💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Địa Lý Đại Thành (107): Vô Sự quyết (1): hoạ phúc, thuỷ pháp, sinh vượng và phùng châm 無事訣

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Địa Lý Đại Thành (107): Vô Sự quyết (1): hoạ phúc, thuỷ pháp, sinh vượng và phùng châm 無事訣

Địa Lý Đại Thành · Lý Khí Tam Quyết
地理大成 · 理氣三訣 卷二上 無事訣 (縫針水法) · 無事訣叙 · 六說
Tác giả: Diệp Thái 葉泰 (tự Cửu Thăng 九升, người Cổ Vụ 古婺, đời Thanh) soạn · Diệp Thao 葉燾 (Thiên Đồ) tham · Trần Hồng Tân 陳鴻賓 (Hải Xương) đính · Vương Cung 王宮 (Trung Thanh) hiệu
Bản gốc: Học Sơn Đường 學山堂 khắc năm Khang Hy 35 (1696), tập 4.

Vô Sự quyết (無事訣) là quyển hai của Lý Khí Tam Quyết, phần thuỷ pháp của Diệp Cửu Thăng. Nếu Vĩnh Trinh quyết dạy thu sơn bằng hướng phối long, thì Vô Sự quyết dạy xuất sát bằng hướng tiêu nạp nước. Bài này đọc lời tựa của Diệp Thao (Thiên Đồ) và sáu thiên mở đầu quyển hai, một chuỗi lập luận nối nhau như bậc thang: địa lý là chuyện hoạ phúc, hoạ phúc chủ yếu ở thuỷ pháp, thuỷ pháp chỉ là sinh vượng, sinh vượng chỉ xét ở hướng, sinh vượng có phần tiên thiên, và hướng phải định bằng phùng châm.

Trả lời nhanh: Diệp Cửu Thăng cho rằng hoạ phúc của mộ ứng nhanh nhất ở ngày tháng, rồi đến thuỷ pháp (gần sáu năm, xa mười hai năm), chậm nhất là long huyệt; nên "hoạ phúc của địa lý chỉ một thuỷ pháp". Thuỷ pháp chỉ có một lý là sinh vượng tử tuyệt, và sinh vượng của nước thuộc về hướng chứ không thuộc long, vì huyệt chôn ở chỗ thực, hướng nhìn ra chỗ không, nước tránh thực mà chạy chỗ không. Hướng thì đo bằng phùng châm (song sơn mười hai chi) chứ không bằng chính châm, vì chính châm kiêm hai chi dễ sai sinh vượng.

Thầy Vũ Giới giảng: "Tên quyết là Vô Sự, nghĩa là không bày chuyện. Đại Vũ trị thuỷ thành công vì thuận theo nước chứ không chặn nước. Người làm thuỷ pháp giỏi cũng thế: đọc đúng nước đến nước đi rồi đặt hướng thuận theo, không đào bới, không bày trò."

Lời tựa Diệp Thao: vì sao gọi là "Vô Sự" – 無事訣叙

Quyển hai có lời tựa riêng của Diệp Thao, tự Thiên Đồ, người trong họ của Diệp Cửu Thăng, viết ở lầu Ngoạ Nghĩa vào giữa mùa xuân năm Khang Hy hai mươi hai (1683). Diệp Thao kể ông là người được đọc trọn bản thuỷ pháp trước tiên, nên đứng ra viết tựa.

Tranh Thuỷ đồ Hoàng Hà của Mã Viễn
Tranh sóng Hoàng Hà trong tập Thuỷ đồ, Mã Viễn đời Nam Tống: thuỷ pháp là chỗ hoạ phúc ứng nhanh nhất. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.
堪輿家之水法從向,謂是理未明于世,而仙師筆諸簡編,亦昭昭若日月;謂是理已明于世,而諸書不一,珍毒雜陳。……間有好事者,認毒為珍,鑿一己之私智,顛倒生死,玩弄禍福,害天害地,莫可勝測。……夫天包乎地,地流峙而為山川,山川融結而成龍穴,龍穴之在山川,天排地設,自然而然者。人之立向,不過就天之排、因地之設而已矣。

Dịch: Thuỷ pháp của nhà kham dư theo hướng. Bảo lý ấy chưa sáng ở đời thì tiên sư đã chép vào sách, rõ như mặt trời mặt trăng; bảo lý ấy đã sáng thì sách vở không đồng, của quý thuốc độc bày lẫn. … Lại có kẻ hiếu sự, nhận thuốc độc làm của quý, đục khoét trí riêng, đảo lộn sống chết, đùa bỡn hoạ phúc, hại trời hại đất, không lường hết. … Trời bao đất, đất chảy và đứng thành núi sông, núi sông hoà kết thành long huyệt; long huyệt ở trong núi sông là trời bày đất đặt, tự nhiên mà thế. Người lập hướng chẳng qua là theo chỗ trời bày, nhân chỗ đất đặt mà thôi.

Giảng: Diệp Thao ví long huyệt với hướng như trai gái nên duyên: "gái mong có nhà, trai mong có thất", hợp nhau là tình tự nhiên. Kẻ mù và kẻ hiếu sự lại chia rẽ họ: sai một hướng là lệch huyệt, nặng hơn là hại long, bỏ phí cả núi sông, đất lành hoá hố bẫy. Ông kể Diệp Cửu Thăng đã viết nhiều sách (Phủ Sát Phú, Giản Tòng Ca, Chỉ Huyền Luận, Nhất Điểm Kim Đan, Bất Xuyến Châu, cùng chú sớ các kinh), nhưng riêng thuỷ pháp thì đặt tên là "Vô Sự lục". Ai cũng lạ: thuỷ pháp chia hai mươi bốn sơn, sinh vượng thông nhau, ngang thẳng thuận nghịch rối rắm, sao gọi là không có việc? Diệp Thao trả lời bằng chuyện vua Vũ: Mạnh Tử khen Vũ trị thuỷ là "hành kỳ sở vô sự", làm theo chỗ không cần bày việc. Khơi dòng, nắn lạch đâu phải không có việc, nhưng thành công là nhờ thuận tự nhiên.

九升氏之水法圖說,審向消納,豈其無事,而總任乎自然,此即大禹之行所無事也。今而後,不解事者可以悟矣,好事而害事者可以止矣。噫!亦必有事于是集之義,豁然貫通于天地山川自然而然之原,然後可以無事云。

Dịch: Thuỷ pháp đồ thuyết của Cửu Thăng, xét hướng tiêu nạp, đâu phải không có việc, nhưng thảy đều thuận tự nhiên; đó chính là "làm theo chỗ không bày việc" của vua Vũ. Từ nay, người không hiểu việc có thể tỉnh ngộ, kẻ hiếu sự mà hại việc có thể dừng tay. Ôi! Cũng phải có việc với nghĩa của tập này, thông suốt đến gốc tự nhiên mà thế của trời đất núi sông, rồi sau mới có thể "vô sự".

Núi sông Hà Giang
Núi sông Hà Giang: phải thông đến thế tự nhiên của trời đất núi sông rồi mới "vô sự". Ảnh: BacLuong at Vietnamese Wikipedia, Wikimedia Commons, Public domain.

Địa lý là một thuyết hoạ phúc – 地理一禍福之說

Đầu quyển hai ghi: Diệp Thái (Cửu Thăng) ở Cổ Vụ soạn, Diệp Thao (Thiên Đồ) tham, Trần Hồng Tân (Đạo Vinh) ở Hải Xương đính, Vương Cung (Trung Thanh) hiệu. Tên quyển là "Thuỷ pháp Vô Sự quyết thượng (phùng châm thuỷ pháp)". Thiên đầu nói thẳng mục đích của nghề.

地理之書,一禍福之書也。……人稟天地之氣以生,禍福莫不聽于天地,故即死骨亦不得背逆天地之道焉。人之生也,氣聚而生,氣盡而死,故即死骨亦必得生氣而後獲福焉。郭氏曰:葬者,乘生氣也。地理之有尅擇,所以乘天之生氣也;地理之有水法,所以乘地陽之生氣也;地理之有穴法,所以乘地陰之生氣也。……天道剛而動,故年月之禍福最急,即見于匝年半載之間;地道固靜,而水則動,故水法之禍福即次于年月,近則六年,遠則一紀,無不驗者;而龍穴為靜中靜,其驗遲久,未必即見。故水法尤急也。

Dịch: Sách địa lý là sách về hoạ phúc. … Người bẩm khí trời đất mà sinh, hoạ phúc đều nghe theo trời đất; cho nên dù là xương người chết cũng không được trái đạo trời đất. Người sống là do khí tụ, khí hết thì chết; nên xương người chết cũng phải được sinh khí rồi mới được phúc. Quách thị nói: táng là cưỡi sinh khí. Địa lý có phép chọn ngày (khắc trạch) là để cưỡi sinh khí của trời; có thuỷ pháp là để cưỡi sinh khí dương của đất; có huyệt pháp là để cưỡi sinh khí âm của đất. … Đạo trời cứng mà động, nên hoạ phúc của năm tháng gấp nhất, thấy ngay trong vòng một năm nửa năm; đạo đất vốn tĩnh nhưng nước thì động, nên hoạ phúc của thuỷ pháp đứng sau năm tháng, gần thì sáu năm, xa thì một kỷ (mười hai năm), không gì không nghiệm; còn long huyệt là tĩnh trong tĩnh, nghiệm chậm và lâu, chưa chắc thấy ngay. Cho nên thuỷ pháp càng gấp.

Giảng: Đây là một sơ đồ ba tầng rất gọn: trời (ngày giờ) động nhất, ứng nhanh nhất; nước (dương của đất) động vừa, ứng vừa; long huyệt (âm của đất) tĩnh nhất, ứng chậm nhất. Diệp Cửu Thăng dùng sơ đồ này để giải thích vì sao gia chủ thấy hoạ phúc thường "đến từ nước": vì thuỷ pháp ứng trong khoảng sáu đến mười hai năm, đủ gần để người ta còn nhớ. Ông không nói long huyệt không quan trọng, chỉ nói nó ứng chậm.

Thập Tam Lăng mùa đông
Thập Tam Lăng nhà Minh trong tuyết: long huyệt quan trọng nhưng ứng chậm. Ảnh: Charlie fong, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Hoạ phúc chỉ một thuỷ pháp – 禍福一水法之說

Thiên thứ hai đi thêm một bước, và tự phản biện chính mình.

夫人之所求者穴也,則禍福一當聽于穴矣。而古仙云:有絕水,無絕穴。則穴似可輕也。非也,蓋必得穴而後可以得水也。雖然,又有說焉。余見今之得穴者鮮矣,而得水者必發福;間有得穴而不得水者,仍發禍。則禍福之關于龍穴者少,而關于水法者多也。而世之談水法者,莫不以來宜屈曲、去喜之玄,宜澄靜而忌湍泄,愛方圓而惡偏斜,柰得此之美局又未即福,每見其凶,此其故何也?蓋因死絕反來冲生破旺也。故曰:論形局者偽,論生旺者真。

Dịch: Người ta tìm là tìm huyệt, thì hoạ phúc lẽ ra phải nghe theo huyệt. Thế mà tiên hiền nói: "Có nước tuyệt, không có huyệt tuyệt", vậy huyệt dường như có thể xem nhẹ. Không phải thế, vì phải được huyệt rồi mới có thể được nước. Tuy vậy, lại có điều đáng nói. Ta thấy người nay được huyệt thì hiếm, mà được nước thì ắt phát phúc; thỉnh thoảng có người được huyệt mà không được nước thì vẫn phát hoạ. Vậy hoạ phúc liên quan đến long huyệt thì ít, liên quan đến thuỷ pháp thì nhiều. Người đời bàn thuỷ pháp, ai cũng nói nước đến nên quanh co, nước đi thích uốn chữ chi chữ huyền, nên lắng trong mà kỵ xiết, ưa vuông tròn mà ghét lệch; nhưng được cục đẹp như thế lại chưa phát phúc, thường thấy hung, là vì sao? Vì tử tuyệt lại đến xung sinh phá vượng. Cho nên nói: bàn hình cục là giả, bàn sinh vượng là thật.

Giảng: Câu "luận hình cục giả, luận sinh vượng chân" rất gắt, và cần đọc trong văn cảnh. Diệp Cửu Thăng không bỏ hình thế: ngay câu trước ông đã nói "phải được huyệt rồi mới được nước". Ông chỉ nhắm vào lối xem thuỷ chỉ khen dáng nước đẹp mà không hỏi nước đến từ phương sinh hay phương tử. Một dòng uốn lượn trong vắt nhưng đến từ phương tử tuyệt, chảy ra phá phương vượng, vẫn là nước hung theo lý khí. Ở bộ Địa Lý Đại Thành, phần hình thế đã có Lục Kinh Chú và La Kinh; quyển này chỉ bàn lớp lý khí của nước.

Sông uốn khúc nhìn từ cao
Sông uốn khúc nhìn từ trên cao: quyển Vô Sự chỉ bàn lớp lý khí của nước. Ảnh: Hillebrand Steve, U.S. Fish and Wildlife, Wikimedia Commons, Public domain.

Thuỷ pháp chỉ một lý sinh vượng – 水法一生旺之說

Thiên thứ ba dẹp các thuyết sinh vượng lộn xộn của đời trước.

今世之言水法者,亦知言生旺矣。或以洪範從坐山而分生旺,或以玄空從向上而起長生,又或以九星,或以卦例,莫不各有生旺之說焉。……蓋水法止有一理,並無二竅,豈得有數十家之紛紛乎?……故今日而言水法之生旺,但當問其驗與不驗。……而水法之驗者,莫過于青囊玉尺。青囊止論一向,而玉尺則龍向皆論。然其說以龍得生旺,而向非生旺者仍凶;龍之死絕,而向家收之為生旺者反福。夫龍既無權,而禍福悉聽乎向,則玉尺論龍之說亦屬多事,不若青囊之簡而明也。

Dịch: Người đời nay nói thuỷ pháp cũng biết nói sinh vượng. Có người theo Hồng Phạm, lấy toạ sơn chia sinh vượng; có người theo Huyền Không, từ hướng khởi trường sinh; lại có người dùng cửu tinh, có người dùng quái lệ; ai cũng có thuyết sinh vượng của mình. … Thuỷ pháp chỉ có một lý, không có hai lối, sao lại có mấy chục nhà rối rít? … Cho nên nay nói sinh vượng của thuỷ pháp, chỉ nên hỏi nghiệm hay không nghiệm. … Thuỷ pháp nghiệm nhất không gì bằng Thanh Nang và Ngọc Xích. Thanh Nang chỉ bàn một hướng; Ngọc Xích bàn cả long và hướng. Nhưng chính thuyết Ngọc Xích nói: long được sinh vượng mà hướng không sinh vượng vẫn hung; long tử tuyệt mà nhà hướng thu được làm sinh vượng lại phúc. Long đã không có quyền, hoạ phúc đều nghe theo hướng, thì thuyết Ngọc Xích bàn long cũng là thừa việc, không bằng Thanh Nang gọn mà rõ.

Giảng: Tiêu chuẩn của Diệp Cửu Thăng là "nghiệm hay không nghiệm", một thái độ rất thực tế. Ông dùng chính lời Ngọc Xích để rút ra kết luận: nếu long tốt mà hướng xấu vẫn hung, long xấu mà hướng tốt vẫn phúc, thì trong việc thuỷ pháp, quyền nằm ở hướng. Chữ "Huyền Không" ở đây là chỉ một lối khởi trường sinh từ hướng thời ấy, không nên nhầm với phái Huyền Không phi tinh đời sau.

Hợp lưu sông Nizina
Hợp lưu sông Nizina ở Alaska: khởi trường sinh từ hướng là phép thuỷ pháp của sách. Ảnh: National Park Service, Alaska Region, Wikimedia Commons, Public domain.

Sinh vượng chỉ xét ở hướng – 生旺一向方之說

Thiên thứ tư là trục của cả quyển: vì sao sinh vượng của nước thuộc hướng chứ không thuộc long.

夫穴埋于寔,向朝于空。寔者地也,空者天也。故穴乘地氣,向司天氣。水之為物,避寔而走空,雖行于地,寔統于天,是以水之生旺屬于向而不涉于龍也。……妙夫郭氏之言曰:朱雀原于生氣。朱雀者,即向水也;原于生氣者,水咸從生方來也。舄言其生方來也:如左水倒右,立一甲卯向,則甲木之生氣從亥來也;右水倒左,立一乾亥向,則癸水之生氣從卯來也;水從當面直去,立一丁未向,則丙火辛金之生氣從子寅齊來也。

Dịch: Huyệt chôn ở chỗ thực, hướng nhìn ra chỗ không. Thực là đất, không là trời. Cho nên huyệt cưỡi khí đất, hướng giữ khí trời. Nước là vật tránh chỗ thực mà chạy chỗ không; tuy chảy trên đất, thật ra thuộc về trời; vì vậy sinh vượng của nước thuộc về hướng mà không dính đến long. … Hay thay lời Quách thị: "Chu Tước nguồn từ sinh khí." Chu Tước tức là nước trước hướng; nguồn từ sinh khí là nước đều từ phương sinh mà đến. Nói rõ sự đến từ phương sinh: như nước bên trái chảy sang phải, lập hướng Giáp Mão, thì sinh khí của Giáp mộc từ Hợi đến; nước bên phải chảy sang trái, lập hướng Càn Hợi, thì sinh khí của Quý thuỷ từ Mão đến; nước từ trước mặt chảy thẳng đi, lập hướng Đinh Mùi, thì sinh khí của Bính hoả và Tân kim cùng từ Dần, Tý mà đến.

Sơ đồ ba ví dụ sinh khí của nước theo hướng trong Vô Sự quyết
Nước trái sang phải lập hướng Giáp Mão thì sinh khí Giáp từ Hợi đến; phải sang trái lập Càn Hợi thì sinh khí Quý từ Mão; nước chảy thẳng đi lập Đinh Mùi thì Bính từ Dần, Tân từ Tý cùng đến. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa

Giảng: Ba ví dụ dựa trên vòng trường sinh của tám can. Tứ dương can thuận: Giáp mộc sinh ở Hợi, Bính hoả sinh ở Dần, Canh kim sinh ở Tị, Nhâm thuỷ sinh ở Thân. Tứ âm can nghịch: Ất mộc sinh ở Ngọ, Đinh hoả sinh ở Dậu, Tân kim sinh ở Tý, Quý thuỷ sinh ở Mão. Nước trái sang phải là dòng dương (tả toàn), hướng Giáp Mão là vượng của Giáp, nước đến từ Hợi là đến từ phương sinh của Giáp. Nước phải sang trái là dòng âm (hữu toàn), hướng Càn Hợi thu sinh khí Quý từ Mão. Nước chảy thẳng đi thì hai bên cùng đến, hướng Đinh Mùi (suy hướng, bốn khố) thu cả Bính từ Dần và Tân từ Tý.

至于朝來之局,倒左者亦以生向收之,倒右者亦以旺向收之,則旁來者為生氣,正朝者為旺氣,故正面有水來朝之局,多主富也。而回龍之局則另有說焉:……故見面前左水倒右,反以生向收之,欲其來于生、會于旺而出于墓也;見右水倒左,反以旺向收之,欲其來于旺、聚于生而出于墓也。……故得其向則局局收生氣,失其向則局局破生氣。古云:無絕水,有絕向。此之謂也。

Dịch: Còn cục nước triều đến trước mặt, chảy sang trái thì cũng lấy hướng sinh thu, chảy sang phải thì lấy hướng vượng thu; nước đến từ bên là sinh khí, nước triều thẳng là vượng khí, nên cục có nước chính diện triều đến phần nhiều chủ giàu. Riêng cục hồi long thì có thuyết khác: … thấy trước mặt nước trái chảy sang phải thì ngược lại lấy hướng sinh thu, muốn nước đến từ sinh, hội ở vượng mà ra ở mộ; thấy nước phải chảy sang trái thì lấy hướng vượng thu, muốn nước đến từ vượng, tụ ở sinh mà ra ở mộ. … Cho nên được hướng thì cục nào cũng thu sinh khí, mất hướng thì cục nào cũng phá sinh khí. Người xưa nói: "Không có nước tuyệt, chỉ có hướng tuyệt", là ý này.

Giảng: Câu "vô tuyệt thuỷ, hữu tuyệt hướng" lật lại câu "hữu tuyệt thuỷ, vô tuyệt huyệt" ở thiên trên. Nước nào cũng có thể thu được nếu đặt đúng hướng; hỏng là do hướng. Cục hồi long đặc biệt vì nước trước mặt và nước sau huyệt chảy ngược chiều nhau, nên cách thu phải đảo lại. Việc nhận ra một cục có phải hồi long hay không là việc của mắt trên đất.

Sông vòng hồi
Dòng sông vòng lại thành hình tim: nhận ra một cục hồi long là việc của mắt trên đất. Ảnh: Ted.ns, Wikimedia Commons, CC BY 4.0.

Sinh vượng có phần tiên thiên – 生旺有先天之說

Sau khi dựng khung sinh vượng mộ (gọi là hậu thiên), ông thêm một lớp ngược lại mà vẫn tốt, gọi là tiên thiên.

蓋來于生旺之方,為八干之生氣;去于墓庫之方,為八干之死氣。若此者,後天也。乃有來于八干之絕方,去于五行之沐浴,大反于生旺墓之位,而顛顛倒倒,不合于倒右倒左之理,此之謂先天也。其來于絕方而何以吉也?蓋五行之絕地,名曰受氣,曰小長生,萬物不可終絕,故絕處逢生,絕而逢生即生氣也,故吉也。其去于沐浴而何以吉也?蓋生旺之方,獨一沐浴為敗地,敗地不妨流破也。

Dịch: Nước đến từ phương sinh vượng là sinh khí của tám can; đi về phương mộ khố là tử khí của tám can. Như thế là hậu thiên. Lại có nước đến từ phương tuyệt của tám can, đi về phương mộc dục của ngũ hành, trái hẳn vị trí sinh vượng mộ, đảo điên, không hợp lý chảy phải chảy trái; đó gọi là tiên thiên. Đến từ phương tuyệt sao lại tốt? Vì đất tuyệt của ngũ hành gọi là thụ khí, gọi là tiểu trường sinh; muôn vật không thể tuyệt hẳn, nên chỗ tuyệt gặp sinh, tuyệt mà gặp sinh tức là sinh khí, nên tốt. Đi về mộc dục sao lại tốt? Vì trong các phương sinh vượng, riêng mộc dục là đất bại, đất bại thì nước chảy phá cũng không sao.

Sơ đồ so sánh thuỷ pháp hậu thiên và tiên thiên trong Vô Sự quyết
Hậu thiên: nước đến từ sinh vượng, đi ra mộ; tiên thiên: nước đến từ tuyệt (thụ khí), đi ra mộc dục (văn khẩu); nước đến chủ tài lộc, nước đi chủ nhân đinh. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa

Giảng: Ông giải thêm: nước đến chủ tài lộc, nước đi chủ nhân đinh. Phương mộ là chỗ âm dương giao chính (như Ất Bính cùng về Tuất, Tân Nhâm cùng tụ Thìn), giao thì có sinh khí, nên nước phải ra phương mộ mới phát nhân đinh; các phương khác âm dương không giao nên nước không được đi. Riêng mộc dục là đất bại, là chỗ âm dương giao loạn, giao loạn cũng là giao nên cũng có sinh khí, cũng phát nhân đinh. Đến từ tuyệt (thụ khí), đi ra mộc dục, lấy chỗ thụ khí ban đầu của tám can, nên gọi là tiên thiên. Nhưng tiên thiên hay hậu thiên cũng không ra ngoài ba hướng sinh, vượng, suy; và hướng tốt xấu lấy phùng châm làm chuẩn. Người mới học nên nắm chắc hậu thiên trước; cục tiên thiên đòi hỏi thuỷ khẩu phải thật đúng "văn khẩu" (mộc dục), xem nhầm thì thành phạm.

Thuỷ khẩu suối đá
Suối chảy qua đá ra cửa: thuỷ khẩu phải đúng văn khẩu, xem nhầm thì thành phạm. Ảnh: Vuong Tri Binh, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Hướng định bằng phùng châm – 向方一縫針之說

Thiên cuối cùng của phần mở đầu trả lời câu hỏi kỹ thuật: dùng tầng kim nào trên la kinh để định hướng cho thuỷ pháp.

正針出于八卦。八卦者,三山也。經曰:氣從八方,故行龍定向,的以正針為主焉。縫針出于十二支。十二支者,雙山也。生旺墓分于十二支,故水法的以縫針為主也。蓋縫針之雙山同在先天一支之內,故用之以分生旺而不訛。若正針之干維,則兼兩支之氣,故用之定水,則生旺易錯也。如正針丙向兼午,則左水倒右吉;若錯加巳,則左水為死絕上堂而凶矣。蓋水法之凶吉定于向之生旺墓,而向之生旺墓定于縫針之雙山,則水法為地理禍福之樞紐,而縫針又水法之樞紐也。

Dịch: Chính châm ra từ bát quái; bát quái là tam sơn (mỗi quẻ ba sơn). Kinh nói: khí theo tám phương, nên hành long định hướng lấy chính châm làm chủ. Phùng châm ra từ mười hai chi; mười hai chi là song sơn. Sinh vượng mộ chia theo mười hai chi, nên thuỷ pháp lấy phùng châm làm chủ. Vì song sơn của phùng châm cùng nằm trong một chi tiên thiên, dùng để chia sinh vượng thì không sai. Còn can duy của chính châm thì kiêm khí hai chi, dùng để định nước thì sinh vượng dễ lầm. Như chính châm hướng Bính kiêm Ngọ thì nước trái chảy sang phải là tốt; nếu lỡ kiêm Tị thì nước bên trái thành tử tuyệt lên minh đường mà hung. Cát hung của thuỷ pháp định ở sinh vượng mộ của hướng; sinh vượng mộ của hướng định ở song sơn của phùng châm; vậy thuỷ pháp là then chốt hoạ phúc của địa lý, mà phùng châm lại là then chốt của thuỷ pháp.

Sơ đồ chính châm và phùng châm lệch nửa vị, ví dụ hướng Bính
Chính châm theo tam sơn bát quái để định long và hướng; phùng châm lệch nửa vị gom mỗi can vào một chi để định thuỷ; Bính kiêm Ngọ thì nước trái sang phải tốt, lỡ kiêm Tị thì hung. Vẽ lại theo Địa Lý Đại Thành – Phong Thuỷ Liên Hoa

Giảng: Đây là chỗ nối với La Kinh Chỉ Nam Bát Vụ Tập đã đọc ở các bài 95 đến 98. Chính châm dùng cho long và hướng theo tam sơn bát quái; phùng châm (lệch nửa vị so với chính châm) dùng cho thuỷ pháp, vì nó gom mỗi can duy vào đúng một chi. Ví dụ hướng Bính: trên phùng châm, Bính đi với Ngọ thành song sơn Bính Ngọ, là vượng hướng của cục hoả, nước trái sang phải hợp. Nếu người đặt la kinh lệch vài độ khiến Bính dính về Tị, thì cả vòng sinh vượng lệch theo, nước trước mặt đổi từ sinh thành tử. Sai một ly đi một dặm là ở chỗ này. Ông kết: biết phùng châm rồi mới biết hoạ phúc; biết hoạ phúc của phùng châm không ra ngoài một lý sinh vượng mộ, mà dè dặt với hướng phùng châm, thì địa lý đã hiểu quá nửa.

Hợp lưu Mississippi
Hợp lưu sông Minnesota và Mississippi: hướng định bằng phùng châm phải dè dặt. Ảnh: Antony-22, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Sáu thiên mở đầu Vô Sự quyết là một chuỗi suy luận hiếm thấy trong sách phong thuỷ cổ: mỗi thiên thu hẹp vấn đề một bậc, từ "địa lý" xuống "hoạ phúc", xuống "thuỷ pháp", xuống "sinh vượng", xuống "hướng", xuống "phùng châm". Phong Thuỷ Liên Hoa học cách lập luận ấy: biết mình đang bàn tầng nào, không lẫn tầng nọ sang tầng kia.

Sông Lô
Sông Lô: biết mình đang bàn tầng nào thì không lẫn tầng nọ sang tầng kia. Ảnh: BacLuong at Vietnamese Wikipedia, Wikimedia Commons, Public domain.

Liên Hoa giữ hai điều. Một, thứ tự Diệp Cửu Thăng tự đặt ra: "phải được huyệt rồi mới được nước". Lý khí thuỷ pháp chỉ có nghĩa trên một huyệt thật; trên đất không kết, hướng đúng đến đâu cũng không thành phúc. Hai, sự cẩn trọng với la kinh: định hướng thuỷ pháp phải đọc phùng châm, đặt la bàn đúng cách, tránh sắt thép, xe cộ, đường điện làm lệch kim. Còn phân định cục tả toàn hay hữu toàn, nhận văn khẩu, mộ khẩu trên thực địa, chọn giữa hướng sinh, vượng, suy cho một huyệt cụ thể là thủ pháp, phải học tận nơi cùng thầy.

Hiểu lầm thường gặp – 常見誤解

Hiểu lầm một: Vô Sự quyết bảo long huyệt không quan trọng. Ông nói rõ "tất đắc huyệt nhi hậu khả dĩ đắc thuỷ"; long huyệt chỉ ứng chậm, không phải không ứng.

Hiểu lầm hai: nước uốn lượn trong lành là nước tốt. Theo quyết này, nước đẹp mà đến từ tử tuyệt, phá sinh vượng thì vẫn hung; phải xét sinh vượng theo hướng.

Sông Isloch uốn khúc
Sông Isloch uốn khúc: nước đến từ tử tuyệt, phá sinh vượng thì vẫn hung. Ảnh: Budgawl, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Hiểu lầm ba: định hướng thuỷ pháp dùng chính châm. Thuỷ pháp của Diệp Cửu Thăng lấy phùng châm song sơn làm chuẩn; chính châm dùng cho long và hướng theo bát quái.

Hiểu lầm bốn: nước đến từ phương tuyệt luôn là hung. Tuyệt cũng là thụ khí, tiểu trường sinh; nước đến từ tuyệt, đi ra mộc dục là cục tiên thiên, vẫn tốt nếu thuỷ khẩu đúng.

Nguồn: Địa Lý Đại Thành (地理大成), Lý Khí Tam Quyết, lời tựa Vô Sự quyết của Diệp Thao (Thiên Đồ) đề năm Khang Hy hai mươi hai (1683) tại lầu Ngoạ Nghĩa, và quyển hai thượng, Thuỷ pháp Vô Sự quyết (Diệp Cửu Thăng soạn; Diệp Thao tham, Trần Hồng Tân đính, Vương Cung hiệu), tờ 1a đến 7a: Địa lý nhất hoạ phúc chi thuyết, Hoạ phúc nhất thuỷ pháp chi thuyết, Thuỷ pháp nhất sinh vượng chi thuyết, Sinh vượng nhất hướng phương chi thuyết, Sinh vượng hữu tiên thiên chi thuyết, Hướng phương nhất phùng châm chi thuyết; bản khắc Học Sơn Đường năm Khang Hy Bính Tý (1696), tập bốn. Ở tờ 5b–6a giấy rách vài chữ: câu "[mộ] phương vi âm dương chi chính giao" và "duy giao cố hữu sinh khí, [cố phát] nhân đinh" đọc theo văn mạch (đoạn sau nói "thuỷ tất dục kỳ tòng mộ phương khứ"). Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Bài trước: Địa Lý Đại Thành (106) – Vĩnh Trinh quyết (2): thiên tinh, bát diệu sát, 24 long định cục 永禎訣. Bài sau: Địa Lý Đại Thành (108) – Vô Sự quyết (2): sơn trung hình cục và bảy thuỷ thành 無事訣.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Biết vòng trường sinh tám can, biết tả toàn hữu toàn, biết chính châm định long và phùng châm định thuỷ là phần Thư; đứng trên đất nhận đúng nước đến nước đi, nhận văn khẩu mộ khẩu, đặt la kinh chuẩn và chọn hướng sinh vượng suy cho huyệt là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Vì sao gọi là Vô Sự quyết? – 無事訣

Theo lời tựa Diệp Thao, tên lấy từ ý vua Vũ trị thuỷ 'làm theo chỗ không bày việc': thuỷ pháp xét hướng tiêu nạp nhưng thảy thuận theo tự nhiên của núi sông.

Vì sao Diệp Cửu Thăng coi thuỷ pháp là gấp nhất? – 水法尤急

Vì ngày tháng ứng trong một năm nửa năm, thuỷ pháp ứng trong sáu đến mười hai năm, còn long huyệt tĩnh nên ứng chậm; hoạ phúc người ta thấy được phần nhiều đến từ nước.

Vì sao sinh vượng của nước thuộc hướng mà không thuộc long? – 生旺屬于向

Huyệt chôn ở chỗ thực, cưỡi khí đất; hướng nhìn ra chỗ không, giữ khí trời; nước tránh thực mà chạy chỗ không nên thuộc về hướng.

Thuỷ pháp tiên thiên là gì? – 先天水法

Là nước đến từ phương tuyệt (thụ khí, tiểu trường sinh) của tám can và đi ra phương mộc dục, ngược với cục hậu thiên đến sinh vượng đi mộ.

Vì sao thuỷ pháp dùng phùng châm? – 縫針

Phùng châm song sơn gom mỗi can duy vào đúng một chi nên chia sinh vượng không sai; chính châm kiêm hai chi, dùng định nước dễ lầm sinh vượng.

Từ khoá: vô sự quyết · 無事訣 · thuỷ pháp · sinh vượng · phùng châm · tiên thiên thuỷ pháp · lý khí tam quyết · diệp cửu thăng

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…