Địa Lý Đại Thành · La Kinh Chỉ Nam Bát Vụ Tập
地理大成 · 羅經指南撥霧集 卷上 (地紀七十二龍 · 三七 · 穿山宿 · 起甲子法 · 求卦法 · 子父財官 · 四吉 · 祿馬貴人 · 三奇 · 八門 · 空亡差錯)
Tác giả: Diệp Thái 葉泰 (tự Cửu Thăng 九升, người Cổ Vụ 古婺, đời Thanh) soạn · Trịnh Cung Chấn 鄭宮振 (Hải Xương) đính
Bản gốc: Học Sơn Đường 學山堂 khắc năm Khang Hy 35 (1696), tập 4.
La Kinh Bát Vụ Tập (3) bàn tầng địa kỷ bảy mươi hai long, còn gọi xuyên sơn hổ, cùng các phép đi kèm: tam thất, xuyên sơn tú, khởi giáp tý, cầu quái, tử phụ tài quan, tứ cát, lộc mã quý nhân, tam kỳ, bát môn và không vong sai thác. Diệp Cửu Thăng chốt ngay từ đầu: bảy mươi hai long ra từ Bảo Kính của Dương công, chuyên để toạ huyệt, không liên quan long khí; ai đem nó đi luận long là tà thuyết.
Trả lời nhanh: Bảy mươi hai long chia mỗi sơn chính châm thành ba, ứng bảy mươi hai hậu của một năm. Vì lục giáp chỉ có sáu mươi, người xưa lấy chính giữa bốn duy tám can chêm vào cho đủ bảy mươi hai. Tầng này dùng toạ huyệt: tránh đại không vong (giữa can duy), sai thác (mười hai long Mậu Tý, Kỷ Sửu, Canh Dần…) và tiểu không (khe giữa hai long); chỉ toạ ở long "tam thất". Từ giáp tý của long toạ, theo phép độn cửu cung tìm ra quẻ bản, rồi suy tử phụ tài quan, tứ cát, lộc mã quý nhân, tam kỳ, bát môn để đối chiếu sa thuỷ.
Thầy Vũ Giới giảng: "Bảy mươi hai long là cái thước nhỏ để đặt quan cho khỏi rơi vào khe. Nó không nói long tốt hay xấu. Ai cầm thước đo ngón tay đi đo chiều dài con sông là dùng sai thước."
Địa kỷ bảy mươi hai long: xuyên sơn hổ để toạ huyệt – 地紀七十二龍
Bảy mươi hai long tương truyền của Dương công, có thuyết nói ra từ Khâu công; là ba phần chia của hai mươi bốn sơn. Diệp Cửu Thăng giải con số: trời có hai mươi bốn khí, mỗi khí ba hậu thượng trung hạ, là bảy mươi hai; mỗi tháng có một quẻ tích, mỗi quẻ sáu hào, cũng bảy mươi hai.
但六甲止有六十,先賢乃以四維八干之正,湊成七十二位,寶鏡所謂穿山虎也。其作用之法,與透地相表裡:透地應天氣以辨龍,穿山應地氣以坐穴。凡坐穴,則當避其大空小空、大差錯等煞。又以所坐甲子所得之卦,謂之本卦,遁其子父才官、三奇四吉、祿馬貴人,收四吉之山,發三奇之水。
Dịch: Nhưng lục giáp chỉ có sáu mươi, tiền hiền bèn lấy chính giữa bốn duy tám can chêm vào cho đủ bảy mươi hai vị, Bảo Kính gọi là xuyên sơn hổ. Cách dùng nó với thấu địa là trong ngoài của nhau: thấu địa ứng thiên khí để biện long, xuyên sơn ứng địa khí để toạ huyệt. Phàm toạ huyệt thì phải tránh đại không, tiểu không, đại sai thác. Lại lấy quẻ mà giáp tý của long toạ được, gọi là bản quái, độn ra tử phụ tài quan, tam kỳ tứ cát, lộc mã quý nhân, thu sơn tứ cát, phát nước tam kỳ.

Giảng: Ông nói rõ cặp đôi: thấu địa (sáu mươi long, bài trước và bài 100) để biện long, xuyên sơn (bảy mươi hai long) để toạ huyệt. Nếu phương quý, lộc, tài, quan có núi nhọn tròn cao vút thì phú quý; nếu toạ huyệt không hợp núi sông thì đổi sang một xuyên sơn khác để thu. Đây là phép tinh chỉnh vài độ trong phạm vi một sơn, không phải phép chọn đất.

Tam thất: vì sao chỉ toạ ở long ba bảy – 三七
Tam thất là chia mỗi sơn thành mười phần. Một sơn có ba long, mỗi long hơn ba phần; cộng thêm hơn ba phần bên trái và bên phải cho đủ mười, xem được mấy phần để biết long ấy là "bảy cái này ba cái kia".
如甲子在壬,本龍得壬三分,右邊加三分仍是壬,左邊加三分是子,故甲子曰七壬三子;丙子在子,本龍得子三分,左邊加三分仍是子,右邊加三分是壬,故丙子曰七子三壬;戊子正當子中,故曰正子;庚子則七子三癸也。凡正處皆不可坐穴:在干維則犯大空亡,在地支則犯正冲煞。故坐穴止宜三七龍。
Dịch: Như Giáp Tý ở Nhâm, bản long được ba phần Nhâm, bên phải thêm ba phần vẫn là Nhâm, bên trái thêm ba phần là Tý, nên Giáp Tý gọi là "bảy Nhâm ba Tý". Bính Tý ở Tý, bản long được ba phần Tý, bên trái thêm ba vẫn là Tý, bên phải thêm ba là Nhâm, nên Bính Tý là "bảy Tý ba Nhâm". Mậu Tý đúng giữa Tý, gọi là chính Tý. Canh Tý là "bảy Tý ba Quý". Phàm chỗ chính giữa đều không được toạ huyệt: ở can duy thì phạm đại không vong, ở địa chi thì phạm chính xung sát. Cho nên toạ huyệt chỉ nên dùng long tam thất.

Giảng: Câu cổ "tái gia tam thất" (lại thêm ba bảy) được ông giải đúng nghĩa: chỉ long tam thất mới toạ huyệt được. Ông thêm một cách nhìn khác: bảy mươi hai long mỗi long được ba phần, còn lại bảy phần, cũng là nghĩa ba bảy. Nguyên tắc này là gốc của "kiêm hướng" mà la kinh Liên Hoa thể hiện ở vòng kiêm hướng: không đặt đúng tâm sơn, cũng không đặt vào khe giữa hai sơn.
Xuyên sơn tú và phép khởi giáp tý cửu cung – 穿山宿與起甲子法
Xuyên sơn tú, còn gọi quản sơn tú, xếp hai mươi tám tú lên bảy mươi hai long: Giáp Tý khởi Giác, Ất Sửu Cang, cứ thế đi. Lấy tú của toạ sơn đưa vào cung khởi giáp tý để tìm tứ cát, tránh thổ sát, suy mộc tinh.
冬至驚蟄一七四,小寒二八五相隨,大寒春分三九六,芒種六三九是儀;穀雨小滿五二八,立春八五二相宜,清明立夏四一七,雨水九六三為奇。
夏至白露九三六,小暑八二五之間,大暑秋分七一四,立秋二五八循環;霜降小雪五八二,大雪四七一相關,處暑排來一四七,立冬寒露六九三。
Dịch: (Dương độn) Đông chí, Kinh trập: một, bảy, bốn; Tiểu hàn: hai, tám, năm; Đại hàn, Xuân phân: ba, chín, sáu; Mang chủng: sáu, ba, chín; Cốc vũ, Tiểu mãn: năm, hai, tám; Lập xuân: tám, năm, hai; Thanh minh, Lập hạ: bốn, một, bảy; Vũ thuỷ: chín, sáu, ba. (Âm độn) Hạ chí, Bạch lộ: chín, ba, sáu; Tiểu thử: tám, hai, năm; Đại thử, Thu phân: bảy, một, bốn; Lập thu: hai, năm, tám; Sương giáng, Tiểu tuyết: năm, tám, hai; Đại tuyết: bốn, bảy, một; Xử thử: một, bốn, bảy; Lập đông, Hàn lộ: sáu, chín, ba.

Giảng: Đây chính là bài ca cục số của Kỳ Môn Độn Giáp: mỗi tiết khí có ba cục thượng, trung, hạ; dương độn đi thuận, âm độn đi nghịch. Diệp Cửu Thăng mượn khung ấy để gán mỗi long toạ vào một tiết khí và một cục: bảy mươi hai long ứng bảy mươi hai hậu, nên mỗi long rơi vào một tiết, và tuỳ phù đầu của tuần giáp mà vào cục thượng, trung hay hạ.

Cầu quái: từ một long toạ ra một quẻ – 求卦法
Phép cầu quái là bước nối long toạ với Kinh Dịch. Diệp Cửu Thăng cho hai ví dụ, một dương cục, một âm cục.
如庚子龍,分在坎宮冬至內。庚子係巳亥所管,巳亥係中局,故庚子龍屬冬至中局也。冬至中局七宮起甲子順行,庚子在甲午旬內,以甲午為符頭,從七宮起甲子,則甲午飛到坎,庚子飛到兌,遂以符頭坎加兌上挨去,則震加坎宮,故庚子得雷水解卦也。
Dịch: Như long Canh Tý, thuộc cung Khảm trong tiết Đông chí. Canh Tý do Tị Hợi quản, Tị Hợi là trung cục, nên long Canh Tý thuộc Đông chí trung cục. Đông chí trung cục khởi giáp tý ở cung bảy đi thuận; Canh Tý ở trong tuần Giáp Ngọ, lấy Giáp Ngọ làm phù đầu, từ cung bảy khởi giáp tý thì Giáp Ngọ bay tới Khảm, Canh Tý bay tới Đoài; bèn lấy phù đầu Khảm gia lên Đoài mà đi, thì Chấn gia lên cung Khảm, nên Canh Tý được quẻ Lôi Thuỷ Giải.

Giảng: Ví dụ âm cục: long Đinh Dậu thuộc cung Đoài tiết Bạch lộ, trong tuần Giáp Ngọ là thượng cục; Bạch lộ thượng cục khởi giáp tý ở cung chín đi nghịch; Giáp Ngọ bay tới Càn, Đinh Dậu bay tới Chấn; lấy phù đầu Càn gia lên Chấn mà đi thì Tốn gia lên cung Đoài, được quẻ Phong Trạch Trung Phu. Quẻ trên là quẻ "gia" vào cung, quẻ dưới là cung bản của long. Phép này phức tạp; Liên Hoa ghi lại để người đọc hiểu cơ chế, còn tính tay cho đúng phải có bảng và thầy hướng dẫn.

Tử phụ tài quan, tứ cát, lộc mã quý nhân, tam kỳ, bát môn – 子父財官與四吉
Có quẻ bản rồi, các phép kế tiếp xếp "lục thân" và các thần lên chín cung để đối chiếu với núi thật quanh huyệt.
癸未龍,遁得離卦,小暑上局,八宮起甲子逆行,則己丑子在一宮,己未子在七宮,己卯父在二宮,己酉財在八宮,己亥官在九宮也。子山高則發丁,父山旺則多田宅,財山方圓主富,官山尖秀主貴也。
Dịch: Long Quý Mùi độn được quẻ Ly, Tiểu thử thượng cục, khởi giáp tý ở cung tám đi nghịch, thì Kỷ Sửu tử ở cung một, Kỷ Mùi tử ở cung bảy, Kỷ Mão phụ ở cung hai, Kỷ Dậu tài ở cung tám, Kỷ Hợi quan ở cung chín. Núi tử cao thì phát đinh; núi phụ vượng thì nhiều ruộng nhà; núi tài vuông tròn chủ giàu; núi quan nhọn đẹp chủ quý.

Giảng: Tứ cát là kim, thuỷ, nhật, nguyệt (bốn diệu của thất chính tứ dư): lấy hào trì thế của quẻ bản, tra tú, rồi theo bài "phiên cầm quyết" ("nhật Hư, nguyệt Quỷ, hoả từ Cơ, thuỷ Tất, mộc Đê, kim Khuê vị, thổ tú lại từ Dực mà suy") để bay tìm cung tứ cát hội. Lộc mã quý nhân: như long Quý Mão, Xuân phân trung cục, khởi giáp tý cung chín đi thuận, thì chân lộc Giáp Tý ở cung chín, chân quý nhân Ất Mão ở cung sáu, chân mã quý nhân Đinh Tị ở cung tám. Tam kỳ Ất Bính Đinh và bát môn Khai Hưu Sinh Thương Đỗ Cảnh Tử Kinh xếp theo quẻ bản ("Càn Khai, Khảm Hưu, Cấn là Sinh, Chấn Thương, Tốn Đỗ, Cảnh cửa Ly, Khôn Tử, Đoài Kinh chia tám quẻ"). Tất cả để trả lời một câu: núi ở phương ấy là núi gì, có tốt cho huyệt không.
Không vong sai thác: ba chỗ không được toạ – 空亡差錯
Kết phần, Diệp Cửu Thăng liệt ba loại chỗ cấm trong bảy mươi hai long.
七十二龍內,八干四維正中一線,曰大空亡;戊子、己丑、庚寅十二龍中一線,曰差錯,犯之敗絕;七十二龍縫中,曰小空,主貧敗,皆不可坐穴。地紀七十二龍,出楊公寶鏡,專取坐穴,與龍氣無涉,而用以論龍,諸邪說悉屏去。
Dịch: Trong bảy mươi hai long, một đường chính giữa của tám can bốn duy gọi là đại không vong; một đường giữa của mười hai long Mậu Tý, Kỷ Sửu, Canh Dần… gọi là sai thác, phạm thì bại tuyệt; khe giữa các long gọi là tiểu không, chủ nghèo bại; đều không được toạ huyệt. Địa kỷ bảy mươi hai long xuất từ Bảo Kính của Dương công, chuyên lấy để toạ huyệt, không liên quan long khí; các tà thuyết đem nó đi luận long đều gạt bỏ.

Giảng: Ba loại chỗ cấm ấy chính là nền của vòng "không vong" trong bộ ba vòng Vũ Giới trên la kinh Liên Hoa. Ông dặn phần biện luận đúng sai xem ở quyển biện nguỵ, các phép tứ cát tam kỳ chi tiết xem ở Lý Khí Bị Khảo. Câu "không liên quan long khí" là chỗ ông khác hẳn nhiều thầy đương thời vốn lấy bảy mươi hai long để đoán quý tiện của long.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Phong Thuỷ Liên Hoa giữ nguyên tắc cốt lõi của phần này: mỗi tầng một việc. Bảy mươi hai long là tầng toạ huyệt, giúp đặt quan tránh không vong sai thác và chọn chỗ tam thất; nó không thay được việc xem long bằng mắt. Vòng không vong của Liên Hoa kế thừa đúng ý ấy.

Với các phép độn quẻ, lục thân, tứ cát, tam kỳ, bát môn, Liên Hoa coi là lớp lý khí tinh tế, hữu dụng để đối chiếu sa thuỷ đã có thật quanh huyệt (núi tài vuông tròn, núi quan nhọn đẹp), không phải để "tạo" ra phú quý trên đất không có hình. Cách tính và áp dụng thực tế là thủ pháp, cần học trực tiếp cùng bảng tra.
Hiểu lầm thường gặp – 常見誤解
Hiểu lầm một: bảy mươi hai long dùng để luận long tốt xấu. Diệp Cửu Thăng nói rõ nó chỉ để toạ huyệt, không liên quan long khí.
Hiểu lầm hai: đặt đúng chính giữa sơn là chuẩn nhất. Chính giữa can duy là đại không vong, chính giữa địa chi là chính xung sát; chỉ nên toạ ở long tam thất.

Hiểu lầm ba: có quẻ tốt là đủ. Quẻ, lục thân, tứ cát chỉ để đối chiếu với núi nước thật; không có hình thì quẻ cũng không ứng.
Nguồn: Địa Lý Đại Thành (地理大成), La Kinh Chỉ Nam Bát Vụ Tập quyển thượng (Diệp Cửu Thăng soạn), bản khắc Học Sơn Đường năm Khang Hy Bính Tý (1696), tập bốn, quyển thượng tờ 11a đến 15a: Địa kỷ bảy mươi hai long, Tam thất, Xuyên sơn tú, Khởi giáp tý pháp, Cầu quái pháp, Cầu tử phụ tài quan, Cầu tứ cát, Cầu lộc mã quý nhân, Cầu tam kỳ, Cầu bát môn, Không vong sai thác. Một chữ mờ ở chú dương cục đọc theo văn mạch. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Bài trước: Địa Lý Đại Thành (96) – La Kinh Bát Vụ Tập (2): cửu tinh, thiên tinh, ngũ hành, bát sát, hoàng tuyền 羅經撥霧集. Bài sau: Địa Lý Đại Thành (98) – La Kinh Bát Vụ Tập (4): 120 phân kim, nhị bát và thuyết thai cốt 羅經撥霧集.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xem hai mươi bốn sơn, chính châm, phùng châm, phân kim khi đọc bài.
- Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch, xem thuỷ khẩu và hướng theo nguyên lý Liên Hoa.
- Kệ sách Tam Hợp phái: các sách Tam Hợp khác trên Kho Sách Quý để đọc đối chiếu.
- Mục Lục Địa Lý Đại Thành: 114 bài của bộ sách, đọc theo thứ tự.
Bài liên quan – 相關文章
- Bảng 24 sơn hướng trên la kinh: độ số, cách tra
- Cách đọc la kinh phong thuỷ
- Linh Thành Tinh Nghĩa (7): Lý khí, thừa khí, tam thất, trực lai trực thụ, chế sát
- Hai mươi tư sơn trên la kinh và lý tử mẫu công tôn
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Biết bảy mươi hai long dùng toạ huyệt, biết tam thất, không vong, sai thác là phần Thư; đặt la kinh trên nắp quan mà xoay đúng vào chỗ ba bảy, không lệch vào khe là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Bảy mươi hai long là gì? – 七十二龍
Là tầng chia mỗi sơn chính châm thành ba, ứng bảy mươi hai hậu của một năm; còn gọi xuyên sơn hổ, xuất từ Bảo Kính của Dương công, chuyên dùng để toạ huyệt.
Vì sao chỉ toạ huyệt ở long tam thất? – 何以止宜三七
Vì chính giữa can duy phạm đại không vong, chính giữa địa chi phạm chính xung sát, khe giữa các long là tiểu không. Long tam thất (bảy phần sơn này, ba phần sơn bên) tránh được cả ba.
Sai thác là gì? – 差錯
Là đường giữa của mười hai long như Mậu Tý, Kỷ Sửu, Canh Dần…; phạm thì bại tuyệt, không được toạ huyệt.
Cầu quái từ long toạ như thế nào? – 求卦法
Xác định long thuộc tiết khí nào và cục thượng, trung, hạ; khởi giáp tý ở cung theo bài ca cục số, đi thuận (dương) hay nghịch (âm); lấy phù đầu của tuần gia lên cung long bay tới, được quẻ bản. Ví dụ Canh Tý được quẻ Giải, Đinh Dậu được quẻ Trung Phu.
Bảy mươi hai long có dùng để luận long được không? – 可論龍否
Không. Diệp Cửu Thăng nói nó không liên quan long khí; luận long dùng sáu mươi long thấu địa, còn bảy mươi hai long chỉ để toạ huyệt.








