Sự tạo thành vòng 12 điểm, tức vòng thập nhị địa chi âm dương, được tài liệu Đường Vào Dịch giải thích bằng một thí nghiệm sóng nước và tọa trục Tý Ngọ – Mẹo Dậu. Từ năm trường âm dương giao nhau, tác giả Nguyên K chỉ ra vì sao 12 chi xen kẽ âm dương và vì sao trục Tý Ngọ mang tính dương, trục Mẹo Dậu mang tính âm.
Trả lời nhanh: Vòng 12 điểm hình thành khi năm trường âm dương giao nhau: 3 dương (trung ương, Tý, Ngọ) và 2 âm (Mẹo, Dậu). Vòng trung tâm qua 4 điểm Tý Ngọ Mẹo Dậu cùng 8 điểm giao thành 12 điểm cách đều; Tỵ Mùi Sửu Hợi là âm điểm, Dần Thân Thìn Tuất là dương điểm.
Vòng 12 điểm được tạo thành như thế nào?
Vòng 12 điểm được tạo thành từ năm sóng vòng giao nhau. Tài liệu mô tả: một hình chữ thập có đính 5 kim rung (4 tại đầu mút và 1 tại trung tâm) đặt vào nước sẽ phát sinh 5 sóng vòng từ tâm chấn lan dần ra. Vòng trung tâm đi ngang qua 4 mút chữ thập, cùng với 8 điểm giao cắt, thành vòng 12 điểm cách đều.
Vì sao 12 địa chi xen kẽ âm dương?
Mười hai địa chi xen kẽ âm dương vì mỗi điểm giao nằm trong một cặp trường âm dương khác nhau. Tài liệu thay hình chữ thập bằng tọa trục Tý Ngọ Mẹo Dậu, và thay 5 kim rung bằng 5 hạt tử âm dương: 2 âm tại Mẹo, Dậu; 3 dương thì một ở trung ương và hai ở Tý, Ngọ. Xét 8 điểm giao của 5 trường âm dương:
- Dương trường trung ương giao với âm trường Mẹo Dậu tại bốn âm điểm: Tỵ, Mùi, Sửu, Hợi.
- Dương trường trung ương giao với dương trường Tý Ngọ tại bốn dương điểm: Dần, Thân, Thìn, Tuất.
Tài liệu giải thích thêm: lẽ ra bốn điểm Dần Thân Thìn Tuất phải biến sang âm vì nằm trong âm trường của Mẹo Dậu, nhưng mỗi điểm lại nằm giữa hai âm điểm, nên tích dấu của hai âm điểm (trừ nhân trừ thành cộng) giữ nguyên dương trạng của chúng.
Tác giả ví địa cầu như hòn sỏi trong không gian và cho rằng tổ tiên đã nhìn ra địa cầu phát sóng bát quái sinh vòng 12, gọi là thập nhị địa chi âm dương.
Tọa trục Tý Ngọ – Mẹo Dậu mang tính âm hay dương?
Trục Tý Ngọ (tung trục) mang tính dương, trục Mẹo Dậu (hoành trục) mang tính âm, theo kết quả xét nghiệm trên biểu đồ bốn tầng quái:
| Phần trục | Tính | Lý do (từ tầng hai trở ra) |
|---|---|---|
| Hoành trục bên trái (Đông, Mẹo) | Âm | Tích âm của 4 quái Chấn Tốn, Khôn Kiền kẹp trục Đông |
| Hoành trục bên phải (Tây, Dậu) | Âm | Tích âm của 4 quái Chấn Tốn, Khôn Kiền kẹp trục Tây |
| Tung trục bên trên (Nam, Ngọ) | Dương | Tích dương của hai quái Kiền Kiền kẹp trục Nam |
| Tung trục bên dưới (Bắc, Tý) | Dương | Tích dương của hai quái Khôn Khôn kẹp trục Bắc |
Địa bát quái và thiên bát quái được vận dụng ra sao?
Địa bát quái và thiên bát quái là hai phần mà người xưa vận dụng từ công năng "thông thiên độn địa" của sóng bát quái:
- Địa bát quái: nội bát quái thuộc vòng trong, phần dưới. Người xưa vận dụng tính năng vận động trong lòng đất của địa quái, phát minh âm cơ, ứng dụng để tìm long, điểm huyệt cuộc địa.
- Thiên bát quái: ngoại bát quái thuộc vòng ngoài, phần trên. Người xưa vận dụng tính năng vận động ra vào không gian, thông linh vũ trụ của thiên quái, phát minh dương cơ, ứng dụng để hội tụ xạ ảnh, tinh quang củng chiếu nhà cửa.
Theo tài liệu, thế gian trên có thiên quái độn địa, dưới có địa quái thông thiên; người ở giữa hội tụ âm dương thiên địa nên cảm ứng được thiên địa. Tác giả Nguyên K đề cao trí tuệ tiền nhân đã vận dụng âm dương mà chế ra phép bói toán. Cách vận dụng vòng 12 chi trong thực hành có thể tìm thấy ở chuỗi Học Liên Hoa Độn.
Câu hỏi thường gặp
Những địa chi nào là âm điểm trên vòng 12?
Bốn âm điểm sinh từ giao điểm là Tỵ, Mùi, Sửu, Hợi, cùng với Mẹo, Dậu là hai hạt tử âm. Dần, Thân, Thìn, Tuất là dương điểm, cùng Tý, Ngọ là hạt tử dương.
Vì sao Dần Thân Thìn Tuất không biến thành âm?
Dần Thân Thìn Tuất nằm trong âm trường Mẹo Dậu, nhưng mỗi điểm ở giữa hai âm điểm. Tích dấu của hai âm là dương, nên chúng giữ nguyên dương trạng.
Địa bát quái dùng vào việc gì?
Theo tài liệu, địa bát quái (nội bát quái, phần dưới) được người xưa vận dụng làm âm cơ để tìm long, điểm huyệt cuộc địa.
Chuỗi bài Dẫn Nhập Kinh Dịch: ← Bài trước: Quái tuyến: từ trường nhập xuất của địa cầu và con người · Mục lục chuyên mục · Bài sau: Nghi – Tượng – Quái: tượng thể và hào âm dương →
Biên soạn theo tài liệu Đường Vào Dịch (Nguyên K) – Phong Thuỷ Liên Hoa.
