ở nhà nông như Kiến, Thành. Bài này dịch song ngữ bốn đồ ấy và tóm lại quy luật đặt cửa cho nhà rất sâu.

Trả lời nhanh: Theo Dương Trạch Đại Thành, nhà sáu dãy vẫn đặt cửa theo vòng mười hai trực, mỗi bước 4 xích 5 thốn, đếm từ tường sau nhà chính. Đồ ba gian có sân ngoài dài 47 bước (Khai, Sinh Khí), cửa ở 5, 11, 18, 25, 29, 33, 38, 41. Đồ ba gian một sân giữa dài 41 bước (Định, Kim Quỹ), rộng 9 bước (Thành), cửa ở 6, 14, 23, 30, 35. Đồ năm gian có hành lang thứ năm cửa ở 5, 9, 17, 23, 29, 33, 41. Đồ năm gian bình phong thuỷ, sân bình phong mộc cửa ở 6, 11, 18, 26, 30, 35, 38, 42. Mọi cửa đều ở trực lành; ba đồ dài 47 bước, đều là trực Khai.

Thầy Vũ Giới giảng: "Đọc tới nhà sáu dãy mới thấy người xưa tính toán thế nào. Tám lớp cửa trên một đường dài sáu bảy chục mét, cửa nào cũng rơi đúng trực lành, chiều dài tổng cũng là trực lành. Không phải ngẫu nhiên; đó là thiết kế có chủ đích từ trước khi đặt viên gạch đầu tiên."

Nhà sáu dãy gồm những gì? – 六棟 · 六進

Sáu dãy thường gồm chính các hay nhà chính (正閣, 正宅), sảnh trong (內廳), sảnh lớn (大廳), một sảnh phụ gọi là bồi sảnh (陪廳) hay khách sảnh (客廳), sảnh trước (前廳) và sảnh cổng (門廳). Có đồ thay một dãy bằng sân giữa (中院) rộng. Giữa các dãy vẫn là giếng trời có sương hai bên, xen hành lang ngang (迴廊) và các lớp bình phong: bình phong chắn (塞屏), bình phong dài (長屏) ngoài sân.

Cách đếm như các bài 23 đến 26: mỗi bước 4 xích 5 thốn, đếm từ tường sau ra, xoay vòng Kiến, Trừ, Mãn, Bình, Định, Chấp, Phá, Nguy, Thành, Thu, Khai, Bế. Nhà sáu dãy dài trên 40 bước nên cửa cổng đã ở vòng thứ tư (bước 37 trở đi).

Cổng vòm vào Kiều gia đại viện ở Kỳ huyện, Sơn Tây
Cổng Kiều gia đại viện (Sơn Tây): đại viện nhiều lớp sân của một dòng họ buôn giàu đời Thanh. Ảnh: Gisling, Wikimedia Commons, CC BY 3.0.

Ba gian sáu dãy, hành lang, bình phong giữa, sân ngoài – 三間六棟內廊中屏外院

Nguyên văn – 原文

通長二十一丈零五寸,合四十七步,開,生氣吉,包壁脚在內。通寬三丈六尺,合八步,危,玉堂吉,包山脚在內。正閣後壁一尺五,內深丈六八,堂寬丈三八,房寬八尺六,兩頭山脚各尺五,簷墻九尺,尖五尺六,合丈四八,前壁一尺,堦二尺。天井直丈三八,橫丈三八,廂堦一尺,內深八尺一,簷墻八尺九,尖二尺九,合丈一八。迴廊後堦八寸,壁一尺,內深六尺四,前壁一尺八五寸,門定二丈二尺五寸,合五步,簷墻八尺八,尖二尺,合一丈零八寸,高堦一尺,巷七尺五寸。內廳後堦九寸,壁一尺,內深丈五六,寬同上,前壁一尺八五寸,門開四丈九尺五寸,合十一步,堦九寸,簷墻八尺六……,合一丈三尺八寸。天井直丈二八,橫丈三八,廂堦九寸,內深八尺二,簷墻七尺九,尖二尺九,合丈零八。大廳後堦一尺,壁一尺,內深丈四八,寬照上,前壁一尺八五寸,門執八丈一尺,合十八步,堦一尺,簷墻八尺六,尖五尺二,合丈三八。天井直丈四八,橫丈四八,廂堦八寸,內深七尺八,簷墻七尺一,尖二尺七,合九尺八。陪廳後堦九寸,壁一尺,內深丈二八,堂寬丈二八,房寬九尺六,前壁一尺八五寸,門建十一丈二尺五寸,合二十五步,堦九寸,簷墻七尺六,尖四尺二,合丈一八。天井直丈二八,橫丈二八,廂堦九寸,內深八尺七,簷墻七尺……。塞屏後……三尺三,屏脚一尺八五寸,門定十三丈零五寸,合二十九步,……巷一尺二寸。前廳後堦一尺,壁一尺,內深丈二八,堂寬丈一八……,前壁一尺八五寸,門成十四丈八尺五,合三十三步,堦一尺,簷墻八尺二,尖四尺六,合丈二八。外院直丈八……。長屏高八尺,後……二尺五,脚厚尺五八五寸,門除十七丈一尺,合三十八步,巷一尺。門廳後堦一尺,壁一尺,深丈四二,裏九尺,外四尺二,門壁一尺八五寸,門定十八丈四尺五寸,四十一步,簷墻八尺二……,合丈二八。

Dịch: Dài suốt hai mươi mốt trượng lẻ năm thốn, hợp bốn mươi bảy bước, trực Khai, gặp Sinh Khí, tốt, đã tính chân tường. Rộng suốt ba trượng sáu xích, hợp tám bước, trực Nguy, Ngọc Đường, tốt, đã tính chân tường hồi. Chính các tường sau một xích năm, sâu trong một trượng sáu xích tám, gian giữa rộng một trượng ba xích tám, phòng rộng tám xích sáu, chân tường hồi hai đầu mỗi bên một xích năm, tường hiên chín xích, đỉnh năm xích sáu, cao một trượng bốn xích tám; tường trước một xích, thềm hai xích. Giếng trời dọc ngang đều một trượng ba xích tám; sương thềm một xích, sâu trong tám xích một, tường hiên tám xích chín, đỉnh hai xích chín, cao một trượng một xích tám. Hành lang thềm sau tám thốn, tường một xích, sâu trong sáu xích bốn, tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở trực Định, hai trượng hai xích năm thốn, hợp năm bước; tường hiên tám xích tám, đỉnh hai xích, cao một trượng không tám thốn; thềm cao một xích, ngõ bảy xích năm thốn. Sảnh trong thềm sau chín thốn, tường một xích, sâu trong một trượng năm xích sáu, rộng như trên, tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở trực Khai, bốn trượng chín xích năm thốn, hợp mười một bước; thềm chín thốn, tường hiên tám xích sáu ……, cao một trượng ba xích tám thốn. Giếng trời dọc một trượng hai xích tám, ngang một trượng ba xích tám; sương thềm chín thốn, sâu trong tám xích hai, tường hiên bảy xích chín, đỉnh hai xích chín, cao một trượng không tám. Sảnh lớn thềm sau một xích, tường một xích, sâu trong một trượng bốn xích tám, rộng theo trên, tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở trực Chấp, tám trượng một xích, hợp mười tám bước; thềm một xích, tường hiên tám xích sáu, đỉnh năm xích hai, cao một trượng ba xích tám. Giếng trời dọc ngang đều một trượng bốn xích tám; sương thềm tám thốn, sâu trong bảy xích tám, tường hiên bảy xích một, đỉnh hai xích bảy, cao chín xích tám. Bồi sảnh thềm sau chín thốn, tường một xích, sâu trong một trượng hai xích tám, gian giữa rộng một trượng hai xích tám, phòng rộng chín xích sáu, tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở trực Kiến, mười một trượng hai xích năm thốn, hợp hai mươi lăm bước; thềm chín thốn, tường hiên bảy xích sáu, đỉnh bốn xích hai, cao một trượng một xích tám. Giếng trời dọc ngang đều một trượng hai xích tám; sương thềm chín thốn, sâu trong tám xích bảy, tường hiên bảy xích ……. Bình phong chắn phía sau …… ba xích ba, chân bình phong một xích tám thốn năm, cửa ở trực Định, mười ba trượng lẻ năm thốn, hợp hai mươi chín bước; …… ngõ một xích hai thốn. Sảnh trước thềm sau một xích, tường một xích, sâu trong một trượng hai xích tám, gian giữa rộng một trượng một xích tám ……, tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở trực Thành, mười bốn trượng tám xích năm, hợp ba mươi ba bước; thềm một xích, tường hiên tám xích hai, đỉnh bốn xích sáu, cao một trượng hai xích tám. Sân ngoài dọc một trượng tám ……. Bình phong dài cao tám xích, phía sau …… hai xích năm, chân dày một xích năm (tám thốn năm), cửa ở trực Trừ, mười bảy trượng một xích, hợp ba mươi tám bước; ngõ một xích. Sảnh cổng thềm sau một xích, tường một xích, sâu một trượng bốn xích hai, bên trong chín xích, bên ngoài bốn xích hai, tường cửa một xích tám thốn năm, cửa ở trực Định, mười tám trượng bốn xích năm thốn, bốn mươi mốt bước; tường hiên tám xích hai ……, cao một trượng hai xích tám.

Giảng: Tám lớp cửa: 5 (Định), 11 (Khai), 18 (Chấp), 25 (Kiến), 29 (Định), 33 (Thành), 38 (Trừ), 41 (Định). Có thể kiểm lại từng số: 22,5 xích chia 4,5 là 5 bước; 49,5 là 11; 81 là 18; 112,5 là 25; 130,5 là 29; 148,5 là 33; 171 là 38; 184,5 là 41. Đồ này dùng trực Định tới ba lần (5, 29, 41) và đan Thành ở 33, khác với nhà năm dãy thiên về Chấp, Khai. Bồi sảnh lại ở bước 25, trực Kiến, giống bình phong dài của đồ 44 bước ở bài 26. Chiều cao: chính các 14,8 xích, sảnh trong và sảnh lớn 13,8, sảnh trước và sảnh cổng 12,8, bồi sảnh 11,8, sương 9,8 đến 11,8.

Mặt cắt dọc nhà ba gian sáu dãy dài 47 bước với tám lớp cửa
Nhà ba gian sáu dãy có sân ngoài: dài 47 bước, cửa ở 5, 11, 18, 25, 29, 33, 38, 41. Sơ đồ Phong Thuỷ Liên Hoa, tỉ lệ gần đúng.

Ba gian sáu dãy, một sân giữa – 三間六棟中一院

Nguyên văn – 原文

通長十八丈二尺五寸,合定,金櫃吉,四十一步,二尺內包壁脚,左右山壁俱收進二尺二寸五分。通寬四丈零五寸,合成,三合吉,包山墻脚在內。正宅後壁一尺五,內深丈六八,橫寬丈五八,房寬九尺八寸五,前壁一尺,堦二尺,簷墻九尺三,尖五尺五,合丈四八。天井直丈一八,橫丈六九,廂堦一尺,深八尺八,簷墻八尺九,尖二尺九,合丈零八寸。內廳後堦九寸,壁一尺,內深丈二八,堂寬丈五八,房寬一丈零……三寸五,前壁一尺八五寸,門執二丈七尺,合六步,堦九寸,簷墻八尺六,尖四尺二,合丈二八。天井直丈七九,橫丈七八,廂堦九寸,深八尺四寸五,簷墻七尺,尖二尺九,合丈零八高。大廳後堦一尺四,壁一尺,內深丈三八,堂寬丈五八,房寬一丈零三寸五,前壁一尺八五寸,門除六丈三尺,合十四步,堦……,簷墻八尺九,尖四尺九,合丈三八。大院直長二丈二……。中廳後堦一尺三,壁一尺,內深丈四二,前壁一尺八五寸,門開十丈三尺五寸,合二十三步,堦一尺,堂寬丈三八,房寬九尺……,簷墻八尺九,尖四尺九,合丈三八。天井直丈五尺,橫丈三八,廂堦一尺,內深八尺一,簷墻七尺……,尖二尺七,合九尺八。前廳後堦八寸,壁一尺,內深丈二一,堂寬丈三八,房寬九尺一,前壁一尺八五寸,門執十三丈五尺,合三十步,堦八寸,簷墻七尺九,尖三尺九,合丈一八。天井長九尺三,寬丈三八,廂堦一尺,內深八尺一,簷墻七尺……,尖二尺七,合九尺八。門廳後堦八寸,壁一尺,內深丈二八,裏九尺六,外三尺二,……前壁一尺八五寸,門開十五丈七尺五寸,合三十五步,簷墻八尺二,尖四尺六,合丈二八。

Dịch: Dài suốt mười tám trượng hai xích năm thốn, hợp trực Định, Kim Quỹ, tốt, bốn mươi mốt bước; hai xích bên trong đã gồm chân tường; tường hồi hai bên đều thu vào hai xích hai thốn năm phân. Rộng suốt bốn trượng lẻ năm thốn, hợp trực Thành, tam hợp, tốt, đã tính chân tường hồi. Nhà chính tường sau một xích năm, sâu trong một trượng sáu xích tám, ngang rộng một trượng năm xích tám, phòng rộng chín xích tám thốn năm, tường trước một xích, thềm hai xích, tường hiên chín xích ba, đỉnh năm xích năm, cao một trượng bốn xích tám. Giếng trời dọc một trượng một xích tám, ngang một trượng sáu xích chín; sương thềm một xích, sâu tám xích tám, tường hiên tám xích chín, đỉnh hai xích chín, cao một trượng không tám thốn. Sảnh trong thềm sau chín thốn, tường một xích, sâu trong một trượng hai xích tám, gian giữa rộng một trượng năm xích tám, phòng rộng một trượng …… ba thốn năm, tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở trực Chấp, hai trượng bảy xích, hợp sáu bước; thềm chín thốn, tường hiên tám xích sáu, đỉnh bốn xích hai, cao một trượng hai xích tám. Giếng trời dọc một trượng bảy xích chín, ngang một trượng bảy xích tám; sương thềm chín thốn, sâu tám xích bốn thốn năm, tường hiên bảy xích, đỉnh hai xích chín, cao một trượng không tám. Sảnh lớn thềm sau một xích bốn, tường một xích, sâu trong một trượng ba xích tám, gian giữa rộng một trượng năm xích tám, phòng rộng một trượng lẻ ba thốn năm, tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở trực Trừ, sáu trượng ba xích, hợp mười bốn bước; thềm ……, tường hiên tám xích chín, đỉnh bốn xích chín, cao một trượng ba xích tám. Sân lớn dài dọc hai trượng hai ……. Sảnh giữa thềm sau một xích ba, tường một xích, sâu trong một trượng bốn xích hai, tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở trực Khai, mười trượng ba xích năm thốn, hợp hai mươi ba bước; thềm một xích, gian giữa rộng một trượng ba xích tám, phòng rộng chín xích ……, tường hiên tám xích chín, đỉnh bốn xích chín, cao một trượng ba xích tám. Giếng trời dọc một trượng năm xích, ngang một trượng ba xích tám; sương thềm một xích, sâu trong tám xích một, tường hiên bảy xích ……, đỉnh hai xích bảy, cao chín xích tám. Sảnh trước thềm sau tám thốn, tường một xích, sâu trong một trượng hai xích một, gian giữa rộng một trượng ba xích tám, phòng rộng chín xích một, tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở trực Chấp, mười ba trượng năm xích, hợp ba mươi bước; thềm tám thốn, tường hiên bảy xích chín, đỉnh ba xích chín, cao một trượng một xích tám. Giếng trời dài chín xích ba, rộng một trượng ba xích tám; sương thềm một xích, sâu trong tám xích một, tường hiên bảy xích ……, đỉnh hai xích bảy, cao chín xích tám. Sảnh cổng thềm sau tám thốn, tường một xích, sâu trong một trượng hai xích tám, bên trong chín xích sáu, bên ngoài ba xích hai, …… tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở trực Khai, mười lăm trượng bảy xích năm thốn, hợp ba mươi lăm bước; tường hiên tám xích hai, đỉnh bốn xích sáu, cao một trượng hai xích tám.

Giảng: Đồ này có hai điểm lạ. Thứ nhất, chiều rộng 40,5 xích đúng 9 bước, trực Thành, sách ghi "tam hợp, tốt"; đây là đồ ba gian duy nhất không rộng 8 bước. Hai tường hồi lại "thu vào hai xích hai thốn năm phân", tức là phần lõi nhà hẹp hơn tổng rộng, cách hiểu của người biên soạn là để chừa lối đi hai bên. Thứ hai, chuỗi cửa thưa: 6 (Chấp), 14 (Trừ), 23 (Khai), 30 (Chấp), 35 (Khai). Giữa 14 và 23 là sân lớn rộng chín bước, không có cửa nào; sân thay cho một dãy nhà. Chiều dài 182,5 xích khoảng 40,6 bước, sách làm tròn lên 41, trực Định, Kim Quỹ.

Sân trong Kiều gia đại viện, đèn lồng đỏ và cửa sảnh nhiều lớp
Sân trong Kiều gia đại viện: các lớp cửa nối tiếp nhau trên một trục, mỗi cửa ở một bước. Ảnh: Underbar dk, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Năm gian sáu lớp, bình phong trong, hành lang thứ năm – 五間六進內屏第五廊

Nguyên văn – 原文

通長二十一丈零七寸,合開,四十七步少八寸。寬四丈九尺五寸,合開,吉。正宅後壁一尺五寸,內深丈六八,堂寬丈二九,中房寬八尺八,邊房寬六尺五,前壁一尺,堦二尺二寸,簷墻九尺六,尖五尺二,合丈四八。天井直丈八八,橫二丈二尺九,廂堦一尺三,內深一丈,簷墻七尺五,尖三尺三,合一丈零八寸。塞屏高七尺,後……二尺二,屏脚一尺八五寸,門定二丈二尺五寸,合五步,巷三尺二寸。內廳後堦一尺,壁一尺,內深丈一八,寬同上,前壁一尺八五寸,門成四丈零五寸,合九步,前堦一尺,簷墻八尺,尖三尺八,合丈一八。天井直丈七尺一,橫二丈二尺九,廂堦一尺,內深一丈零三寸,簷墻六尺五,尖三尺三,合九尺八寸。大廳後堦一尺一,壁一尺,內深丈四八,寬同上,前壁一尺八五寸,門定七丈六尺五,合十七步,前堦一尺一,簷墻八尺九,尖四尺九,合丈三八。天井直九尺,橫二丈二尺九,廂堦一尺,內深一丈零二寸,簷墻六尺五,尖三尺三,合九尺八寸高。客廳後堦一尺,壁一尺,內深丈二八,寬同上,前壁一尺八五寸,門開十丈三尺五寸,合二十三步,前堦一尺,簷墻八尺二,尖四尺六,合丈二八高。天井直一丈五尺,橫二丈二尺九,廂堦一尺,內深一丈零二寸,簷墻六尺五,尖三尺三,合九尺八。迴廊後堦一尺,壁一尺,內深八尺,前壁一尺八五寸,門定十三丈零五寸,合二十九步,金櫃吉,前堦一尺,巷一尺零二寸。前廳後堦一尺,壁一尺,內深丈二八,寬同上,前壁一尺八五寸,門成十四丈八尺五,合三十三步,前堦一尺,簷墻八尺一……,尖四尺六,合丈二八。天井直二丈二尺二,橫二丈二尺九,廂堦一尺,內深一丈零三寸,簷墻六尺五,尖三尺三,合九尺八寸。門廳後堦一尺,壁一尺,內深丈四一,中間寬一丈,中房寬九尺八,邊房寬六尺九寸五,裏九尺八,外一尺三寸,中壁一尺八五寸,門定十八丈四尺五寸,合四十一步,天德吉,簷墻……。

Dịch: Dài suốt hai mươi mốt trượng lẻ bảy thốn, hợp trực Khai, bốn mươi bảy bước thiếu tám thốn. Rộng bốn trượng chín xích năm thốn, hợp trực Khai, tốt. Nhà chính tường sau một xích năm thốn, sâu trong một trượng sáu xích tám, gian giữa rộng một trượng hai xích chín, phòng giữa rộng tám xích tám, phòng bên rộng sáu xích năm, tường trước một xích, thềm hai xích hai thốn, tường hiên chín xích sáu, đỉnh năm xích hai, cao một trượng bốn xích tám. Giếng trời dọc một trượng tám xích tám, ngang hai trượng hai xích chín; sương thềm một xích ba, sâu trong một trượng, tường hiên bảy xích năm, đỉnh ba xích ba, cao một trượng không tám thốn. Bình phong chắn cao bảy xích, phía sau …… hai xích hai, chân bình phong một xích tám thốn năm, cửa ở trực Định, hai trượng hai xích năm thốn, hợp năm bước; ngõ ba xích hai thốn. Sảnh trong thềm sau một xích, tường một xích, sâu trong một trượng một xích tám, rộng như trên, tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở trực Thành, bốn trượng lẻ năm thốn, hợp chín bước; thềm trước một xích, tường hiên tám xích, đỉnh ba xích tám, cao một trượng một xích tám. Giếng trời dọc một trượng bảy xích một, ngang hai trượng hai xích chín; sương thềm một xích, sâu trong một trượng không ba thốn, tường hiên sáu xích năm, đỉnh ba xích ba, cao chín xích tám thốn. Sảnh lớn thềm sau một xích một, tường một xích, sâu trong một trượng bốn xích tám, rộng như trên, tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở trực Định, bảy trượng sáu xích năm, hợp mười bảy bước; thềm trước một xích một, tường hiên tám xích chín, đỉnh bốn xích chín, cao một trượng ba xích tám. Giếng trời dọc chín xích, ngang hai trượng hai xích chín; sương thềm một xích, sâu trong một trượng không hai thốn, tường hiên sáu xích năm, đỉnh ba xích ba, cao chín xích tám thốn. Khách sảnh thềm sau một xích, tường một xích, sâu trong một trượng hai xích tám, rộng như trên, tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở trực Khai, mười trượng ba xích năm thốn, hợp hai mươi ba bước; thềm trước một xích, tường hiên tám xích hai, đỉnh bốn xích sáu, cao một trượng hai xích tám. Giếng trời dọc một trượng năm xích, ngang hai trượng hai xích chín; sương thềm một xích, sâu trong một trượng không hai thốn, tường hiên sáu xích năm, đỉnh ba xích ba, cao chín xích tám. Hành lang thềm sau một xích, tường một xích, sâu trong tám xích, tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở trực Định, mười ba trượng lẻ năm thốn, hợp hai mươi chín bước, Kim Quỹ, tốt; thềm trước một xích, ngõ một xích lẻ hai thốn. Sảnh trước thềm sau một xích, tường một xích, sâu trong một trượng hai xích tám, rộng như trên, tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở trực Thành, mười bốn trượng tám xích năm, hợp ba mươi ba bước; thềm trước một xích, tường hiên tám xích một ……, đỉnh bốn xích sáu, cao một trượng hai xích tám. Giếng trời dọc hai trượng hai xích hai, ngang hai trượng hai xích chín; sương thềm một xích, sâu trong một trượng không ba thốn, tường hiên sáu xích năm, đỉnh ba xích ba, cao chín xích tám thốn. Sảnh cổng thềm sau một xích, tường một xích, sâu trong một trượng bốn xích một, gian giữa rộng một trượng, phòng giữa rộng chín xích tám, phòng bên rộng sáu xích chín thốn năm, bên trong chín xích tám, bên ngoài một xích ba thốn, tường giữa một xích tám thốn năm, cửa ở trực Định, mười tám trượng bốn xích năm thốn, hợp bốn mươi mốt bước, Thiên Đức, tốt; tường hiên …….

Giảng: Chuỗi cửa: 5 (Định), 9 (Thành), 17 (Định), 23 (Khai), 29 (Định, Kim Quỹ), 33 (Thành), 41 (Định, Thiên Đức). Đây là chuỗi "Định, Thành" thuần nhất trong cả quyển: bốn cửa Định cách nhau mười hai bước (5, 17, 29, 41), hai cửa Thành cách nhau hai mươi bốn bước (9, 33), chỉ có một cửa Khai ở 23 làm điểm giữa. Ba lớp đầu (5, 9, 17) giống hệt đồ năm gian bình phong kim ở bài 26; từ đó thấy nhà sáu lớp được phát triển từ nhà năm lớp bằng cách thêm một khối và đẩy cửa sau ra mười hai bước. Chữ "少八寸" nghĩa là chiều dài 210,7 xích thiếu tám thốn mới đủ 47 bước; sách vẫn tính là trực Khai.

Hành lang và sảnh trong Khổng phủ ở Khúc Phụ
Hành lang trong Khổng phủ (Khúc Phụ): phủ đệ nhiều lớp, có hành lang ngang ngăn giữa các khối. Ảnh: Radosław Botev, Wikimedia Commons, CC BY 3.0 PL.

Năm gian sáu lớp, hành lang, bình phong thuỷ, sân bình phong mộc – 六進內廊水屏木院屏

Nguyên văn – 原文

通長二十一丈一尺五,合開,四十七步,黃道吉。通寬四丈九尺五寸,合開,黃道,十一步。正宅後壁一尺,內深丈四八,堂寬丈二八,中房寬八尺八,邊房寬六尺五寸五分,前壁一尺,堦二尺二,簷墻八尺六,尖五尺二,合丈三八高。天井直丈七八,寬二丈二尺九,廂堦一尺三,內深一丈,簷墻七尺五,尖三尺三,合一丈零八寸高。迴廊後堦一尺,壁脚各一尺,內深六尺七,前壁一尺,厚八五寸,安門執位二丈七尺,合六步,前堦一尺,簷墻七尺四寸高,山尖二尺四寸,高合九尺八寸,巷四尺七寸。內廳後堦一尺,壁各一尺,內深丈三八,前壁一尺八五寸,安門開位四丈九尺五寸,合十一步,先堂內橫寬一丈一尺九寸,中房寬八尺八寸,邊房寬七尺,前堦一尺,簷墻七尺……九,尖四尺九寸,合丈二八高。天井直一丈四尺六寸,寬二丈二尺八寸,廂堦一尺,內深一丈零三寸五分,簷墻七尺四寸,尖四尺四寸,合丈零八高。大廳後堦一尺一,壁一尺,內深丈二八,寬同正宅,前壁一尺八五寸,門執八丈一尺,合十八步,前堦一尺一,簷墻七尺二……,尖四尺六,合丈一八。天井直二丈零一寸,寬二丈二尺九,廂堦一尺,深丈零三寸,簷墻六尺六,尖三尺二,合九尺八。客廳後堦一尺,壁一尺,內深丈一八,寬同內廳,前壁一尺八五寸,門除十一丈七尺,合二十六步,前堦一尺,簷墻七尺……,尖三尺八,合丈零八寸。天井直丈三尺五,橫二丈一尺九,廂堦一尺,內深丈零八寸,簷墻六尺六,尖三尺二,合九尺八。塞屏後……二尺五,屏墻一尺八五寸,安門執十三丈五尺,合三十步,巷六尺七寸。前廳後堦一尺,壁一尺,內深丈二八,寬同正宅,前壁一尺八五,門開十五丈七尺五,合三十五步,前堦一尺,簷墻七尺二,尖四尺六,合丈一八。外院直一丈七尺七,裏九尺,巷五尺二,中添塞屏,後……二尺五寸,內八屏五寸,除十七丈一尺,合三十八步。……門廳後堦一尺,壁一尺,內深丈二八,中間寬一丈,中房寬九尺八,邊房寬六尺九寸五,裏九尺八,外三尺二,中壁一尺八五寸,安大門執十八丈九尺,合四十二步,簷墻七尺二,尖四尺六,合丈一八高。

Dịch: Dài suốt hai mươi mốt trượng một xích năm, hợp trực Khai, bốn mươi bảy bước, hoàng đạo, tốt. Rộng suốt bốn trượng chín xích năm thốn, hợp trực Khai, hoàng đạo, mười một bước. Nhà chính tường sau một xích, sâu trong một trượng bốn xích tám, gian giữa rộng một trượng hai xích tám, phòng giữa rộng tám xích tám, phòng bên rộng sáu xích năm thốn năm phân, tường trước một xích, thềm hai xích hai, tường hiên tám xích sáu, đỉnh năm xích hai, cao một trượng ba xích tám. Giếng trời dọc một trượng bảy xích tám, rộng hai trượng hai xích chín; sương thềm một xích ba, sâu trong một trượng, tường hiên bảy xích năm, đỉnh ba xích ba, cao một trượng không tám thốn. Hành lang thềm sau một xích, tường và chân mỗi thứ một xích, sâu trong sáu xích bảy, tường trước một xích dày tám thốn năm, đặt cửa ở trực Chấp, hai trượng bảy xích, hợp sáu bước; thềm trước một xích, tường hiên cao bảy xích bốn thốn, đỉnh hồi hai xích bốn thốn, cao chín xích tám thốn; ngõ bốn xích bảy thốn. Sảnh trong thềm sau một xích, tường mỗi bên một xích, sâu trong một trượng ba xích tám, tường trước một xích tám thốn năm, đặt cửa ở trực Khai, bốn trượng chín xích năm thốn, hợp mười một bước; gian giữa rộng một trượng một xích chín thốn, phòng giữa rộng tám xích tám thốn, phòng bên rộng bảy xích; thềm trước một xích, tường hiên bảy xích …… chín, đỉnh bốn xích chín thốn, cao một trượng hai xích tám. Giếng trời dọc một trượng bốn xích sáu thốn, rộng hai trượng hai xích tám thốn; sương thềm một xích, sâu trong một trượng không ba thốn năm phân, tường hiên bảy xích bốn thốn, đỉnh bốn xích bốn thốn, cao một trượng không tám. Sảnh lớn thềm sau một xích một, tường một xích, sâu trong một trượng hai xích tám, rộng như nhà chính, tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở trực Chấp, tám trượng một xích, hợp mười tám bước; thềm trước một xích một, tường hiên bảy xích hai ……, đỉnh bốn xích sáu, cao một trượng một xích tám. Giếng trời dọc hai trượng lẻ một thốn, rộng hai trượng hai xích chín; sương thềm một xích, sâu một trượng lẻ ba thốn, tường hiên sáu xích sáu, đỉnh ba xích hai, cao chín xích tám. Khách sảnh thềm sau một xích, tường một xích, sâu trong một trượng một xích tám, rộng như sảnh trong, tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở trực Trừ, mười một trượng bảy xích, hợp hai mươi sáu bước; thềm trước một xích, tường hiên bảy xích ……, đỉnh ba xích tám, cao một trượng không tám thốn. Giếng trời dọc một trượng ba xích năm, ngang hai trượng một xích chín; sương thềm một xích, sâu trong một trượng không tám thốn, tường hiên sáu xích sáu, đỉnh ba xích hai, cao chín xích tám. Bình phong chắn phía sau …… hai xích năm, tường bình phong một xích tám thốn năm, đặt cửa ở trực Chấp, mười ba trượng năm xích, hợp ba mươi bước; ngõ sáu xích bảy thốn. Sảnh trước thềm sau một xích, tường một xích, sâu trong một trượng hai xích tám, rộng như nhà chính, tường trước một xích tám thốn năm, cửa ở trực Khai, mười lăm trượng bảy xích năm, hợp ba mươi lăm bước; thềm trước một xích, tường hiên bảy xích hai, đỉnh bốn xích sáu, cao một trượng một xích tám. Sân ngoài dọc một trượng bảy xích bảy, bên trong chín xích, ngõ năm xích hai; giữa sân thêm một bình phong chắn, phía sau …… hai xích năm thốn, bình phong trong tám thốn năm, cửa ở trực Trừ, mười bảy trượng một xích, hợp ba mươi tám bước. …… Sảnh cổng thềm sau một xích, tường một xích, sâu trong một trượng hai xích tám, gian giữa rộng một trượng, phòng giữa rộng chín xích tám, phòng bên rộng sáu xích chín thốn năm, bên trong chín xích tám, bên ngoài ba xích hai, tường giữa một xích tám thốn năm, đặt cổng lớn ở trực Chấp, mười tám trượng chín xích, hợp bốn mươi hai bước; tường hiên bảy xích hai, đỉnh bốn xích sáu, cao một trượng một xích tám.

Giảng: Chuỗi cửa: 6 (Chấp), 11 (Khai), 18 (Chấp), 26 (Trừ), 30 (Chấp), 35 (Khai), 38 (Trừ), 42 (Chấp). Đây là chuỗi "Chấp, Khai, Trừ" đầy đủ nhất trong sách, kéo dài tới vòng thứ tư: bốn cửa Chấp ở 6, 18, 30, 42 cách nhau đúng mười hai bước; hai cửa Khai ở 11, 35; hai cửa Trừ ở 26, 38. Đồ này cũng dùng chữ "安門執位", "安門開位" (đặt cửa ở vị trí Chấp, vị trí Khai), cho thấy người thợ đo bước rồi mới đặt cửa, không đặt cửa trước rồi mới tính. Bình phong trong tên đồ gọi là "thuỷ" (sóng, lượn) và bình phong sân gọi là "mộc" (dài, thẳng), theo kiểu vẽ trong đồ.

Bảng bốn kiểu nhà sáu dãy: chiều dài, chiều rộng và bước cửa
Bốn kiểu nhà sáu dãy trong Trạch Phổ Chỉ Yếu: kích thước và chuỗi bước cửa. Sơ đồ Phong Thuỷ Liên Hoa.
Sân và sảnh có hàng cây cổ thụ trong Khổng phủ
Sảnh và sân trong Khổng phủ: sân rộng thay cho một dãy nhà, như đồ một sân giữa trong sách. Ảnh: Radosław Botev, Wikimedia Commons, CC BY 3.0 PL.

Chuỗi bước cửa của nhà sáu dãy – 六棟門步

  • Ba đồ dài 47 bước. 47 là trực Khai ở vòng thứ tư (11 + 36), sách gọi là Sinh Khí hoặc hoàng đạo. Đồ còn lại dài 41 bước, trực Định, Kim Quỹ.
  • Hai họ chuỗi rõ ràng. Họ "Chấp, Khai, Trừ": 6, 11, 18, 23 hoặc 26, 30, 35, 38, 42. Họ "Định, Thành": 5, 9, 17, 29, 33, 41. Đồ ba gian sân ngoài trộn hai họ.
  • Cộng mười hai vẫn là luật gốc. 6, 18, 30, 42; 5, 17, 29, 41; 11, 23, 35; 14, 26, 38.
  • Trực Kiến chỉ cho lớp phụ. Bước 25 (Kiến) dùng cho bồi sảnh, không dùng cho sảnh chính hay cổng.
Biểu đồ bốn chuỗi bước cửa nhà sáu dãy trên thước 47 bước
Bốn chuỗi bước cửa nhà sáu dãy trên vòng mười hai trực: mọi cửa đều ở ô lành. Sơ đồ Phong Thuỷ Liên Hoa.

Áp dụng cho nhà hôm nay – 今日之用

Với mỗi xích khoảng 32 cm (cách quy đổi của người biên soạn), một bước khoảng 1,44 m; 41 bước khoảng 59 m, 47 bước khoảng 67,7 m. Các mốc cửa thường gặp ở nhà rất sâu: 29 bước khoảng 41,8 m; 33 bước 47,5 m; 35 bước 50,4 m; 38 bước 54,7 m; 41 bước 59 m; 42 bước 60,5 m.

Khu nhà thờ họ, khu tu viện, khu nghỉ dưỡng dài trên 60 m. Chọn một họ chuỗi rồi giữ đến cùng: nếu cửa đầu ở 6 thì các cửa sau ở 11, 18, 23 hoặc 26, 30, 35, 38, 42; nếu cửa đầu ở 5 thì đi 9, 17, 23, 29, 33, 41.

Thay một dãy bằng sân lớn. Như đồ "một sân giữa", khi cần không gian tụ họp thì bỏ một khối, giữ nguyên chuỗi bước của các cửa còn lại.

Thu tường hồi vào. Khu đất rộng hơn khối nhà thì thu tường hồi vào hai bên làm lối đi, như sách làm với đồ rộng 9 bước.

Tranh Uống trà dưới cây ngô đồng của Đường Dần đời Minh
Tranh “Uống trà dưới cây ngô đồng” của Đường Dần (唐寅, đời Minh): nhà, sân, cây đặt theo nhịp. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Thứ nhất, thiết kế trước, xây sau. Chữ "安門執位" cho thấy vị trí cửa là một quyết định thiết kế, định từ thước bước. Kiến Trúc Liên Hoa cũng làm vậy: vẽ thước bước trên mặt bằng trước, rồi mới đặt khối và cửa.

Thứ hai, hai họ chuỗi như hai giọng. Họ Chấp, Khai, Trừ cho nhà nhiều lớp đều nhau, khí đi đều; họ Định, Thành cho nhà có lớp dày lớp mỏng, khí dừng lâu hơn ở các lớp sâu. Đây là cách hiểu của người biên soạn từ sự phân bố trong các đồ.

Thứ ba, sân là một lớp. Đồ một sân giữa cho thấy sân không phải khoảng thừa mà là một lớp trong chuỗi, có độ dài tính bằng bước như một dãy nhà.

Tóm lại – 總結

  • Nhà sáu dãy gồm nhà chính, sảnh trong, sảnh lớn, bồi sảnh hay khách sảnh, sảnh trước, sảnh cổng; có đồ thay một dãy bằng sân giữa.
  • Ba gian, sân ngoài: dài 47 bước (Khai, Sinh Khí); cửa ở 5, 11, 18, 25, 29, 33, 38, 41.
  • Ba gian, một sân giữa: dài 41 bước (Định, Kim Quỹ), rộng 9 bước (Thành); cửa ở 6, 14, 23, 30, 35.
  • Năm gian, hành lang thứ năm: dài 47 bước; cửa ở 5, 9, 17, 23, 29, 33, 41.
  • Năm gian, bình phong thuỷ, sân bình phong mộc: dài 47 bước (hoàng đạo); cửa ở 6, 11, 18, 26, 30, 35, 38, 42.
  • Cửa lớp sau bằng cửa lớp trước cộng mười hai; không cửa nào ở Mãn, Bình, Phá, Thu, Bế.

Bài trước: Dương Trạch Đại Thành (26) – 五棟: Nhà năm dãy, năm lớp, bình phong và chuỗi bước cửa.

Bài sau: Dương Trạch Đại Thành (28) – Nhà bảy dãy (sắp đăng).

Nguồn: Dương Trạch Đại Thành (陽宅大成), Trạch Phổ Chỉ Yếu quyển 3, các đồ 三間六棟內廊中屏外院, 三間六棟中一院, 五間六進內屏第五廊, 六進內廊水屏木院屏 cùng số đo kèm đồ; bản khắc đời Thanh năm Càn Long Tân Dậu (1741), thuộc công cộng. Một số chữ ở chiều cao sương, phía sau các bình phong và sân ngoài bị mờ, để dấu ba chấm; đồ mặt cắt trong bài được vẽ lại theo số đo của sách với tỉ lệ gần đúng; cột mét, cách quy đổi, cách hiểu về tường hồi thu vào và về hai họ chuỗi là của người biên soạn. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ mặt bằng nhà nhiều lớp theo kích thước thật, đánh dấu chuỗi bước cửa.
  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng trước khi chia lớp nhà.
  • Lập Cục Pháp: lập cục để biết lớp cửa nào là cửa chủ cần đặt ở trực lành.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Thuộc hai họ chuỗi bước là phần Thư; nhìn một khu đất dài bảy mươi mét mà biết chọn họ chuỗi nào, lớp nào làm sân, cửa cổng đặt ở bước nào là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Nhà sáu dãy dài bao nhiêu? – 通長

Theo Dương Trạch Đại Thành, ba trong bốn đồ dài 47 bước (trực Khai), khoảng 210 xích; đồ có sân giữa dài 41 bước (trực Định, Kim Quỹ).

Cửa nhà rất sâu đặt thế nào? – 門步

Chọn một cửa lành ở vòng mười hai bước đầu rồi cộng mười hai cho mỗi lớp sau, ví dụ 6, 18, 30, 42 hoặc 5, 17, 29, 41.

Họ chuỗi Định, Thành là gì? – 定成

Là chuỗi cửa ở các bước 5, 9, 17, 29, 33, 41 (trực Định và Thành), dùng trong đồ năm gian có hành lang thứ năm; khác với chuỗi Chấp, Khai, Trừ (6, 11, 14, 18, 23, 26).

Nhà ba gian có rộng hơn tám bước được không? – 九步

Được; đồ ba gian một sân giữa rộng 40,5 xích, đúng 9 bước, trực Thành, sách ghi tam hợp, tốt, và thu tường hồi vào hai bên.

Bình phong thuỷ, bình phong mộc là gì? – 水屏木屏

Là tên sách gọi các bình phong theo hình ngũ hành: thuỷ lượn sóng, mộc dài thẳng; kết hợp với kim tròn, thổ vuông, hoả nhọn ở các đồ khác.

Từ khoá: nhà sáu dãy · đại viện phong thủy · bước cửa phong thủy · mười hai trực · nhà nhiều lớp · 六棟 · 六進 · dương trạch đại thành · phong thủy cổ

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…