Nhân Tử Tu Tri
人子須知 (瑣言)
Tác giả: Từ Thiện Kế 徐善繼 và Từ Thiện Thuật 徐善述 (anh em sinh đôi, người Đức Hưng, Giang Tây, đời Minh) soạn
Bản gốc: Trùng san Nhân Tử Tu Tri Tư Hiếu Địa Lý Tâm Học Thống Tông 重刊人子須知資孝地理心學統宗, 39 quyển, đời Minh; tự tựa năm Gia Tĩnh Giáp Tý (1564), bản trùng khắc ở Dĩnh Trung năm Vạn Lịch Quý Mùi (1583).
Bài trước chép ba điều đầu của Toả ngôn trong Nhân Tử Tu Tri. Bài này chép trọn ba điều tiếp: không mưu táng vào huyệt cũ, không câu nệ công vị (chia phần phúc cho các phòng con cháu) và không dễ dàng cải táng, kèm năm điềm xấu, ba điềm lành theo Thanh Ô kinh và năm giới không dời của tác giả.
Trả lời nhanh: Điều bốn: huyệt cũ đã phát rồi thì như tro đã nguội, chưa thấy ai táng vào huyệt cũ mà được phúc; cướp huyệt người là mất thiên lý. Điều năm: anh em tranh nhau công vị mà để cha mẹ không được táng là sai; đất thật đẹp thì phần phòng có lệch cũng phó cho phúc duyên, muốn đều thì tìm thêm một huyệt khác bù vào. Điều sáu: không dễ dàng cải táng; Thanh Ô kinh nói mộ có năm điềm xấu thì được dời, mở ra thấy ba điềm lành thì đừng dời; tác giả lập năm giới: nhân đinh đông, năm tháng xa, không có điềm xấu, không phạm năm hoạn, gia đạo yên thì không dời.
Điều bốn: không mưu táng vào huyệt cũ – 不可圖葬舊穴
Tằng Cát Khê nói: mưu táng vào huyệt cũ là mê lầm quá. Ông từng thấy một huyệt cũ, trước đã phát đại quý, con cháu hư đem bán, ba lần đổi chủ, táng hơn hai trăm năm mà rốt cuộc không ai hiển đạt. Người ta chỉ trỏ nói: đây là mộ tổ họ nọ, bán cho họ kia táng không lợi, lại bán sang họ khác, họ nào cũng không lợi. Xem đó biết huyệt cũ không có chứng phát lại. Lại có huyệt táng xong gió đổi nước dời, kể không hết, chưa từng nghe ai táng huyệt cũ mà được phúc.
Huống chi cậy phúc cậy thế, đào mộ người khác, xét cái lòng ấy đã không được trời giúp, đất sao phúc cho được. Mạch đất lúc mới hưng như lửa mới cháy, lúc đã bại như tro đã nguội; muốn tìm hơi nóng bỏng tay trong tro nguội thì quyết không có lẽ ấy. Người xưa ví mưu táng huyệt cũ như mong người đàn bà tóc bạc sinh con nối dõi.

Tác giả bàn: lời Cát Khê rất xác đáng. Người con tìm đất táng thân trước hết phải tu đức. Mưu táng vào huyệt đã phát, dời thân nhà người để táng thân nhà mình, phá mộ người làm mộ mình, nhẫn tâm hại đức không gì hơn. Dù được địa lý thì thiên lý còn đâu. Tác giả có bài thơ: "Ai giữ được mộ trăm năm, dời mộ người táng lại là quá nhẫn tâm; đừng nói trời không báo ứng, về sau còn có kẻ phá mộ mình." Người tìm đất nên biết mà răn.

Điều năm: không câu nệ công vị – 不可拘泥公位
Tục đời câu nệ thuyết công vị, tức mỗi phương vị quanh mộ ứng với một phòng con cháu. Anh em đông thì mỗi người một ý riêng, tranh cãi không xong, có người đến hết đời không táng cha mẹ. Cha mẹ ai cũng mừng nhiều con, nay như thế thì chẳng bằng nhà ít con không có tranh phòng, còn được về với đất mà khỏi cái thảm phơi lâu.
Cho nên tìm đất chỉ nên phân thật giả, không câu nệ công vị. Đất thật đẹp mà công vị có chỗ không đều thì cũng phó cho phúc duyên của con cháu, không được ôm lòng riêng mà để cha mẹ phơi lâu, cũng không được nghe lời thầy tà làm bậy mà phá hỏng đất. Muốn các phòng được đều thì đừng bám một huyệt, nên tìm thêm một huyệt khác bù vào. Dương công nói: há một mộ mà chia được công vị, phải lấy các mộ cùng xét với nhau. Đại để thuyết công vị có thể gác lại không bàn.

Thái Văn Tiết công nói: người ta động một chút là tranh công vị, đến nỗi lâu không táng cha mẹ, sao thấy lầm đến vậy. Tạo hoá tự sắp đặt, đâu phải sức người khéo tính được. Đất không thể không chọn, phải để vong hồn được yên; còn tự cầu nhiều phúc thì ở ngoài địa lý, không thể đem lòng riêng mà làm. Hễ có lòng riêng thì mưu ắt lệch. Người đời vì thế mà lầm mình, lầm con cháu rất nhiều; gặp việc không vừa ý lại dời, càng đổi càng sai. Không phải đất lầm người, mà là dụng tâm lầm.
Trình tử nói: không lấy việc thờ cha mẹ làm kế, mà chỉ mưu lợi cho đời sau, không phải dụng tâm của con hiếu khi đặt mộ. Lời ấy thật là chí luận. Vì vậy người con chỉ nên lấy việc yên cha mẹ làm niệm; còn mong người sống được ấm, được giàu sang thì chỉ là việc ngọn. Huống chi có mộ táng xong núi sông đổi dời, thuyết công vị cũng nhiều khi không nghiệm. Làm con phải biết đại nghĩa, sao chỉ bám vào đó.

Điều sáu: không dễ dàng cải táng – 不可輕易改葬
Khổng tử nói: người xưa không sửa mộ, không phải không sửa, mà vì đã hết lòng thành, lòng tin, ngay lúc táng đã lo một kế yên định không động nữa. Thận trọng như thế, huống chi người thân đã táng rồi mà muốn dời đi, sao có thể không thận trọng như vậy.
Người nay có kẻ dễ nghe lời người, hoặc vì giàu sang mà động lòng, hoặc vì hoạ hoạn mà sợ hãi, thường dễ cải táng. Việc ấy là thôi được hay bất đắc dĩ? Nếu bất đắc dĩ vì có nước, kiến hay hoạn khác thì dời cũng không sao. Nhưng cũng có người bị thầy quê làm mê, dời nhầm đất tốt, khiến thân cha mẹ bị phơi lộ; tác giả sợ người nhân con hiếu khi ấy không chỉ toát mồ hôi trán mà thôi.
Năm điềm xấu, ba điềm lành – 五不祥 · 三祥瑞
Thanh Ô kinh nói: đất có năm điều không lành thì có thể dời. Một là mộ tự nhiên sụt lún. Hai là cây cỏ trên mộ khô chết. Ba là trong nhà có tiếng dâm loạn, chết trẻ, goá côi. Bốn là con cái ngỗ nghịch, điên cuồng, hình thương, ôn dịch, hoả hoạn. Năm là người chết dần, của cải hao tán, kiện tụng không dứt.
Khi dời mà mở ra thấy ba điềm lành thì đừng dời. Một là thấy rùa, rắn sống, vật có sinh khí. Hai là thấy dây tử đằng quấn quanh quan tài. Ba là khí ấm, sắc như sữa, hoặc có hơi như sương, trong huyệt khô ráo không có nước, kiến. Tác giả khen: lời ấy thật có ý vị.

Năm giới không dời – 五戒
Tác giả mở rộng ý ấy, lập năm giới: nhân đinh đông đúc thì không dời; năm tháng đã xa thì không dời; không có năm điềm xấu thì không dời; không phạm năm hoạn thì không dời; gia đạo bình yên thì không dời. Năm hoạn là theo lời Trình tử: về sau đất không bị làm đường, không bị xây thành, không bị đào ao, không bị kẻ quyền thế chiếm, không bị cày tới.
Tuy vậy, lễ có tang phục cải táng, lịch có ghi ngày mở mộ, người xưa cũng không phải không dời. Nếu bất đắc dĩ thì phải được thầy giỏi bàn đi bàn lại. Đại để đất không có chỗ nào đẹp trọn, chỉ nên xét nặng nhẹ, gấp hoãn. Có của mà ít người thì nên tìm huyệt ấm; có người mà thiếu của thì nên tìm đất được nước. Xét chắc đất mới hơn mộ cũ rồi mới bàn dời. Nếu mộ cũ không có hoạ lớn, vẫn yên ổn, thì nên tìm đất tốt khác để nối phúc về sau, cần gì phải cải táng. Vì vậy một chữ "thận" là điều người cải táng phải nghĩ cho kỹ.

Nguyên văn – 原文
一不可圖葬舊穴
曾葛溪曰:圖葬舊穴,惑之甚也。嘗見一舊穴,雖前已發大貴,子孫不肖鬻之,凡三易主,葬二百餘年,卒無顯者。人但指而言曰:此某氏祖塚,徙[?]□賣與某氏,葬不利,又轉賣某氏,某氏皆不利。即此可知舊穴無再發之驗。又有葬後風遷水易者,難以殫舉,竟未聞葬舊穴而獲福者。況憑福恃勢,發他人之墳,誅其用心,已不為天所祐,地何能福之哉。且地脈初興,如火之始然,及其既敗,如灰燼已冷,欲於冷灰中求炙手熱,決無是理。此古人謂圖葬舊穴如求嗣續於鶴髮婦人耳。按葛谿所論誠皆切當。蓋人子求地葬親,當先脩其德,謀葬已發之穴,從人之親而葬其親,伐人之塚而為己塚,忍心害德,莫此為甚。縱得地理,天理何存。予嘗謂:人人難保百年墳,徙[?]□重扦太忍心,莫道天工無報應,後來還有伐墳人。求地者宜知所戒。
一不可拘泥公位
世俗拘泥公位之說,兄弟眾多者各懷私意,爭論不決,遂有終其身不殯其親者。噫,為父母者每以子多為幸,今若此,則是不若子少者無房分之爭,得歸全於土而免久暴之慘矣。是故求地惟當辨認真偽,不可拘泥公位。地誠真美,而於公位或有不齊,此亦付之子孫福緣,不可挾私而久暴其親,亦不可信邪師之言妄有作為,而反壞其地,且欲房分之均,不可泥於一穴,宜別求一穴以補襯之,則得均矣。楊公云:豈可一墳分公位,必取眾墳參互議,是也。大抵公位之說只可置之勿論。蔡文節公云:令人動爭公位之說,以致久不葬親,何所見之謬耶。造化者自區處,豈伊人力所能巧計也。不可不擇,當使亡魂安處,至於自求多福,乃在地理之外,非可以狥私為心。纔有私心,其計必左。世俗以此誤自己、誤子孫者甚多,及不如意,從而遷徙,愈更愈錯,非地誤人,用心之誤也。程子曰:不以奉親為計,而專以利後為謀,非孝子安厝之用心,誠為至論。故人子但以安親為念可也。若曰期生人之受蔭與富貴,特其末務耳。況有葬後山水變易,而公位之說亦多不驗。為人子者須知大義,豈可專泥於茲乎。
一不可輕易改葬
孔子曰:古者不脩墓,非不脩墓也,蓋必誠必信,已當葬時而豫為一成不動之計,其慎重尚如此,況棺既葬之親而欲改遷之,何可以慎重不如是乎。今之人有輕信人言,或為富貴而動其念,或為禍患而惕其衷,往往易於改葬。彼其事得已耶,抑不得已耶。如其不得已而有水蟻及他患也,改之無不可也。然亦有為野師所惑,誤改吉地者,令親體不免暴露,吾恐仁人孝子當不止其顙之有泚矣。青烏經云:凡地有五不祥者可改(一塚無故自陷;二塚上草木枯死;三家有淫亂風聲,少亡孤寡;四男女忤逆,顛狂劫[?]官,刑傷瘟火;五人口死絕,家產耗散,官訟不息)。改之如見三祥瑞則勿改(一見生龜蛇生氣物;一見紫藤交結棺木;三有水[?]泡[?]色如乳,溫煖,或有氣如霧,穴中乾燥無水蟻□□)。甚哉,有味乎其言之也。予茲推廣其意,特立五戒曰:人丁蕃衍者不遷,年代深遠者不遷,無五不祥者不遷,不犯五患者不遷(程子曰:須使他日不為道路,不為城郭,不為溝池,不為貴勢所奪,不為耕犁所及),家道平康者不遷,誠欲其人之慎之也。雖然,禮有改葬之服(緦[?]麻[?]),曆頒啓攢之日,古人亦未嘗不遷。如不得已,須得明師再三商確。大抵地無全美,只當察其輕重緩急。如有財無人,須求溫煖之穴;有人無財,宜尋得水之地。審有其地果勝舊墳,然後議遷。如舊墳無大禍患,可以平穩,則當別求吉地接福於後,未為不可,奚必於改葬哉。是故慎之一字,改葬者所當繹思也。
Ghi chú: hai chữ đi liền trong câu 徙□賣與某氏 và trong câu thơ 徙□重扦 in nét lạ, chữ đầu đọc theo dáng là 徙, chữ sau để □; trong lời chú năm điềm xấu, ba điềm lành có vài chữ nhỏ in mờ, chữ đọc theo nghĩa ghi [?], chữ không đọc được để □; lời chú sau 改葬之服 đọc theo nghĩa là 緦麻.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa
Thầy Vũ Giới dặn người học: ba điều này giữ cho người làm mộ khỏi tham và khỏi vội. Huyệt cũ đã phát là khí đã dùng, cướp huyệt người là mất đức trước khi được đất. Công vị có thật trong phép xem phòng phần, nhưng đặt nó lên trên việc cho cha mẹ được yên là đảo gốc ngọn. Cải táng là việc động đến hài cốt, phải có lý do thật: mộ sụt, nước kiến, nhà gặp năm điềm xấu; mở ra thấy khí ấm, khô ráo thì lấp lại ngay. Muốn thêm phúc thì tìm đất mới, đừng đem mộ đang yên ra thử.
Tóm lại
Điều bốn đến sáu của Toả ngôn: không mưu táng huyệt cũ vì đất đã phát như tro nguội và cướp huyệt là mất thiên lý; không vì tranh công vị mà để cha mẹ không được táng; không dễ dàng cải táng, chỉ dời khi có năm điềm xấu, thấy ba điềm lành thì thôi, và giữ năm giới không dời. Bài sau chép bốn điều cuối của Toả ngôn: không chỉ mưu đất lớn, phải xem đất cổ, phải chọn thầy giỏi, phải tu âm đức.
Bài sau: Nhân Tử Tu Tri: Toả ngôn (3), đất lớn, đất cổ, chọn thầy, tu âm đức.
Bài trước: Nhân Tử Tu Tri: Toả ngôn (1), biết địa lý, táng đúng lúc, không chen mộ tổ.
Nguồn: Nhân Tử Tu Tri Tư Hiếu Địa Lý Tâm Học Thống Tông (人子須知資孝地理心學統宗), Từ Thiện Kế, Từ Thiện Thuật soạn, bản trùng san đời Minh: Toả ngôn, điều bốn đến điều sáu (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
- Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Mục lục Nhân Tử Tu Tri 人子須知
- Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 琢玉斧巒頭歌括
- Kệ sách Tam Hợp trong Kho Sách Quý
- Địa Lý Ngũ Quyết 地理五訣
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Táng vào huyệt cũ đã phát có được phúc không? – 不可圖葬舊穴
Sách nói chưa từng thấy; mạch đất đã bại như tro nguội, lại thêm tội phá mộ người nên trời không giúp.
Công vị là gì? – 公位
Là thuyết mỗi phương vị quanh mộ ứng với một phòng con cháu; sách dặn đừng vì tranh công vị mà lâu không táng cha mẹ.
Muốn các phòng được đều thì làm sao? – 補襯
Đừng bám một huyệt, tìm thêm một huyệt khác bù vào; Dương công nói phải lấy các mộ cùng xét.
Mộ có điềm gì thì được dời? – 五不祥
Mộ tự sụt, cây cỏ trên mộ khô chết, nhà có dâm loạn chết trẻ, con cái ngỗ nghịch hình thương, người chết của hao kiện tụng.
Mở mộ thấy gì thì đừng dời? – 三祥瑞
Thấy rùa, rắn sống; dây tử đằng quấn quan tài; khí ấm, sắc như sữa, có hơi như sương, huyệt khô không nước kiến.









