Địa Lý Đại Thành · Lý Khí Tam Quyết
地理大成 · 理氣三訣 卷一 永禎訣 (下) · 天星 · 八曜殺 · 悞扦九惡向 · 二十四龍定局 · 立向雜論
Tác giả: Diệp Thái 葉泰 (tự Cửu Thăng 九升, người Cổ Vụ 古婺, đời Thanh) soạn · Chu Mẫn Cầu 周敏求 (Lan Âm) tham · Hoàng Giai 黃喈 (Hải Xương) đính · Thẩm Đồng Văn 沈同文 hiệu
Bản gốc: Học Sơn Đường 學山堂 khắc năm Khang Hy 35 (1696), tập 4.
Vĩnh Trinh quyết phần hạ (永禎訣 下) khép lại quyển một của Lý Khí Tam Quyết. Sau năm lệ phối hướng ở bài trước, Diệp Cửu Thăng bàn lệ thứ sáu là thiên tinh: mười long tôn quý trên bầu trời và tính "đồng loại thì theo nhau". Rồi ông chỉ hai thứ cấm: bát diệu sát và chín hướng ác cắm nhầm. Phần giữa là bảng hai mươi bốn long định cục, mỗi long kê hướng thôi quan và hướng các sách cùng lý do. Cuối cùng là Lập hướng tạp luận, những lời dặn về trực long trực hướng, thừa khí ở tai ở eo, tiêu nạp sa thuỷ và cách lấy long ở đồng bằng.
Trả lời nhanh: Mười long thiên tinh quý là Hợi Thiên Hoàng, Cấn Thiên Thị, Bính Thái Vi, Đinh Nam Cực, Tốn Thái Ất, Tân Thiên Ất, Đoài Thiếu Vi, Canh Thiên Hán, Mão Dương Hành, Tị Thiên Bình; long quý không lập hướng hung, long hung không lập hướng quý. Bát diệu sát theo câu "Khảm long, Khôn thỏ, Chấn sơn hầu…" là sát nặng nhất của quái khí, dù âm dương không lẫn cũng không được hướng. Bảng hai mươi bốn long định cục cho mỗi long vài hướng kèm lý do, nhưng ông dặn: đường cục không hợp thì không được chấp chặt bảng, và hướng phải tiêu nạp được sa thuỷ.
Thầy Vũ Giới giảng: "Bảng hướng là bản đồ, không phải con đường. Người cầm bản đồ mà không nhìn đường thì vẫn rơi xuống hố. Diệp Cửu Thăng viết bảng xong liền dặn đừng chấp bảng, đó là cái tâm của người thầy thật."
Thiên tinh: mười long tôn quý trên trời – 天星
Lệ thứ sáu trong sáu lệ phối hướng là thiên tinh hỷ kỵ. Người xưa đem hai mươi bốn sơn ứng với các sao trên trời; trong đó mười sơn ứng với những sao tôn quý, lành tốt. Sách kê mười long ấy rồi giải vì sao long quý phải đi với hướng quý.

亥天皇 艮天市 丙太微 丁南極 巽太乙 辛天乙 兌少微 庚天漢 卯陽衡 巳天屏
已上十龍,係尊貴之星、吉善之曜,各喜相向。天星之貴賤不同,其性情亦有善惡剛柔之各異,故吉秀之星喜與吉秀之星相從,兇惡之宿喜與兇惡之宿為伍。易曰:本乎天者親上,本乎地者親下,亦各從其類也。故吉秀之龍不可立兇惡之向,兇惡之龍亦不得立吉秀之向。若非類相從,即不能為福矣。
Dịch: Hợi là Thiên Hoàng, Cấn là Thiên Thị, Bính là Thái Vi, Đinh là Nam Cực, Tốn là Thái Ất, Tân là Thiên Ất, Đoài là Thiếu Vi, Canh là Thiên Hán, Mão là Dương Hành, Tị là Thiên Bình. Mười long trên đây là sao tôn quý, diệu lành tốt, đều thích hướng vào nhau. Sao trời sang hèn không giống nhau, tính tình cũng có thiện ác, cương nhu khác nhau; cho nên sao lành đẹp thích theo sao lành đẹp, sao hung ác thích làm bạn với sao hung ác. Kinh Dịch nói: gốc ở trời thì thân với trên, gốc ở đất thì thân với dưới, ấy là mỗi vật theo loại của mình. Vì vậy long lành đẹp không được lập hướng hung ác, long hung ác cũng không được lập hướng lành đẹp. Nếu không cùng loại mà theo nhau thì không thể thành phúc.
Giảng: Thiên tinh là lớp tượng trời đặt lên la kinh. Hợi ứng Thiên Hoàng đại đế ở Tử Vi viên, Cấn ứng Thiên Thị viên, Bính ứng Thái Vi viên: ba viên lớn của trời. Đinh ứng sao Nam Cực (sao Thọ), Tốn ứng Thái Ất, Tân ứng Thiên Ất, hai vị thần quý; Đoài (tức Dậu) ứng Thiếu Vi, Canh ứng Thiên Hán (sông Ngân), Mão ứng Dương Hành, Tị ứng Thiên Bình. Ý chính của đoạn này không nằm ở tên sao mà ở câu "các tòng kỳ loại": quý đi với quý thì thành, quý đi với hèn thì hỏng. Đó cũng là lý của âm dương phối hợp ở bài trước, chỉ nhìn từ một tầng khác. Trong bảng hai mươi bốn long bên dưới, chữ "thiên tinh nghi" ghi cạnh một hướng nghĩa là xét theo lệ thiên tinh thì long ấy hợp lập hướng ấy.

Bát diệu sát: tám hướng kỵ nặng nhất – 八曜殺
Sau lệ hỷ là lệ kỵ. Bát diệu sát (còn gọi bát sát, diệu sát) là thứ sát mà nghề phong thuỷ cổ nào cũng nhắc, được tóm trong một câu thơ bảy chữ dễ thuộc.
八曜殺
坎龍坤兔震山猴,巽雞乾馬兌蛇頭,艮虎離猪為曜殺,墓宅逢之立便休。
此係卦氣最凶之殺,雖陰陽不駁,亦不可向。若悞犯之,必遭橫禍。
Dịch: Bát diệu sát: Khảm gặp rồng, Khôn gặp thỏ, Chấn gặp khỉ núi; Tốn gặp gà, Càn gặp ngựa, Đoài gặp đầu rắn; Cấn gặp hổ, Ly gặp lợn, ấy là diệu sát; mộ hay nhà gặp nó thì lập tức suy. Đây là sát hung nhất của quái khí; tuy âm dương không lẫn cũng không được hướng. Nếu lỡ phạm, ắt gặp hoạ ngang.

Giảng: Đọc con vật thành địa chi: Khảm kỵ Thìn, Khôn kỵ Mão, Chấn kỵ Thân, Tốn kỵ Dậu, Càn kỵ Ngọ, Đoài kỵ Tị, Cấn kỵ Dần, Ly kỵ Hợi. Cách tính theo phép nạp hào của Kinh Phòng: hào quan quỷ (hào khắc mình) của mỗi quẻ rơi vào chi ấy. Ví dụ Khảm thuộc thuỷ, Thìn thuộc thổ khắc thuỷ; Chấn thuộc mộc, Thân thuộc kim khắc mộc. Điều đáng chú ý là câu "tuy âm dương bất bác": có những cặp như Khảm long với Thìn hướng cùng thuộc tịnh dương, theo lệ tịnh âm tịnh dương thì không lẫn, nhưng vẫn cấm. Nghĩa là lệ cấm đứng trên lệ phối; một hướng phải qua được cả hai cửa. Trong bảng định cục, sách ghi rõ Tý long kỵ hướng Thìn, Tốn long kỵ hướng Dậu, Dậu long kỵ hướng Tị, Càn long kỵ hướng Ngọ, đều vì bát sát.

Chín hướng ác cắm nhầm – 悞扦九惡向
Ngoài bát diệu sát, Diệp Cửu Thăng còn kê chín trường hợp long và hướng mà thầy địa lý hay cắm nhầm vì nhận khí không rõ.
悞扦九惡向
兌龍丙午向 卯龍坤申酉向 艮龍午坤向 亥龍午向 巽龍酉向 離龍乾向 坤龍卯向 兌龍巳向 壬子癸龍巳向
認氣不清,悞犯此惡向,必發大凶。
Dịch: Chín hướng ác cắm nhầm: Đoài long hướng Bính, Ngọ; Mão long hướng Khôn, Thân, Dậu; Cấn long hướng Ngọ, Khôn; Hợi long hướng Ngọ; Tốn long hướng Dậu; Ly long hướng Càn; Khôn long hướng Mão; Đoài long hướng Tị; Nhâm Tý Quý long hướng Tị. Nhận khí không rõ mà lỡ phạm hướng ác này, ắt phát đại hung.
Giảng: Chữ quan trọng là "nhận khí bất thanh". Ví dụ long nhập thủ thật là Cấn, nhưng người xem la kinh thấy lệch sang Dần hay Sửu, rồi lấy hướng theo long sai, rơi vào hướng Ngọ hoặc Khôn mà sách cấm cho Cấn long. Chín hướng này phần lớn trùng với bát diệu sát (Tốn–Dậu, Đoài–Tị, Khôn–Mão, Ly–Càn là chiều ngược của Càn–Ngọ) hoặc là cặp khắc chế mạnh (Mão long hướng Dậu, Đoài long hướng Bính Ngọ). Bài học không phải thuộc lòng danh sách, mà là: trước khi bàn hướng, phải chắc long nhập thủ là chữ nào. Đó là việc của mắt và chân trên đất, không phải việc của bảng.

Hai mươi bốn long định cục – 二十四龍定局
Phần dài nhất của bài là bảng định cục cho cả hai mươi bốn long. Mỗi long có hai dòng: "thôi quan hướng" là những hướng sách Thôi Quan Thiên của Lại Bố Y chọn để mau phát quan lộc; "chư thư hướng" là những hướng các sách khác cũng nhận. Dưới mỗi hướng ghi nhỏ lý do, theo đúng sáu lệ đã bàn.
二十四龍定局
亥龍
催官向 丙(天星宜 貴人) 巽(天星宜 卦氣正配) 丁(天星宜 卦氣次配 貴人 三合)
諸書向 卯(納甲 天星宜 三合) 巳(天星宜 卦氣次配)
Dịch: Hai mươi bốn long định cục. Hợi long: hướng thôi quan là Bính (thiên tinh hợp, quý nhân), Tốn (thiên tinh hợp, quái khí chính phối), Đinh (thiên tinh hợp, quái khí thứ phối, quý nhân, tam hợp); hướng các sách là Mão (nạp giáp, thiên tinh hợp, tam hợp), Tị (thiên tinh hợp, quái khí thứ phối).

Bảng đầy đủ hai mươi bốn long, chép theo bản khắc, chữ nhỏ dưới mỗi hướng dịch thành lý do trong ngoặc:
| Long | Hướng thôi quan 催官向 | Hướng các sách 諸書向 | Kỵ |
|---|---|---|---|
| Hợi 亥 | Bính 丙 (thiên tinh nghi, quý nhân); Tốn 巽 (thiên tinh nghi, quái khí chính phối); Đinh 丁 (thiên tinh nghi, quái khí thứ phối, quý nhân, tam hợp) | Mão 卯 (nạp giáp, thiên tinh nghi, tam hợp); Tị 巳 (thiên tinh nghi, quái khí thứ phối) | |
| Nhâm 壬 | Ngọ 午 (thiên tinh nghi, nạp giáp); Khôn 坤 (thiên tinh nghi, tam hợp); Ất 乙 (thiên tinh nghi, tam hợp) | Thân 申 (thiên tinh nghi, quái khí chính phối, tam hợp) | |
| Tý 子 | Ngọ 午 (thiên tinh nghi, quái khí chính phối); Khôn 坤 (thiên tinh nghi, tam hợp, quái khí thứ phối) | Ất 乙 (quái khí thứ phối, quý nhân, tam hợp) | kỵ hướng Thìn, vì là bát sát |
| Quý 癸 | Khôn 坤 (thiên tinh nghi, quái khí thứ phối, tam hợp); Ngọ 午 (thiên tinh nghi, quái khí chính phối) | Thân 申 (thiên tinh nghi, nạp giáp); Ất 乙 (thiên tinh nghi, quái khí thứ phối) | |
| Sửu 丑 | Bính 丙 (quái khí chính phối); Đinh 丁 (nạp giáp) | Tốn 巽 (tam hợp); Canh 庚 (quý nhân, quái khí thứ phối, tam hợp); Mùi 未 (thiên tinh nghi, quái khí thứ phối); Dậu 酉 (nạp giáp, tam hợp) | |
| Cấn 艮 | Đinh 丁 (thiên tinh nghi, quái khí chính phối); Bính 丙 (thiên tinh nghi, tam hợp, nạp giáp); Canh 庚 (thiên tinh nghi); Tân 辛 (thiên tinh nghi, quái khí thứ phối, tam hợp); Dậu 酉 (thiên tinh nghi, quái khí chính phối); Tốn 巽 (thiên tinh nghi, quái khí thứ phối) | Mùi 未 | |
| Dần 寅 | Khôn 坤 (thiên tinh nghi); Thân 申 (thiên tinh nghi, quái khí chính phối) | Ngọ 午 (nạp giáp, thiên tinh nghi, tam hợp) | |
| Giáp 甲 | Càn 乾 (thiên tinh nghi, nạp giáp, tam hợp); Khôn 坤 (thiên tinh nghi, quái khí chính phối) | – | |
| Mão 卯 | Canh 庚 (thiên tinh nghi, nạp giáp); Tân 辛 (thiên tinh nghi, quái khí chính phối) | Đinh 丁 (thiên tinh nghi, quái khí thứ phối, tam hợp); Hợi 亥 (nạp giáp, thiên tinh nghi, tam hợp) | kỵ hướng Dậu, vì khắc chế |
| Ất 乙 | Khôn 坤 (thiên tinh nghi, nạp giáp, tam hợp) | Thân 申 (tam hợp, quái khí thứ phối, quý nhân); Càn 乾 (quái khí chính phối); Nhâm 壬 (tam hợp, thiên tinh nghi); Tý 子 (quý nhân, thiên tinh nghi, quái khí thứ phối, tam hợp) | |
| Thìn 辰 | Càn 乾 (thiên tinh nghi); Khôn 坤 (quái khí thứ phối, tam hợp) | Tuất 戌 (thiên tinh nghi, quái khí chính phối); Nhâm 壬 (quái khí chính phối, tam hợp) | |
| Tốn 巽 | Tân 辛 (thiên tinh nghi, nạp giáp); Hợi 亥 (thiên tinh nghi, quái khí chính phối); Cấn 艮 (thiên tinh nghi, quái khí thứ phối) | Canh 庚 (thiên tinh nghi, quái khí chính phối, tam hợp) | kỵ hướng [Dậu], vì là bát sát |
| Tị 巳 | Hợi 亥 (thiên tinh nghi, quái khí thứ phối) | Canh 庚 (thiên tinh nghi, quái khí thứ phối, tam hợp); Tân 辛 (thiên tinh nghi); Cấn 艮 (thiên tinh nghi, quái khí chính phối); Dậu 酉 (thiên tinh nghi, tam hợp, nạp giáp) | |
| Bính 丙 | Tân 辛 (thiên tinh nghi, quái khí thứ phối, tam hợp); Hợi 亥 (thiên tinh nghi, quý nhân); Cấn 艮 (thiên tinh nghi, nạp giáp, tam hợp) | – | |
| Ngọ 午 | Nhâm 壬 (thiên tinh nghi, nạp giáp); Quý 癸 (quái khí chính phối) | Giáp 甲 (thiên tinh nghi, quái khí thứ phối) | kỵ dùng hướng Càn |
| Đinh 丁 | Cấn 艮 (thiên tinh nghi, quái khí chính phối); Hợi 亥 (tam hợp, quý nhân, thiên tinh nghi, quái khí thứ phối) | Mão 卯 (thiên tinh nghi, quái khí thứ phối, tam hợp); Tân 辛 (thiên tinh nghi); Dậu 酉 (quý nhân, thiên tinh nghi, nạp giáp) | |
| Mùi 未 | Cấn 艮 (thiên tinh nghi) | Sửu 丑 (thiên tinh nghi, quái khí thứ phối); Hợi 亥 (nạp giáp, tam hợp); Mão 卯 (nạp giáp, tam hợp) | |
| Khôn 坤 | Quý 癸 (thiên tinh nghi, quái khí thứ phối) | Càn 乾 (quái khí chính phối); Giáp 甲 (quái khí chính phối, thiên tinh nghi); Nhâm 壬 (tam hợp, thiên tinh nghi); Ất 乙 (tam hợp, thiên tinh nghi, nạp giáp); Dần 寅 (thiên tinh nghi); Tý 子 (quái khí thứ phối, thiên tinh nghi, tam hợp) | |
| Thân 申 | Giáp 甲 (thiên tinh nghi); Quý 癸 (thiên tinh nghi, nạp giáp) | Tý 子 (tam hợp, thiên tinh nghi, nạp giáp); Dần 寅 (thiên tinh nghi, quái khí chính phối); Ất 乙 (quý nhân, tam hợp, thiên tinh nghi, quái khí thứ phối) | |
| Canh 庚 | Mão 卯 (thiên tinh nghi, nạp giáp); Cấn 艮 (thiên tinh nghi) | Tốn 巽 (thiên tinh nghi, quái khí chính phối, tam hợp); Tị 巳 (tam hợp, thiên tinh nghi, quái khí thứ phối); Sửu 丑 (tam hợp, quái khí thứ phối, quý nhân) | |
| Dậu 酉 | Cấn 艮 (thiên tinh nghi, quái khí chính phối); Tốn 巽 (thiên tinh nghi, tam hợp); Mão 卯 (thiên tinh nghi, quái khí thứ phối); Đinh 丁 (quý nhân, thiên tinh nghi, nạp giáp) | – | kỵ hướng Tị vì bát sát, lại kỵ hướng Bính |
| Tân 辛 | Cấn 艮 (thiên tinh nghi, quái khí thứ phối, tam hợp); Mão 卯 (thiên tinh nghi, quái khí chính phối); Tốn 巽 (thiên tinh nghi, nạp giáp) | Bính 丙 (thiên tinh nghi, quái khí thứ phối, tam hợp); Tị 巳 (thiên tinh nghi) | |
| Tuất 戌 | Giáp 甲 (thiên tinh nghi, quái khí thứ phối); Ất 乙 (thiên tinh nghi) | Thìn 辰 (thiên tinh nghi, quái khí chính phối) | |
| Càn 乾 | Giáp 甲 (nạp giáp, tam hợp); Ất 乙 (quái khí chính phối) | Thìn 辰 (thiên tinh nghi) | kỵ hướng Ngọ vì bát sát |
Giảng: Đọc bảng nên đọc theo lý do chứ không theo chữ hướng. Lấy Hợi long làm mẫu: Hợi thuộc tịnh âm (Hợi nạp vào Chấn); Bính, Tốn, Đinh, Mão, Tị cũng đều tịnh âm, nên không hướng nào lẫn âm dương. Tốn được "chính phối" vì Chấn với Tốn là cặp lôi phong tương bạc; Bính, Đinh được "quý nhân" vì Hợi là quý nhân của Bính Đinh; Đinh, Mão được "tam hợp" vì Hợi Mão Mùi cùng cục mộc mà Đinh là can đi với Mùi. Hợi, Bính, Tốn, Đinh, Tị đều nằm trong mười long thiên tinh quý nên "thiên tinh nghi". Một hướng gom được nhiều lý do (như Đinh với bốn lý do) là hướng mạnh. Bảng còn ghi những chỗ cấm riêng: Tý long kỵ Thìn, Mão long kỵ Dậu vì khắc chế, Tốn long kỵ Dậu, Ngọ long kỵ Càn, Dậu long kỵ Tị và Bính, Càn long kỵ Ngọ.
Cũng nên để ý: hướng thôi quan phần nhiều là can và duy (tám can, bốn duy), ít khi là địa chi. Lý do được giải ở phần tạp luận ngay dưới. Và có long chỉ có hướng thôi quan mà không có hướng các sách (như Giáp, Bính, Dậu), có long chỉ có một hướng các sách (như Nhâm, Tuất, Càn). Bảng không cố cho long nào cũng nhiều hướng, đúng tinh thần ông đã nói ở phối hướng thuyết: không nhận các thuyết mở thêm hướng gượng ép.

Lập hướng tạp luận: những lời dặn sau bảng – 立向雜論
Ngay sau bảng, Diệp Cửu Thăng viết một thiên tạp luận. Đây là phần cho thấy ông không muốn người đọc biến bảng thành công thức.
十二支龍俱可直龍直向,以其陰陽純淨也。直龍直向,穴宜偏倚,使龍氣仍從耳入則吉;若當頭立穴,則氣冲腦散,犯雙金煞,大凶。
立向須明腰耳乘氣之法。……若不知左右乘氣之法,則龍氣拂耳不貫,雖得吉向無用。
一龍數向,係先賢所定,倘堂局不合,亦不得執定此數向。但合淨陰淨陽,不犯八殺悞向,俱可扦立。立向雖以龍為主,然必要消納得砂水方可。時術不明消納之法,執定某龍某向,水煞滿局,害人不淺。
Dịch: Mười hai long địa chi đều có thể trực long trực hướng (long thẳng, hướng thẳng), vì âm dương của chúng thuần tịnh. Trực long trực hướng thì huyệt nên lệch sang một bên, khiến khí long vẫn từ tai mà vào thì tốt; nếu đặt huyệt ngay đầu thì khí xung vào não mà tán, phạm song kim sát, đại hung. Lập hướng phải rõ phép thừa khí ở eo, ở tai. … Nếu không biết phép thừa khí trái phải thì khí long lướt qua tai mà không thấu vào, tuy được hướng tốt cũng vô dụng. Một long mấy hướng là tiên hiền định ra; nếu đường cục không hợp thì cũng không được chấp chặt mấy hướng này. Chỉ cần hợp tịnh âm tịnh dương, không phạm bát sát và hướng cắm nhầm, đều có thể đặt. Lập hướng tuy lấy long làm chủ, nhưng phải tiêu nạp được sa thuỷ mới được. Thầy thời nay không rõ phép tiêu nạp, chấp chặt long nào hướng nấy, thuỷ sát đầy cục, hại người không ít.

Giảng: Có ba lời dặn lớn. Thứ nhất, trực long trực hướng (long Tý thì hướng Ngọ thẳng một đường) là được, nhưng huyệt không đặt ngay đầu long mà lệch sang để khí vào từ bên tai; đặt ngay đầu thì khí xung não. Thứ hai, ngoài chữ long còn phải biết khí vào huyệt từ tai trái, tai phải hay từ eo; sách lấy ví dụ khí Cấn nhập thủ, rơi bên phải thì thừa khí tai trái, rơi bên trái thì thừa khí tai phải, mỗi bên ứng một hướng khác. Đây là phần thủ pháp: nhận khí rơi bên nào phải đứng trên đất, theo mạch mà xem, không học được qua chữ. Thứ ba, và quan trọng nhất: bảng không phải luật. Đường cục không hợp thì bỏ bảng, miễn giữ được tịnh âm tịnh dương và tránh bát sát, hướng cắm nhầm. Và hướng phải tiêu nạp được sa thuỷ, tức là ăn khớp với Vô Sự quyết về thuỷ pháp ở quyển hai.
催官地支龍不作三合地支向,恐其一氣太過反凶也。此理精妙,然亦有可用,宜細審之。
催官喜立干維向者,以干維氣清,地支煞重故也。然地支向力重而可持久,其蔭綿遠,不得概從催官,宜善用之。
Dịch: Thôi Quan không cho long địa chi làm hướng địa chi tam hợp, vì sợ một khí quá thịnh mà trở hung. Lý này tinh diệu, nhưng cũng có lúc dùng được, nên xét kỹ. Thôi Quan thích lập hướng can duy, vì can duy khí trong, địa chi sát nặng. Nhưng hướng địa chi lực nặng mà bền lâu, phúc ấm kéo dài, không được nhất loạt theo Thôi Quan, nên khéo dùng.
Giảng: Đây là chỗ Diệp Cửu Thăng tự giữ khoảng cách với chính bảng thôi quan mình vừa chép. Can duy phát nhanh vì khí nhẹ, trong; địa chi phát chậm nhưng bền. Người muốn mau phát thì theo Thôi Quan, người muốn con cháu lâu dài thì đừng bỏ hướng địa chi. Chọn bên nào tuỳ đất và tuỳ ý gia chủ, không có đáp án chung.

平洋多宜作倒騎龍穴,巽丙午丁四龍,最宜本龍本向;庚酉辛卯龍亦宜。平洋取龍之法,與山不同:到頭濶大者,以八局定卦;入首高起緊細者,以二十四定龍;平坦而有短浜收夾者,則從浜頭分二十四氣。八局則依八卦立向,定龍分氣則依二十四龍立向。至于移龍換向、旋乾轉坤,此中妙用,非言語可盡也。
Dịch: Đồng bằng phần nhiều nên làm huyệt đảo kỵ long (cưỡi ngược long); bốn long Tốn, Bính, Ngọ, Đinh rất nên lập bản long bản hướng (hướng trùng chữ long); các long Canh, Dậu, Tân, Mão cũng nên. Phép lấy long ở đồng bằng khác với núi: đầu long rộng lớn thì lấy tám cục định quẻ; nhập thủ nổi cao, gọn nhỏ thì lấy hai mươi bốn sơn định long; bằng phẳng mà có lạch ngắn ôm kẹp thì từ đầu lạch chia hai mươi bốn khí. Tám cục thì theo tám quẻ lập hướng; định long chia khí thì theo hai mươi bốn long lập hướng. Còn như dời long đổi hướng, xoay Càn chuyển Khôn, diệu dụng trong ấy lời nói không thể hết.
Giảng: Đoạn cuối quyển một chuyển sang đồng bằng, nơi long không thấy bằng núi mà bằng thế đất cao thấp và lạch nước. Ba cách lấy long theo ba dạng đầu long: rộng thì xét theo quẻ, gọn thì xét theo sơn, có lạch thì xét từ đầu lạch. Câu cuối "phi ngôn ngữ khả tận" chính là lời của một người thầy biết chỗ nào chữ dừng lại: lý thì viết ra, phép dời long đổi hướng phải truyền tận tay.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Phong Thuỷ Liên Hoa đọc phần hạ của Vĩnh Trinh quyết như một bài học về cách dùng bảng. Bảng hai mươi bốn long định cục rất tiện để tra, và mỗi hướng đều có lý do, nên người học có thể tự kiểm. Nhưng bảng chỉ đúng khi ba điều đã chắc: long nhập thủ đúng chữ, huyệt đặt đúng chỗ khí vào, đường cục và thuỷ khẩu cho phép hướng ấy. Thiếu một trong ba, bảng thành cái bẫy, đúng như ông cảnh báo "thuỷ sát mãn cục, hại nhân bất thiển".

Trên la kinh Liên Hoa, Thầy Vũ Giới dạy học trò kiểm một hướng theo thứ tự: một, long và hướng có lẫn tịnh âm tịnh dương không; hai, có phạm bát diệu sát hay chín hướng ác không; ba, hướng ấy tiêu nạp sa thuỷ thế nào; bốn, cuối cùng mới xét hướng ấy được mấy lý do phối (chính phối, quý nhân, tam hợp, nạp giáp, thiên tinh). Thứ tự này đi từ cấm đến hỷ, từ đất đến chữ, đúng với tinh thần tạp luận. Còn phép thừa khí tai trái tai phải, phép dời long đổi hướng ở đồng bằng là thủ pháp, phải học tại chỗ cùng thầy.
Hiểu lầm thường gặp – 常見誤解
Hiểu lầm một: thiên tinh là xem sao đêm để chọn hướng. Thiên tinh ở đây là tên sao gán cho từng sơn trên la kinh, dùng để xét long và hướng có cùng loại sang hèn không, không phải ra ngoài nhìn trời.
Hiểu lầm hai: âm dương không lẫn là hướng nào cũng dùng được. Sách nói rõ bát diệu sát "tuy âm dương bất bác, diệc bất khả hướng": lệ cấm đứng trên lệ phối.

Hiểu lầm ba: cứ theo bảng hướng thôi quan là mau phát. Chính tác giả dặn hướng địa chi bền hơn, không được nhất loạt theo Thôi Quan; và đường cục không hợp thì không được chấp bảng.
Hiểu lầm bốn: trực long trực hướng thì đặt huyệt ngay đầu long. Đặt ngay đầu thì khí xung não, phạm song kim sát; huyệt phải lệch để khí vào từ tai.
Nguồn: Địa Lý Đại Thành (地理大成), Lý Khí Tam Quyết quyển một, Vĩnh Trinh quyết phần cuối (Diệp Cửu Thăng soạn; Chu Mẫn Cầu tham, Hoàng Giai đính, Thẩm Đồng Văn hiệu), bản khắc Học Sơn Đường năm Khang Hy Bính Tý (1696), tập bốn, quyển một tờ 7a đến 14a: Thiên tinh, Bát diệu sát, Ngộ thiên cửu ác hướng, Nhị thập tứ long định cục, Lập hướng tạp luận. Ở dòng Tốn long trong bảng định cục, chữ sau "kỵ" bị rách giấy trên bản khắc; bài đọc là Dậu theo câu "Tốn kê" của bát diệu sát và đánh dấu trong ngoặc vuông. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Bài trước: Địa Lý Đại Thành (105) – Vĩnh Trinh quyết (1): phối hướng, tịnh âm tịnh dương, nạp giáp, tam hợp 永禎訣. Bài sau: Địa Lý Đại Thành (107) – Vô Sự quyết (1): hoạ phúc, thuỷ pháp, sinh vượng và phùng châm 無事訣.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xem hai mươi bốn sơn, chính châm, phùng châm, phân kim khi đọc bài.
- Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch, xem thuỷ khẩu và hướng theo nguyên lý Liên Hoa.
- Kệ sách Tam Hợp phái: các sách Tam Hợp khác trên Kho Sách Quý để đọc đối chiếu.
- Mục Lục Địa Lý Đại Thành: 114 bài của bộ sách, đọc theo thứ tự.
Bài liên quan – 相關文章
- Thôi Quan Thiên: Bình thuỷ
- Bảng 24 sơn hướng trên la kinh: độ số, cách tra
- Hai mươi bốn sơn trên la kinh và lý tứ mẫu công tôn
- Cách đọc la kinh phong thuỷ
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Biết mười long thiên tinh, biết bát diệu sát và bảng hai mươi bốn long là phần Thư; nhận đúng long nhập thủ, biết khí vào tai trái hay tai phải, cân hướng với đường cục và thuỷ khẩu là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Mười long thiên tinh quý là những sơn nào? – 十龍天星
Hợi Thiên Hoàng, Cấn Thiên Thị, Bính Thái Vi, Đinh Nam Cực, Tốn Thái Ất, Tân Thiên Ất, Đoài Thiếu Vi, Canh Thiên Hán, Mão Dương Hành, Tị Thiên Bình. Long quý không lập hướng hung và ngược lại.
Bát diệu sát gồm những cặp nào? – 八曜殺
Khảm kỵ Thìn, Khôn kỵ Mão, Chấn kỵ Thân, Tốn kỵ Dậu, Càn kỵ Ngọ, Đoài kỵ Tị, Cấn kỵ Dần, Ly kỵ Hợi. Đây là sát nặng nhất của quái khí; tuy âm dương không lẫn cũng không được hướng.
Hướng thôi quan khác hướng các sách thế nào? – 催官向與諸書向
Hướng thôi quan là hướng Thôi Quan Thiên chọn để mau phát, phần nhiều là can duy vì khí trong; hướng các sách là hướng các sách khác cũng nhận, có cả địa chi. Hướng địa chi phát chậm nhưng bền.
Có bắt buộc theo bảng hai mươi bốn long định cục không? – 二十四龍定局
Không. Tác giả dặn đường cục không hợp thì không chấp bảng; chỉ cần hợp tịnh âm tịnh dương, không phạm bát sát và hướng cắm nhầm, và phải tiêu nạp được sa thuỷ.
Đồng bằng lấy long thế nào? – 平洋取龍
Đầu long rộng lớn thì lấy tám cục định quẻ; nhập thủ nổi cao gọn nhỏ thì lấy hai mươi bốn sơn; bằng phẳng có lạch ngắn ôm kẹp thì chia hai mươi bốn khí từ đầu lạch.







