Ngọc Tủy Chân Kinh
玉髓真經 (卷第二十八 · 水口論髓)
Tác giả: Trương Động Huyền (張洞玄, tự Tử Vi 子微, quốc sư niên hiệu Khai Bảo, đầu đời Tống) soạn · Lưu Doãn Trung (劉允中) chú · Thái Nguyên Định (蔡元定, tự Quý Thông) phát huy
Bản gốc: bản khắc đời Minh, có tựa năm Gia Tĩnh Canh Tuất (1550), 23 tập.
Thuỷ khẩu luận tủy dịch và giảng quyển hai mươi tám của Ngọc Tủy Chân Kinh: bàn về thuỷ khẩu (水口), cửa nước, tức chỗ toàn bộ nước của một cuộc đất chảy ra khỏi vòng núi bao quanh. Quyển mở bằng một loạt câu hỏi của học trò: thuỷ khẩu có cái đóng chặn, có cái bay đi, có cái rộng phẳng, có cái gấp hẹp, có cái có la tinh, có cái chảy thẳng, có cái như răng cài, như hai tay chéo; cái nào là thượng cát, cái nào là thứ. Câu trả lời đầu tiên là chìa khoá của cả quyển: thuỷ khẩu không thể nói một mực, phải theo long huyệt lớn nhỏ mà lấy bỏ. Quyển này không có phần phát huy; bài dịch đủ kinh văn và lời chú.
Trả lời nhanh: Thuỷ khẩu là cửa nước ra của cuộc đất. Ngọc Tủy dạy xem thuỷ khẩu theo tầm cỡ long huyệt: đất lớn thì thuỷ khẩu có lâu đài, hoa biểu, hãn môn, bắc thần, kim quy, là chỗ vương hầu trấn giữ; có la tinh (gò, đá giữa dòng) mà các mũi xiên cài như răng chó thì là tú khí, đừng sợ là "theo nước bay đi". Núi cao xuống thành long non bò sát đất, huyệt rộng phẳng thì thuỷ khẩu phải xa, sợ gấp gáp sát huyệt. Đất ruộng không có núi thì bờ ruộng đan nhau cũng là thuỷ khẩu, một la tinh nổi giữa ruộng bằng muôn núi. Huyệt cao thì thuỷ khẩu cũng phải có núi cao khoá. Kỵ đá dữ, đá đỏ, hồ lô trôi, đường đi thẳng như dây ở thuỷ khẩu; có thể trồng cây che. Thuỷ khẩu càng xa huyệt càng tốt: "một trượng phúc một năm".
Thầy Vũ Giới giảng: "Thuỷ khẩu là cái cổng của cả khu đất. Cổng chặt thì của trong nhà giữ được; cổng toang hoác thì của chảy đi. Nhưng cổng phải hợp với nhà: nhà nhỏ mà cổng thành thì không cân, nhà lớn mà cổng con con thì không giữ nổi."

Thuỷ khẩu không thể nói một mực – 水口難一概
Nguyên văn – 原文
弟子啓云問水口,或是關欄或飛走,或是寬平或緊迫,或有羅星或直出,或似交牙及叉手,敢問何者爲上吉,何者爲次孰先後。……答云水口難一概,龍穴大小分去取。(註)各以地之大小分輕重去就。
Dịch: Học trò thưa hỏi về thuỷ khẩu: hoặc là đóng chặn, hoặc bay đi; hoặc rộng phẳng, hoặc gấp hẹp; hoặc có la tinh, hoặc chảy thẳng ra; hoặc như răng cài, như hai tay chéo nhau. Dám hỏi cái nào là thượng cát, cái nào là thứ, cái nào trước cái nào sau. …… Đáp rằng: thuỷ khẩu khó nói một mực, theo long huyệt lớn nhỏ mà phân lấy bỏ. (Chú) Mỗi đất tuỳ lớn nhỏ mà phân nặng nhẹ, lấy hay bỏ.
Giảng: Câu hỏi của học trò đã liệt kê gần đủ các dạng thuỷ khẩu mà sách phong thuỷ đời sau hay dùng: quan lan (關欄, có núi chặn ngang), phi tẩu (飛走, núi hai bên bay đi theo nước), khoan bình (寬平, rộng phẳng), khẩn bách (緊迫, gấp hẹp), la tinh (羅星, gò đá nổi giữa dòng), trực xuất (直出, nước ra thẳng), giao nha (交牙, mũi núi hai bờ cài nhau như răng), xoa thủ (叉手, như hai tay chéo). Người học thường mong có một bảng xếp hạng cố định. Tử Vi không cho bảng ấy; ông bảo xem tầm cỡ long huyệt trước. Cùng một thuỷ khẩu rộng, với đất ruộng có hồ là tốt, với huyệt núi cao lại là khuyết.
Thuỷ khẩu của đất lớn và la tinh – 第一大地起樓臺
Nguyên văn – 原文
第一大地起樓臺,華表捍門并旗……北辰金龜在水口……此是王侯鎮守處。又有羅星生秀氣,條條斜飛過水止,尖尖交互如犬牙,造化排之真秀麗,時人莫作隨水看,隨水離鄉無所底。(註)此等秀氣世人多疑其順水飛去而畏之,殊不知曜星尖秀往往如此……
Dịch: Bậc nhất là đất lớn: nổi lâu đài, hoa biểu, hãn môn cùng cờ …… bắc thần, kim quy ở thuỷ khẩu …… đó là chỗ vương hầu trấn giữ. Lại có la tinh sinh tú khí, từng dải xiên bay qua nước mà dừng, mũi nhọn cài nhau như răng chó, tạo hoá xếp đặt thật tú lệ; người đời chớ coi là theo nước mà đi; theo nước thì là rời quê, không có chỗ dừng. (Chú) Loại tú khí này người đời phần nhiều ngờ là thuận nước bay đi mà sợ, không biết rằng diệu tinh nhọn đẹp thường như thế ……
Giảng: Các tên lâu đài (樓臺), hoa biểu (華表), hãn môn (捍門), bắc thần (北辰), kim quy (金龜) đều là những núi, gò, đá đặc biệt đứng ở cửa nước: núi đứng như cột hoa biểu, hai núi chặn như cửa, gò hình rùa nằm giữa dòng. Gặp những thứ ấy là dấu của đất rất lớn. Điểm tinh tế là câu về la tinh: các mũi núi xiên qua nước, cài nhau như răng, nhìn qua tưởng chạy theo nước đi, nhưng thực ra là chúng dừng lại và khoá nước. Cái thật sự đáng sợ là núi "tuỳ thuỷ", chạy theo nước một mạch không dừng, ấy mới là "rời quê không chỗ dừng".

Long non, huyệt rộng thì thuỷ khẩu phải xa – 却於水口怕匆匆
Nguyên văn – 原文
又有高山出嫩龍,嫩龍貼地見行蹤,入穴寬平堂局濶,却於水口怕匆匆。(註)高山出穴變作嫩龍貼地而行,穴既平夷,堂局寬平,則水口亦宜遠,反畏其匆匆迫近穴前,如此之穴水口以遠爲貴也。亦要低平作內界,外方高出不爲凶。(註)近穴內明堂水口低平,外水口或在一里或在二里或在三五里外高峻,即無害也,此乃天造地設自然之勢也。
Dịch: Lại có núi cao sinh ra long non, long non bò sát đất mới thấy dấu đi; vào huyệt rộng phẳng, cục đường rộng, thì ở thuỷ khẩu lại sợ gấp gáp. (Chú) Núi cao ra huyệt, biến thành long non sát đất mà đi, huyệt đã bằng phẳng, cục đường rộng, thì thuỷ khẩu cũng nên xa; lại sợ nó vội vàng sát trước huyệt; huyệt như thế thì thuỷ khẩu lấy xa làm quý. Cũng cần thấp phẳng làm giới bên trong; bên ngoài nổi cao thì không phải hung. (Chú) Thuỷ khẩu của nội minh đường gần huyệt thì thấp phẳng; thuỷ khẩu ngoài ở cách một dặm, hai dặm hoặc ba năm dặm mà cao vút thì không hại; đó là thế tự nhiên trời tạo đất đặt.
Giảng: Đây là trường hợp rất hay gặp ở vùng trung du: núi lớn phía sau, mạch đổ xuống thành dải đồi thấp, huyệt kết ở chỗ đất bằng rộng. Huyệt kiểu này có minh đường rộng, nên thuỷ khẩu phải ở xa; nếu cửa nước sát ngay trước mặt thì minh đường rộng mà không giữ được gì. Kinh còn chia hai tầng: thuỷ khẩu trong (gần huyệt) nên thấp phẳng, thuỷ khẩu ngoài (một đến năm dặm) thì núi cao khoá cửa là tốt.
Văn tinh, lộc tinh, tú tinh và la tinh giữa ruộng – 一箇羅星敵萬嶺
Nguyên văn – 原文
若是文星與祿秀,自是低平不肯高。(註)……三星見巧不敢高聳。若合星辰并法度,不在交互方爲巧。平田若無山作障,只有田形交重重。(註)平田之地或無山障作水口,只有田形相交亦謂之水口也。一箇羅星敵萬嶺,正緣奇特平田中。(註)……只須一箇,可當萬山,蓋絕無僅有,力量更重也。
Dịch: Nếu là văn tinh cùng lộc, tú, thì tự nhiên thấp phẳng không chịu cao. (Chú) …… ba sao ấy hiện ra khéo, không dám cao vút. Nếu hợp tinh thần và phép tắc thì không cần cài nhau mới là khéo. Ruộng bằng nếu không có núi làm chắn thì chỉ có hình ruộng đan nhau lớp lớp. (Chú) Đất ruộng bằng có khi không có núi chắn làm thuỷ khẩu, chỉ có hình ruộng đan nhau cũng gọi là thuỷ khẩu. Một la tinh địch muôn núi, chính vì kỳ đặc giữa ruộng bằng. (Chú) …… chỉ cần một cái mà đương được muôn núi, vì tuyệt nhiên hiếm có, lực càng nặng.
Giảng: Đoạn này đặc biệt hữu ích cho đồng bằng. Ở đất ruộng, đừng tìm núi chặn cửa nước; bờ ruộng, bờ vùng đan nhau nhiều lớp đã là thuỷ khẩu. Và một gò nhỏ nổi lên giữa đồng ở chỗ nước ra thì giá trị bằng cả dãy núi ở vùng núi, vì hiếm. Câu về văn tinh, lộc tinh, tú tinh nối với các bài Văn tinh, Lộc tinh, Tú tinh: những sao ấy ở thuỷ khẩu thường thấp, mềm; hợp phép là đủ, không cần phải cài răng.

Ruộng có hồ, và huyệt cao – 平田湖池 · 穴高水口
Nguyên văn – 原文
平田或是有湖池,空濶無蔽遠且宜,游魚波心上逆水,或在水岸無傾敧,此等皆爲清貴地,反嫌逼迫君要知。若是高山作形穴,下手却要高峰結。(註)穴高大而水口低則不稱。穴高水口反寬平,便是羅城有欠缺。(註)穴高而水口寬平則遮攔不週,即爲羅城缺陷,如此却爲不吉。
Dịch: Ruộng bằng mà có hồ ao thì rộng thoáng không che, xa là phải; cá bơi giữa sóng ngược nước lên, hoặc ở bờ nước mà không nghiêng lệch, những cái ấy đều là đất thanh quý; lại kỵ gấp hẹp, anh nên biết. Nếu là núi cao làm thành hình huyệt, thì hạ thủ lại phải có núi cao kết. (Chú) Huyệt cao lớn mà thuỷ khẩu thấp thì không xứng. Huyệt cao mà thuỷ khẩu lại rộng phẳng, đó là la thành có chỗ khuyết. (Chú) Huyệt cao mà thuỷ khẩu rộng phẳng thì che chặn không kín, tức là la thành khuyết hãm, như thế lại không tốt.
Giảng: Hai trường hợp đối lập, minh hoạ đúng câu "theo long huyệt lớn nhỏ mà lấy bỏ". Đất ruộng có hồ: thuỷ khẩu rộng thoáng là đúng, chỉ cần có "du ngư" (gò như cá bơi) ở giữa hồ hoặc bên bờ là thanh quý. Huyệt cao trên núi: thuỷ khẩu phải có núi cao khoá; nếu cửa nước rộng phẳng thì vòng la thành bị khuyết, khí của huyệt cao sẽ tràn đi.
Thuỷ khẩu tầm trung và thuỷ khẩu xấu – 中停 · 凶醜
Nguyên văn – 原文
只有中停看水口,不高不低不大小,天馬橫欄鸞鳳團,虎踞龍蟠及眠狗,不作灘瀨及石……,不作鼓聲及官堠,天關地軸各分明,或有琴音似琴奏,或有鼓聲水裏鳴。……或是文中有武星,元帥將軍權在手。若過石崖生惡石,或似牛頭或血赤,或有葫蘆隨水浮,或有掀裙露袴跡,或有行路似繩索……此等凶醜皆利害,那更近穴來相逼。若我大樹及竹木抵障惡形亦是福,莫道人力不可施……
Dịch: Chỉ có đất tầm trung thì xem thuỷ khẩu không cao không thấp, không lớn không nhỏ: thiên mã chặn ngang, loan phượng quây tròn, hổ ngồi rồng cuộn và chó nằm; không làm ghềnh thác, đá ……, không làm tiếng trống, ụ quan; thiên quan địa trục phân minh; hoặc có tiếng như đàn gảy, hoặc có tiếng trống vang trong nước. (Chú) Nước từ chỗ cao đổ xuống mà dòng chảy reo, tiếng như trống như đàn thì cũng tốt. …… Hoặc trong văn có võ tinh thì quyền nguyên soái, tướng quân trong tay. Nếu qua vách đá mọc đá dữ, hoặc như đầu trâu, hoặc đỏ như máu, hoặc có hồ lô theo nước trôi, hoặc có dấu vén váy hở quần, hoặc có đường đi như dây thừng …… những cái hung xấu ấy đều có hại, huống nữa là sát gần huyệt mà ép tới. Nếu ta có cây lớn và tre trúc che chắn hình xấu thì cũng là phúc; đừng nói sức người không thể làm gì ……
Giảng: Thiên quan (天關) và địa trục (地軸) là hai cụm núi, đá chặn hai bên và ở giữa cửa nước. Kinh coi trọng cả âm thanh: nước reo như đàn, như trống là tốt, nhưng ghềnh thác ầm ầm, đá lởm chởm thì không. Hình xấu ở thuỷ khẩu gồm đá dữ, đá đỏ, gò hình hồ lô trôi theo nước, đường mòn chạy thẳng ra như dây thừng (chú dặn: đường bằng thẳng bình thường thì không tính). Lời giải rất thực tế: trồng cây lớn, tre trúc che lại.

Một trượng phúc một năm – 水口一丈福一年
Nguyên văn – 原文
水口一丈福一年,取遠不取近相促。(註)外明堂宜濶,水口去穴一丈則爲一年之福,千丈則爲千年之福,愈遠則愈佳。時師若道水口寬,君把前賢存慮觀,虛談不如看格範,利害是非分兩般。
Dịch: Thuỷ khẩu một trượng là phúc một năm; lấy xa, không lấy gần gấp gáp. (Chú) Ngoại minh đường nên rộng; thuỷ khẩu cách huyệt một trượng là phúc một năm, nghìn trượng là phúc nghìn năm, càng xa càng tốt. Thầy đời nếu nói thuỷ khẩu rộng, anh hãy đem lời người xưa ra xét kỹ; bàn suông không bằng xem phép mẫu, lợi hại phải trái chia làm hai đường.
Giảng: Câu "một trượng phúc một năm" là cách nói hình tượng, không phải công thức đo đạc. Ý chính: nước ở lại trong cuộc đất càng lâu, đi càng xa mới ra cửa, thì khí càng được giữ. Hai câu kết là lời dặn về phương pháp học: đừng nghe thầy đời bàn suông "thuỷ khẩu rộng là tốt" hay "hẹp là tốt", hãy đối chiếu với phép mẫu của người xưa, theo từng loại long huyệt.

Bảng tổng hợp: thuỷ khẩu theo loại đất – 水口格範
| Loại đất | Thuỷ khẩu nên | Kỵ |
|---|---|---|
| Đất lớn | lâu đài, hoa biểu, hãn môn, bắc thần, kim quy; la tinh cài răng | núi chạy theo nước không dừng |
| Long non, huyệt rộng | xa; trong thấp phẳng, ngoài núi cao khoá | cửa nước sát trước huyệt |
| Đất ruộng | bờ ruộng đan lớp; một la tinh giữa đồng | |
| Ruộng có hồ | rộng thoáng, có gò "du ngư" | gấp hẹp |
| Huyệt núi cao | núi cao kết ở hạ thủ | thuỷ khẩu thấp rộng, la thành khuyết |
| Đất tầm trung | thiên mã, loan phượng, hổ ngồi rồng cuộn; nước reo như đàn | ghềnh thác, đá lởm chởm |
| Mọi loại | càng xa huyệt càng tốt | đá dữ, đá đỏ, hồ lô trôi, đường như dây; trồng cây che |

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花論
Phong Thuỷ Liên Hoa giữ đúng nguyên tắc mở đầu của quyển: thuỷ khẩu phải hợp với tầm cỡ của long huyệt. Khi Thầy Vũ Giới dẫn học trò đi thực địa, việc xem thuỷ khẩu luôn đi cùng việc ước tầm cỡ cuộc đất: đi theo dòng nước tới chỗ nó ra khỏi vòng núi, xem cửa ấy có khoá không, khoá bằng gì, cách huyệt bao xa. Với vùng đồng bằng Nam Bộ và đồng bằng sông Hồng, phần nói về đất ruộng, bờ vùng đan nhau và một gò nổi giữa đồng là phần dùng nhiều nhất.
Với nhà ở và khu dân cư, thuỷ khẩu là chỗ nước mưa, nước thải của cả khu thoát ra: cuối con hẻm, cống chung, lối ra của một khu nhà. Lối ra có khúc quanh, có cây, có công trình chặn bớt tầm nhìn thì khí khu ấy giữ tốt hơn lối ra thẳng tuột, toang hoác.
Phần ứng nghiệm theo hình (vương hầu, thanh quý, tướng soái) được ghi nhận như kinh nghiệm cổ. Phong Thuỷ Liên Hoa dùng la kinh để định phương thuỷ khẩu so với huyệt và dùng vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục để xét thời điểm ứng.
Tóm lại – 總結: Thuỷ khẩu là cửa nước ra của cuộc đất; không có một khuôn chung, phải theo long huyệt lớn nhỏ. Đất lớn có lâu đài, hoa biểu, la tinh; long non huyệt rộng thì cửa nước phải xa; đất ruộng lấy bờ ruộng đan nhau và một la tinh giữa đồng; huyệt cao thì phải có núi cao khoá. Kỵ đá dữ, đường thẳng như dây; có thể trồng cây che. Thuỷ khẩu càng xa càng tốt.
Bài trước: Tiền sa luận tủy: mười sáu ám sát trước huyệt. Bài sau: Dương trạch luận tủy.
Nguồn: Ngọc Tủy Chân Kinh (玉髓真經), Trương Động Huyền (tự Tử Vi) soạn, Lưu Doãn Trung chú, Thái Nguyên Định phát huy, bản khắc đời Minh có tựa năm Gia Tĩnh Canh Tuất (1550), quyển hai mươi tám, Thuỷ khẩu luận tủy: kinh văn và chú giải (quyển này không có phần phát huy). Hiệu đính: vài chữ mờ được lược bằng dấu "……". Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, định phương thuỷ khẩu so với huyệt.
- Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: phân cung mặt bằng, xem lối thoát nước của khu đất.
Bài liên quan – 相關文章
- Minh đường chiết thuỷ: nước trước huyệt phải gãy khúc
- Tiền sa luận tủy: mười sáu ám sát trước huyệt
- Ao phong luận tủy: gió lõm, gió xuyên
- Tú tinh luận tủy: thuỷ tinh có vân
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Đi theo dòng nước tìm cửa nước, ước tầm cỡ cuộc đất, nhận ra la tinh thật hay gò đất thường: những việc ấy học tại hiện trường cùng người đã xem nhiều đất. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Thuỷ khẩu là gì? – 水口
Là cửa nước, chỗ toàn bộ nước của một cuộc đất chảy ra khỏi vòng núi hoặc vòng đất bao quanh huyệt.
Thuỷ khẩu rộng hay hẹp thì tốt? – 寬平緊迫
Ngọc Tủy nói không thể nói một mực: đất ruộng có hồ thì rộng là phải; huyệt núi cao thì phải có núi khoá, rộng là khuyết; long non huyệt rộng thì cửa nước phải xa.
La tinh là gì? – 羅星
Là gò, đá nổi lên giữa dòng hoặc giữa đồng ở chỗ nước ra. Ở đất ruộng, một la tinh có giá trị bằng muôn núi vì hiếm.
Thuỷ khẩu có hình xấu thì làm sao? – 抵障惡形
Kinh dặn có thể trồng cây lớn, tre trúc để che hình xấu; đừng cho rằng sức người không làm gì được.
"Một trượng phúc một năm" nghĩa là gì? – 水口一丈福一年
Là cách nói thuỷ khẩu càng cách xa huyệt thì phúc càng lâu dài; nước ở lại trong cuộc đất càng lâu thì khí càng được giữ.








