💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Ngọc Tủy Chân Kinh: Phiến ngọc thuần tủy, nghiệm long và chỗ khí tụ

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Ngọc Tủy Chân Kinh: Phiến ngọc thuần tủy, nghiệm long và chỗ khí tụ

Ngọc Tủy Chân Kinh
玉髓真經 (後卷 · 片玉純髓第二)
Tác giả: Trương Động Huyền (張洞玄, tự Tử Vi 子微, quốc sư niên hiệu Khai Bảo, đầu đời Tống) soạn · Lưu Doãn Trung (劉允中) chú · Thái Nguyên Định (蔡元定, tự Quý Thông) phát huy
Bản gốc: bản khắc đời Minh, có tựa năm Gia Tĩnh Canh Tuất (1550), 23 tập.

Phiến ngọc thuần tủy (片玉純髓), "tủy thuần của mảnh ngọc", là chương thứ hai của Hậu quyển Ngọc Tủy Chân Kinh, do học trò Tô Cư Giản (蘇居簡), tự Tử Kính, người Hàm Đan, ghi lại. Chương tiếp nối lối viết của Tinh hoa bí tủy: từng cặp câu bảy chữ, mỗi câu một mảnh ngọc, kèm lời chú ngắn. Nếu chương trước nặng về nguyên tắc chung, chương này đi sâu vào ba việc rất thực hành: nghiệm long bằng vật ứng, tìm chỗ khí tụ trong một hình tượng, và đứng ở đâu để nhìn cho ra huyệt thật. Cuối chương có một câu rất đáng nhớ: tổ tiên tốt thường sinh "con xấu", tức long tốt hay kết huyệt trông vụng về, chỉ người sáng mắt mới dám dùng.

Trả lời nhanh: Phiến ngọc thuần tủy là chương 2 Hậu quyển Ngọc Tủy Chân Kinh. Ý chính: đất bằng phải có nước rộng phẳng mới thành cục, ao cạn cấy lúa được thì phúc nhỏ; chỗ đất phẳng nằm được người là long dừng; minh đường như đáy nồi giữ nước là rồng vui. Hình lá sen ngậm hạt, ống tre, sen tàn, cây khô nở hoa, long cô độc, long rối như cỏ tranh bị gió thổi đều không hạ. Hình phải có vật ứng: rắn cần rùa, hến ở giữa ruộng; rồng uống nước cần hồ đầm; phượng ngậm hoa cần màn trướng. Khí tụ ở đuôi giọt sương, ở nhuỵ hoa, ở cuống hoa rơi. Xem gỗ đứng trước núi, xem lầu nhìn bóng dưới nước: muốn tìm huyệt phải đứng bên kia bờ hay lên triều sơn mà nhìn. Thuỷ khẩu nên khép chặt, có núi như khách giữ chân chủ. Long đẹp thường kết huyệt xấu xí, người tinh mới dùng được.

Thầy Vũ Giới giảng: "Có một điều người mới học khó chấp nhận nhất: huyệt thật nhiều khi trông không đẹp. Ngọc Tủy nói thẳng, tổ tông lanh lợi lại sinh con xấu. Ai chỉ đi tìm chỗ đẹp mắt thì gặp toàn đất giả đã được trang điểm."

Ruộng bậc thang Long Tích
Ruộng bậc thang Long Tích (Quảng Tây): những mảnh bằng nhỏ giữa sườn núi, chỗ khí dừng để kết. (Ảnh: Immanuel Giel, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)

Đất bằng, nước phẳng và chỗ long dừng – 野中造屋 · 人眠山上

Nguyên văn – 原文

野中造屋方成水。(註)水面平洋不覺其流,真可駕居方是水也。浪平栽禾未是江。(註)若水淺可栽禾,未足爲江,此淺水發福小,力量淺也。
人眠山上龍方住。(註)形勢平處可着人眠,方是龍氣聚處,始可安遷區穴也。水注堂中燕自安。(註)明堂中如燕巢駐水不流,乃爲吉也。山中注水龍方喜。(註)明堂如鍋底,注水不流,則神龍必止於此而作穴。
日在空中自有光。(註)明堂貴空闊,使天光下照。風經竅內尤加冷。(凹風最凶)

Dịch: Giữa đồng làm nhà, phải thành nước. (Chú) Mặt nước bằng phẳng không thấy nó chảy, thật có thể cưỡi lên mà ở, mới là nước. Sóng phẳng cấy được lúa chưa phải là sông. (Chú) Nếu nước nông cấy lúa được thì chưa đủ làm sông; nước nông ấy phát phúc nhỏ, sức lượng nông.
Người nằm được trên núi, long mới dừng. (Chú) Chỗ hình thế bằng phẳng đặt người nằm được mới là chỗ long khí tụ, mới có thể an táng, dời huyệt. Nước rót trong sân, chim én tự yên. (Chú) Trong minh đường như tổ én, giữ nước không chảy đi là tốt. Trong núi rót nước, rồng mới vui. (Chú) Minh đường như đáy nồi, rót nước không chảy, thì thần long ắt dừng ở đây mà kết huyệt.
Mặt trời giữa không, tự có ánh sáng. (Chú) Minh đường quý ở rộng thoáng, cho ánh trời chiếu xuống. Gió qua khe hở càng thêm lạnh. (Gió lõm là hung nhất.)

Giảng: Hai câu đầu nói về đất bằng (bình dương). Ở đồng bằng không có núi để nhận long, thì nước là long: mặt nước phải rộng, phẳng, chảy chậm đến mức "không thấy nó chảy", như mặt hồ, mặt đầm lớn, thì mới đủ sức nuôi một cục đất. Một vùng nước nông, lấp xấp đủ cấy lúa thì chưa phải "sông"; phúc của nó nhỏ, phát được nhưng không lớn.

Câu "người nằm được trên núi" là phép thử đơn giản nhất mà cũng chính xác nhất cho huyệt vùng núi. Dọc theo long, phần lớn là sườn dốc, sống núi hẹp; chỗ nào bỗng mở ra một mặt bằng đủ rộng cho người nằm duỗi thẳng thì đó là chỗ long dừng lại thở, khí tụ, có thể đặt huyệt. Đứng trên sườn dốc mà không đứng vững thì khí cũng không dừng được.

Ba câu tiếp nói về minh đường: như tổ én giữ nước, như đáy nồi rót nước không trôi, nhưng đồng thời phải rộng, sáng, "mặt trời giữa không tự có ánh sáng". Minh đường tốt là lòng chảo vừa giữ nước vừa thoáng sáng; minh đường hẹp tối, có khe gió lùa vào thì "càng thêm lạnh", tức là hỏng.

Những hình không nên hạ huyệt – 荷葉中珠 · 竹筒 · 枯木

Nguyên văn – 原文

荷葉中珠留不住。(註)荷葉珠形不可遷穴,此珠亦傾覆故也。竹筒裏水須乾。(註)竹筒穴不宜下,蓋元辰水長而竹筒地窄,不可持而耐也。敗荷注水即成休。(註)敗荷葉形不可下穴。
枯木生花難結實。(註)木星能老而枯,縱有穴而無氣,不可下;花猶穴也,如木枯不實也。
老去方尋節竹杖。(註)山老而枯者多出單獨節竹杖也。嫩時偏喜臥蠶絲。(註)嫩龍過脈處多出臥蠶吐絲。
孤生獨活無人伴,只好焚香作廟居。(註)孤單之龍只可安神廟,不可作陰墳陽宅也。窮奴不認來蹤跡,茅葉中間亂散吹。(註)窮龍奴龍來歷不分曉,中間如亂茅葉被風吹散。

Dịch: Hạt châu trên lá sen giữ không được. (Chú) Hình hạt châu trên lá sen không được dời huyệt vào, vì hạt châu ấy cũng lăn đổ. Nước trong ống tre ắt phải khô. (Chú) Huyệt hình ống tre không nên hạ, vì nước nguyên thần dài mà đất ống tre hẹp, không giữ được lâu. Sen tàn rót nước thì thành hỏng. (Chú) Hình lá sen tàn không được hạ huyệt.
Cây khô nở hoa khó kết quả. (Chú) Mộc tinh già mà khô, dù có huyệt nhưng không có khí, không được hạ; hoa như huyệt, cây khô thì không có quả.
Già rồi mới chống gậy tre có đốt. (Chú) Núi già mà khô thường sinh ra dải đơn độc như gậy tre có đốt. Lúc non lại ưa tằm nằm nhả tơ. (Chú) Long non ở chỗ quá mạch thường sinh hình tằm nằm nhả tơ.
Sinh một mình sống một mình không người bạn, chỉ nên thắp hương làm miếu ở. (Chú) Long cô đơn chỉ có thể đặt đền miếu, không làm mộ phần hay nhà ở được. Long nghèo, long đầy tớ không nhận ra dấu đường đến, như lá cỏ tranh bị gió thổi tan giữa chừng. (Chú) Long nghèo, long tớ có lai lịch không rõ ràng, khúc giữa như cỏ tranh rối bị gió thổi tan.

Giảng: Nhóm này là danh sách cấm, cũng dạy bằng hình ảnh. Hạt châu trên lá sen: một gò tròn nhỏ nằm trên một mặt đất nghiêng như lá sen, nhìn rất xinh nhưng "lăn đổ", không giữ khí. Ống tre: một dải đất hẹp dài kẹp giữa hai dòng nước dài, nước chảy suốt mà đất không đủ rộng để giữ, nên "ắt khô". Sen tàn, cây khô: hình tượng đẹp mà thân long đã khô héo, không còn sinh khí.

Câu "già thì chống gậy tre, non thì ưa tằm nhả tơ" là hai dấu hiệu nhận long: long già, khô thì thân núi đi thành một dải đơn độc, cứng, có đốt như gậy tre, không cành nhánh; long non thì chỗ quá mạch thắt lại mềm mại, có những gò nhỏ nối nhau như con tằm nằm nhả sợi tơ. Thấy tằm nhả tơ là long đang non, đáng theo; thấy gậy tre là long đã già, đi tiếp.

Long "cô đơn" là long không có long hổ, không có núi đi kèm, không có nước ôm, một mình một dải giữa đồng. Kinh nói chỉ nên làm đền miếu, tức là nơi thờ tự, nơi đông người lui tới thắp hương; không nên đặt mộ phần hay nhà ở. Đây cũng là một quan sát thú vị: nhiều đền miếu xưa nằm đúng trên những gò núi cô độc. Còn long "nghèo", long "đầy tớ" thì lai lịch lộn xộn, mạch đi như cỏ tranh bị gió thổi rối, không nhận ra từ đâu đến.

Sơ đồ: Hình không giữ khí và dấu hiệu long non, long già
Sơ đồ: Hình lá sen, ống tre, long già long non · 荷葉中珠 竹筒 臥蠶絲. Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại theo Ngọc Tủy Chân Kinh.

Nghiệm long bằng vật ứng – 魚鱉聚 · 鼠蛙驚 · 田裏堆山

Nguyên văn – 原文

龍在水中魚鱉聚,蛇行地上鼠蛙驚。(註)有此應驗而後形穴爲真。能在水中山影動,馬馳路上地塵驚。(註)皆真龍行度,千山回頭,百源注流,左右皆爲動也。
田裏堆山蛇自降。(註)蛇形之地必有龜蛤之類朝應,方是真蛇,乃可下穴;如無龜蛤者,或是落龍脫氣,或是水口關闌,或是龍神護捍,或是作天關地軸過脈,皆不可下;故須田裏堆山爲龜爲蛤爲鼠,此勢方喜。
彩鳳銜花穿錦帳。(註)鳳銜花必有帳幙之類也。玉龍吸水下滄洲。(註)龍吸水形必有湖潭洲渚爲之應。紅鸞不向巢中宿。(註)鸞鳳之形多在曠野。紫燕偏從壘內生。(註)紫燕穴貴有巢壘爲應。
穿從車上看金牛。(註)金牛轉車形,本下牛穴,若失不相當,車盤穴亦可下。莫向月前瞻玉兔。(註)有月有兔相向而形,只可下兔作玉兔望月形,不可坐月。

Dịch: Rồng ở trong nước thì cá, ba ba tụ; rắn bò trên đất thì chuột, ếch sợ. (Chú) Có những ứng nghiệm ấy rồi hình huyệt mới là thật. Có thể trong nước bóng núi động, ngựa phi trên đường bụi đất bay. (Chú) Đều là hành độ của chân long: nghìn núi quay đầu, trăm nguồn rót chảy, hai bên đều động theo.
Giữa ruộng có gò, rắn tự xuống. (Chú) Đất hình rắn ắt có loài rùa, hến chầu ứng mới là rắn thật, mới hạ huyệt được; nếu không có rùa, hến thì hoặc là long rơi thoát khí, hoặc là núi chắn thuỷ khẩu, hoặc là núi hộ vệ của long thần, hoặc là chỗ quá mạch làm thiên quan địa trục, đều không được hạ. Cho nên cần giữa ruộng có gò làm rùa, làm hến, làm chuột thì thế ấy mới vui.
Phượng màu ngậm hoa xuyên trướng gấm. (Chú) Phượng ngậm hoa ắt có loại màn trướng. Rồng ngọc uống nước xuống bãi biếc. (Chú) Hình rồng uống nước ắt có hồ, đầm, cồn, bãi làm ứng. Chim loan đỏ không ngủ trong tổ. (Chú) Hình loan phượng phần nhiều ở đồng rộng. Én tía lại sinh trong lũy. (Chú) Huyệt én tía quý ở có tổ, lũy làm ứng.
Xuyên qua xe mà nhìn trâu vàng. (Chú) Hình trâu vàng kéo xe, vốn hạ huyệt ở trâu; nếu không tương xứng thì huyệt bàn xe cũng hạ được. Chớ ở trước trăng mà ngắm thỏ ngọc. (Chú) Có trăng có thỏ quay mặt nhau thành hình, chỉ hạ ở thỏ làm hình thỏ ngọc ngắm trăng, không được ngồi lên trăng.

Giảng: Đây là phép "nghiệm" mà Ngọc Tủy coi trọng hơn cả việc gọi tên hình. Nói đất này hình rồng thì phải thấy "cá, ba ba" quanh đó, tức những gò tròn nhỏ dưới nước hay bên bờ; nói hình rắn thì phải có "chuột, ếch", những gò nhỏ phía trước như con mồi. Lời chú về hình rắn rất chi tiết: không có rùa, hến chầu thì dải núi dài uốn lượn ấy có thể chỉ là long thoát khí, núi khoá thuỷ khẩu, núi hộ vệ hoặc một đoạn quá mạch, đều không có huyệt. Vật ứng là bằng chứng long đã dừng và quay lại.

Câu "nghìn núi quay đầu, trăm nguồn rót chảy" mô tả chân long đang đi: núi hai bên đều như nghiêng mình, ngoái đầu theo; khe suối khắp nơi đều đổ về một hướng. Đứng trên cao thấy cả vùng "động" theo một dòng là biết long thật đang hành.

Hai câu cuối dạy chọn đúng chỗ trong một cặp hình: trâu kéo xe thì huyệt ở trâu, nếu trâu không cân xứng thì lấy bàn xe; thỏ ngắm trăng thì huyệt ở thỏ, không bao giờ "ngồi lên trăng", vì trăng là vật ứng ở phía trước, không phải chỗ kết.

Ruộng lúa giữa núi đá Ninh Bình
Ruộng lúa giữa núi đá vùng Ninh Bình. Đất bằng có mương, có gò thì nước và mạch dễ thấy. (Ảnh: Dinkum, Wikimedia Commons, CC0)

Khí tụ ở đâu trong một hình – 草上露華 · 花中香味 · 落花

Nguyên văn – 原文

草上露華偏在尾。(註)此穴法也,觀氣所聚處。花中香味總居心。(註)花心穴也。
落花隨水風成實。(註)落花形有土堆散亂如落花片,必有花蒂結實處是氣聚之地,若於亂堆中求之則非矣。
顛木眠山月孕光。(註)倒地木形猶朽在地,感月露之氣,夜中自然有光;凡此格木當尋氣旺處遷穴,不可謂倒地木無穴也。

Dịch: Giọt sương trên cỏ lại đọng ở đầu ngọn. (Chú) Đây là huyệt pháp: xem chỗ khí tụ. Hương thơm trong hoa đều ở nhuỵ. (Chú) Là huyệt nhuỵ hoa.
Hoa rụng theo nước, gió làm thành quả. (Chú) Hình hoa rụng có những đống đất tản loạn như cánh hoa rơi; ắt có chỗ cuống hoa kết quả là đất khí tụ; nếu tìm trong đám gò tản loạn thì sai.
Cây đổ nằm trên núi, trăng ủ ánh sáng. (Chú) Hình cây đổ như gỗ mục nằm trên đất, cảm khí sương trăng, ban đêm tự có ánh sáng; phàm cách cây này nên tìm chỗ khí vượng mà dời huyệt, không được bảo cây đổ là không có huyệt.

Giảng: Bốn câu gọn này là bài học quý nhất của chương về "khí tụ ở đâu". Giọt sương trên lá cỏ không đọng ở gốc mà chạy dồn về đầu ngọn, về chỗ lá cong xuống: huyệt trên một dải long dài cũng thường ở phần cuối, chỗ mạch dồn về và dừng. Hương hoa ở nhuỵ: một cục đất hình hoa, các cánh núi xoè quanh thì huyệt ở chính giữa, chỗ các cánh hướng về. Hoa rơi đầy đất: nhiều gò nhỏ rải rác, nhìn đâu cũng giống huyệt, nhưng khí chỉ tụ ở "cuống hoa kết quả", chỗ còn liền mạch với thân; đi tìm trong đám gò rời là lạc.

Câu "cây đổ" là lời bênh vực một cách cục hay bị chê. Núi nằm dài như thân cây đổ, nhiều người cho là long chết. Kinh nói không phải: gỗ mục còn phát lân quang ban đêm; cây đổ vẫn có chỗ khí vượng, phải tìm cho ra chỗ ấy, thường là chỗ thân cây nổi u, nổi mắt.

Sơ đồ: Khí tụ ở đầu ngọn sương, nhuỵ hoa và cuống hoa
Sơ đồ: Khí tụ ở đâu trong một hình · 草上露華 花中香味 落花成實. Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại theo Ngọc Tủy Chân Kinh.

Long biến hoá, long vượt nước, long qua ruộng – 紅桃枝上碧桃花

Nguyên văn – 原文

紅桃枝上碧桃花。(註)龍有變換也。大水推山倚自在。(註)崩洪水雖爲水所推,而石骨過脈自在。狂風折木葉還生新葉。(註)斷木雖斷,如木之折,變換脫嫩,好龍如大樹枝斷而復生新葉。
地中龍出地成池。(註)真龍行處必有蔭龍之池夾龍過脈左右,或爲山巔天池是也。濁水浪中清水路。(註)涇渭既流,察地氣當審清濁,於泉濁之中取其清者。
田中水亂尋橋度,江裏山行隔岸知。(註)斷龍過脈,若龍出平田溝洫縱橫不可下,認尋脈過處,隔岸自然如橋牙結墩,必是過龍直脈;若龍入江度水,隔岸必起堆阜證過也。

Dịch: Trên cành đào đỏ nở hoa đào biếc. (Chú) Long có biến đổi. Nước lớn đẩy núi, núi vẫn tựa tự tại. (Chú) Nước băng hồng tuy bị nước đẩy, nhưng xương đá quá mạch vẫn còn. Gió dữ bẻ cây, lá vẫn sinh lá mới. (Chú) Cây gãy tuy gãy, như cây bị bẻ, biến đổi thoát non; long tốt như cành cây lớn gãy rồi lại sinh lá mới.
Trong đất rồng ra, đất thành ao. (Chú) Chỗ chân long đi ắt có ao ấm long kẹp hai bên chỗ quá mạch, hoặc là thiên trì trên đỉnh núi. Trong sóng nước đục có đường nước trong. (Chú) Kinh, Vị đã chảy, xét khí đất nên xét trong đục; trong suối đục mà lấy chỗ trong.
Giữa ruộng nước rối, tìm cầu mà qua; trong sông núi đi, cách bờ mà biết. (Chú) Long đứt quá mạch, nếu long ra ruộng bằng, mương rạch ngang dọc thì không hạ được; phải nhận tìm chỗ mạch đi qua: bên kia bờ tự nhiên như chân cầu nổi đống, ắt là mạch thẳng của long đi qua; nếu long vào sông vượt nước thì bên kia bờ ắt nổi gò đống làm chứng long đã qua.

Giảng: Nhóm này nối dài bài học "long vượt sông, long lặn ruộng" của chương trước, và thêm một ý mới: long biến hoá. Trên cành đào đỏ mà nở hoa đào biếc, tức long đi một đoạn là hành này, sang đoạn sau đổi sang hành khác, đổi hình; người không biết sẽ tưởng là hai long khác nhau. Long bị gãy, bị nước lũ xẻ (băng hồng) cũng không chết: như cành cây lớn gãy rồi đâm lá mới, long thoát khỏi đoạn gãy lại non hơn, mềm hơn.

Câu "giữa ruộng nước rối, tìm cầu mà qua" là phương pháp thực địa rõ ràng: ở vùng ruộng nhiều mương rạch, đừng đặt huyệt ngay giữa đồng; hãy đi dọc bờ mương tìm chỗ hai bên bờ đều nổi gò, nổi đống đối nhau như chân cầu, đó là chỗ mạch thẳng của long băng qua. Long vượt sông cũng vậy, bên kia bờ ắt có gò đống làm chứng.

"Trong nước đục có đường nước trong": giữa một vùng đất ẩm ướt, lầy lội, hãy tìm dải đất khô hơn, sáng hơn, nước rỉ trong hơn; đó là chỗ mạch đi. Câu này có hình ảnh sông Kinh đục và sông Vị trong chảy cạnh nhau mà không lẫn.

Đứng ở đâu để nhìn huyệt – 山中木植山前看 · 水畔樓臺水底觀

Nguyên văn – 原文

山中木植山前看。(註)相材木者必於山前視之,然後可見長短曲直;入山則材木雜亂,自是難擇;相山地必於隔岸及登朝應山上視之,則得其真形正穴也。水畔樓臺水底觀。(註)……如樓臺在水畔,去水雖遠水中必有聚影可見;真龍融結正穴之處水必交會,故相地之法且看水有無情意,若有交會遶截者則此中必有佳城。
山外月明山有露。(註)外陽山水吉則福歸於穴中,猶山外月明則天地之氣交感融液,山內自然成露,而物受潤澤之益。
山中響答人回駕。(註)別處叫喚而山中有響答之聲者,不必更入山相視,可便回駕……如此等山必高峻陰幽,或包裹交纏,不見三光,皆不宜下。水裏悲鳴鬼出山。(註)內外之水若有悲鳴之聲,則屍不安於此……其家必受凶禍。

Dịch: Cây gỗ trong núi, đứng trước núi mà xem. (Chú) Người xem gỗ ắt đứng trước núi mà nhìn, rồi mới thấy dài ngắn cong thẳng; vào trong núi thì cây cối rối loạn, tự nhiên khó chọn. Xem đất núi ắt phải đứng bên kia bờ hoặc lên núi triều ứng mà nhìn, thì được chân hình, chính huyệt. Lầu đài bên nước, nhìn dưới đáy nước. (Chú) …… như lầu đài bên nước, cách nước tuy xa, trong nước ắt có bóng tụ thấy được; chỗ chân long kết chính huyệt thì nước ắt giao hội; cho nên phép xem đất hãy xem nước có tình ý hay không; nếu có nước giao hội, vòng chặn thì trong đó ắt có huyệt tốt.
Ngoài núi trăng sáng, trong núi có sương. (Chú) Núi sông ngoại dương tốt thì phúc dồn về trong huyệt, như ngoài núi trăng sáng thì khí trời đất giao cảm, tan hoà, trong núi tự thành sương, vạn vật nhận ơn nhuần thấm.
Trong núi có tiếng đáp, người quay xe. (Chú) Gọi ở chỗ khác mà trong núi vang tiếng đáp thì không cần vào núi xem nữa, có thể quay xe về …… những núi như thế ắt cao vót u tối, hoặc bao bọc giao quấn, không thấy ba ánh sáng (nhật, nguyệt, tinh), đều không nên hạ. Trong nước kêu buồn, ma ra khỏi núi. (Chú) Nước trong ngoài nếu có tiếng kêu buồn thì thây không yên ở đó …… nhà ấy ắt chịu hoạ.

Giảng: Hai câu đầu là phương pháp quan sát đáng chép ra đầu sổ tay. Người đi chọn gỗ không vào rừng mà đứng ngoài nhìn vào, vì trong rừng cây nào cũng che cây nào. Xem đất cũng thế: đứng ngay tại huyệt thì chỉ thấy cỏ và đất; phải sang bờ bên kia, hoặc trèo lên án sơn, triều sơn quay lại nhìn, mới thấy long đi thế nào, long hổ ôm ra sao, huyệt nằm đúng chỗ hay lệch. "Lầu đài nhìn bóng dưới nước": trước khi tìm huyệt, hãy tìm chỗ các dòng nước giao nhau, vòng chặn lại; nước đã hội thì trong vòng ấy ắt có huyệt.

Câu "trong núi có tiếng đáp thì quay xe" lặp lại cảnh báo của chương trước nhưng mạnh hơn: ở xa gọi một tiếng mà núi vọng lại rõ thì khỏi phải vào xem, quay về luôn; núi ấy rỗng, cao vót, âm u, không thấy mặt trời mặt trăng.

Sơ đồ: Đứng trên triều sơn nhìn huyệt, tìm gò hai bờ khi long qua ruộng
Sơ đồ: Đứng ở đâu để nhìn, long qua ruộng · 山中木植山前看 田中水亂尋橋度. Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại theo Ngọc Tủy Chân Kinh.

Thuỷ khẩu, minh đường và những điều ứng nghiệm – 門開 · 口閉 · 雀噪 · 龍吟

Nguyên văn – 原文

門開不用重重鎖,口閉還須密密喉。(註)此言明堂或言水口……水口門前居住。家中客愛座前主。(註)水口有大山如虎,則中間龍氣必正,如門外有賓客,主人自然不去。水底魚貪山上鈎。(註)水口有隊隊遊魚在水之中央,此是上水,山中有地,故魚貪釣而逆上也。
門前雀噪孤兒哭。(註)朱雀不可鳴噪雜,則主養兒不成,悲泣滅族死絕。穴下龍驚寡婦悲。虎嘯龍吟家有變。(註)……穴前龍虎昂聳動吟嘯……則家不安寧故也。蛇驚兔走事都休。(註)若尋龍遇此,則雖龍有穴亦不可下,不若捨去,徒費腳力也。
繩索穿魚入深獄。(註)水城屈曲而擺折至者如索繩之水……主人入牢獄之象。笏圭伏鳥起高樓。(註)前沙如笏如圭,朱雀翔舞而伏,主大貴……龍虎同科須是戰,鼠蛇共穴定相刑。

Dịch: Cửa mở không cần khoá lớp lớp; miệng khép còn cần cổ họng kín kín. (Chú) Câu này nói minh đường, hoặc nói thuỷ khẩu …… thuỷ khẩu như cửa trước nhà ở. Khách trong nhà thương chủ trước toà. (Chú) Thuỷ khẩu có núi lớn như hổ thì long khí ở giữa ắt chính, như ngoài cửa có khách thì chủ nhà tự nhiên không đi. Cá dưới nước tham lưỡi câu trên núi. (Chú) Thuỷ khẩu có từng đàn cá bơi ở giữa nước, đó là nước ngược lên, trong núi có đất, nên cá tham mồi mà bơi ngược lên.
Trước cửa chim sẻ ríu rít, trẻ mồ côi khóc. (Chú) Chu Tước không được ồn ào hỗn tạp, nếu vậy chủ nuôi con không thành, khóc than, diệt tộc tuyệt tự. Dưới huyệt rồng kinh, goá phụ buồn. Hổ gầm rồng ngâm, nhà có biến. (Chú) …… long hổ trước huyệt ngẩng cao động như gầm rống …… thì nhà không yên. Rắn kinh thỏ chạy, việc đều thôi. (Chú) Tìm long mà gặp cảnh này thì dù long có huyệt cũng không được hạ, chi bằng bỏ đi, chỉ tốn sức chân.
Dây thừng xâu cá, vào ngục sâu. (Chú) Thuỷ thành cong queo lắc gãy mà đến như nước dây thừng …… là tượng chủ nhà vào lao ngục. Hốt, khuê, chim phục, dựng lầu cao. (Chú) Sa trước như cái hốt, như ngọc khuê, Chu Tước múa lượn mà phục xuống, chủ đại quý …… Long hổ cùng hạng ắt phải đánh nhau; chuột rắn cùng huyệt ắt hại nhau.

Giảng: Hai câu đầu nói hai việc trái nhau mà bổ sung nhau: minh đường (cửa) thì mở, không cần khoá nhiều lớp; thuỷ khẩu (miệng) thì phải khép, "cổ họng kín". Núi lớn như hổ đứng ở thuỷ khẩu là "khách ngồi trước cửa", chủ nhà, tức long khí, không bỏ đi được. Nước ở thuỷ khẩu có cá bơi ngược lên là dấu hiệu nước chảy chậm, có chỗ dừng, phía trong có đất tốt.

Nhóm câu ứng nghiệm hung dùng ngôn ngữ âm thanh: sẻ ríu rít, rồng ngâm, hổ gầm, rắn kinh, thỏ chạy. Đó là hình ảnh của sa thuỷ động loạn: núi trước huyệt lởm chởm nhiều mỏm như bầy chim ồn ào; long hổ ngẩng cao chĩa ra như há miệng gầm; các gò nhỏ chạy tán loạn ra ngoài. Cục như vậy dù có huyệt cũng bỏ. Nước cong queo gãy khúc dồn đến như sợi dây thừng xâu cá thì chủ lao ngục; còn sa trước như hốt, như khuê, phục xuống hiền hoà thì chủ đại quý. Long hổ cùng cao như nhau, cùng chĩa vào nhau thì "đánh nhau"; long hổ phải có một bên nhường một bên, phải "hàng phục" rồi mới táng được.

Phân biệt cho kỹ, và vì sao huyệt thật hay xấu – 十樣鎗刀 · 醜子嬌娥

Nguyên văn – 原文

葫蘆六箇通神術,木杓三枚識妙真;更有棺材分六路……定須車乘出三輪……旂兒四體本單身,十樣鎗刀名不盡,數般針筆識難真。(註)擇穴凶吉:鎗有將軍、馬鎗、賊鎗、順鎗、逆鎗之類;筆有狀元筆、學士筆、宰相筆、畫書筆之類;刀有衙刀、馬刀、法場刀之類;針有穿針、刺面針之類,皆當細辨。
怜悧祖宗生醜子,明聰翁媼嫁嬌娥。(註)好龍多出拙怪之穴,使人罔識;聰明之士知龍之真、穴氣之融會,不疑其醜而用之,故享有其福……

Dịch: Sáu quả bầu thông thần thuật, ba cái gáo biết diệu chân; lại có quan tài chia sáu đường …… ắt phải xe cộ ra ba bánh …… Lá cờ bốn thể vốn một thân; mười loại thương đao kể không hết tên, mấy loại kim bút khó nhận cho thật. (Chú) Chọn huyệt lành dữ: thương có thương tướng quân, thương ngựa, thương giặc, thương thuận, thương nghịch; bút có bút trạng nguyên, bút học sĩ, bút tể tướng, bút vẽ sách; đao có đao nha môn, đao ngựa, đao pháp trường; kim có kim xâu chỉ, kim chích mặt; đều phải phân biệt kỹ.
Tổ tông lanh lợi sinh con xấu; ông bà sáng suốt gả gái đẹp. (Chú) Long tốt phần nhiều kết huyệt vụng về quái lạ, khiến người không nhận ra; kẻ sáng suốt biết long thật, biết khí huyệt hoà hợp, không ngại cái xấu mà dùng, nên được hưởng phúc ……

Giảng: Câu về "mười loại thương đao" là lời nhắc rằng cùng một hình núi nhọn, núi dài mà ứng nghiệm rất khác. Cùng là núi bút: bút trạng nguyên đứng thẳng, tròn đầu, ở xa; bút vẽ sách thì nhỏ, thấp, lệch. Cùng là núi đao: đao nha môn chủ quyền quan, đao pháp trường chủ hình phạt. Cùng là kim: kim xâu chỉ có nước ứng là quý, kim chích mặt chĩa vào huyệt là hung. Gọi tên thì dễ, phân biệt mới khó; phải xem vị trí, khoảng cách, hướng chĩa và vật ứng.

Câu kết chương là một trong những câu hay nhất của Ngọc Tủy. Như một gia đình nề nếp, tổ tiên giỏi giang mà sinh con trai xấu xí, chẳng ai muốn gả; chỉ ông bà sáng suốt biết đó là nhà tích thiện, gả con gái đẹp cho, rồi được hưởng phúc. Long tốt cũng hay kết huyệt "xấu": chỗ đất trông thô vụng, nhỏ bé, lẫn trong cỏ rậm; long giả thì lại hay có hình đẹp đẽ như được trang điểm. Người học phải biết nhìn long, nhìn khí, đừng nhìn vẻ ngoài.

Bảng tổng hợp: những mảnh ngọc của chương – 片玉要句

Câu kinhÝ nghĩaÁp dụng khi xem đất
人眠山上龍方住Chỗ nằm được người là long dừngTìm mặt bằng giữa sườn dốc
山中注水龍方喜Minh đường như đáy nồiMinh đường giữ nước mà vẫn thoáng sáng
荷葉中珠 · 竹筒Hình không giữ khíGò trên đất nghiêng, dải hẹp giữa hai nước: bỏ
孤生獨活Long cô độcChỉ làm đền miếu, không làm mộ, nhà
田裏堆山蛇自降Hình phải có vật ứngHình rắn cần gò rùa, hến, chuột phía trước
草上露華偏在尾Khí dồn về cuốiHuyệt ở chỗ mạch dồn và dừng
落花隨水風成實Khí ở cuống hoaKhông tìm trong đám gò rời
田中水亂尋橋度Long qua ruộng, qua sôngTìm hai bờ nổi gò đối nhau như chân cầu
山中木植山前看Đứng ngoài nhìn vàoLên triều sơn, sang bờ kia mà nhìn huyệt
口閉還須密密喉Thuỷ khẩu phải khépCó núi như khách giữ cửa nước
龍虎同科須是戰Long hổ phải nhường nhauLong hổ cao bằng nhau, chĩa nhau: hung
怜悧祖宗生醜子Huyệt thật hay xấuXem long, xem khí, đừng xem vẻ ngoài

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花論

Phong Thuỷ Liên Hoa dùng chương này làm bài thực hành ngoài thực địa. Ba câu "người nằm được trên núi", "xem gỗ đứng trước núi", "giữa ruộng tìm cầu mà qua" là ba thao tác cụ thể: tìm mặt bằng, đổi chỗ đứng để nhìn, và dò hai bờ tìm gò đối nhau. Học viên đi khảo sát thường được yêu cầu làm đủ ba việc này trước khi bàn đến hình tượng.

Câu "tổ tông lanh lợi sinh con xấu" cũng là lời răn với người làm nghề hôm nay: đừng chọn đất theo con mắt của người mua bán bất động sản. Một khu đất đẹp, phẳng, có hồ cảnh nhân tạo chưa chắc có long; một mảnh đất nhỏ, khuất, cỏ mọc um tùm có khi lại là chỗ khí tụ.

Sơn đường đồ của Đổng Nguyên
Tranh sơn thuỷ Đổng Nguyên: núi đất tròn mềm, dòng nước uốn quanh chân núi. (Tranh: Đổng Nguyên, Wikimedia Commons, phạm vi công cộng)

Tóm lại – 總結: Phiến ngọc thuần tủy dạy: đất bằng cần nước rộng phẳng, chỗ nằm được người là long dừng, minh đường như đáy nồi mà vẫn sáng. Hình lá sen ngậm hạt, ống tre, sen tàn, cây khô, long cô độc không hạ. Hình phải có vật ứng. Khí tụ ở đầu ngọn sương, ở nhuỵ hoa, ở cuống hoa. Long biến hoá, vượt ruộng, vượt sông vẫn còn; tìm hai bờ nổi gò. Đứng ngoài, đứng trên triều sơn mà nhìn huyệt. Thuỷ khẩu khép chặt, long hổ phải nhường nhau. Long tốt hay kết huyệt xấu, người tinh mới dùng được.

Bài trước: Tinh hoa bí tủy: năm mươi câu cốt lõi hình pháp. Bài sau: Nghịch thuận long tủy.

Nguồn: Ngọc Tủy Chân Kinh (玉髓真經), Trương Động Huyền (tự Tử Vi) soạn, Lưu Doãn Trung chú, Thái Nguyên Định phát huy, bản khắc đời Minh có tựa năm Gia Tĩnh Canh Tuất (1550), Hậu quyển, chương hai, Phiến ngọc thuần tủy, học trò Tô Cư Giản ghi: kinh văn và chú giải. Hiệu đính: các câu được gom theo chủ đề, không theo đúng thứ tự trong sách; cặp câu "mặt trời tây, gió đông" mà chính lời chú nói chưa hiểu thấu, không dám đoán, được lược; vài chữ mờ được lược bằng dấu "……". Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Nhận ra vật ứng, chỗ quá mạch và huyệt "xấu mà thật" là việc của con mắt đã luyện ngoài núi: phần ấy học qua thực địa cùng người đã đi nhiều long mạch. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Phiến ngọc thuần tủy là gì? – 片玉純髓

Là chương 2 Hậu quyển Ngọc Tủy Chân Kinh, gồm các cặp câu bảy chữ về nghiệm long, chỗ khí tụ, cách nhìn huyệt và ứng nghiệm, do học trò Tô Cư Giản ghi.

Làm sao biết long đã dừng để kết huyệt? – 人眠山上龍方住

Kinh dạy: chỗ hình thế bằng phẳng đủ cho người nằm, minh đường như đáy nồi giữ nước, có vật ứng phía trước, là long dừng.

Hình con rắn cần điều kiện gì mới có huyệt? – 田裏堆山蛇自降

Phải có gò làm rùa, hến, chuột chầu phía trước; không có thì dải núi ấy có thể chỉ là long thoát khí hay núi hộ vệ.

Nên đứng ở đâu để xem huyệt? – 山中木植山前看

Đứng bên kia bờ hoặc lên án sơn, triều sơn quay lại nhìn; đứng ngay tại huyệt thì không thấy được cả cục.

Vì sao huyệt thật hay trông xấu? – 怜悧祖宗生醜子

Kinh ví long tốt như tổ tông giỏi mà sinh con xấu: huyệt thật nhiều khi thô vụng, khuất lấp; người biết xem long, xem khí mới dám dùng.

Từ khoá: ngọc tủy chân kinh · 玉髓真經 · trương tử vi · tam hợp phái · phong thủy tam hợp · phiến ngọc thuần tủy · 片玉純髓 · hậu quyển ngọc tủy · vật ứng · long qua ruộng

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…