Phong thủy quán cà phê nhỏ mặt tiền hẹp: cách mở rộng khí cho nhà ống

Phần lớn quán cà phê ở Việt Nam nằm trong nhà ống: mặt tiền 3 đến 4 m, sâu 12 đến 20 m, một mặt thoáng duy nhất ở phía đường. Đây là dạng mặt bằng khó nhất về khí: cửa nhỏ nên khí vào ít, nhà sâu nên khí không tới được cuối, hai bên bị tường nhà hàng xóm kẹp nên không có ánh sáng ngang. Chủ quán thường chỉ dùng được nửa trước, nửa sau để kho hoặc bỏ trống.

Theo Hình Pháp Liên Hoa, quán nhỏ mặt tiền hẹp không phải là mặt bằng xấu; nó là mặt bằng có khí vào duy nhất một đường, nên mọi quyết định phải xoay quanh việc mở rộng đường khí đó và dẫn nó đi hết chiều sâu. Làm đúng, quán 3,5 m có thể thấy rộng và dễ chịu hơn quán 6 m bố trí sai.

Bài này tập trung riêng vào quán nhỏ trong nhà ống. Về cách chọn mặt bằng và đặt cửa nói chung, xem bài chọn mặt bằng và cửa chính; về quầy, bàn và lối đi nói chung, xem bài bố trí quầy, bàn ghế và lối đi.

Hiểu đúng khí trong nhà ống mặt tiền hẹp

Hình Pháp ví nhà ống như một ống sáo: khí vào đầu này, phải có chỗ thoát hoặc chỗ tụ ở đầu kia thì khí mới chạy. Nhà ống bịt kín phía sau, không giếng trời, không cửa sau thì khí chỉ vào được 5–7 m rồi dừng, phần còn lại là khí tù, khách không muốn ngồi, nhân viên không muốn đứng.

Vì thế, ba câu hỏi đầu tiên khi nhận mặt bằng nhà ống là: cửa trước có mở được hết bề ngang không; phía sau hoặc giữa nhà có chỗ nào lấy được ánh sáng và thông gió không; và chiều sâu thực dùng là bao nhiêu sau khi trừ vệ sinh, kho, cầu thang. Trả lời được ba câu này là biết quán có dùng được toàn bộ diện tích hay không.

Mở toàn bộ mặt tiền: nguyên tắc thứ nhất

Với mặt tiền 3–4 m, mỗi cần tường chết ở mặt tiền là một phần khí bị cắt. Liên Hoa khuyên làm cửa kính xếp gập hoặc cửa trượt chạy hết bề ngang, ban ngày mở toàn bộ để vỉa hè và quán thành một không gian liên tục. Khi đó minh đường của quán không còn là cái cửa 1,2 m mà là cả bề ngang nhà cộng vỉa hè.

Những điểm cần giữ khi mở mặt tiền

• Nếu nhà có cột giữa mặt tiền, đặt quầy nhỏ hoặc bồn cây tựa vào cột, không để cột đứng trơ giữa lối vào.
• Ngưỡng cửa nên bằng hoặc cao hơn vỉa hè 5–10 cm; thấp hơn vỉa hè là lỗi nặng về khí và nước.
• Khi đo cửa mới, lấy thông thuỷ theo thước Lỗ Ban 52,2; với cửa xếp toàn mặt tiền, đo khoảng mở thực khi gập hết cánh.
• Tránh kính phản quang, kính mờ, decal dán kín; quán nhỏ cần người ngoài nhìn thấy bên trong có khách.
• Biển hiệu đặt trên cao hoặc làm biển vẫy nhỏ ở cạnh, không dùng biển che mất phần kính.

Quầy dọc một bên: giải pháp cốt lõi cho quán hẹp

Quán hẹp không có chỗ cho quầy ngang. Quầy phải chạy dọc theo một bên tường, bắt đầu cách cửa 1,5–2 m để chừa khoảng đệm, kéo dài 2,5–4 m tuỳ lượng máy. Lối đi còn lại bên cạnh quầy tối thiểu 1,1 m. Cách này giữ được một trục thẳng từ cửa vào tới cuối nhà, là mạch khí duy nhất của quán.

Bề ngang nhà	Bề rộng quầy	Lối đi còn lại	Kiểu ngồi phù hợp
3,0 m	0,6 m (quầy pha chế gọn, máy đặt dọc)	1,1–1,2 m	Ghế cao dọc tường đối diện, bàn hai người ở cuối
3,5 m	0,65–0,7 m	1,2 m cộng băng ghế 0,45 m	Ghế băng sát tường, bàn nhỏ 50 cm
4,0 m	0,7 m	1,2 m cộng dãy bàn 0,6 m cộng ghế 0,45 m	Một dãy bàn hai người dọc tường, bàn nhóm ở cuối
4,5 m trở lên	0,7–0,8 m	Hai lối hoặc một lối 1,5 m	Bắt đầu bố trí được như quán thường

Kích thước trên là kinh nghiệm bố trí, không phải quy định; chủ quán nên vẽ thử bằng Vẽ mặt bằng Liên Hoa với số đo thực của nhà mình.

Dẫn khí và ánh sáng tới cuối nhà

Đây là phần quyết định quán nhỏ dùng được bao nhiêu phần trăm diện tích. Có bốn cách, xếp theo mức hiệu quả giảm dần.

Giếng trời giữa hoặc cuối nhà

Một giếng trời 1 x 1,5 m ở khoảng hai phần ba chiều sâu là thứ thay đổi hoàn toàn khí của nhà ống: khí từ cửa có điểm đến, ánh sáng rơi xuống khu ngồi cuối, cây xanh sống được. Nếu nhà thuê đã có giếng trời, hãy đặt khu ngồi đẹp nhất quanh giếng trời, không đặt kho hay vệ sinh ở đó. Nếu chưa có và chủ nhà cho phép, đây là hạng mục đáng đầu tư nhất; việc cải tạo cần kiến trúc sư xem kết cấu mái, không tự đục.

Cửa sau hoặc sân sau

Nhà có sân sau dù chỉ 1 m cũng nên mở cửa kính lớn ra sân, đặt cây và đèn ở sân để khách ngồi cuối nhà có tầm nhìn. Lưu ý cửa sau không thẳng trục cửa trước; nếu thẳng, dùng chính quầy hoặc bồn cây lệch trục để khí không xuyên thẳng.

Ánh sáng nhân tạo phân lớp

Quán hẹp không nên dùng một dãy đèn đều tăm tắp; ánh sáng đều làm nhà thành một đường hầm. Hãy chia ba lớp: sáng vừa ở khu cửa để nối với ánh sáng ngoài, sáng tập trung ở quầy, ấm và thấp ở khu ngồi cuối. Nhiệt độ màu 2700–3000 K cho khu ngồi, 3500–4000 K cho quầy. Điểm sáng ấm ở cuối nhà chính là cách kéo khách vào sâu.

Gương và bề mặt sáng

Gương lớn ở tường bên có thể nhân đôi cảm giác bề ngang, nhưng phải đặt sao cho gương phản chiếu cửa sổ, cây hoặc đèn, không phản chiếu cửa vệ sinh hay thẳng vào cửa chính. Liên Hoa xem gương là vật liệu mở rộng tầm nhìn, không phải vật phẩm trấn; gương bát quái hay gương lồi treo trước cửa không có chỗ trong quán cà phê.

Tầng lửng và cầu thang trong quán nhỏ

Nhiều quán nhỏ tăng chỗ bằng tầng lửng. Về khí, lửng là con dao hai lưỡi: thêm chỗ ngồi yên tĩnh, nhưng nếu làm sai sẽ đè thấp khu cửa và chặn ánh sáng.

• Lửng đặt ở nửa sau nhà, không đặt ngay trên khu cửa; khu cửa cần giữ trần cao để khí vào thoáng.
• Chiều cao thông thuỷ dưới lửng tối thiểu 2,2 m, trên lửng tối thiểu 2,0 m; thấp hơn khách không muốn lên.
• Cầu thang men theo tường phía quầy hoặc cuối nhà, không đặt chân thang đối diện cửa chính, không cắt qua lối đi duy nhất.
• Lan can lửng dùng kính hoặc thanh mảnh để ánh sáng từ mặt tiền vẫn xuyên lên.
• Khi làm lửng mới, đo cao độ theo thước Lỗ Ban 42,9 dương trạch và kiểm tra kết cấu với kỹ sư.

Vệ sinh, kho và bếp trong quán hẹp

Trong nhà ống, ba khối phụ này thường chiếm mất phần đẹp nhất hoặc chặn ngang mạch khí. Nguyên tắc Liên Hoa: dồn toàn bộ khối phụ về một bên tường, cùng bên với quầy, để bên còn lại là một dải liên tục cho khách và ánh sáng.

• Vệ sinh đặt sát cuối, cửa mở vào hành lang nhỏ, không mở thẳng ra khu ngồi. Nếu vệ sinh cũ nằm giữa nhà, cân nhắc dời; chi phí dời thường thấp hơn phần diện tích bị bỏ phí suốt thời gian thuê.
• Kho làm tủ cao dọc tường sau quầy hoặc dưới gầm thang, không chiếm phòng riêng.
• Bếp (nếu bán đồ ăn) ở cuối, có hút mùi thổi ra sau hoặc lên mái, không để mùi đi ngược ra cửa.

Những lỗi khiến quán nhỏ càng bí

• Xây tường lửng, làm cửa đóng kín chỉ chừa một cánh ở mặt tiền.
• Đặt quầy ngang chắn cửa vì muốn nhân viên nhìn ra đường.
• Kê bàn hai bên, lối đi ở giữa chỉ còn 0,6 m; khách phải nghiêng người khi đi.
• Sơn tường tối màu cả hai bên, trần thấp sơn đen; quán thành đường hầm.
• Treo nhiều vật trang trí, kệ đợt cao hai bên làm thu hẹp tầm nhìn.
• Đặt bể cá, tượng lớn ngay cửa với mong muốn chiêu tài, chiếm đúng chỗ khí cần vào.
• Dùng máy lạnh đóng kín cả ngày, không có đường gió ra; khí chết dù lạnh.

Màu sắc cho quán hẹp nên sáng ở hai tường bên và trần, đậm ở tường cuối để tạo điểm dừng cho mắt, kèm một mảng cây xanh hoặc tranh lớn ở đó. Theo Ngũ Hành, tường cuối màu ấm (Thổ, Hoả nhẹ) kéo khách vào; hai tường bên màu nhạt (Kim, Thổ nhạt) mở rộng bề ngang. Chi tiết hơn về màu và ánh sáng xem trong chuyên mục.

Quy trình tự làm trong một tuần

1. Đo nhà: bề ngang thông thuỷ, chiều sâu, cao trần, vị trí cột, cầu thang, vệ sinh, điểm nước.
2. Vẽ mặt bằng trong Vẽ mặt bằng Liên Hoa, kẻ trục khí từ cửa tới cuối.
3. Quyết định bên đặt quầy và khối phụ (chọn bên có sẵn ống nước, điện).
4. Chọn giải pháp dẫn khí: giếng trời, cửa sau, ánh sáng phân lớp, gương.
5. Đưa vào Lập cục pháp xem quầy, két, bếp rơi cung nào; chỉnh trong phạm vi cho phép.
6. Đo hướng mặt tiền bằng la kinh web để tính nắng và chọn hiên che.
7. Dựng thử bằng thùng giấy đúng kích thước quầy và bàn, đi thử lối trước khi đặt đóng.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

Bài liên quan

• Phong thuỷ nhà phố, nhà ống
• Phong thuỷ nhà phố kinh doanh
• Bố trí quầy, bàn ghế và lối đi trong quán cà phê · Chuyên mục Phong thuỷ quán cà phê

Câu hỏi thường gặp

Quán cà phê mặt tiền 3 m có bố trí được không?

Được, với quầy dọc rộng khoảng 0,6 m một bên, lối đi 1,1–1,2 m và ghế cao dọc tường đối diện; mặt tiền phải mở hết bề ngang.

Nhà ống không có giếng trời thì làm sao dùng được phần cuối?

Dùng ánh sáng phân lớp với điểm sáng ấm ở cuối, gương phản chiếu mặt tiền, tường cuối màu ấm và cây xanh chịu bóng; nếu chủ nhà cho phép, mở giếng trời là giải pháp tốt nhất.

Có nên làm tầng lửng cho quán nhỏ?

Nên nếu trần đủ cao (dưới lửng 2,2 m, trên lửng 2,0 m trở lên) và lửng đặt ở nửa sau nhà, không đè lên khu cửa.

Treo gương trong quán hẹp có phạm phong thuỷ không?

Không, gương là vật liệu mở tầm nhìn. Chỉ cần tránh gương phản chiếu cửa vệ sinh hoặc chiếu thẳng ra cửa chính.

Vệ sinh nằm giữa nhà thì xử lý thế nào?

Nếu được, dời về cuối nhà; nếu không, làm hành lang nhỏ, xoay cửa vệ sinh về phía quầy, dùng cửa tự đóng và quạt hút, không đặt bàn sát cửa vệ sinh.