Địa Lý Đại Thành · La Kinh Chỉ Nam Bát Vụ Tập
地理大成 · 羅經指南撥霧集 卷上 (坐山九星 · 天星 · 正五行 · 雙山五行 · 小玄空五行 · 八曜殺 · 黃泉)
Tác giả: Diệp Thái 葉泰 (tự Cửu Thăng 九升, người Cổ Vụ 古婺, đời Thanh) soạn · Trịnh Cung Chấn 鄭宮振 (Hải Xương) đính
Bản gốc: Học Sơn Đường 學山堂 khắc năm Khang Hy 35 (1696), tập 4.
La Kinh Bát Vụ Tập (2) tiếp phần chính bàn với bảy tầng "phụ" đi theo hai mươi bốn sơn chính châm: toạ sơn cửu tinh, thiên tinh, chính ngũ hành, song sơn ngũ hành, tiểu huyền không ngũ hành, bát diệu sát và hoàng tuyền. Mỗi tầng Diệp Cửu Thăng đều giải gốc gác và cách dùng, rồi kết một câu dứt khoát: các phép trên đều xuất từ kinh truyện, ngoài ra phép nào không gốc ở kinh truyện đều là tà nguỵ, gạt bỏ không chép.
Trả lời nhanh: Toạ sơn cửu tinh khởi Tham Lang từ Cấn (đối cung Khôn), ba cát Tham, Cự, Vũ ở Cấn, Tốn, Đoài và ba can nạp vào là Bính, Tân, Đinh, thành "lục tú". Thiên tinh của Lại công định quý tiện long mạch: tứ viên quý nhất. Chính ngũ hành là ngũ hành chất, dùng xét sinh khắc khi long chuyển; song sơn ngũ hành là ngũ hành khí (tam hợp), dùng xét sinh vượng của long và sa thuỷ; tiểu huyền không là ngũ hành tính tình, dùng xét sinh nhập khắc nhập của nước. Bát diệu sát là quỷ hào của tám quẻ; hoàng tuyền là mộ sát của tám can.
Thầy Vũ Giới giảng: "Ba thứ ngũ hành trên la kinh không đánh nhau. Chính ngũ hành là thân xác, song sơn là hơi thở, tiểu huyền không là tính nết. Hỏi việc gì thì dùng đúng thứ ấy, đừng lấy tính nết đi đo hơi thở."
Toạ sơn cửu tinh: Tham Lang khởi từ Cấn – 坐山九星
Cửu tinh toạ sơn theo "thiên định quái": khởi Tham Lang từ đối cung của quẻ Khôn. Chỉ lấy quẻ Khôn vì Khôn là đất.
坤對宮為艮,故艮為貪狼,次巽為巨門,次乾為祿存,次離為文曲,次震為廉貞,次兌為武曲,次坎為破軍,至坤本卦為輔星也。其干支之星,則從所納之卦焉。貪巨武為三吉,臨艮巽兌三卦,三卦又納丙辛丁三干,共六位為六秀。其原出玄女海角經,青囊明四卦,海角重三吉。
Dịch: Đối cung của Khôn là Cấn, nên Cấn là Tham Lang, kế Tốn là Cự Môn, kế Càn là Lộc Tồn, kế Ly là Văn Khúc, kế Chấn là Liêm Trinh, kế Đoài là Vũ Khúc, kế Khảm là Phá Quân, tới chính quẻ Khôn là Phụ tinh. Sao của can chi thì theo quẻ nó nạp. Tham, Cự, Vũ là ba cát, ở ba quẻ Cấn, Tốn, Đoài; ba quẻ ấy lại nạp ba can Bính, Tân, Đinh, cộng sáu vị là "lục tú". Gốc ở Huyền Nữ Hải Giác Kinh; Thanh Nang nói rõ bốn quẻ, Hải Giác trọng ba cát.

Giảng: Lục tú (Cấn Bính, Tốn Tân, Đoài Đinh) là sáu sơn mà các bài phú hay khen "lục tú long". Lưu ý sáu sơn này đều nằm trong nhóm tịnh âm ở bài trước, nên Diệp Cửu Thăng mới nói "quẻ âm đều được cát". Cửu tinh toạ sơn khác với cửu tinh hình núi (Tham Lang là núi nhọn, Cự Môn là núi vuông) trong Sơn Pháp Toàn Thư; một bên là tên sao gán cho phương vị, một bên là tên sao gán cho hình.

Thiên tinh: tứ viên quý nhất, tứ mộ hạ nhất – 天星
Thiên tinh xuất từ thiên Thiên Quan của Thanh Nang, do Lại công phối thành hai mươi bốn sao đặt lên la kinh. Thanh Nang nói "thiên quang chiếu xuống, địa đức chở lên"; Tinh Nghĩa nói "đất không có tinh khí thì lấy ánh sao làm tinh khí". Vì vậy lấy thiên tinh để đoán quý tiện long mạch.
天星以四垣為最貴:紫微垣臨亥,四輔臨壬,天市垣臨艮,少微垣臨兌,旁照庚,太微垣臨丙巳,旁照巽,此最貴之星也。次則南極臨丁而主壽,天乙臨辛而主文,司命臨震而主武,皆為貴龍。至于四墓,乃魁罡牛鬼之鄉,為天星之最下,龍脈之最賤焉。
Dịch: Thiên tinh lấy tứ viên làm quý nhất: Tử Vi viên ở Hợi, Tứ Phụ ở Nhâm, Thiên Thị viên ở Cấn, Thiếu Vi viên ở Đoài chiếu sang Canh, Thái Vi viên ở Bính Tị chiếu sang Tốn; đó là sao quý nhất. Kế đó Nam Cực ở Đinh chủ thọ, Thiên Ất ở Tân chủ văn, Tư Mệnh ở Chấn chủ võ, đều là long quý. Còn bốn mộ là chỗ Khôi Cương, Ngưu Quỷ, là bậc thấp nhất của thiên tinh, long mạch tiện nhất.

Giảng: Bảng thiên tinh này sẽ gặp lại ở Vĩnh Trinh quyết (bài 106) với "mười long thiên tinh" Hợi Thiên Hoàng, Cấn Thiên Thị, Bính Thái Vi, Đinh Nam Cực, Tốn Thái Ất, Tân Thiên Ất, Đoài Thiếu Vi, Canh Thiên Hán, Mão Dương Hành, Tị Thiên Bình. Ý của thiên tinh là "trên trời có gì thì dưới đất ứng nấy", nên Lại công mới cần trung châm (thiên bàn) để đặt đúng sao vào đúng sơn.
Chính ngũ hành và song sơn ngũ hành: chất và khí – 正五行與雙山五行
Chính ngũ hành, còn gọi lão ngũ hành, là ngũ hành "sinh thành": Hợi Nhâm Tý Quý thuỷ; Dần Giáp Mão Ất Tốn mộc; Tị Bính Ngọ Đinh hoả; Mùi Khôn Sửu Cấn Thìn Tuất thổ; Thân Canh Dậu Tân Càn kim. Dùng để xét sinh khắc khi long chuyển tiết.
雙山五行者,一名地卦五行:坤壬乙申子辰水,乾甲丁亥卯未木,艮丙辛寅午戌火,巽庚癸巳酉丑金。以五氣之生旺墓合為一行也。其中無土者,土附四行而行也。老五行為五行之質,雙山五行乃五行之氣,故推龍氣之生旺,用雙山而不用老五行。
Dịch: Song sơn ngũ hành, còn gọi địa quái ngũ hành: Khôn Nhâm Ất Thân Tý Thìn thuỷ; Càn Giáp Đinh Hợi Mão Mùi mộc; Cấn Bính Tân Dần Ngọ Tuất hoả; Tốn Canh Quý Tị Dậu Sửu kim. Lấy sinh vượng mộ của năm khí hợp làm một hành. Trong đó không có thổ, vì thổ đi theo bốn hành kia. Lão ngũ hành là chất của ngũ hành, song sơn ngũ hành là khí của ngũ hành; nên suy sinh vượng của long khí thì dùng song sơn, không dùng lão ngũ hành.

Giảng: Song sơn ngũ hành chính là tam hợp mở rộng: mỗi chi trong bộ tam hợp ghép với can hoặc quái đứng trước nó trên la kinh (Khôn Thân, Nhâm Tý, Ất Thìn). Vì đứng trước nửa vị nên Diệp Cửu Thăng ghi "vị trí thuộc thiên bàn, dùng để luận long": thiên khí tới trước, địa khí tới sau. Cách dùng chính: lấy ngũ hành của nhập thủ, phân tả hữu toàn để định khí tám can. Như Càn Hợi nhập thủ, tả toàn là Giáp mộc long, hữu toàn là Ất mộc long. Tả toàn đi từ mộ tới sinh, khí dễ suy, ấm không lâu; hữu toàn đi từ vượng tới sinh, khí càng cát, ấm lâu dài. Với sa thuỷ: phương sinh vượng thì sa nên cao, nước nên đến; phương tử tuyệt thì sa nên thấp, nước nên đi. Ông nhắc bốn mươi tám cục Thiên Vương Ngoại Truyện của Ngô công là phép lệ của ngũ hành này.

Tiểu huyền không ngũ hành: ngũ hành của tính tình – 小玄空五行
Tiểu huyền không có bài quyết: "Bính Đinh Ất Dậu vốn thuộc hoả, Càn Khôn Mão Ngọ kim cùng ngồi, Hợi Quý Cấn Giáp là thần mộc, Tuất Canh Sửu Mùi thổ là thật, Tý Dần Thìn Tốn Tân kiêm Tị, Thân với Nhâm phương đều thuỷ thần." Diệp Cửu Thăng giải vì sao từng sơn đổi hành theo "tính tình".
以八干言之:四陽性喜受生。壬水受西金之生也,甲木受北水之生也,丙火受東木之生也。惟庚金不能受南火之生,故變土以受生焉。四陰情喜生子。故辛生北水而變水,癸生東木而變木,乙生南火而變火。惟丁不能生西金,故守其火焉。
Dịch: Lấy tám can mà nói: bốn can dương tính thích được sinh. Nhâm thuỷ được kim phương tây sinh; Giáp mộc được thuỷ phương bắc sinh; Bính hoả được mộc phương đông sinh. Riêng Canh kim không thể nhận sinh của hoả phương nam, nên đổi thành thổ để được sinh. Bốn can âm tình thích sinh con: nên Tân sinh thuỷ phương bắc mà đổi thành thuỷ, Quý sinh mộc phương đông mà đổi thành mộc, Ất sinh hoả phương nam mà đổi thành hoả. Riêng Đinh không thể sinh kim phương tây, nên giữ hành hoả.

Giảng: Ông giải tương tự cho tám chi (bốn sinh Dần Tị Thân thuộc thuỷ vì trời lấy thuỷ làm sinh khí, Hợi thích sinh mộc nên đổi mộc; bốn mộ Sửu Tuất Mùi thuộc thổ, Thìn là thổ ướt trong nước nên đổi thuỷ) và cho tám quẻ (Càn Khảm cứng giữ kim thuỷ; Cấn thích sinh mộc nên đổi mộc; Chấn mộc thích kim đẽo nên đổi kim; Tốn mộc yếu thích thuỷ sinh nên đổi thuỷ; Khôn đất hiền thích sinh kim nên theo kim; Ly lửa luyến kim, Đoài kim cần lửa nên đổi hoả). Cách dùng: song sơn làm thể, huyền không làm dụng. Lấy hướng theo song sơn để thu nước theo huyền không: như Bính Ngọ hoả hướng, nước Tý Dần Thìn Tốn (thuỷ) đến đi là khắc nhập, nước Hợi Quý Cấn Giáp (mộc) đến đi là sinh nhập; nước đến được sinh nhập khắc nhập thì năm ấy phát tài lộc, nước đi được sinh nhập khắc nhập thì năm ấy phát nhân đinh. Ông nhắc: tiểu huyền không định theo tính tình sinh khắc nên chỉ dùng xét sinh khắc, không dùng xét sinh vượng như song sơn.
Bát diệu sát: quỷ hào của tám quẻ – 八曜殺
Bát diệu là quỷ hào (hào khắc thân quẻ) của tám quẻ. Như quẻ Càn hào một khởi Tý, hào bốn Ngọ hoả là quỷ hào, nên Càn lấy Ngọ làm bát sát.
訣曰:坎龍坤兔震山猴,巽雞乾馬兌蛇頭,艮虎離猪為八殺,墓宅逢之立便休。凡來龍坐山俱忌見之,主犯刑戮。愚意坎山有二鬼爻,戌亦坎宮曜殺也。
Dịch: Quyết rằng: Khảm gặp rồng (Thìn), Khôn gặp thỏ (Mão), Chấn sơn gặp khỉ (Thân), Tốn gặp gà (Dậu), Càn gặp ngựa (Ngọ), Đoài gặp đầu rắn (Tị), Cấn gặp hổ (Dần), Ly gặp lợn (Hợi) là bát sát; mộ nhà gặp nó lập tức hết. Phàm lai long toạ sơn đều kỵ gặp, chủ phạm hình lục. Ý tôi: Khảm sơn có hai quỷ hào, Tuất cũng là diệu sát của cung Khảm.

Giảng: Chú "Khảm có hai quỷ hào" cho thấy Diệp Cửu Thăng tự kiểm lại quyết bằng nạp giáp chứ không chép mù: theo phép nạp hào của Kinh Phòng, quẻ Khảm có hào hai Thìn và hào năm Tuất đều là thổ khắc thuỷ. Bát diệu sát sẽ gặp lại trong Vĩnh Trinh quyết (bài 106) với lời răn "dù âm dương không lẫn cũng không được lập hướng".

Hoàng tuyền: mộ sát của tám can – 黃泉
Hoàng tuyền là mộ sát của tám can. Như Giáp, Quý sơn mộ ở Mùi, nên Khôn là hoàng tuyền.
訣曰:庚丁坤上是黃泉,乙丙須防巽水先,甲癸向中憂見艮,辛壬水路怕當乾。此訣從向作,其殺實從山出也。凡陽宅見之,宜作墻遮閉;陰宅見之,則宜改向也。玉尺云:八殺黃泉雖云惡曜,若在生方,例難同斷,宜細思之。
Dịch: Quyết rằng: Canh Đinh trên Khôn là hoàng tuyền; Ất Bính phải phòng nước Tốn trước; Giáp Quý trong hướng lo thấy Cấn; Tân Nhâm đường nước sợ gặp Càn. Quyết này theo hướng mà làm, nhưng sát thật ra từ sơn mà ra. Phàm dương trạch gặp nó thì nên xây tường che; âm trạch gặp nó thì nên đổi hướng. Ngọc Xích nói: bát sát hoàng tuyền tuy gọi là sao dữ, nếu ở phương sinh thì lệ khó đoán như nhau, nên nghĩ kỹ.

Giảng: Câu dẫn Ngọc Xích là một lời nhắc tỉnh: cùng một phương "hoàng tuyền" nhưng nếu đó là phương sinh của cục thì không thể đoán hung như nhau. Cách xử lý ông nêu rất thực: nhà ở thì xây tường che phía ấy, mộ thì đổi hướng. Kết phần, ông viết câu gạt bỏ: các phép trên đều từ Thanh Nang, Hải Giác, Thanh Nang Tự, Áo Ngữ, Thiên Ngọc, Thiên Ngọc Ngoại Truyện, Thôi Quan, Ngọc Xích; phép nào không gốc kinh truyện đều tà nguỵ, gạt không chép.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Phong Thuỷ Liên Hoa thấy giá trị lớn nhất của phần này là phân vai ba thứ ngũ hành: chính ngũ hành là chất, song sơn là khí, tiểu huyền không là tính tình; và quy tắc "song sơn làm thể, huyền không làm dụng". Người học hay trộn ba hệ này vào một câu phán; Diệp Cửu Thăng dạy hỏi đúng hệ cho đúng việc.

Liên Hoa cũng ghi nhận thái độ "gạt tà nguỵ" của ông: chỉ giữ những gì có gốc kinh truyện. Tuy vậy, các sát như bát diệu, hoàng tuyền nên dùng như chuông báo để xét kỹ, không phải bản án; chính Ngọc Xích đã dặn "ở phương sinh thì khó đoán như nhau". Cách kết hợp các tầng này khi lập hướng thực tế là thủ pháp, phải học trực tiếp trên la kinh và trên đất.
Hiểu lầm thường gặp – 常見誤解
Hiểu lầm một: song sơn ngũ hành có hành thổ. Song sơn chỉ có bốn hành thuỷ, mộc, hoả, kim; thổ đi theo bốn hành kia.
Hiểu lầm hai: tiểu huyền không dùng để xét sinh vượng. Tiểu huyền không là ngũ hành tính tình, chỉ dùng xét sinh nhập khắc nhập của nước; sinh vượng xét bằng song sơn.

Hiểu lầm ba: gặp hoàng tuyền là hung tuyệt đối. Ngọc Xích dặn nếu ở phương sinh thì khó đoán như nhau; dương trạch có thể xây tường che.
Nguồn: Địa Lý Đại Thành (地理大成), La Kinh Chỉ Nam Bát Vụ Tập quyển thượng (Diệp Cửu Thăng soạn), bản khắc Học Sơn Đường năm Khang Hy Bính Tý (1696), tập bốn, quyển thượng tờ 6b đến 11a: Toạ sơn cửu tinh, Thiên tinh, Chính ngũ hành, Song sơn ngũ hành, Tiểu huyền không ngũ hành, Bát diệu sát, Hoàng tuyền, và câu kết gạt bỏ các phép không gốc kinh truyện. Chữ dị thể đổi về chính thể. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Bài trước: Địa Lý Đại Thành (95) – La Kinh Bát Vụ Tập (1): ba châm, ba bàn, 24 sơn và tịnh âm tịnh dương 羅經撥霧集. Bài sau: Địa Lý Đại Thành (97) – La Kinh Bát Vụ Tập (3): 72 long xuyên sơn, cầu quái và không vong 羅經撥霧集.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xem hai mươi bốn sơn, chính châm, phùng châm, phân kim khi đọc bài.
- Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch, xem thuỷ khẩu và hướng theo nguyên lý Liên Hoa.
- Kệ sách Tam Hợp phái: các sách Tam Hợp khác trên Kho Sách Quý để đọc đối chiếu.
- Mục Lục Địa Lý Đại Thành: 114 bài của bộ sách, đọc theo thứ tự.
Bài liên quan – 相關文章
- Bảng 24 sơn hướng trên la kinh: độ số, cách tra
- Thôi Quan Thiên (1): Bình âm long, Thiên Hoàng và Thiên Thị
- Thôi Quan Thiên (8): Bình thuỷ, tam dương thuỷ và thuỷ thôi quan
- Cách đọc la kinh phong thuỷ
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Biết ba thứ ngũ hành, biết lục tú, bát sát, hoàng tuyền là phần Thư; đứng trên huyệt mà biết nước nào sinh nhập, nước nào khắc xuất, khi nào sát thật, khi nào chỉ là tên gọi là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Lục tú là những sơn nào? – 六秀
Là Cấn, Bính, Tốn, Tân, Đoài (Dậu), Đinh: ba quẻ có ba sao cát Tham Lang, Cự Môn, Vũ Khúc theo toạ sơn cửu tinh, cùng ba can mà ba quẻ ấy nạp.
Song sơn ngũ hành khác chính ngũ hành thế nào? – 雙山與正五行
Chính ngũ hành là chất của ngũ hành, dùng xét sinh khắc khi long chuyển tiết; song sơn ngũ hành là khí, gộp sinh vượng mộ thành một hành (tam hợp), dùng suy sinh vượng của long khí và sa thuỷ.
Tiểu huyền không ngũ hành dùng để làm gì? – 小玄空何用
Dùng xét sinh nhập, khắc nhập của nước đối với hướng: song sơn làm thể, huyền không làm dụng. Nước đến được sinh nhập khắc nhập chủ tài lộc, nước đi được sinh nhập khắc nhập chủ nhân đinh.
Bát diệu sát là gì? – 八曜殺
Là quỷ hào của tám quẻ: Khảm kỵ Thìn, Khôn kỵ Mão, Chấn kỵ Thân, Tốn kỵ Dậu, Càn kỵ Ngọ, Đoài kỵ Tị, Cấn kỵ Dần, Ly kỵ Hợi. Lai long và toạ sơn đều kỵ gặp.
Gặp hoàng tuyền phải làm gì? – 黃泉如何處
Theo sách, dương trạch nên xây tường che phía ấy, âm trạch nên đổi hướng; nhưng Ngọc Xích dặn nếu ở phương sinh thì không đoán hung như nhau, phải xét kỹ.








