💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Ngọc Tủy Chân Kinh: Khinh trọng luận tủy, cân chỗ nặng nhẹ của long và huyệt

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Ngọc Tủy Chân Kinh: Khinh trọng luận tủy, cân chỗ nặng nhẹ của long và huyệt

Ngọc Tủy Chân Kinh
玉髓真經 (後卷 · 輕重論髓第四)
Tác giả: Trương Động Huyền (張洞玄, tự Tử Vi 子微, quốc sư niên hiệu Khai Bảo, đầu đời Tống) soạn · Lưu Doãn Trung (劉允中) chú · Thái Nguyên Định (蔡元定, tự Quý Thông) phát huy
Bản gốc: bản khắc đời Minh, có tựa năm Gia Tĩnh Canh Tuất (1550), 23 tập.

Khinh trọng luận tủy (輕重論髓) là chương thứ tư của Hậu quyển Ngọc Tủy Chân Kinh, do học trò Chu Minh Trọng (朱明仲) người Thông Xuyên ghi lại. "Khinh trọng" là nhẹ và nặng: một tổ sơn sinh ra trăm long, nhưng long nào nặng, long nào nhẹ; một long sinh ra nhiều nhánh, nhánh nào giữ được nhiều khí; một cục đất có nhiều chỗ trông như huyệt, chỗ nào thật sự "nặng". Chương dạy cân khí đất như người cầm cân tiểu ly, từ đại thế cả nước Trung Hoa xuống tới một gò nhỏ, kèm mấy câu chuyện về những ngôi mộ đặt lệch một chút mà kết quả khác hẳn nhau.

Trả lời nhanh: Khinh trọng luận tủy là chương 4 Hậu quyển Ngọc Tủy Chân Kinh, dạy phân biệt chỗ nặng, chỗ nhẹ của khí. Một tổ sinh trăm long thì long ở giữa là nặng nhất, nên nhánh tách ra ở lưng long giữa cũng thành đại cục; kế đến là long có cành lá dài. Xem đại thế thì Côn Lôn là tổ, mạch giữa vào Lạc Dương là trọng; xem một khu đất cũng cùng lý. Trong một cục, khí dồn về bên nào thì bên ấy nặng: long nghiêng chân về bên nào, quay mình về bên nào, nước giao hội ở đâu, triền hộ dày ở đâu, đều là cân. Huyệt mặt bằng thì lấy đất mà thử. Một long nhiều huyệt thì huyệt có nước dưới ôm giữ là nặng. Đặt lệch một chút sang chỗ nhẹ là phúc khác hẳn, như các mộ nhà Kim, nhà Vương, nhà Lý trong sách.

Thầy Vũ Giới giảng: "Nhiều người tìm được đúng long, đúng cục, rồi đặt huyệt sai vài trượng mà không biết. Chương Khinh trọng dạy cầm cân: trong một vùng tốt vẫn có chỗ nặng chỗ nhẹ, chỗ nặng mới là huyệt."

Đỉnh núi Hoàng Sơn
Hoàng Sơn: nhiều nhánh toả từ một đỉnh. Nhánh nặng thì khí dồn, nhánh nhẹ thì khí tản. (Ảnh: Miaulian, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0)

Một tổ trăm long, long giữa là nặng – 大龍重處在中央

Nguyên văn – 原文

祖宗生龍百龍共,生出來時有輕重。(註)百龍共一龍生出,爲有輕重也。大龍重處在中央。(註)大龍中央爲重,故於中腰分下者亦作大局之地。其次龍行枝葉長。(註)其次龍枝葉長者爲重。

Dịch: Tổ tông sinh long, trăm long cùng chung; lúc sinh ra đã có nặng nhẹ. (Chú) Trăm long cùng từ một long sinh ra, nên có nặng nhẹ. Chỗ nặng của đại long ở chính giữa. (Chú) Đại long lấy phần giữa làm nặng, nên nhánh tách xuống từ lưng chừng cũng làm được đất đại cục. Kế đó là long đi có cành lá dài. (Chú) Kế đó, long có cành lá dài là nặng.

Giảng: Câu mở đầu đặt nguyên tắc: các long cùng một tổ không ngang nhau. Long đi chính giữa, gánh mạch chủ của tổ sơn, là nặng nhất; vì thế ngay cả những nhánh tách ra ở khoảng lưng của long giữa cũng có thể kết đại cục. Sau long giữa, long nào "cành lá dài", tức có nhiều nhánh hộ vệ trải rộng, là nặng hơn long trơ trụi. Người tìm đất trước hết phải biết mình đang đi trên long nặng hay long nhẹ.

Đại thế cả nước: Côn Lôn và mạch giữa vào Lạc Dương – 崑崙自是諸龍祖

Nguyên văn – 原文

崑崙自是諸龍祖,一脈先從秦雍去……秦爲天府之國……龍便住,非無餘地,大勢住也。西戎北狄及島夷,環列在旁無足取。(註)言大勢也。
中脈傳來入洛陽,豫徐青齊筋血長,中國衣冠禮樂地,平地千里多皇王;右肩心枝出隴蜀,逆出江南及江北,閩海甌粵且萬里,分州列郡相梯航。此看大勢有輕重,小看一地亦如許。

Dịch: Côn Lôn tự là tổ của các long; một mạch trước tiên đi về Tần, Ung …… Tần là nước kho trời …… long bèn dừng; không phải không còn đất, mà là đại thế dừng. Tây Nhung, Bắc Địch và các đảo di vây xếp ở bên, không đáng lấy. (Chú) Nói về đại thế.
Mạch giữa truyền tới vào Lạc Dương; Dự, Từ, Thanh, Tề gân huyết dài; đất áo mũ lễ nhạc của Trung Quốc, đồng bằng nghìn dặm nhiều đế vương. Nhánh tim ở vai phải ra Lũng, Thục; đi ngược ra Giang Nam và Giang Bắc; Mân Hải, Âu, Việt vẫn vạn dặm; chia châu, đặt quận nối nhau như thang như thuyền. Đó là xem đại thế có nặng nhẹ; xem nhỏ một khu đất cũng như vậy.

Giảng: Đây là đoạn "địa lý đại thế" quen thuộc của các sách phong thuỷ cổ Trung Hoa: núi Côn Lôn là tổ, ba đại cán long toả ra; mạch giữa vào Trung Nguyên là nặng nhất nên Lạc Dương, Khai Phong, vùng Hà Lạc là đất đế vương; các vùng biên là long nhẹ, "vây xếp ở bên". Người đọc hôm nay không cần chấp vào bản đồ chính trị ấy; điều kinh muốn dạy là phương pháp ở câu cuối: "xem đại thế có nặng nhẹ, xem nhỏ một khu đất cũng như vậy". Trong một tỉnh, một huyện, một thung lũng, cũng có mạch giữa và mạch biên; đất quý thường nằm trên mạch giữa.

Cân trong một hình: mũi, cua, cá – 一鼻 · 一蟹 · 一魚

Nguyên văn – 原文

一鼻先分十二時,氣訖隨時可待知。(註)息陽時陽從左出,陰時從右出,可分輕重。一蟹即分上下水,左右眼中尋道理。(註)蟹上下水分輕重。一魚腮尾各不同,或上或下用力是。(註)魚形用力處分輕重。

Dịch: Một cái mũi trước hết chia mười hai giờ, hơi thở dứt theo giờ mà biết. (Chú) Hít thở: giờ dương thì hơi ra bên trái, giờ âm thì ra bên phải, có thể chia nặng nhẹ. Một con cua liền chia nước trên nước dưới, tìm lý ở mắt trái mắt phải. (Chú) Cua chia nặng nhẹ theo nước trên nước dưới. Một con cá, mang và đuôi không giống nhau; hoặc trên hoặc dưới, chỗ dùng sức là đúng. (Chú) Hình cá chia nặng nhẹ ở chỗ dùng sức.

Giảng: Ba hình ảnh dạy cùng một điều: ngay trong một vật nhỏ, sức cũng không chia đều. Hơi thở qua mũi thay phiên bên trái bên phải theo giờ, như lý của y học cổ; một cái mũi núi (gò nhô ra trước) cũng có bên khí ra mạnh, bên yếu. Con cua có hai mắt, nước chảy từ trên xuống dưới, mắt nào đón nước, giữ nước thì nặng. Con cá khi bơi dồn sức vào đuôi hay vào mang tuỳ chiều nước; hình cá trên đất cũng vậy, huyệt ở chỗ "dùng sức". Gặp các hình này, đừng mặc định huyệt ở chính giữa.

Sơ đồ nặng nhẹ giữa các long cùng một tổ và chỗ dùng sức của hình cua, hình cá
Long giữa nặng nhất; hình cua nặng ở mắt, hình cá nặng ở đuôi

Huyệt mặt bằng và khu đất rộng: lấy đất mà cân, xem long nghiêng về đâu – 以土試權衡

Nguyên văn – 原文

最有平頭出面穴,不識平處何處切,但須以土試權衡,此是定形真秘訣。(註)秤土以分輕重。若是橫開一二里,或是十里一舍地,此中何處分輕重,大意須先看龍勢。(註)龍如偏左右腳,長龍如偏左右腳也。
若還此邊擁掉輕,莫向此邊起經營;龍如回身揩歸左右,上精神多結果;龍如翻身及轉右左,上精神定祖就;但尋輕重定方隅,不用四墓并四泉六秀。

Dịch: Khó nhất là huyệt đầu bằng mặt lộ: không biết chỗ bằng ấy cắt ở đâu; chỉ cần lấy đất mà thử cân, đó là bí quyết thật để định hình. (Chú) Cân đất để chia nặng nhẹ. Nếu là đất mở ngang một hai dặm, hoặc mười dặm, ba mươi dặm, trong đó chỗ nào chia nặng nhẹ? Đại ý phải xem thế long trước. (Chú) Long như nghiêng chân trái phải; long dài như lệch chân bên trái hay bên phải.
Nếu bên này ôm mà nhẹ, chớ ở bên này mà dựng việc. Long như quay mình dồn về trái phải, phía trên tinh thần nhiều kết quả; long như lật mình chuyển sang phải trái, phía trên tinh thần định chỗ tựa. Chỉ tìm nặng nhẹ mà định phương góc, không cần đến tứ mộ, tứ tuyền, lục tú.

Giảng: Huyệt "đầu bằng" là chỗ long đổ xuống một mặt đất phẳng rộng, không có gò, không có đầu rõ ràng. Kinh đưa ra bí quyết: "lấy đất mà thử cân". Lời chú nói "cân đất", người xưa có phép đào lấy cùng một thể tích đất ở vài chỗ rồi so nặng nhẹ; đất nặng, chặt, mịn là chỗ khí tụ. Ngày nay ta hiểu là xem chất đất: chỗ đất chắc, mịn, màu tươi là chỗ nặng; chỗ đất bở, xốp, lẫn sỏi là chỗ nhẹ.

Với cục đất rộng hàng dặm, kinh bảo xem thế long: long "nghiêng chân" về bên nào, các nhánh dài và dày ở bên nào, long quay mình dồn về bên nào thì khí đi theo bên ấy. Câu cuối rất đáng chú ý: chỉ cần tìm nặng nhẹ mà định phương vị, không cần dựa vào các phép tính phương vị như tứ mộ, tứ tuyền, lục tú. Đây là lập trường hình pháp thuần tuý của Ngọc Tủy: hình thế quyết định trước, lý khí phương vị là thứ yếu.

Đình cờ trên Hoa Sơn
Hoa Sơn: một đỉnh nhỏ giữa hai cánh núi lớn. (Ảnh: May Wung, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)

Xem nước giao hội và những ngôi mộ đặt lệch – 龍望水定去取

Nguyên văn – 原文

或從流水看真情,聚處方知勢不輕。(註)或以水交會看輕重。……龍望水定去取,不失毫釐如執衡。(註)看龍勢與水勢交會以定去取,如持權衡。
曾看泰州金氏乳穴,卻偏從左取,時人大笑穴非真,富貴雙全,預先許後如符契不差殊。……王家當前下正穴,一子富足一子絕。又有李氏取其肘彎,婦人多病。又有王家取高中,多出男兒病癱瘋。觀此可知輕重理,便可登山尋穴蹤。

Dịch: Hoặc theo nước chảy mà xem chân tình; nước tụ ở đâu mới biết thế ấy không nhẹ. (Chú) Hoặc lấy chỗ nước giao hội mà xem nặng nhẹ. …… Long nhìn nước mà định lấy bỏ, không sai mảy may, như cầm cân. (Chú) Xem chỗ thế long và thế nước giao hội để định lấy bỏ, như cầm cán cân.
Từng xem huyệt nhũ của nhà Kim ở Thái Châu, lại lệch sang bên trái mà lấy; người đương thời cười lớn, cho là huyệt không thật; thế mà phú quý song toàn, nói trước điều gì về sau đúng như khế ước không sai. …… Nhà Vương đặt chính huyệt ngay phía trước: một con giàu đủ, một con tuyệt tự. Lại có nhà Lý lấy chỗ khuỷu tay: đàn bà nhiều bệnh. Lại có nhà Vương lấy chỗ cao ở giữa: nhiều con trai bị bệnh liệt, phong. Xem những việc ấy thì biết lý nặng nhẹ, mới có thể lên núi tìm dấu huyệt.

Giảng: Nước là cán cân thứ hai. Thế long đi tới đâu, thế nước giao hội ở đâu, chỗ hai thế gặp nhau là chỗ nặng. Câu chuyện mộ nhà Kim ở Thái Châu là ví dụ kinh điển: huyệt nhũ (vú) nằm giữa, ai cũng sẽ đặt chính giữa; thầy lại lệch sang trái, người ta cười. Nhưng khí đã dồn về bên trái theo thế long và nước, nên nhà ấy phú quý song toàn. Các nhà khác cùng vùng, nhà đặt chính giữa, nhà đặt ở khuỷu, nhà đặt chỗ cao, đều nhận phúc lệch hoặc hoạ.

Bài học không phải "luôn đặt lệch trái", mà là: chính giữa hình chưa chắc là chỗ nặng; chỗ nặng do thế long và nước quyết định, và chỉ lệch vài trượng là kết quả khác hẳn.

Sơ đồ huyệt nhũ nhà Kim ở Thái Châu đặt lệch trái mà được phúc
Lệch trái theo chỗ long và nước dồn về thì đắc; chính giữa, chỗ cao, khuỷu tay đều hỏng

Một long nhiều huyệt: huyệt nào nặng – 一龍生數穴

Nguyên văn – 原文

又有一龍生數穴,或重或輕仍有訣:上水應須斤兩多,下水無纏奈輕何。(註)上水者得下水纏護之力故也。或是闊纏起下水,卻去上尋亦非是。(註)闊纏重在下水,則地亦在下水。龍有精神看所向,向處斷必有斤兩。
或是纏護可觀窺,或應腳末長短知,或從厚薄識去就,或從回轉見欹斜。……一條最小是精神,身上八穴辨真偽……惟有一穴生名臣。但將此脈比倫看,秤上錙銖見最親。

Dịch: Lại có một long sinh mấy huyệt, hoặc nặng hoặc nhẹ, vẫn có quyết: huyệt ở phía nước trên ắt nhiều cân lạng; phía nước dưới không có triền hộ thì làm sao mà nặng. (Chú) Huyệt phía nước trên được sức triền hộ của nước dưới. Hoặc là triền hộ rộng nổi ở phía nước dưới, lại đi lên trên tìm thì cũng sai. (Chú) Triền hộ rộng mà nặng ở phía nước dưới thì đất cũng ở phía nước dưới. Long có tinh thần, xem nó hướng về đâu; chỗ nó hướng tới ắt có cân lạng.
Hoặc là triền hộ có thể nhìn thấy; hoặc theo đầu chân ứng dài ngắn mà biết; hoặc theo dày mỏng mà biết đi hay ở; hoặc theo chỗ quay vòng mà thấy nghiêng lệch. …… Một nhánh nhỏ nhất lại là chỗ tinh thần; trên thân có tám huyệt phải phân thật giả …… chỉ có một huyệt sinh danh thần. Hãy đem mạch này mà so, trên cán cân từng ly từng tí thấy rõ nhất.

Giảng: "Nước trên" là phía dòng nước chảy tới, "nước dưới" là phía nước chảy đi. Huyệt phía nước trên thường nặng hơn, vì dòng nước đi xuống ôm vòng lại, núi phía dưới làm triền hộ giữ khí cho nó. Nhưng nếu triền hộ dày, rộng lại nằm phía nước dưới thì đất ở phía dưới; lúc ấy lên trên tìm là sai. Không có quy tắc một chiều; luôn xem triền hộ ở đâu.

Bốn dấu hiệu để cân được tóm lại: triền hộ (núi hộ vệ ôm bên nào), chân ứng (nhánh chân dài ngắn), dày mỏng (thân núi dày bên nào), và chỗ quay vòng (long quay đầu về đâu). Ví dụ mộ tổ họ Chu ở Nghi Xuyên: một long chia mấy nhánh, nhánh nhỏ nhất lại là chỗ tinh thần, trên thân tám chỗ giống huyệt, chỉ một huyệt thật sinh danh thần.

Bảng tổng hợp: những cán cân của chương – 輕重權衡

Cán cânCâu kinhBên nặng là
Vị trí trong tổ long大龍重處在中央Long giữa; kế đến long cành lá dài
Chất đất以土試權衡Đất chắc, mịn, tươi
Thế long龍如偏左右腳Bên long nghiêng chân, quay mình về
Nước聚處方知勢不輕Chỗ nước giao hội, tụ lại
Triền hộ上水應須斤兩多Bên có triền hộ dày ôm giữ
Hướng tinh thần龍有精神看所向Chỗ long hướng tới
Hình vật一魚腮尾 · 用力是Chỗ "dùng sức" của hình

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花論

Phong Thuỷ Liên Hoa coi chương này là bài học về độ chính xác. Tìm được long, được cục là việc của nhiều người; đặt huyệt đúng chỗ nặng là việc của người có nghề. Khi khảo sát, chúng tôi luôn lập một bảng so sánh các vị trí ứng viên theo đúng các cán cân trên: chất đất, thế long, nước, triền hộ, hướng tinh thần; vị trí nào thắng ở nhiều cán cân nhất mới chọn.

Với nhà ở, lý khinh trọng giúp chọn vị trí đặt nhà trên một khu đất rộng: phần đất chắc, cao ráo vừa phải, được nước ôm, được dãy cây hay công trình bên cạnh che chắn là phần nặng; đặt nhà chính ở đó, các phần phụ ở phần nhẹ.

Sơ đồ một long nhiều huyệt, chỗ nặng theo phía có triền hộ dày
Huyệt nặng ở phía có núi dưới ôm lên và triền hộ rộng dày
Tranh sơn thuỷ Đổng Kỳ Xương
Tranh sơn thuỷ Đổng Kỳ Xương đời Minh: núi gần nặng, núi xa nhẹ, phân rõ chủ khách. (Tranh: Đổng Kỳ Xương, Wikimedia Commons, phạm vi công cộng)

Tóm lại – 總結: Khinh trọng luận tủy dạy cầm cân khí đất. Long giữa nặng hơn long biên, long cành lá dài nặng hơn long trơ trụi; đại thế cả nước và một khu đất nhỏ cùng một lý. Trong một hình, sức không chia đều. Huyệt mặt bằng thì xem đất; cục rộng thì xem long nghiêng về đâu, nước giao ở đâu, triền hộ dày ở đâu. Chính giữa chưa chắc là nặng; lệch vài trượng là phúc khác.

Bài trước: Nghịch thuận long tủy: nhánh núi hai bên thân long. Bài sau: Quý tiện luận tủy.

Nguồn: Ngọc Tủy Chân Kinh (玉髓真經), Trương Động Huyền (tự Tử Vi) soạn, Lưu Doãn Trung chú, Thái Nguyên Định phát huy, bản khắc đời Minh có tựa năm Gia Tĩnh Canh Tuất (1550), Hậu quyển, chương bốn, Khinh trọng luận tủy, học trò Chu Minh Trọng ghi: kinh văn và chú giải. Hiệu đính: vài chữ mờ trong đoạn đại thế và trong ví dụ họ Chu được lược bằng dấu "……"; các đồ mộ tổ đi kèm chỉ nhắc chung. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Cân khí đất đến từng trượng là việc của người đã đặt nhiều huyệt và theo dõi kết quả nhiều năm: phần ấy học qua công trình thật. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Khinh trọng trong phong thuỷ là gì? – 輕重

Là nặng nhẹ của khí: giữa các long, các nhánh, các vị trí trong một cục, chỗ khí dồn nhiều là nặng, chỗ ấy mới đặt huyệt.

Huyệt có luôn ở chính giữa hình không? – 偏從左取

Không. Kinh kể mộ nhà Kim đặt lệch trái mà phú quý song toàn; chỗ nặng do thế long, nước và triền hộ quyết định.

Huyệt mặt bằng tìm thế nào? – 以土試權衡

Kinh dạy lấy đất mà cân: chỗ đất chắc, mịn, tươi là chỗ khí tụ.

Một long có nhiều huyệt thì chọn huyệt nào? – 上水應須斤兩多

Thường huyệt phía nước trên nặng hơn vì được triền hộ phía dưới giữ; nhưng nếu triền hộ dày ở phía dưới thì đất ở phía dưới.

Có cần tính tứ mộ, lục tú để định huyệt không? – 不用四墓六秀

Theo chương này thì không: chỉ cần tìm nặng nhẹ theo hình thế mà định phương góc.

Từ khoá: ngọc tủy chân kinh · 玉髓真經 · trương tử vi · tam hợp phái · phong thủy tam hợp · khinh trọng luận tủy · 輕重論髓 · long nặng nhẹ · huyệt lệch · triền hộ

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…