Nhân Tử Tu Tri
人子須知 (目錄)
Tác giả: Từ Thiện Kế 徐善繼 và Từ Thiện Thuật 徐善述 (anh em sinh đôi, người Đức Hưng, Giang Tây, đời Minh) soạn
Bản gốc: Trùng san Nhân Tử Tu Tri Tư Hiếu Địa Lý Tâm Học Thống Tông 重刊人子須知資孝地理心學統宗, 39 quyển, đời Minh; tự tựa năm Gia Tĩnh Giáp Tý (1564), bản trùng khắc ở Dĩnh Trung năm Vạn Lịch Quý Mùi (1583).
Hai bài trước dịch bảy bài tựa đầu sách. Bài này dịch nửa đầu mục lục của Nhân Tử Tu Tri, từ quyển một đến đầu quyển mười tám. Sách chia 39 quyển thành tám tập, đặt tên theo tám quẻ: Càn, Khảm, Cấn, Chấn, Tốn, Ly, Khôn, Đoài. Bài này gồm tập Càn, Khảm, Cấn và đầu tập Chấn.
Trả lời nhanh: Mục lục cho thấy thứ tự học của anh em họ Từ. Tập Càn (quyển 1–6) gồm phàm lệ, sách dẫn dụng, toả ngôn, rồi long pháp từ đại cán thiên hạ, đế đô, cán long, chi long, đến tổ sơn và long nhập thủ. Tập Khảm (quyển 7–11) bàn các tính của long: xuất thân, bác hoán, quá giáp, chân giả, quý tiện, rồi năm sao. Tập Cấn (quyển 12–15) là huyệt pháp: bốn hình oa, kiềm, nhũ, đột, các biến cách, chứng huyệt và huyệt kỵ. Tập Chấn mở bằng phép định huyệt và các điều kỵ của tiền nhân.
Tập Càn: phàm lệ và long pháp mở đầu – 乾集 · 凡六卷
Đầu mục lục ghi tên sách Trùng san Nhân Tử Tu Tri Tư Hiếu Địa Lý Tâm Học Thống Tông, rồi tập Càn gồm sáu quyển.
- Quyển một: Phàm lệ (13 điều); Danh mục các sách kham dư được dẫn; Toả ngôn (10 điều); phụ: một khoản trong Chỉ Chỉ Đường tập và hai khoản tạp thuyết.
- Quyển hai, long pháp: Côn Lôn là tổ các núi; Tổng luận núi Trung Quốc; Đồ tổng quát ba đại cán long; Núi trấn, sông, đầm chín châu; Núi sông hai giới; Mạch lạc ba đại cán long.
- Quyển ba: Bàn về đế đô; Đồ và khảo đế đô các đời; Đế đô phải hợp tinh viên; Viên cục đế đô do bắc long kết; do trung long kết; do nam long kết.
- Quyển bốn: Tổng luận chi và cán; Bàn cán long; Bàn chi long; phụ các đồ huyệt cách theo long: mộ tổ thái sư họ Dương ở Định An, thượng thư họ Giang ở Hàng Châu, trạng nguyên họ Đường ở Lan Khê, thám hoa họ Triệu ở Lan Khê, thượng thư họ Tằng ở Thừa Thiên, thượng thư họ Trình ở Hưu Ninh, tướng công họ Cao ở Hàng Châu.
- Quyển năm: Tổng luận chi và lũng; Bàn lũng long; Bàn chi long (dòng đề quyển năm không thấy in ở trang này, xếp theo thứ tự).
- Quyển sáu: Bàn thái tổ sơn; Bàn thiếu tổ sơn, phụ mộ tổ hiến phó họ Trần ở Kiến Ninh, phương bá họ Thang ở Đức An, tiến sĩ họ Trương ở Thừa Thiên; Bàn long không có thiếu tổ; Phụ mẫu, thai, tức, dựng, dục của long; Bàn long nhập thủ, phụ mộ tổ thượng thư họ Đới ở Phù Lương, trạng nguyên họ Phí ở Duyên Sơn.


Tập Khảm: các tính của long và năm sao – 坎集 · 凡五卷
- Quyển bảy: Long xuất thân; Long rộng hẹp; Long bác hoán; Long quá giáp; Chân tay của long (chi cước); Long hộ tống.
- Quyển tám: Long bàng chính; Long già non; Long dài ngắn; Long thật giả; Long sang hèn.
- Quyển chín: Long dừng nghỉ (trú tất); Long đi dừng; Long chia nhánh; Lưng và mặt của long, phụ đồ các mộ danh tiếng có dấu tiên ở Trường Đường, Đức Hưng; Long chủ khách; Long tôi tớ hầu theo; Dư khí của long; phụ mộ tổ Chu Văn công ở Tân An, mộ bà Lâm ở Bồ Điền, mộ tổ Hồng Trung Tuyên công ở Lạc Bình, thừa tướng họ Mã ở Lạc Bình, Trương Trung Định công ở Đức Hưng.
- Quyển mười: Long chia ba thế; Long chia ba lạc; Mười hai cách của long; Ba cách xuất mạch; Ba bậc thụ huyệt; Năm cách nhập thủ; phụ mộ tổ Thái Cửu Hiền ở Kiến Dương, giải nguyên họ Chúc ở Đức Hưng; Mười hai mạch nhập huyệt; Năm cục kết huyệt; Ba tụ kết cục.
- Quyển mười một: Tổng luận năm sao; Hình năm sao; Tên năm sao; Ba cách thanh, trọc, hung của năm sao; Ba cách núi, gò, đất bằng; Thể tính năm sao; Điều kỵ của năm sao; Điều ưa của năm sao; Năm sao tụ giảng; Năm sao liền châu; Năm sao quy viên.


Tập Cấn: huyệt pháp, bốn hình và các biến cách – 艮集 · 凡四卷
- Quyển mười hai: Tổng luận huyệt pháp; Huyệt hình oa, phụ năm ngôi mộ (họ Dư ở Ngân, bà Dương ở Thái Ninh, thị ngự họ Lục ở Phong Thành, bà Hứa ở Lạc Bình, tiến sĩ họ Dư ở Đức Hưng); Huyệt hình kiềm, phụ sáu ngôi mộ (ngự sử họ Vương ở Kinh Sơn, thượng thư họ Thượng ở Thừa Thiên, bố chính họ Lâm và họ Diệp ở Bồ Điền, họ Vương ở Thai Châu, ngự sử họ Trương ở Long Tuyền); Huyệt hình nhũ, phụ sáu ngôi mộ (ba quận hầu họ Dư, ngự sử họ Thư, thượng thư họ Hà ở Lâm Hải, thị lang họ Kim ở Thai Châu, thượng thư họ Đào ở Nam Khang, thái thú họ Tôn ở Lâm Hải); Huyệt hình đột, phụ bốn ngôi mộ (thượng thư họ Tất ở Thạch Đại, đô hiến họ Triệu ở Giang Sơn, đại tham họ Hoàng và họ Viên ở Phong Thành).
- Các biến cách: Biên oa, phụ học sĩ họ Phó ở Đức Hưng, họ Trương ở Ngô Viên; Tịnh oa, phụ đô hiến họ Chu ở Dư Diêu; Phân kiềm, phụ tri châu họ Tôn ở Ngân, mộ họ Uông ở Huy Châu; Hợp kiềm, phụ hàn lâm họ Trương ở Ngô Viên; Thiểm nhũ, phụ ngự sử họ Du ở Vụ Nguyên; Trắc nhũ, phụ đất của thân phụ các lão họ Hạ ở Quý Khê; Hạc đột (chữ đầu đọc theo bài chính văn), phụ mộ tổ phu nhân họ Lư ở Phù Lương, thượng thư họ Dương ở Phong Thành; Tịnh đột, phụ hàn lâm họ Đổng ở Đức Hưng.
- Có hình mà không táng vào: Có oa mà không táng oa, phụ họ Lưu ở Tử Khê, Nam Xương; Có kiềm mà không táng kiềm, phụ hàn lâm họ Vương ở Thạch Thủ; Có nhũ mà không táng nhũ, phụ mộ tổ hình chó nằm của họ Dư ở Đức Hưng; Có đột mà không táng đột, phụ thị lang họ Từ ở Vĩnh Khang.
- Quyển mười ba: Ba đại cách của huyệt tinh; Biện ba cách huyệt tinh; Các hình huyệt tinh; Biện Hoả tinh không kết huyệt; Huyệt cách Thổ tinh.
- Quyển mười bốn, chứng huyệt: lấy triều sơn chứng huyệt, phụ đất Lý Bát công ở Phù Lương, mộ tổ Lưu Hán Tứ, đất Đới Quảng Nhất công ở Lạc Bình; lấy minh đường, thế nước, lạc sơn, quỷ tinh, long hổ, triền hộ, thần chiên chứng huyệt, phụ đô đốc họ Lưu ở Nam Xương, họ Vương ở Giang Sơn; lấy thiên tâm thập đạo chứng huyệt, phụ hiến phó họ Liêu ở Thuận Xương; lấy phân hợp chứng huyệt.
- Quyển mười lăm, huyệt kỵ: thô ác, dốc gấp (phụ họ Chu ở Lạc Bình, họ Trình ở Sơn Đẩu, Hưu Ninh), đơn hàn, phù thũng, một điều in mờ, lõm khuyết (phụ viên ngoại họ Dư ở Duyên Sơn, đô gián họ Chúc ở Đức Hưng, họ Lý ở Phong Thành), gầy gọt, lộ trơ, vỡ mặt, đầu sần (chữ đọc chưa chắc), tản mạn, u lạnh, nhọn mảnh, mềm nhão, cứng trơ, lởm chởm đá; phụ mộ tổ trạng nguyên họ Mao ở Hàng Châu, họ Phàn ở Tiến Hiền, viên ngoại họ Tiêu và hàn lâm họ Trần ở Bồ Điền, thượng thư họ Trương ở Hàng Châu.


Tập Chấn: định huyệt và các điều kỵ – 震集 · 凡三卷
- Quyển mười sáu, định huyệt: Chỗ cốt của định huyệt; định huyệt theo thái cực, lưỡng nghi, tam thế, tam đình (phụ họ Vương ở Tân An, giải nguyên họ Hoàng ở Ma Thành), tứ thú, thư hùng, nhiêu giảm, tụ tán, hướng bối, trương sơn thực thuỷ, chẩm long nhĩ giác, quỷ thần phục sát (chữ đầu đọc chưa chắc; phụ thị lang họ Hứa ở Minh Khê); định huyệt bằng cách lấy gần ở thân người, theo bàn tay, lấy xa ở các vật; định huyệt theo sao băng, theo bát quái.
- Quyển mười bảy, huyệt kỵ tiếp: Trình tử bàn năm hoạn; Chu tử bàn năm điều cốt; năm chỗ không táng của Quách thị, lại ba cát sáu hung; ba chỗ không táng của Dương công; bốn chỗ không hạ của Lệ Bá Thiều; bốn điều cốt của Trần Đoàn; sáu điều răn của Liêu công; mười chỗ không tướng của Thanh Ô; tám bệnh huyệt tinh của Liêu công, lại bốn bệnh mặt huyệt; tám mạch bệnh của Thuần Phong, lại bảy hung của huyệt; ba mươi sáu tuyệt của Thục sư (chữ đầu đọc chưa chắc); mười hai lệ nhập thức; mười chỗ không mạch của Lưu Bạch Đầu; hai mươi bốn sát của Hồng thị; ba mươi sáu điều sợ của Trương Tử Quỳnh; bốn lời ví của Bạch Ngọc Thiềm; phụ thuyết táng huyệt thật giả, thương long thương huyệt.
- Quyển mười tám, quái huyệt: Bàn quái huyệt; Ca phá mê quái huyệt (có chú bổ); phụ Ca xảo chuyết vạn kim (có giải thêm); huyệt đá khéo của họ Phó ở Nam An; huyệt bùn nước của họ Vương ở Vĩnh Khang; huyệt của họ Thi ở Vĩnh Khang (hai chữ in mờ); huyệt trời giấu của họ Hoàng ở Tuyền Châu; huyệt trời khéo của họ Quách ở Bồ Điền; huyệt cưỡi rồng mộ tổ Trần Bá Tiên; huyệt nhũ cong của họ Lưu ở Hoa Dung; huyệt của họ Hầu ở Thai Châu (một chữ in mờ). Phần còn lại của quyển mười tám ở bài sau.

Nguyên văn – 原文
重刊人子須知資孝地理心學統宗目錄
乾集 凡六卷
第一卷
凡例(凡十三條) 引用諸堪輿書目
瑣言(凡十條) 附 止止堂集一款 雜說二款
第二卷 龍法
論崑崙為諸山之祖 總論中國之山
三大幹龍總覽圖 論九州山鎮川澤
論山河兩戒 論三大幹龍脈絡
第三卷
論帝都 歷代帝都圖并考
論帝都必合星垣 論北龍所結帝都垣局
論中龍所結帝都垣局 論南龍所結帝都垣局
第四卷
總論枝幹 論幹龍 論枝龍
附 隨龍穴格諸圖:定安楊太師祖地 杭州江尚書祖地 蘭谿唐狀元祖地 蘭谿趙探花祖地 承天曾尚書祖地 休寧程尚書祖地 杭州高相公祖地
(第五卷)
總論支壠 論壠龍 論支龍
第六卷
論太祖山 論少祖山 附 建寧陳憲副祖地 德安湯方伯祖地 承天張進士祖地
論無少祖山 論龍父母胎息孕育 論龍入首 附 浮梁戴尚書祖地 鉛山費狀元祖地
坎集 凡五卷 龍法
第七卷
論龍出身 論龍闊狹 論龍剝換
論龍過峽 論龍枝脚 論龍護送
第八卷
論龍旁正 論龍老嫩 論龍長短
論龍真假 論龍貴賤
第九卷
論龍駐蹕 論龍行止 論龍分擘
論龍背面 附 德興長塘諸仙跡名墓圖
論龍賓主 論龍奴從 論龍餘氣
附 新安朱文公祖地 莆田林婆墓 樂平洪忠宣公祖地 樂平馬丞相祖地 德興張忠定公祖地
第十卷
論龍分三勢 論龍分三落 論龍十二格
論出脈三格 論受穴三等 論入首五格
附 建陽蔡九賢祖地 德興祝解[?]元祖地
論入穴十二脈 論結穴五局 論結局三聚
第十一卷
總論五星 論五星之形 論五星之名
論五星清濁凶三格 論五星山岡地三格
論五星體性 論五星所忌 論五星所喜
論五星聚講 論五星連珠 論五星歸垣
艮集 凡四卷 穴法
第十二卷
穴法總論 論窩形穴 附 銀邑余氏祖地 泰寧楊婆墓 豐城陸侍御祖地 樂平許婆墓 德興余進士祖地
論鉗形穴 附 京山王御史地 承天尚尚書祖地 莆田林布政祖地 莆田葉布政祖地 台州王氏祖地 龍泉張御史祖地
論乳形穴 附 余氏三郡侯祖地 舒御史祖地 臨海何尚書祖地 台州金侍郎祖地 南康陶尚書□地 臨海孫太守祖地
論突形穴 附 石埭畢尚書祖地 江山趙都憲祖地 豐城黃大參祖地 豐城袁氏祖地
論邊窩穴格 附 德興傅學士祖地 吳園張氏地
論並窩穴格 附 餘姚周都憲祖地
論分鉗穴格 附 銀邑孫知州祖地 徽州汪□墓
論合鉗穴格 附 吳園張翰林祖地
論閃乳穴格 附 婺源俞御史祖地
論側乳穴格 附 貴溪夏閣老父地
論鶴[?]突穴格 附 浮梁盧氏九□夫人祖地 豐城楊尚書祖地
論并突穴格 附 德興董翰林祖地
論有窩不葬窩 附 南昌梓溪劉氏祖地
論有鉗不葬鉗 附 石首王翰林祖地
論有乳不葬乳 附 德興余氏眠犬形祖地
論有突不葬突 附 永康徐侍郎祖地
第十三卷
論穴星三大格 穴星三格辨 穴星諸形
火星不結穴辨 土星穴格
第十四卷
論朝山證穴 附 浮梁李八公地 劉漢四祖地 樂平戴廣一公地
論明堂證穴 論水勢證穴 論樂山證穴
論鬼星證穴 論龍虎證穴 論纏護證穴
論脣氈證穴 附 南昌劉都督祖地 江山王氏祖地
論天心十道證穴 附 順昌廖憲副祖地
論分合證穴
第十五卷
論穴忌:粗惡 峻急 附 樂平朱氏祖地 休寧山斗程氏地
單寒 臃腫 □□ 凹缺 附 鉛山余員外祖地 德興祝都諫祖地 豐城李氏祖地
瘦削 突露 破面 疙[?]頭 散漫 幽冷 尖細 蕩軟 頑硬 嵯巖
附 杭州茅狀元祖地 進賢樊氏祖地 莆田蕭員外祖地 莆田陳翰林祖地 杭州張尚書祖地
震集 凡三卷 穴法
第十六卷
論定穴之要 太極定穴 兩儀定穴 三勢定穴
三停定穴 附 新安王氏地 麻城黃解元祖地
四獸定穴 雌雄定穴 饒減定穴 聚散定穴
向背定穴 張山食水定穴 枕龍耳角定穴
鬼[?]神伏煞定穴 附 明溪許侍郎祖地
近取諸身定穴 指掌定穴 遠取諸物定穴
流星定穴 八卦定穴
第十七卷
續穴忌:程子論五患 朱子論五要
郭氏五不葬 又三吉六凶 楊公三不葬
厲伯韶四不下 陳摶四要 廖公六戒
青烏十不相 廖公穴星八病 又穴面四病
淳風八病脈 又穴七凶 淑[?]師三十六絕
入式十二例 劉白頭十無脈
洪氏二十四殺 張紫瓊三十六怕
白玉蟾四喻 附 葬穴真假傷龍傷穴說
第十八卷
論怪穴 怪穴破惑歌(註補) 附 巧拙萬金歌(增解)
南安傅氏石巧穴 永康王氏泥水穴
永康施氏□□穴 泉州黃氏天藏穴
莆田郭氏天巧穴 陳霸先祖地騎龍穴
華容劉氏曲乳穴 台州侯氏□受穴
Ghi chú: mục lục khắc chữ lớn, chú nhỏ đặt trong ngoặc. Dòng đề quyển năm không thấy trên trang, để trong ngoặc theo thứ tự. Chữ in mờ để □, chữ đọc theo bài chính văn hoặc theo nghĩa ghi [?].
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa
Thầy Vũ Giới dặn người học: mục lục là bản đồ đường học. Anh em họ Từ đặt long trước huyệt, đặt việc biết đại cán thiên hạ trước việc xem một ngọn đồi, đặt bốn hình huyệt trước biến cách, rồi mới đến chứng huyệt, định huyệt và huyệt kỵ. Người học đi theo đúng thứ tự ấy thì vững; nhảy thẳng vào định huyệt mà chưa biết nhận long thì dễ lạc. Đáng để ý là gần như mỗi mục đều có mộ thật đi kèm: phép phải có đất nghiệm.
Tóm lại
Nửa đầu mục lục gồm tập Càn (quyển 1–6: phàm lệ, long pháp mở đầu), tập Khảm (quyển 7–11: các tính của long và năm sao), tập Cấn (quyển 12–15: huyệt pháp) và đầu tập Chấn (quyển 16–18: định huyệt, huyệt kỵ, quái huyệt). Bài sau dịch nửa sau mục lục, từ quyển mười tám đến quyển ba mươi chín.
Bài sau: Nhân Tử Tu Tri: mục lục quyển 18 đến quyển 39.
Bài trước: Nhân Tử Tu Tri: năm bài tựa cũ của Từ Giai, Kim Đạt và các vị.
Nguồn: Nhân Tử Tu Tri Tư Hiếu Địa Lý Tâm Học Thống Tông (人子須知資孝地理心學統宗), Từ Thiện Kế, Từ Thiện Thuật soạn, bản trùng san đời Minh: mục lục, quyển một đến đầu quyển mười tám (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
- Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Mục lục Nhân Tử Tu Tri 人子須知
- Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 琢玉斧巒頭歌括
- Kệ sách Tam Hợp trong Kho Sách Quý
- Địa Lý Ngũ Quyết 地理五訣
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Nhân Tử Tu Tri chia tập thế nào? – 八集
39 quyển chia tám tập, đặt tên theo tám quẻ Càn, Khảm, Cấn, Chấn, Tốn, Ly, Khôn, Đoài.
Long pháp nằm ở những quyển nào? – 龍法
Từ quyển hai đến quyển mười một, trong tập Càn và tập Khảm.
Bốn hình huyệt chính là gì? – 窩鉗乳突
Oa, kiềm, nhũ, đột; quyển mười hai bàn từng hình rồi các biến cách của chúng.
Quyển mười bảy chép những gì? – 續穴忌
Các điều kỵ của tiền nhân: năm hoạn của Trình tử, năm chỗ không táng của Quách thị, sáu điều răn của Liêu công và nhiều điều khác.
Vì sao mỗi mục đều kèm mộ thật? – 附圖
Vì phàm lệ của sách nói đồ đất phải là đất thật đã nghiệm, có tên đất và người được phát.









