Ngọc Tủy Chân Kinh
玉髓真經 (後卷 · 配宿論髓第十七)
Tác giả: Trương Động Huyền (張洞玄, tự Tử Vi 子微, quốc sư niên hiệu Khai Bảo, đầu đời Tống) soạn · Lưu Doãn Trung (劉允中) chú · Thái Nguyên Định (蔡元定, tự Quý Thông) phát huy
Bản gốc: bản khắc đời Minh, có tựa năm Gia Tĩnh Canh Tuất (1550), 23 tập.
Phối tú luận tủy (配宿論髓) là chương thứ mười bảy của Hậu quyển Ngọc Tủy Chân Kinh, do học trò Tiều An Đạo, tự Thường Khanh (樵安道常卿), người Tần Xuyên ghi lại. Học trò hỏi: nhà thuật lấy hai mươi tám tú phối với hai mươi bốn hướng (Càn chủ Khuê Mộc Lang, Tý chủ Hư Nhật Thử…) có đúng không? Thầy trả lời: không đúng, và chứng minh bằng chính độ số thiên văn: đem mười hai thứ (thập nhị thứ) và độ triền của các tú ra đối chiếu thì cách phối của nhà thuật lệch hẳn. Thầy còn giải thích vì sao từ mười hai chi lại thành hai mươi bốn hướng, và chỉ giữ một cách dùng tinh tú: trời có sao này, đất có hình này, dùng để luận hình huyệt.
Trả lời nhanh: Phối tú luận tủy là chương 17 Hậu quyển Ngọc Tủy Chân Kinh. Thầy bác cách phối 28 tú vào 24 hướng (Càn chủ Khuê, Tý chủ Hư, Mão chủ Phòng, Ất chủ Tâm, Giáp chủ Đê…), gọi đó là người sau mượn tên người trước để thần thánh hoá. Theo độ triền thật, Giác Cang thuộc Thìn, Đê Phòng Tâm thuộc Mão, Vĩ Cơ thuộc Dần…; có tú nằm vắt qua hai cung. Phối Phòng vào Mão còn được, phối Tâm vào Ất, Đê vào Giáp là đảo lộn. Hai mươi bốn hướng vốn là mười hai chi, người đời Đường thêm tám can bốn duy. Dùng 28 tú để luận long mạch là sai; chỉ dùng tam viên, 28 tú để luận hình huyệt: trời có sao này, đất có hình này.
Thầy Vũ Giới giảng: "Muốn dùng sao thì phải biết sao nằm ở đâu trên trời. Đem sao gán vào hướng mà không đo độ, thì đó là đặt tên cho đẹp, không phải thiên văn."

Cách phối 28 tú vào 24 hướng của nhà thuật – 術家以二十八宿配二十四向
Nguyên văn – 原文
嘗聞先生:術家以二十八宿配二十四向,是否?先生曰:非也,皆後人假託前賢之名以神其說。以乾主奎木狼,亥主壁水貐,壬主室火豬,子主虛日鼠,癸主女土蝠,丑主牛金牛,艮主斗木獬,寅主尾火虎、箕水豹,甲主氐土貉,卯主房日兔,乙主心月狐,辰主亢金龍,巽主角木蛟,巳主軫水蚓,丙主翼火蛇,午主張月鹿、星日馬,丁主柳土獐,未主鬼金羊,坤主井木犴,申主觜火猴、參水猿,庚主畢月烏,酉主昴日雞,辛主胃土雉,戌主婁金狗。以常情觀十二辰所屬,似若相合;以纏度正理推之,則全然有礙。
Dịch: Tôi từng hỏi thầy: nhà thuật lấy hai mươi tám tú phối với hai mươi bốn hướng, có đúng không? Thầy nói: Không đúng, đều là người sau mượn tên người trước để thần thánh hoá thuyết của mình. Họ cho Càn chủ Khuê Mộc Lang, Hợi chủ Bích Thuỷ Du, Nhâm chủ Thất Hoả Trư, Tý chủ Hư Nhật Thử, Quý chủ Nữ Thổ Bức, Sửu chủ Ngưu Kim Ngưu, Cấn chủ Đẩu Mộc Giải, Dần chủ Vĩ Hoả Hổ và Cơ Thuỷ Báo, Giáp chủ Đê Thổ Lạc, Mão chủ Phòng Nhật Thố, Ất chủ Tâm Nguyệt Hồ, Thìn chủ Cang Kim Long, Tốn chủ Giác Mộc Giao, Tỵ chủ Chẩn Thuỷ Dẫn, Bính chủ Dực Hoả Xà, Ngọ chủ Trương Nguyệt Lộc và Tinh Nhật Mã, Đinh chủ Liễu Thổ Chương, Mùi chủ Quỷ Kim Dương, Khôn chủ Tỉnh Mộc Ngạn, Thân chủ Chuỷ Hoả Hầu và Sâm Thuỷ Viên, Canh chủ Tất Nguyệt Ô, Dậu chủ Mão Nhật Kê, Tân chủ Vị Thổ Trĩ, Tuất chủ Lâu Kim Cẩu. Lấy tình thường xem các con vật thuộc mười hai chi thì có vẻ hợp; lấy lý chính của độ triền mà suy thì vướng hoàn toàn.
Giảng: Bảng phối này đến nay vẫn thấy trên nhiều la bàn: vòng "nhị thập bát tú" chia vào hai mươi bốn sơn, mỗi tú mang một con vật (Khuê Mộc Lang, Hư Nhật Thử…). Thầy thừa nhận một điều: nhìn bề ngoài thì "có vẻ hợp", vì con vật của tú đặt vào chi thường trùng với con giáp (Hư Nhật Thử ở Tý, Phòng Nhật Thố ở Mão, Tinh Nhật Mã ở Ngọ…). Nhưng sự trùng ấy là do người ta sắp con vật cho khớp, chứ không phải do vị trí thật của sao. Phép thử thật là độ triền: mỗi tú chiếm bao nhiêu độ trên vòng trời, rơi vào cung nào.
Mười hai thứ và độ triền thật – 十二次 · 纏度正理
Nguyên văn – 原文
蓋角亢爲壽星之次,爲天秤宮,屬辰;氐房心爲大火之次,爲天蠍宮,屬卯;尾箕爲析木之次,爲人馬宮,屬寅;斗牛爲星紀之次,爲磨羯宮,屬丑;女虛危爲玄枵之次,爲寶瓶宮,屬子;室壁爲諏訾之次,爲雙魚宮,屬亥;奎婁爲降婁之次,爲白羊宮,屬戌;胃昴畢爲大梁之次,爲金牛宮,屬酉;觜參爲實沈之次,爲陰陽宮,屬申;井鬼爲鶉首之次,爲巨蟹宮,屬未;柳星張爲鶉火之次,爲獅子宮,屬午;翼軫爲鶉尾之次,爲雙女宮,屬巳。以角配巽、亢配辰則是矣;至以心配乙、房配卯、氐配甲,則是星纏顛錯矣。
Dịch: Giác, Cang là thứ Thọ Tinh, là cung Thiên Xứng, thuộc Thìn; Đê, Phòng, Tâm là thứ Đại Hoả, là cung Thiên Yết, thuộc Mão; Vĩ, Cơ là thứ Tích Mộc, là cung Nhân Mã, thuộc Dần; Đẩu, Ngưu là thứ Tinh Kỷ, là cung Ma Yết, thuộc Sửu; Nữ, Hư, Nguy là thứ Huyền Hiêu, là cung Bảo Bình, thuộc Tý; Thất, Bích là thứ Tưu Tư, là cung Song Ngư, thuộc Hợi; Khuê, Lâu là thứ Giáng Lâu, là cung Bạch Dương, thuộc Tuất; Vị, Mão, Tất là thứ Đại Lương, là cung Kim Ngưu, thuộc Dậu; Chuỷ, Sâm là thứ Thực Trầm, là cung Âm Dương, thuộc Thân; Tỉnh, Quỷ là thứ Thuần Thủ, là cung Cự Giải, thuộc Mùi; Liễu, Tinh, Trương là thứ Thuần Hoả, là cung Sư Tử, thuộc Ngọ; Dực, Chẩn là thứ Thuần Vĩ, là cung Song Nữ, thuộc Tỵ. Lấy Giác phối Tốn, Cang phối Thìn thì được; còn lấy Tâm phối Ất, Phòng phối Mão, Đê phối Giáp thì là đảo lộn triền sao.
Giảng: Đoạn này cho thấy trình độ thiên văn của tác giả. Thầy dùng hệ mười hai thứ (十二次) của thiên văn Trung Hoa, mỗi thứ gồm hai ba tú và ứng một chi, đồng thời ghi kèm tên mười hai cung hoàng đạo (Thiên Xứng, Thiên Yết, Nhân Mã, Ma Yết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Âm Dương, Cự Giải, Sư Tử, Song Nữ). Đây là các tên cung hoàng đạo phương Tây đã theo kinh Phật vào Trung Hoa từ đời Tuỳ Đường; có mặt trong sách địa lý đời Tống là một chứng cứ thú vị về sự giao lưu thiên văn.
Điểm then chốt: theo thứ Đại Hoả, ba tú Đê, Phòng, Tâm cùng thuộc Mão. Nhà thuật lại tách ra: Đê vào Giáp, Phòng vào Mão, Tâm vào Ất. Như thế Tâm (sao Đại Hoả, chính tâm của thứ Mão) bị đẩy sang Ất, là "đảo lộn triền sao".

Có tú vắt qua hai cung: độ số từng tú – 一宿而處兩辰之次
Nguyên văn – 原文
若以正法纏度分之,固有一宿而處兩辰之次者矣。周天三百六十五度四分度之一,軫凡十八度,以前法定次,則軫十二度至氐四度爲辰;氐凡十五度,自氐五度至尾九度爲卯;尾凡十八度,自尾十度至斗十一度爲寅;斗凡二十一度,自斗十二度至女七度爲丑……自張十八度至軫十一度爲巳。其纏度如此分要,而術家如彼分配,是天之纏度皆不足信,而隨人指畫無不可也。且如五星有遲留逆順,可以遷從,以此見斗星之說亦復如是耳。
Dịch: Nếu theo độ triền chính pháp mà chia, thì vốn có tú nằm ở chỗ của hai chi. Vòng trời ba trăm sáu mươi lăm độ và một phần tư độ. Chẩn tổng mười tám độ; theo phép định thứ ở trên thì từ Chẩn mười hai độ đến Đê bốn độ là Thìn; Đê tổng mười lăm độ, từ Đê năm độ đến Vĩ chín độ là Mão; Vĩ tổng mười tám độ, từ Vĩ mười độ đến Đẩu mười một độ là Dần; Đẩu tổng hai mươi mốt độ, từ Đẩu mười hai độ đến Nữ bảy độ là Sửu … từ Trương mười tám độ đến Chẩn mười một độ là Tỵ. Độ triền chia như thế, mà nhà thuật phối như kia, thì là độ triền của trời đều không đáng tin, người chỉ vẽ thế nào cũng được. Lại như ngũ tinh có lúc chậm, dừng, nghịch, thuận, có thể dời theo; xem thế đủ biết thuyết sao Đẩu cũng như vậy.
Giảng: Thầy dẫn đủ ranh giới mười hai cung theo độ của từng tú. Ví dụ: Đê dài mười lăm độ, bốn độ đầu thuộc Thìn, phần còn lại thuộc Mão; Vĩ dài mười tám độ, chín độ đầu thuộc Mão, phần sau thuộc Dần. Nghĩa là các tú không chia đều, và ranh giới cung cắt ngang giữa tú. Một bảng phối "mỗi hướng một tú" vì thế không thể khớp với trời.
Câu "người chỉ vẽ thế nào cũng được" là lời phê nặng nhất: nếu bảng phối không theo độ triền, thì nó không còn là thiên văn mà là quy ước tuỳ tiện. Còn câu về ngũ tinh "chậm, dừng, nghịch, thuận" là một nhận xét thiên văn đúng: các hành tinh có chuyển động lùi biểu kiến, vị trí đổi liên tục, nên không thể gán cố định vào một hướng.

Từ mười hai chi thành hai mươi bốn hướng – 唐人方配以八干四維
Nguyên văn – 原文
且二十四向只有十二向,唐人方配以八干四維爲二十四向。言之,則子午分天地之中,坤艮定四維之分。蓋艮以東、坤以南皆發生長養之地,而坤以西、艮以北皆肅殺斂藏之地。二十四向之作,亦出於智者之有所見,物不可以常長,故以坤掩火;艮爲山土,既以生水,且以生木也;坤爲地土,火生土而土復掩火,且以生金也。此確然不易之理,允然不變之纏度,豈淺學者之所可妄言?
Dịch: Vả hai mươi bốn hướng vốn chỉ có mười hai hướng; người đời Đường mới phối thêm tám can, bốn duy thành hai mươi bốn hướng. Nói ra thì Tý Ngọ chia giữa trời đất, Khôn Cấn định phần bốn duy. Từ Cấn sang đông, từ Khôn sang nam đều là đất phát sinh nuôi lớn; từ Khôn sang tây, từ Cấn sang bắc đều là đất túc sát thu tàng. Việc đặt ra hai mươi bốn hướng cũng do người trí có chỗ thấy: vật không thể mãi lớn, nên lấy Khôn che Hoả; Cấn là thổ của núi, đã sinh Thuỷ lại sinh Mộc; Khôn là thổ của đất, Hoả sinh Thổ mà Thổ lại che Hoả, lại còn sinh Kim. Đó là lý chắc chắn không đổi, độ triền thật không biến; há kẻ học nông được nói càn?
Giảng: Điều này khớp với chương Tý Ngọ châm tủy: thời cổ chỉ có mười hai chi, hai mươi bốn sơn có từ đời Đường. Nhưng ở đây thầy không chê hai mươi bốn hướng; thầy giải thích lý của nó. Đường Cấn – Khôn (đông bắc – tây nam) chia vòng trời làm hai nửa: nửa đông nam là sinh trưởng (xuân hạ), nửa tây bắc là thu tàng (thu đông). Cấn và Khôn đều là Thổ, đứng ở hai đầu ranh giới để điều tiết: Cấn (thổ núi) mở đường cho Mộc mùa xuân; Khôn (thổ đất) nhận Hoả mùa hạ, che bớt Hoả rồi sinh Kim mùa thu.
Thầy phân biệt rõ: hai mươi bốn hướng là sáng tạo của người trí, dựa trên lý tự nhiên, nên đời sau theo được; bảng phối 28 tú vào 24 hướng là gượng ghép, không dựa trên độ triền, nên không đáng theo.

Chỉ dùng tinh tú để luận hình huyệt – 天有此星 · 地有此形
Nguyên văn – 原文
智者創始,故世有未嘗見是說,而聖哲一旦創立,天下後世遵守而行,率不能改者,皆本天地自然之理,非如後世勉強牽合以自神其說者之比。至有以二十八宿論龍脈者,尤失正意。惟以三垣、二十八宿及諸星論穴形,則天有此星,地有此形,如五星之數皆然。此外皆不經切,不可信也。然此論確當,人心可祛眾疑惑者也。
Dịch: Người trí sáng lập, nên đời có khi chưa từng thấy thuyết ấy; mà thánh triết một khi lập ra thì thiên hạ đời sau tuân theo mà làm, đều không đổi được, vì đều gốc ở lý tự nhiên của trời đất, không như người đời sau gượng ghép để tự thần thánh hoá thuyết mình. Đến như lấy hai mươi tám tú để luận long mạch thì càng mất ý chính. Chỉ lấy tam viên, hai mươi tám tú và các sao để luận hình huyệt, thì trời có sao này, đất có hình này, như số của ngũ tinh đều thế. Ngoài ra đều không xác đáng, không thể tin. Lời bàn này xác đáng, lòng người có thể trừ được mọi nghi hoặc.
Giảng: Sau khi bác, thầy giữ lại một cách dùng: tinh tú để luận hình huyệt. Nguyên lý "trời có sao này, đất có hình này" (天有此星 · 地有此形) là nền của phép hình tượng: hình núi giống chòm sao nào thì gọi theo chòm sao ấy, như ở Hình tượng huyệt tủy (4) có các hình tinh tú. Tam viên (Tử Vi, Thái Vi, Thiên Thị) được dùng để mô tả cuộc đất lớn có vòng thành bao quanh. Đó là so hình với hình, không phải gán sao vào hướng la bàn.
Còn dùng 28 tú để luận long mạch (long đi hướng này là tú kia, nên lành hay dữ) thì thầy gọi là "càng mất ý chính".

Bảng tổng hợp: mười hai thứ, tú và chi – 十二次
| Chi | Thứ | Các tú | Cung (tên trong sách) |
|---|---|---|---|
| Thìn | Thọ Tinh 壽星 | Giác, Cang | Thiên Xứng |
| Mão | Đại Hoả 大火 | Đê, Phòng, Tâm | Thiên Yết |
| Dần | Tích Mộc 析木 | Vĩ, Cơ | Nhân Mã |
| Sửu | Tinh Kỷ 星紀 | Đẩu, Ngưu | Ma Yết |
| Tý | Huyền Hiêu 玄枵 | Nữ, Hư, Nguy | Bảo Bình |
| Hợi | Tưu Tư 諏訾 | Thất, Bích | Song Ngư |
| Tuất | Giáng Lâu 降婁 | Khuê, Lâu | Bạch Dương |
| Dậu | Đại Lương 大梁 | Vị, Mão, Tất | Kim Ngưu |
| Thân | Thực Trầm 實沈 | Chuỷ, Sâm | Âm Dương |
| Mùi | Thuần Thủ 鶉首 | Tỉnh, Quỷ | Cự Giải |
| Ngọ | Thuần Hoả 鶉火 | Liễu, Tinh, Trương | Sư Tử |
| Tỵ | Thuần Vĩ 鶉尾 | Dực, Chẩn | Song Nữ |
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花論
Phong Thuỷ Liên Hoa giữ thái độ của chương này khi thiết kế la kinh: vòng nhị thập bát tú trên la kinh, nếu có, phải ghi theo độ triền (độ bắt đầu và kết thúc của từng tú), không chia đều vào hai mươi bốn sơn. Người học nên biết rằng có hai loại vòng tú trên các la bàn lưu hành: loại chia theo độ và loại chia đều theo sơn; chỉ loại thứ nhất có cơ sở thiên văn.
Trong khảo sát, chúng tôi không dùng tú để luận lành dữ của long. Tinh tú chỉ được dùng như ngôn ngữ hình tượng: một vòng núi bao quanh như thành, có cửa, có trục, thì có thể gọi theo tam viên để người học hình dung quy mô; nhưng phán đoán vẫn dựa trên hình thế và ngũ tinh.
Bài học rộng hơn là phương pháp kiểm chứng: một hệ quy ước muốn mượn uy tín của trời thì phải khớp với số đo của trời. Không khớp thì hoặc bỏ, hoặc gọi đúng tên nó là quy ước.

Tóm lại – 總結: Phối tú luận tủy bác cách phối hai mươi tám tú vào hai mươi bốn hướng (Càn chủ Khuê, Tý chủ Hư, Ất chủ Tâm…). Theo mười hai thứ và độ triền thật, Giác Cang thuộc Thìn, Đê Phòng Tâm thuộc Mão, Vĩ Cơ thuộc Dần…; có tú vắt qua hai cung, nên không thể phối mỗi hướng một tú. Hai mươi bốn hướng vốn là mười hai chi, đời Đường thêm tám can bốn duy, có lý của nó: Cấn Khôn chia nửa sinh trưởng và nửa thu tàng. Dùng tú luận long mạch là sai; chỉ dùng tam viên, 28 tú để luận hình huyệt: trời có sao này, đất có hình này.
Bài trước: Biện huyệt luận tủy: đối chiếu tên huyệt các nhà. Bài sau: Ngũ thường luận tủy.
Nguồn: Ngọc Tủy Chân Kinh (玉髓真經), Trương Động Huyền (tự Tử Vi) soạn, Lưu Doãn Trung chú, Thái Nguyên Định phát huy, bản khắc đời Minh có tựa năm Gia Tĩnh Canh Tuất (1550), Hậu quyển, chương mười bảy, Phối tú luận tủy, học trò Tiều Thường Khanh người Tần Xuyên ghi: văn hỏi đáp, không có đồ. Hiệu đính: đoạn độ triền từ Đẩu đến Trương dịch lược, xem bảng tổng hợp; chữ 昂 trong bản khắc đọc là 昴. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đối chiếu hai mươi bốn sơn với mười hai chi.
- Lập Cục Pháp: xét hình huyệt theo ngũ tinh thay cho phối tú.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ vòng núi bao quanh để so với hình tam viên.
Bài liên quan – 相關文章
- Tý Ngọ châm tủy: kim la bàn và phùng châm
- Ngũ tinh cát hung luận tủy: sao nào cũng có lành dữ
- Hình tượng huyệt tủy (4) hoa thảo, khí vật, tinh tú
- Phương hướng luận tủy, lập hướng 24 sơn
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Đọc vòng tú trên la kinh cho đúng độ triền và biết khi nào tinh tú chỉ là ngôn ngữ hình tượng là phần phải học có thầy: phần ấy học qua công trình thật. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Phối 28 tú vào 24 hướng có đúng không? – 配宿
Theo Ngọc Tủy là không đúng: độ triền thật cho thấy các tú không chia đều, có tú vắt qua hai cung, và cách phối Tâm vào Ất, Đê vào Giáp là đảo lộn.
Mười hai thứ là gì? – 十二次
Là mười hai đoạn của vòng trời theo thiên văn cổ, mỗi đoạn gồm hai ba tú và ứng với một chi, như Đại Hoả gồm Đê, Phòng, Tâm, thuộc Mão.
Vì sao có 24 hướng? – 二十四向
Vốn chỉ có mười hai chi; đời Đường thêm tám can và bốn duy. Cấn Khôn chia vòng trời làm nửa sinh trưởng và nửa thu tàng.
Ngọc Tủy có dùng tinh tú không? – 三垣二十八宿
Có, nhưng chỉ để luận hình huyệt: trời có sao này, đất có hình này. Không dùng tú để luận long mạch hay lành dữ của hướng.
Tên cung Thiên Yết, Bảo Bình trong sách cổ từ đâu ra? – 黃道十二宮
Là tên mười hai cung hoàng đạo theo kinh Phật truyền vào Trung Hoa từ đời Tuỳ Đường; sách ghi kèm bên cạnh tên mười hai thứ.








