Thần Tướng Toàn Biên · Quyển 8
神相全編 卷八 (鬼眼先生相法 · 唐舉元談神妙訣 · 西嶽先生相法)
Tác giả: đề Trần Đoàn (陳摶, hiệu Hi Di) truyền · Viên Trung Triệt (袁忠徹, đời Minh) biên
Bản gốc: Cổ Kim Đồ Thư Tập Thành (古今圖書集成), Nghệ thuật điển, Tướng thuật bộ; đối chiếu bản khắc đời Minh 12 quyển.
Bài cuối Quyển 8 Thần Tướng Toàn Biên gom ba thiên ngắn của ba nhà tướng. Quỷ Nhãn tiên sinh tướng pháp (鬼眼先生相法) là một bài biền văn rút "khu yếu" (chỗ then chốt) về trán, mày, mắt, mũi, nhân trung, miệng, tai. Đường Cử Huyền Đàm thần diệu quyết (唐舉元談神妙訣) chỉ có tám câu ngũ ngôn mà gói phép xem cử chỉ. Tây Nhạc tiên sinh tướng pháp (西嶽先生相法) mở bằng câu nổi tiếng "đầu tốt không bằng mặt tốt, mặt tốt không bằng thân tốt" và kết bằng điển Tôn Thúc Ngao nhờ âm đức mà thêm tuổi. Bài gồm nguyên văn chữ Hán đã chấm câu lại, bản dịch, phần giảng và phần luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa.
Trả lời nhanh: Quỷ Nhãn tiên sinh dạy: muốn xét mệnh lộc, trước xem hình thần; béo mà không thừa, gầy mà không tiều tuỵ là quý; mày đen rộng bằng, mắt trong sáng ngay thẳng; mũi như túi mật, như ống tre cắt là sang; nhân trung sâu dài dưới rộng thì thọ, con cháu đông; tai có vành, rủ châu thì lộc tự đến. Đường Cử dạy: "nói chậm thì sang hiển, bước gấp thì cô cùng". Tây Nhạc tiên sinh dạy: đầu tốt không bằng mặt tốt, mặt tốt không bằng thân tốt; tam đình tương xứng, ngũ quan lục phủ tương thành; và nhắc điển Tôn Thúc Ngao âm đức thêm tuổi: phúc thọ còn do việc làm.
Thầy Vũ Giới giảng: "Tám câu của Đường Cử đáng giá cả một quyển: vào mắt trước biết quyết, rồi xem lúc đứng lúc ngồi. Người xem tướng giỏi nhìn cử chỉ trước, bộ vị sau. Nói chậm, đi vững là khí đã định; nói vội, bước gấp là khí còn tán."

Quỷ Nhãn tiên sinh: trước xem hình thần – 鬼眼先生相法
"Quỷ Nhãn" (mắt quỷ) là biệt hiệu một nhà tướng, ý nói mắt nhìn thấu như thần. Bài tướng pháp của ông là biền văn, mỗi cặp câu nêu một tướng tốt và một tướng xấu.

Nguyên văn – 原文
欲推命祿,先相形神。觀姿儀之滿澤,量面部之三停。肥而無餘,豪貴若粟黃繒紫;瘦而弗瘁,賢才定脂白瓜青。眼細而深,機關莫測;體魁而黑,狡猾難明。赤急性傲,瑩緩心靈。……若辨高低,先看額相,上窄小貧,下寬滿貴。上中分五位,無令瘢靨疵青;橫列多名,盡要潤光舒暢。骨起衡山,官居朝望。
Dịch: Muốn suy mệnh lộc, trước xem hình thần. Xem dáng vẻ có đầy nhuận không, đo ba đình trên mặt. Béo mà không thừa thì hào quý, sắc vàng như hạt kê, tím như lụa; gầy mà không tiều tuỵ thì hiền tài, sắc trắng như mỡ, xanh như dưa. Mắt nhỏ mà sâu thì mưu cơ không lường; thân to mà đen thì giảo hoạt khó rõ. Sắc đỏ gấp là tính kiêu; sáng mà chậm rãi là lòng linh. Muốn biết cao thấp, trước xem trán: trên hẹp là hơi nghèo, dưới rộng đầy là sang. Giữa trán chia năm vị, chớ để có sẹo, nốt, vết xanh; các bộ vị xếp ngang có nhiều tên, đều cần nhuận sáng thư thái. Xương nổi như núi Hành Sơn thì làm quan được triều đình trông vọng.
Giảng: Hai câu "béo mà không thừa, gầy mà không tiều tuỵ" (肥而無餘,瘦而弗瘁) là chuẩn mực về thân hình của tướng pháp: không chuộng béo hay gầy, chỉ chuộng vừa phải và có khí. Béo mà thịt thừa, chảy xệ là khí không giữ được hình; gầy mà khô héo là khí không nuôi được hình. Cũng như phong thuỷ, núi to mà rời rạc không bằng núi nhỏ mà chắc.
Quỷ Nhãn tiên sinh: mày và mắt – 眉 · 目
Nguyên văn – 原文
其有眉定信義,自主精神:眉要烏闊而平起,目要清光而正直。缺薄行虧,濃長必豐資之相;低垂智淺,細長定慳劣之徒。……緩視性沉,赤急暴虐。……似龜口者莫言其富,同魚目者必屢遭迍。
Dịch: Mày định tín nghĩa, tự chủ tinh thần: mày cần đen, rộng, nổi bằng; mắt cần trong sáng, nhìn ngay thẳng. Mày khuyết mỏng thì hạnh có chỗ thiếu; đậm dài là tướng của dồi dào; mày rủ thấp thì trí cạn; nhỏ dài (quá) là kẻ keo kiệt. Nhìn chậm rãi là tính trầm; mắt đỏ gấp là bạo ngược. Miệng như miệng rùa chớ nói giàu; mắt như mắt cá thì nhiều lần gặp gian truân.

Giảng: "Nhìn chậm rãi là tính trầm" (緩視性沉) là một quan sát gần với tâm lý học: người điềm tĩnh thường chuyển ánh mắt chậm, đặt mắt lâu vào người đối diện; người nóng nảy thì đảo mắt nhanh, mắt dễ đỏ. Bản gốc có nhiều câu so mắt người với mắt lợn, dê, chuột, ngỗng, gà, khỉ để đoán tính; bài này lược trong bản dịch vì là phép so sánh cũ, dễ thành phán xét.
Quỷ Nhãn tiên sinh: mũi, nhân trung, miệng, tai – 鼻 · 人中 · 口 · 耳
Nguyên văn – 原文
鼻兮高山,要白於面。……梁峻準見明圓,智譽兮名資大炫。……懸膽截筒兮貴可羨。……人中……長一寸兮破竹狀,祿二千石兮烈士勳。淺短曲而上寬,子少兮信行淡蕩;深長直而下廣,壽遐兮其嗣成群。口必方正,脣雖紋理,有紋有子,無紋無嗣。劍鐔足義,如含丹而財祿彌豐。……耳竅廣洪,性識高虛。……聳長而必誦詩書。……孔毫出兮延年,輔骨起而遐壽。輪靨生兮性必智,垂珠懸而祿自如。……兩耳大而有輪廓,異寶盈車。……黃光色而有慶,清亮聲而多亨。辨困苦之將來,知災祥而已過。余乃撮其樞要,舉其大綱。
Dịch: Mũi như núi cao, cần sáng hơn mặt. Sống mũi cao, đầu mũi sáng tròn thì trí và tiếng tăm lớn, rực rỡ. Mũi như túi mật treo, như ống tre cắt thì sang đáng mừng. Nhân trung dài một tấc như ống tre chẻ thì lộc hai nghìn thạch, công liệt sĩ. Nông, ngắn, cong mà trên rộng thì ít con, tín hạnh nhạt; sâu, dài, thẳng mà dưới rộng thì thọ xa, con cháu thành đàn. Miệng cần vuông ngay; môi có vân thì có con, không vân thì không con nối. Miệng như chuôi kiếm thì đủ nghĩa; như ngậm son thì của lộc càng dồi dào. Lỗ tai rộng lớn thì kiến thức cao xa; tai cao dài ắt đọc thi thư. Lỗ tai mọc lông thì sống lâu; xương phụ (sau tai) nổi thì thọ xa. Vành tai có nốt thì tính ắt trí; dái tai rủ thì lộc tự như ý. Hai tai lớn mà có vành có quách thì báu lạ đầy xe. Sắc vàng sáng thì có điều mừng; tiếng trong vang thì nhiều hanh thông. Biện được khổ sẽ đến, biết được tai lành đã qua. Ta chỉ rút chỗ then chốt, nêu cương lĩnh lớn.

Giảng: Câu "mũi cần sáng hơn mặt" (要白於面) nghĩa là sắc mũi cần trong sáng hơn sắc chung của mặt, vì mũi là Thổ tinh, là trung tâm, khí tốt thì hiện ở mũi trước. Phần nhân trung và tai lặp lại các ý đã gặp ở Nhân Luân Đại Thống Phú và Quyển 2, nhưng gọn hơn. Câu kết "ta chỉ rút chỗ then chốt" cho thấy bài vốn được viết như bản tóm tắt cho người học thuộc.

Đường Cử Huyền Đàm thần diệu quyết – 唐舉元談神妙訣
Đường Cử là nhà tướng thời Chiến Quốc, nhân vật đã có bài riêng ở Quyển 1. Bài quyết này chỉ có tám câu năm chữ, nhưng là một trong những bài hay nhất về phép xem cử chỉ.
Nguyên văn – 原文
入眼先知訣,還觀起坐中。語遲當貴顯,步促主孤窮。犬目應須遠,雞眸莫與逢。項偏多蹇困,頭小必飄蓬。骨露財無剩,腰圓命早通。形寒身且薄,離祖各西東。
Dịch: Vừa vào mắt đã biết quyết, lại xem lúc đứng dậy, lúc ngồi xuống. Nói chậm thì sang hiển, bước gấp thì cô cùng. Mắt như mắt chó nên tránh xa, mắt như mắt gà chớ gặp. Cổ lệch nhiều lận đận, đầu nhỏ ắt trôi nổi. Xương lộ thì của không dư, lưng tròn thì mệnh sớm thông. Hình lạnh mà thân lại mỏng thì rời quê tổ mỗi người một ngả.

Giảng: Hai câu đầu là phương pháp: ấn tượng đầu tiên và cử chỉ chuyển động. "Vừa vào mắt" là cái nhìn tổng thể ngay khi gặp; "lúc đứng dậy, lúc ngồi xuống" là lúc con người lộ thần khí rõ nhất, vì cử động chuyển tiếp khó giả. Câu "nói chậm thì sang, bước gấp thì cùng" cùng ý với "ngồi như núi, đi như tên" ở Ngọc Quản Quyết: khí định thì lời chậm, bước vững.
Tây Nhạc tiên sinh: đầu, mặt, thân – 西嶽先生相法
Nguyên văn – 原文
好頭不如好面,好面不如好身。先要三停相稱,五官六府相成。眉秀眼長富貴,色明印淨功名。口似含丹不賤,切防脣上縱紋。法令入口餓死,交眉必定多迍。羊眼蛇睛人必毒,毫生眉耳壽源增。眼下肉枯防子,頭偏腦陷傷親。且觀和尚道士,必定貌古神清。眉粗眼小福薄,眉小眼大多貧。……準頭黃色多欣,……眉垂多為僧道。
Dịch: Đầu tốt không bằng mặt tốt, mặt tốt không bằng thân tốt. Trước cần tam đình tương xứng, ngũ quan lục phủ tương thành. Mày đẹp mắt dài thì giàu sang; sắc sáng, ấn đường sạch thì có công danh. Miệng như ngậm son thì không hèn; nhưng phải phòng vân dọc trên môi. Pháp lệnh chạy vào miệng thì (sách nói) chết đói; mày giao nhau ắt nhiều gian truân. Mắt dê mắt rắn thì người ắt độc; lông dài mọc ở mày, ở tai thì nguồn thọ thêm. Dưới mắt thịt khô thì phòng con cái; đầu lệch, óc hãm thì tổn người thân. Hãy xem hoà thượng, đạo sĩ: ắt dáng cổ mà thần trong. Mày thô mắt nhỏ thì phúc mỏng; mày nhỏ mắt to thì nhiều nghèo. Đầu mũi sắc vàng thì nhiều điều vui; mày rủ phần nhiều là người tu.

Giảng: Câu mở "đầu tốt không bằng mặt tốt, mặt tốt không bằng thân tốt" ngược với thói quen chỉ xem mặt. Tây Nhạc tiên sinh nhắc rằng thân, tức cả cốt cách, dáng đứng, dáng ngồi, quan trọng hơn khuôn mặt. "Tam đình tương xứng, ngũ quan lục phủ tương thành" là chữ "tương" (cùng nhau): không bộ vị nào tốt một mình. Câu "xem hoà thượng, đạo sĩ: dáng cổ mà thần trong" cho thấy người xưa coi người tu hành là mẫu thần khí thanh tịnh.
Tây Nhạc tiên sinh: âm đức thêm tuổi – 叔敖陰德添齡
Nguyên văn – 原文
呂后陰毛過膝,李牧神彩射人,呂布身長七尺,叔敖陰德添齡。世上有福有壽,腹垂胸闊臍深,次看腳跟有後,又看其後有根,如此當為壽考。……皮緊面緊肉緊,……氣促語言不接,……頭上餘皮餘骨,男兒出眾超群。
Dịch: (Sách kể các kỳ tướng xưa:) Lã hậu lông dài quá gối, Lý Mục thần thái rọi người, Lã Bố thân cao bảy thước, Thúc Ngao nhờ âm đức mà thêm tuổi. Người đời có phúc có thọ là bụng rủ, ngực rộng, rốn sâu; rồi xem gót chân có hậu, lại xem phía sau có gốc: như thế là người sống lâu. Da căng, mặt căng, thịt căng; hơi thở gấp, lời nói không liền (là tướng kém thọ). Trên đầu có da thừa, xương thừa (đầy đặn) thì nam nhi xuất chúng vượt bậc.
Giảng: Điển Tôn Thúc Ngao (孫叔敖) thời Xuân Thu: lúc nhỏ ông gặp con rắn hai đầu, nghe nói ai thấy rắn ấy thì chết, ông giết rồi chôn nó để người khác khỏi thấy, về nhà khóc với mẹ. Mẹ nói: "Con có âm đức, trời sẽ báo phúc, con không chết đâu." Về sau ông làm lệnh doãn nước Sở. Tây Nhạc tiên sinh đặt điển ấy giữa danh sách kỳ tướng để nhắc: hình tướng không phải tất cả, âm đức có thể thêm tuổi. Đây là cùng một tinh thần với "tướng do tâm sinh".

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Phong Thuỷ Liên Hoa đọc ba thiên này với ba ý. Thứ nhất, xem cử động trước, xem bộ vị sau. Đường Cử dạy xem "lúc đứng dậy, lúc ngồi xuống"; Tây Nhạc nói "mặt tốt không bằng thân tốt". Xem nhà cũng vậy: trước cảm nhận khí của cả ngôi nhà khi bước vào (sáng hay tối, thoáng hay bí, yên hay động), sau mới đo hướng, đo cung. Người xem phong thuỷ vội vàng cầm la kinh ngay mà không cảm cái khí chung là bỏ mất bước đầu.

Thứ hai, béo không thừa, gầy không tiều tuỵ là chuẩn vừa phải. Phong Thuỷ Liên Hoa cũng xem nhà theo chữ "vừa": nhà quá to so với người ở thì khí loãng, nhà quá chật thì khí bí; cây trước nhà quá rậm thì che sáng, trống trơn thì gió lùa. Cái quý là cân xứng, đúng như "tam đình tương xứng, ngũ quan tương thành".
Thứ ba, âm đức là phong thuỷ của tâm. Điển Tôn Thúc Ngao cho thấy cái quyết định phúc thọ sau cùng là việc làm. Phong thuỷ tốt mà người ở làm điều ác thì khí cũng bại; nhà bình thường mà người ở tích đức thì khí tự vượng. Đó là "tướng do tâm sinh" và "phúc địa phúc nhân cư". Phần thủ pháp đối chiếu ca quyết với người thật cần thầy hướng dẫn trực tiếp; lý pháp thì Phong Thuỷ Liên Hoa chia sẻ để người đọc hiểu nguyên lý gốc, không dùng để phán đoán ai.
Tóm lại – 總結: Quỷ Nhãn tiên sinh rút cương lĩnh: trước xem hình thần, béo không thừa gầy không tiều tuỵ, mày đen rộng mắt trong ngay, mũi sáng hơn mặt, nhân trung sâu dài dưới rộng, tai có vành rủ châu. Đường Cử dạy xem ấn tượng đầu và cử chỉ đứng ngồi: nói chậm thì sang, bước gấp thì cùng. Tây Nhạc tiên sinh dạy đầu tốt không bằng mặt tốt, mặt tốt không bằng thân tốt, tam đình tương xứng, và nhắc Tôn Thúc Ngao âm đức thêm tuổi.
Bài trước: Quyển 8 (4) – Thái Ất Chân Nhân Thư; Diêu Quát Thương Ngọc Quản Quyết 太乙真人書・玉管訣.
Bài sau: Quyển 9 (1) – Viên Liễu Trang Nhân Tượng Phú 袁柳莊人象賦 (sắp đăng).
Nguồn: Thần Tướng Toàn Biên (神相全編) phần tám, Quỷ Nhãn tiên sinh tướng pháp (鬼眼先生相法), Đường Cử Huyền Đàm thần diệu quyết (唐舉元談神妙訣, Tập Thành viết 元談 do kiêng huý chữ 玄) và Tây Nhạc tiên sinh tướng pháp (西嶽先生相法), trong Cổ Kim Đồ Thư Tập Thành (古今圖書集成), Bác vật vựng biên, Nghệ thuật điển, quyển 638, Tướng thuật bộ (thuộc công cộng); đối chiếu bản khắc đời Minh 12 quyển. Hiệu đính: bỏ các ngoặc kép 「」 và ngoặc sách 《》 đặt lệch; 上窄小貧,下寬滿。貴上中分五位 chấm lại thành 上窄小貧,下寬滿貴。上中分五位; 長一寸兮破竹狀祿,二千石兮 chấm lại thành 長一寸兮破竹狀,祿二千石兮; 道土 đọc 道士; nhiều câu so mắt người với mắt cầm thú, các câu về tướng phụ nữ và tướng yểu được lược trong nguyên văn trích, đánh dấu ……. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- Mục Lục Thần Tướng Toàn Biên: toàn bộ 14 quyển, theo dõi các bài đã đăng.
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xác định hướng nhà, hướng cửa.
- Lập Cục Pháp: lập cục dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Thần Tướng Toàn Biên (3): Đường Cử xem thần khí
- Thần Tướng Toàn Biên (25): Xem dáng đi, đứng, ngồi, nằm, ăn
- Thần Tướng Toàn Biên (44): Thái Ất Chân Nhân Thư, Ngọc Quản Quyết
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Xem cử chỉ, cảm khí ngay khi gặp là phần không ghi được vào sách, phải luyện với người đã đi trước. Muốn học cách cảm khí của người và của nhà thì phải học cùng thầy. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
"Đầu tốt không bằng mặt tốt, mặt tốt không bằng thân tốt" là câu của ai? – 好頭不如好面
Là câu mở đầu Tây Nhạc tiên sinh tướng pháp, chép ở Quyển 8 Thần Tướng Toàn Biên. Ý nói cốt cách, dáng thân quan trọng hơn khuôn mặt.
Đường Cử dạy xem tướng thế nào? – 唐舉神妙訣
Bài quyết tám câu của Đường Cử dạy xem ấn tượng đầu tiên và cử chỉ lúc đứng dậy, ngồi xuống; nói chậm là sang hiển, bước gấp là cô cùng.
"Béo mà không thừa, gầy mà không tiều tuỵ" nghĩa là gì? – 肥而無餘瘦而弗瘁
Là chuẩn thân hình của Quỷ Nhãn tiên sinh: không chuộng béo hay gầy, mà chuộng vừa phải, có khí nuôi hình. Béo thừa thịt hay gầy khô héo đều kém.
Điển Tôn Thúc Ngao âm đức thêm tuổi là gì? – 叔敖陰德
Tôn Thúc Ngao lúc nhỏ giết và chôn rắn hai đầu để người khác khỏi gặp hoạ; mẹ ông nói người có âm đức trời báo phúc. Về sau ông làm lệnh doãn nước Sở. Tây Nhạc tiên sinh dẫn điển này để nói âm đức có thể thêm tuổi.
Vì sao mũi "cần sáng hơn mặt"? – 鼻要白於面
Vì mũi là Thổ tinh ở trung tâm mặt; khí tốt hiện ở mũi trước. Đầu mũi sáng tròn, sắc trong hơn sắc chung của mặt là dấu khí đang thuận.








