Nhân Tử Tu Tri
人子須知 (舊序)
Tác giả: Từ Thiện Kế 徐善繼 và Từ Thiện Thuật 徐善述 (anh em sinh đôi, người Đức Hưng, Giang Tây, đời Minh) soạn
Bản gốc: Trùng san Nhân Tử Tu Tri Tư Hiếu Địa Lý Tâm Học Thống Tông 重刊人子須知資孝地理心學統宗, 39 quyển, đời Minh; tự tựa năm Gia Tĩnh Giáp Tý (1564), bản trùng khắc ở Dĩnh Trung năm Vạn Lịch Quý Mùi (1583).
Bài trước dịch hai bài tựa của bản trùng khắc năm 1583. Bài này dịch trọn năm bài tựa cũ của Nhân Tử Tu Tri, viết cho bản khắc đầu ở Duyên Sơn: bài của Từ Giai, Kim Đạt, Trương Côn, Dư Thuyên và Chúc Mi Thọ.
Trả lời nhanh: Năm bài tựa cũ cùng giữ một ý: táng thân là việc hiếu, không phải chuyện cầu phúc. Từ Giai nói thuyết phong thuỷ không đủ tin, nhưng việc đặt yên hài cốt cha mẹ thì phải làm hết lòng. Kim Đạt nói kham dư không phải thuật nhỏ, cốt ở cưỡi sinh khí, tránh năm hoạn. Trương Côn xếp phép táng của Quách Phác vào "nhân thuật". Dư Thuyên kể các nhà trước mỗi người lệch một phía và đặt tên sách. Chúc Mi Thọ nói trời ở trong đất, chọn đất phải tìm ở tấc lòng mình.
Từ Giai: biết địa lý có phải là hiếu không – 舊序 · 徐階
Anh em Từ Duy Chí, Từ Duy Sự ở Giang Hữu soạn sách kham dư giúp đạo hiếu, đặt tên Nhân Tử Tu Tri, nhờ quan đại phu Tào Trọng Hồ, người thông gia, đến xin Từ Giai một bài tựa. Lúc ấy có người khách ngồi đó, nhăn mặt nói: điều người con phải biết đâu chỉ có thế, mà chữ hiếu cũng không dễ nói. Như vua Thuấn suốt đời nhớ cha mẹ, Vũ vương, Chu công nối chí người trước, Tăng Sâm nuôi chí cha, đó mới là hiếu. Nay lại lấy một nghề vụn vặt mà gọi là hiếu, tôi không hiểu.
Từ Giai giải: người con đối với cha mẹ vốn không việc gì không dốc hết sức, huống chi địa lý là việc sát nhất trong lúc đưa tang, làm việc lớn. Sách nói thờ người chết như thờ người sống. Nếu cha mẹ mất mà đặt vào nơi cát ướt mênh mông, thì có khác gì vứt xuống khe rãnh, hiếu ở đâu? Vì vậy thuyết phong thuỷ vốn không đủ tin, nhưng việc đặt cha mẹ xuống đất thì phải làm hết lòng; hoạ phúc của người sống không đáng tính, nhưng sự yên hay nguy của người đã khuất thì phải lo.
Ông nói tiếp: cái đại hiếu của Thuấn, đạt hiếu của Vũ, Chu, thuần hiếu của Tăng Sâm, há lòng các vị không nghĩ tới việc này sao. Đọc lời Khổng tử dạy bói chỗ đặt mộ, lời Trình tử răn năm điều hoạn, thì biết địa lý là việc cần thiết người con phải biết, không phải loại một nghề một tài; gọi sách là "tư hiếu" cũng phải. Xem sách thì thấy chia điều rõ loại, sáng sủa mà rộng, phá thói hủ của các nhà, mở lòng thành hiếu cho thiên hạ, thật có ích cho việc giáo hoá, không thể vì là nghề thuật mà coi nhẹ. Người khách vâng dạ lui ra, ông bèn viết lời ấy gửi lại. Người viết là Từ Giai, hiệu Tồn Trai ở Hoa Đình, tiến sĩ cập đệ, quang lộc đại phu, tả trụ quốc, thiếu sư kiêm thái tử thái sư, lại bộ thượng thư, đại học sĩ điện Kiến Cực.


Kim Đạt: kham dư không phải là thuật – 堪輿非術也
Kim Đạt mở đầu: người đời bàn nhà kham dư thường coi nhẹ, cho là thuật xem đất. Kham dư không phải là thuật. Xưa vua Vũ chia đất, theo núi chặt cây, nhân thế chín sông mà định chỗ dân ở; Công Lưu dời đến đất Bân, xem âm dương, nhìn suối chảy; Chu công bói đất Lạc, dựng nơi ở của nhà Chu ở Lạc ấp: người xưa trọng việc này từ lâu. Từ khi Tả Hề viết Long kinh, Quách Cảnh Thuần viết Táng thư, những kẻ nói chuyện quê mùa lệch lạc mỗi người đem điều mình thấy ra bán cho đời, trôi thành nghề thuật, nên đời coi nhẹ cũng phải.
Vũ trụ rất lớn; nhà thuật đã không thể rong ruổi muôn dặm, đi hết những nơi Thụ Chương, Thụ Hợi đã đo, lại còn bám lời quê mùa, không lấy chính đạo ở bậc đại gia, như cầm vũng nước dấu chân trâu mà bàn chuyện rồng đỏ, sao được. Bàn phép tượng thì không gì rõ bằng Kinh Dịch: trời đất định vị, núi đầm thông khí. Vị thì có định, mà khí thì thật thông nhau. Hơi mờ mịt cuồn cuộn, hồn đi lại, điều linh lạ đều là khí; bốc lên làm gió mưa, ứng lên làm sao trời, chảy thành hình núi sông cây cỏ cũng là khí. Khí là thứ đất chở mà nổi lên. Vì vậy khí núi nhiều sức mạnh, khí đầm nhiều câm, khí hang nhiều tê, khí nơi hiểm trở nhiều thọ.
Ông dẫn thêm lời Quách Cảnh Thuần (bốn chữ đầu một chữ in mờ) về chầu biển chầu sao; Tả Hề nói núi giới bắc khởi ở vùng quan ải, nhánh trái đến tận núi giới nam, từ nhánh phải qua Ngũ Lĩnh, và nói: núi đi có chỗ đứt, mạch không đứt ở giữa. Đó là thuyết núi đầm thông khí; người làm nghề kham dư đời nay có biết không? Việc dựng đô lập ấp đã chép trong kinh thì ông không bàn. Quách Cảnh Thuần nói: táng là tàng, là cưỡi sinh khí. Đời bèn lấy sự tốt xấu của khí mà bàn hoạ phúc, không xét nghĩa táng do đâu mà có. Mạnh tử chẳng nói sao: vì người đã hoá mà đừng để đất chạm da, lòng người há không yên hơn sao. Do đó biết việc táng khởi từ lòng người nhân, con hiếu.
Không cưỡi sinh khí, không tránh năm hoạn, lỡ ra cướp khỏi quạ diều để đem nuôi sâu kiến, thì có khác gì vứt xuống khe rãnh. Người khéo thương cha mẹ, khi cha mẹ ốm tất chọn thầy thuốc giỏi; việc táng lại càng phải thận trọng, không thể giao cho thầy tầm thường. Cưỡi sinh khí, tránh năm hoạn để cha mẹ yên, để trọn nguyện suốt đời, đó là lòng người nhân con hiếu, không phải chỉ lấy phúc quỷ thần mà bàn tốt xấu. Nhà kham dư nếu đem điều mình đã nghiệm mà giữ yên hài cốt trong tạo hoá, để trọn lòng người con hiếu, thì đạo ấy cũng lớn lắm, đời sao coi nhẹ được. Ông kết: vùng Nhiêu chúng tôi có nho sinh anh em Từ Duy Chí, Từ Duy Sự soạn sách kham dư tên Nhân Tử Tu Tri, đem đến hỏi ông. Ông đọc thấy lời bàn rộng, lý giải tinh, hợp thể dụng về một nguồn, gỡ mối ngờ của trăm nhà, thật đủ kéo lời quê lệch về đường chính, nên viết bài tựa. Người viết là Kim Đạt, hiệu Tinh Kiều ở Phù Lương, tiến sĩ cập đệ, tư nghiệp quốc tử giám Nam Kinh, trước làm biên tu quốc sử viện hàn lâm.


Trương Côn: ba nghề có lòng nhân – 仁術
Trương Côn kể ông thôi làm quan hơn hai mươi năm, ngoài sáu kinh thì sách bách gia không gì không xét. Chỉ có phép bói của Phục Hy, thuốc của Kỳ Bá, Hoàng Đế, phép táng của Quách Cảnh Thuần là thật có ích cho thiên hạ, đều gọi được là "nhân thuật". Vì thế dù sông nước nhiều lần đổi dòng, mây nổi đổi hình như chó xanh, ba nghề ấy vẫn còn muôn đời. Làm ra cái đẹp thì người yêu, yêu thì truyền, đó là lẽ tự nhiên của lòng người.
Anh em họ Từ cùng quê, hiệu Thiếu Phong và Ngưỡng Phong, đem sách kham dư giúp hiếu đến cho ông xem, toàn là chỗ tinh thần tự đắc. Ông đọc kỹ thấy sách tìm nguồn mạch núi sông thiên hạ, bàn rộng đến cách thức của các danh gia xa gần (hai chữ in mờ), tham lời các bậc đại nho đời trước, vẽ các hình thể biến đổi không đồng của năm sao, mỗi đoạn tự đoán bằng ý mình, một lý suốt từ đầu đến cuối mà hợp lòng người, thật nắm được chỗ cốt lõi của phép cưỡi sinh khí mà các bậc hiền đời Tấn, Tống, Minh đã đắc. Lời lẽ rõ, gọn, dễ, trôi chảy; ví với nhà văn thì như vải lụa, đậu thóc, ăn no mà không chán. Đọc dễ vào, học dễ (một chữ in mờ), là lời dạy thường cho đời, đáng yêu mà truyền.
Ông nói sách dạy người an táng để làm việc lớn: giữ điều quý trọng thì được trọn hiếu, chỉ điều không nên (một chữ in mờ) thì được trọn nhân, giữ đức của thân mình, làm giàu phong hoá nước nhà cũng từ đó ra. Huống chi hai ông có tư chất sáng, có tiếng trong làng văn, đường làm quan có thể rộng mở, mà lại coi xe mũ như mây nổi, gửi tình vào núi sông, đem điều mình chứa ra giúp đạo hiếu cho thiên hạ đời sau; tuy lánh đời mà thật là người thông đạt, công ích cho vật rất đẹp. Cái hận "lầm một đời" mà Tạ Thượng Thái nói, hai ông có thể tránh được.
Các hiền sĩ đại phu một thời đã viết lời khen, công luận đã có, ông nói thêm làm gì. Tuy vậy, người trí làm phép thì kẻ ngu không hiểu, người hiền sửa phép thì kẻ không giỏi lại câu nệ. Mong sao con hiếu cháu hiền trong thiên hạ đọc sách hai ông mà vượt ra ngoài dấu cũ, thông chỗ khéo ở giữa lòng và mắt: không gặp bằng sách thì gặp bằng mắt, không gặp bằng mắt thì gặp bằng thần, thấu chỗ thật mà hợp chỗ huyền, để mở rộng tấm lòng nhân hiếu dạy thiên hạ của hai ông; đó là ý đẹp hai ông chưa nói ra. Ông kể hai anh em sinh cùng một bọc, là dòng dõi thái sư Trung Mẫn công đời Tống, cháu tám đời của nhà lý học Thu Cốc tiên sinh, là thế gia ở huyện Ngân. Bài đề năm Kỷ Tỵ niên hiệu Long Khánh (1569), ông già tám mươi tư tuổi Trương Côn viết ở tinh xá Độn Am.

Dư Thuyên: gom các nhà về một mối – 心學統會
Dư Thuyên mở đầu: thánh nhân đời xưa nắm then chốt của tạo hoá, mở khiếu của âm dương, ngửa xem cúi xét để giảng cái sâu của thiên văn địa lý. Vì vậy xét dụng cụ đo trời thì đủ số của sao, phân biệt đồ đất thì biết đất chở muôn vật. Núi đầm thông khí, hoà khí linh diệu, khó lường. Từ thuở dời đất Kỳ, xem đất Lạc, xét âm dương, thuyết phong thuỷ mới bắt đầu. Ba đời trước thì xa lắm rồi. Từ Hán, Tấn trở xuống, các bậc hiền nối nhau, nổi tiếng có Quách, Bốc, Tằng, Dương, Ngô, Liêu, Lại. Người truyền xét chỗ cốt thì có hai dòng loan đầu và thiên tinh; xem trước tác thì có Thanh Nang, Táng Kinh. Càng về sau lời càng rườm, nhưng ai cũng theo ý riêng, thiên về thói quen một phía, chưa gom được toàn thể.
Anh em họ Từ ở quận Nhiêu lúc trẻ có tài lạ, nổi tiếng ở trường học. Nhân lo việc lớn trong nhà mà để chí ở núi sông, nghiên cứu đến đáy các sách kham dư, rồi tự nhủ: nghe thấy còn hẹp, chưa thấy hết cảnh lớn. Bèn đi khắp nơi, ngày ngày cùng các quan đại phu xem các núi đẹp, hình thắng và mộ của các thế tộc, xem hết, vẽ lại, đối chứng với nhau, thấy có chỗ đắc. Thấy các thuyết tản mạn, họ tìm rộng gom nhiều, giữ chỗ cốt bỏ chỗ rườm, làm rõ chỗ kín, những bí quyết hình thế, thiên tinh xưa không truyền đều chia khoản vẽ hình, chia điều xếp loại, lời và nghĩa đầy đủ, gần với lẽ cúi xét của thánh nhân, phát ra điều người trước chưa phát.
Sách soạn xong đưa cho ông xem, ông bèn đặt tên là "Tâm học thống …" (chữ cuối bản khắc giống chữ 會, nghĩa là gom về một mối), lấy ý phát huy chỗ thuần tuý của sáu kinh mà tự ngộ trong lòng, bỏ chỗ thiên lệch mà gom thành cái lớn. Ông giao cho thượng xá họ Vương ở Duyên Sơn khắc in, và khen chí hai ông: ơn lan đến người nhân con hiếu trong thiên hạ thì công sâu lắm, ơn rộng lắm. Bài đề ngày đông chí tháng mười một năm Mậu Thìn niên hiệu Long Khánh (1568); người viết là Dư Thuyên, hiệu Đông Tuyền ở Duyên Sơn, phụng trực đại phu, viên ngoại lang ty Quảng Đông bộ hình Nam Kinh.


Chúc Mi Thọ: trời ở trong đất – 天入地中
Chúc Mi Thọ mở đầu: ba tài chung một lý mà trời là gốc. Đất không có trời thì chỉ là khối trơ, lấy gì làm được việc; người không có trời thì chỉ là vật ngu, lấy gì có được linh. Cho nên nói đất thì phải nói lý, là có lẽ. Trời nói về khí, đất nói về hình; cái làm cho đất là đất là khí sinh sinh, cái làm cho khí là khí là lý sinh sinh. Sách nói trời bọc ngoài đất, ông thì nói trời ở trong đất: không chỉ chỗ hư linh mới thuộc trời, mà hết thảy dưới chín tầng đất đều là trời, rất vi diệu. Người tìm đất mà không lấy trời làm việc thì gốc đã hỏng, còn bàn gì được.
Xét các bậc thánh xưa, chưa ai nói riêng về đất. Nghiêu đóng đô Bình Dương, Thuấn đóng đô Bồ Bản, Vũ đóng đô An Ấp, Thang đóng đô Bạc, địa lý lớn của thiên hạ đều ở đó. Đến Chu công dựng Lạc ấp, Khổng tử dạy về chỗ đặt mộ, hai bậc thánh há làm việc vô ích. Dựng nước là vì dân, dân yên thì nước yên; đặt mộ là vì cha mẹ, cha mẹ yên thì con cháu yên. Đó đều là lấy lòng trời mà xét địa lý, là chỗ dụng tâm của người nhân con hiếu. Vì vậy người con bói chỗ đặt mộ phải lấy việc yên cha mẹ làm lòng, đâu chỉ tìm ở đất, mà phải tìm ở cái trời trong tấc lòng mình.
Ông kể anh em Từ Duy Chí, Từ Duy Sự, nhà thông gia, lúc trẻ là học trò huyện, không lâu gặp nạn nhà nên bỏ học; vì táng cha mẹ không nỡ giao cho thầy tầm thường nên để chí ở núi sông, đi khắp bốn phương, trải nhiều năm, nghe thấy ngày càng rộng, rồi đem chỗ tâm đắc viết thành sách kham dư tên Nhân Tử Tu Tri. Thượng xá họ Vương ở Duyên Sơn khắc in cho truyền rộng, xin ông lời tựa. Ông đọc trước các điều răn (chữ này đọc chưa chắc), thấy hợp với cái trời trong lòng mình, nên nêu ra để khuyên những ai bàn đất mà bỏ trời. Còn phần luận đoán, đồ hình thì người đọc tự thấy. Ông nói hai ông vốn thân với ông, từng theo các bậc quân tử trong nước học về tính mệnh, sách này chỉ là phần thừa của cái học ấy. Bài đề ba ngày sau tết Đoan Dương năm Kỷ Tỵ niên hiệu Long Khánh (1569), Chúc Mi Thọ, hiệu Nam Sơn ở Yêu Xuyên, người cùng huyện, soạn.


Nguyên văn – 原文
舊序
江右徐維志維事氏伯仲著資孝堪輿書曰人子須知,因通家仲湖曹大夫馳請余言。適客有在坐者,遽蹙然曰:人子之所當知者豈惟是哉,且孝亦未易以言也。若大舜終身之慕,武周之繼述,曾參之養志,斯孝矣。顧屑屑於一藝一能,謂之曰孝,吾惑焉。余解之曰:人子之於親也,固當無所不用其極,況地理尤切於送終以當大事者乎。傳曰:事死如事生。苟於其親之歿也,置諸泉沙漭中,奚異委壑,孝安在哉。是故風水之說固不足信,而厝[?]親之舉則所當盡也;蓋人之禍福固不足計,而化者之安危則所當慮也。昔謂舜之大孝、武周之達孝、曾參之純孝,厥念乃不逮此歟。誦夫子宅兆之訓、程子五患之戒,則地理固人子當知之切務,而非彼一藝一能者比也,謂之曰資孝,亦宜矣。且[?]觀其書,分條析類,明切該博,闢諸家之陋習,啓天下以孝誠,信有補于世教者,不可以其術而忽之也。客唯唯而退,因書以歸之。
賜進士及第光祿大夫左柱國少師兼太子太師吏部尚書建極殿大學士知制誥經筵國史總裁華亭存齋徐階撰
舊序
世所論堪輿家,率以相地之術易視之。夫堪輿非術也。昔神禹敷土,隨山刊木,因九河之勢,奠厥民居;公劉之遷豳,相陰陽,觀流泉;周公卜洛,營周居於洛邑:自古重之久矣。自左傒著龍經,郭景純著葬書,俚談曲說之士遂各以所見售世,流為藝術,則世之易視之也固宜。夫宇宙亦大矣,術家者既不能長騖萬里,窮章亥之所步,復泥俚談曲說,不取正於大方家,如執蹄涔議絳虬,安可得乎。論法象者莫辯乎易,其曰:天地定位,山澤通氣。夫位有定而氣實通焉。絪縕磅薄,游魂靈怪,氣也;蒸為風雨,應為列星,流形於山川草木,亦氣也。氣也者,載乎地而浮之也。是故山氣多勇,澤氣多瘖,谷氣多痹,險阻氣多壽。郭景純曰:□陳發新,朝海拱辰。左傒以北戒山起於關[?],左支極之於南戒山,自右支逕五嶺。其言曰:山行有斷,脈不中絕。山澤通氣之說也,世之業堪輿者能知之乎。夫建都立邑載諸經者,吾無論已。郭景純論葬法曰:葬者藏也,乘生氣也。世遂以氣休咎論禍福,不揆葬義所自起。孟軻氏不云乎:且比化者無使土親膚,於人心獨無恔乎。吾以是知葬之起也,蓋仁人孝子之心也。不乘生氣,避五患,萬一奪烏鳶而飼螻蟻,其與委溝壑者何殊哉。夫善愛親者,疾必擇名醫,豈□以付庸術,益慎之也。是故乘生氣,避五患,以寧吾親,以畢吾終天之願,此仁人孝子所為心也,非徒以鬼福論休咎也。彼堪輿者儻能以其所嘗試者藏遺□於造化,而畢吾仁人孝子之心,其道亦大矣哉,世烏得而易視之。吾饒有儒生徐維志維事伯仲,嘗輯堪輿書曰人子須知,就正於余。閱其議論該博,發理精詳,會體用於一原,析貳疑於百氏,真足以挽俚談曲說而歸之正者,因書此以序之云。
賜進士及第南京國子司業前翰林院國史編修浮梁星橋金達撰
予謝仕二十餘年,於六經外百家之書靡不探究,惟庖犧氏之卜筮、岐黃氏之醫藥、郭景純之葬法,誠可以利天下者,皆得謂之仁術。宜乎其江河屢變、浮雲蒼狗,而三術之行於萬世者不廢也。蓋制作之美則愛,愛則傳,人情理勢其固然歟。吾邑徐君少峯仰峯二難,握其所譔資孝堪輿書出以示余,皆精神獨得之妙也。余閱而繹之,見其所搜乎天下山川脈絡之源,旁及乎遠近名家□□之式,參之以古先鴻儒大方家之緒論,纂寫乎伍星變換不一之形體,逐節斷以己意,一理貫通而宜叶乎人情,誠有深得夫晉宋明賢乘生氣之肯綮者。要皆明切簡易,暢於辭華,譬之翰墨家,人稱為布帛菽粟,飫之而弗厭者。覽之易入,習之易□矣,通世之彝訓,可愛而傳也。且其教人安厝以當大事,舉所珍重,而得隆其孝;示所勿□,而得全其仁;端持身之德,本裕國家之風化者,由此而出矣。矧二君以穎敏之資,有聲藝苑,行可大鋪張,而乃幡然浮雲軒冕,放情山水,發其所蘊,以資孝道於天下後世,是二君雖避世而尤閑達者,及物之美功,謝上蔡所謂□枉一生之恨,二君可免也。猗歟休哉。一時賢士大夫各出金石,固已有公論矣,又奚余之喋喋乎。雖然,智者作法,愚者昧焉;賢者更制,不肖者拘焉。安得天下孝子慈孫誦君之書,超然陳迹之外,通其巧於心目之間,不遇以書而遇以目,不遇以目而遇以神,洞其真而契其玄,以廣二君仁孝教天下之本心,此二君未露之美意也。余故因其請而并以及之。二君生同一乳,宋太師忠愍公裔,理學秋谷先生八世孫,銀邑世家云。
隆慶己巳八十四叟眷生張琨書于鈍菴精舍
古昔聖人握造化之樞,撰陰陽之竅,仰觀俯察,以闡天文地理之蘊。故璣衡察而象緯之數具,輿圖辨而厚載物。山澤通氣,沖和融靈,微妙鮮測。粵自遷岐相洛,時其陰陽,而風水之說寔肇其端。三代以上邈哉邈矣。漢晉而下,哲人繼踵,其著名於世有若郭、卜、曾、楊、吳、廖、賴。傳者稽其要,有巒頭天星之傳;觀其著述,有青囊葬經等作。歷世漸遠,□詞益繁,然皆遂其臆說,徇於偏習,而未能會其全也。饒郡徐君伯仲少負奇穎,馳譽芹泮,因事大事,雅志山水,而於堪輿諸書研究底蘊,已自諗曰:是局聞見,未悉大觀。迺遍遊寰宇,日與薦紳諸大夫遊,凡名山形勝、世族宅兆,畢覽摹圖,相為印證,克然有得,□是厥諸說之汗漫,乃旁搜博采,撮要刪繁,闡幽彰微,而凡形勢天星不傳之秘,悉皆列款圖形,分條析類,辭義備具,殆邃乎聖人俯察之理,而發前賢未發之秘者矣。編成示予,爰定其名曰心學統會[?],蓋取六經發揮純粹而獨得乎心悟,芟袪偏臆而統集乎大成者耳。授吾鉛王上舍梓傳。善乎二君之志也,其錫類於天下之仁人孝子者,厥功深矣哉,厥惠溥矣哉。
隆慶戊辰仲冬之長至日 奉直大夫南京刑部廣東清吏司員外郎鉛山東泉余銓譔
三才一理而天其宗乎。地匪天,塊然已,何以效厥能;人匪天,蠢然已,何以效厥靈。故地必曰理,有以哉。夫天言乎其氣,地言乎其形,而地之所以為地則生生之氣,氣之所以為氣則生生之理。傳曰天包地外,吾則曰天入地中,不特虛靈屬天,而盡九垓之下皆天也,亦微矣。世之求地者苟不從事乎天,則本先撥矣,又安足語此。稽諸古聖,未有以地言者。堯都平陽,舜都蒲坂,禹都安邑,湯都亳,天下之大地理歸焉。迨周公洛邑之營,夫子宅兆之訓,二聖人豈徒然哉。蓋將為民,民安而國安;宅兆為親,親安而子孫安。是皆本天心察地理,所謂仁人孝子之用心也。故人子卜宅兆,要當以安親為念,豈惟求諸地哉,必求諸吾靈臺方寸之天可也。眷家徐維志維事伯仲少為邑弟子,未幾以家難棄去,因葬親不忍委庸術,遂雅志山水,徧遊四方,歷涉歲久,聞見日博,乃出心得著堪輿書,命曰人子須知。鉛邑王上舍壽梓廣其傳,徵言於予。首誦十戒[?],良契吾天,特表之以為外天言地者勸。若其論斷圖形,觀者當自得之。二君與予□□兄友善,嘗從海內諸大君子究性命學,此特其緒餘云。
隆慶己巳端陽後三日同邑腰川南山祝眉壽撰
Ghi chú: chữ in mờ hoặc rách để □; chữ ghi [?] là đọc theo nghĩa. Tên sách Dư Thuyên đặt, bản khắc ghi chữ cuối giống chữ 會; tên bản trùng khắc là 心學統宗.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa
Thầy Vũ Giới dặn người học: năm bài tựa nói năm cách, nhưng cùng một gốc. Việc táng bắt đầu từ lòng người con không nỡ để cha mẹ nằm nơi ẩm lạnh, rồi mới đến chuyện khí và hướng. Câu của Kim Đạt "núi đi có chỗ đứt, mạch không đứt ở giữa" là chỗ người học long pháp phải nhớ: thấy núi thấp xuống, đứt khúc chưa chắc là long đã hết. Câu của Chúc Mi Thọ "tìm ở tấc lòng" nhắc người làm nghề: lòng không chính thì mắt cũng không chính.
Tóm lại
Năm bài tựa cũ của Từ Giai, Kim Đạt, Trương Côn, Dư Thuyên, Chúc Mi Thọ viết trong các năm 1568–1569 cho bản khắc đầu ở Duyên Sơn, cùng nói táng thân là việc hiếu, cưỡi sinh khí, tránh năm hoạn để cha mẹ được yên. Bài sau dịch phần đầu mục lục 39 quyển của bộ sách.
Bài sau: Nhân Tử Tu Tri: mục lục quyển 1 đến quyển 18.
Bài trước: Nhân Tử Tu Tri: hai bài tựa trùng khắc ở Dĩnh Trung.
Nguồn: Nhân Tử Tu Tri Tư Hiếu Địa Lý Tâm Học Thống Tông (人子須知資孝地理心學統宗), Từ Thiện Kế, Từ Thiện Thuật soạn, bản trùng san đời Minh: năm bài tựa cũ (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
- Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Mục lục Nhân Tử Tu Tri 人子須知
- Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 琢玉斧巒頭歌括
- Kệ sách Tam Hợp trong Kho Sách Quý
- Địa Lý Ngũ Quyết 地理五訣
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Từ Giai trả lời người khách thế nào? – 事死如事生
Thờ người chết như thờ người sống; phong thuỷ cầu phúc không đủ tin, nhưng việc đặt yên cha mẹ thì phải hết lòng.
Vì sao Kim Đạt nói kham dư không phải là thuật? – 堪輿非術也
Vì từ vua Vũ, Công Lưu, Chu công người xưa đã trọng việc xem đất; chỉ vì kẻ quê mùa đem bán cho đời mà thành thuật.
"Nhân thuật" của Trương Côn gồm những gì? – 仁術
Phép bói của Phục Hy, thuốc của Kỳ Hoàng và phép táng của Quách Cảnh Thuần.
Dư Thuyên chê các nhà trước điều gì? – 偏習
Mỗi người theo ý riêng, thiên về loan đầu hay thiên tinh một phía, chưa gom được toàn thể.
"Trời ở trong đất" nghĩa là gì? – 天入地中
Khí sinh sinh của đất là trời; người tìm đất phải lấy lòng trời, tức tấc lòng mình, làm gốc.









