Dương Trạch Đại Thành
陽宅大成 (選時造命 卷一 · 造命總論 · 經盤正訛)
Tác giả: Nguỵ Thanh Giang (魏青江, hiệu Thanh Giang Tử 青江子, người Kinh Hương 荊鄉, đời Thanh); con là Nguỵ Minh Nghĩa (明義, tự Khảo Đình 考庭) biên
Bản gốc: bản khắc đời Thanh, Càn Long năm thứ 6 Tân Dậu (1741), 16 tập.
Bài trước đã dịch bài tựa và mục lục phần Tuyển Thời Tạo Mệnh. Bài này đi vào hai mục đầu của chính văn quyển 1: Tổng luận tạo mệnh (造命總論), nơi Nguỵ Thanh Giang giải thích vì sao người nhận mệnh từ sao trời, can chi gắn vào trời thế nào, ba chủ của mệnh là gì và chọn ngày phải tránh sao dữ ra sao; và Sửa sai la kinh (經盤正訛), một bài phê bình gay gắt các lò la bàn đương thời vì vẫn khắc độ sao của đời Minh.
Trả lời nhanh: Tổng luận tạo mệnh dạy: trời lấy hai mươi tám tú làm thân, bảy chính bốn dư làm khí; can chi trên mặt đất ứng với cung độ trên trời, nên mỗi người có ba chủ tinh: mệnh chủ (can chi năm), nhật chủ (can chi ngày), mệnh cung chủ (giờ hợp năm tháng ngày). Chọn ngày là chờ sao dữ (ám, hao, hình, tạ, cừu, nạn) đi qua rồi mới dùng lúc sao ân phúc tới đúng độ chủ và chiếu đúng phương; sao trời không tốt thì thần sát tốt cũng vô ích. Sửa sai la kinh nói độ sao dời theo từng đời, nhà Thanh đã có lịch Thời Hiến mà la bàn vẫn khắc độ đời Minh, như vẫn để Chuỷ trước Sâm, vẫn khắc tú Kim ở chỗ đã thuộc Mộc; cần khắc lại theo độ thật.
Thầy Vũ Giới giảng: "Hai mục này cho thấy Nguỵ Thanh Giang là người làm khoa học theo kiểu của thời ông. Ông hỏi: sao thật đang ở đâu? La kinh có khớp với trời không? Một thầy phong thuỷ cầm la kinh sai độ mà nói chuyện sao thì cũng như cầm bản đồ cũ đi tìm đường mới."
Trời lấy hai mươi tám tú làm thân – 天無體,二十八宿為之體
Nguyên văn – 原文
書曰:天降下民。詩云:天生蒸民。民所受於天,天所賦於民,蓋有命存焉。……天無體,二十八宿為之體;天無氣,七政四餘為之氣。人之氣體,本乎天之星曜,而五行生剋之理即寓乎其間。三百六十度之經,十一曜之緯,無非佈于周天之干支而已。天有此干支,民之命亦即此干支,故人稟天之星象而生……
Dịch: Kinh Thư nói: trời giáng xuống dân. Kinh Thi nói: trời sinh ra muôn dân. Cái dân nhận ở trời, cái trời phú cho dân, ấy là có mệnh ở trong đó. Trời không có thân, hai mươi tám tú làm thân cho trời; trời không có khí, bảy chính bốn dư làm khí cho trời. Khí và thân của người gốc ở sao trời, lý ngũ hành sinh khắc nằm sẵn trong đó. Ba trăm sáu mươi độ làm đường kinh, mười một diệu làm đường vĩ, chẳng qua đều trải trên can chi khắp vòng trời. Trời có can chi ấy, mệnh của dân cũng là can chi ấy, nên người bẩm tượng sao trời mà sinh.

Giảng: Đây là nền của cả phần Tạo Mệnh. Có hai lớp. Lớp cố định là hai mươi tám tú (二十八宿), các chòm sao chia vòng trời thành hai mươi tám khoang không đều nhau, như cái khung của một chiếc đồng hồ. Lớp chuyển động là mười một diệu: mặt trời, mặt trăng, năm hành tinh và bốn dư diệu, đi trên cái khung ấy như kim đồng hồ. Can chi là cách gọi tên các vị trí trên vòng trời. Khi nói một người sinh năm Giáp Tý, sách hiểu là người ấy gắn với một chỗ cụ thể trên vòng trời, có tú, có độ.
Can chi gắn vào cung độ và ba chủ tinh – 宿度分繫 · 三主星
Nguyên văn – 原文
……宿度分繫:甲在寅前十五,寅在甲後十五,其實總一寅宮,甲寅同居合三十也。甲在寅,乙在卯,丙在巳,丁在午,庚在申,辛在酉,壬在亥,癸在子。……辰戌陽土隸巽乾,丑未陰土隸艮坤,各坐十五度。以故生人一命有三主星:一生年干支坐度為命主,一生日干支坐度為日主,生時合年月日歸總為命宮,三俱各有一禽為主星。
Dịch: Phân chia tú độ: Giáp ở mười lăm độ phía trước Dần, Dần ở mười lăm độ phía sau Giáp, thật ra gộp làm một cung Dần, Giáp và Dần cùng ở, hợp thành ba mươi độ. Giáp ở Dần, Ất ở Mão, Bính ở Tỵ, Đinh ở Ngọ, Canh ở Thân, Tân ở Dậu, Nhâm ở Hợi, Quý ở Tý. Thìn Tuất là Thổ dương thuộc Tốn Càn, Sửu Mùi là Thổ âm thuộc Cấn Khôn, mỗi chữ ngồi mười lăm độ. Vì thế người sinh ra một mệnh có ba chủ tinh: độ mà can chi năm sinh ngồi là mệnh chủ, độ mà can chi ngày sinh ngồi là nhật chủ, giờ sinh hợp với năm tháng ngày gom lại là mệnh cung; cả ba đều có một "cầm" (sao tú) làm chủ tinh.

Giảng: Trên la kinh hai mươi bốn sơn, mỗi sơn mười lăm độ. Sách gộp từng cặp can và chi đứng cạnh nhau thành một cung ba mươi độ: Giáp với Dần, Ất với Mão, Bính với Tỵ, Đinh với Ngọ, Canh với Thân, Tân với Dậu, Nhâm với Hợi, Quý với Tý. Mậu Kỷ không có chỗ cố định, đi theo mùa ở trung ương. Nhờ vậy, mọi can chi đều có một chỗ trên vòng trời. Mệnh chủ là tú độ của can chi năm sinh, nhật chủ là tú độ của can chi ngày sinh, mệnh cung là cung đang mọc ở phương đông vào giờ sinh. Ba điểm ấy là ba "mục tiêu" mà người chọn ngày phải tìm sao lành chiếu vào.
Bù lệch, cứu hỏng: chờ sao dữ đi qua – 本天扶命 · 仗天再造
Nguyên văn – 原文
此本來氣數之命,豈盡無一偏弊?故凡起造修方、催丁救貧、催官卻病、攢葬,一切選期,本天扶命以補原命之偏,仗天再造以救原命之弊。……周天三百六十五度二十五分,一時觀之,有一半出于地上之天,即有一半轉在地下之天……選用時刻,取其出于地上者照臨,固上吉,亦有當伏于地下者,藉其暗助足以避凶趨吉。……倘遇暗耗刑謝仇難凶星,必俟此凶星行過,俟恩福吉星到命度,照方位,始可用事相感。……大星吉,則應地祇方吉;設天星不吉,則應地祇不吉。
Dịch: Cái mệnh khí số vốn có này, đâu phải hoàn toàn không lệch không hỏng? Cho nên mọi việc chọn kỳ như khởi công, sửa phương, cầu con, cứu nghèo, cầu quan, trừ bệnh, an táng, đều dựa vào trời mà giúp mệnh để bù chỗ lệch của mệnh gốc, nhờ trời tạo lại để cứu chỗ hỏng của mệnh gốc. Vòng trời ba trăm sáu mươi lăm độ hai mươi lăm phút, nhìn vào một lúc thì một nửa ở trên mặt đất, một nửa chuyển xuống dưới đất. Chọn giờ khắc, lấy sao ở trên mặt đất chiếu xuống là tốt nhất; cũng có lúc sao nấp dưới đất mà ngầm giúp, đủ để tránh dữ theo lành. Nếu gặp sao dữ ám, hao, hình, tạ, cừu, nạn thì phải đợi sao dữ ấy đi qua, đợi sao ân phúc đến độ mệnh, chiếu phương vị, mới dùng việc mà cảm ứng. Sao trời tốt thì thần đất ứng tốt; sao trời không tốt thì thần đất cũng ứng không tốt.

Giảng: Đoạn này đặt ba quy tắc. Một, chọn ngày là để "bù" và "cứu", tức là có mục đích, không phải chọn cho có. Hai, nhìn cả bầu trời: sao trên đường chân trời chiếu trực tiếp, sao dưới đường chân trời vẫn có thể giúp ngầm. Ba, tránh trước, cầu sau: việc đầu tiên là chờ sao dữ rời khỏi độ của ba chủ, rồi mới xét sao lành. Câu "sao trời tốt thì thần đất mới ứng tốt" cũng là lời cảnh báo những ai chỉ tra thần sát trên mặt đất mà không xem trời. Tên sáu loại sao dữ (ám, hao, hình, tạ, cừu, nạn) sẽ được giải ở quyển 2, phần hoá diệu.
Thần sát tốt mà không có ánh sao – 不得天光
……但失地失令,雖遇三德三奇三白三門並歲命祿馬貴人,而不得天光照臨,殊無生機,未見其為吉也。
Dịch: Nhưng nếu sao mất đất, mất lệnh, thì dù gặp tam đức, tam kỳ, tam bạch, tam môn cùng lộc mã quý nhân của năm mệnh, mà không được ánh sáng trời chiếu tới, thì cũng chẳng có sinh cơ, chưa thấy là tốt.
Giảng: Đây là câu sắc nhất của tổng luận. Tam đức, tam kỳ, tam bạch, lộc mã quý nhân là những thần sát được các sách lịch phổ thông ưa chuộng. Nguỵ Thanh Giang không bỏ chúng, nhưng đặt chúng xuống dưới: thần sát tốt chỉ có giá trị khi sao thật trên trời cũng tốt. Thứ tự này đáng để người chọn ngày ngày nay ghi nhớ.
Dòng truyền và phép tính độ ba chủ – 傳授 · 推算
Nguyên văn – 原文
……漢晉隋唐,邪說雜出,而此光明正道,反隱匿弗宣。宋初希夷先生衍茲一綫之脈……康節、徐沖晦、蔡西山闡發宗旨,授受有徒。……近獲西儒傳授天經,詳悉造命真訣,先以生命年月日時為題,某日某時太陽于某中氣已過入某宮……于是援月令表……定本命歲干主坐某宿幾度幾分,日干主日支主各坐某宿幾度幾分……次從本生月後中氣時刻逆排至生時……命立某宮幾分幾秒……于是援日躔表……看東方卯宮直某宿幾度幾分出地平環,即為命宮主所坐度數。
Dịch: Các đời Hán, Tấn, Tuỳ, Đường, thuyết tà lẫn lộn, còn con đường sáng chính này lại bị giấu không truyền. Đầu đời Tống, Hi Di tiên sinh nối được một sợi mạch; Thiệu Khang Tiết, Từ Xung Hối, Thái Tây Sơn làm sáng tông chỉ, có học trò truyền nhận. Gần đây được các nhà nho phương Tây truyền cho thiên kinh, biết rõ chân quyết tạo mệnh: trước lấy năm tháng ngày giờ sinh làm đề, xem ngày giờ ấy mặt trời đã qua trung khí nào, vào cung nào. Rồi dùng bảng nguyệt lệnh để định mệnh chủ (can năm) ngồi ở tú nào mấy độ mấy phút, nhật chủ ngồi ở tú nào mấy độ mấy phút. Kế đó tính ngược từ giờ trung khí sau tháng sinh đến giờ sinh, biết mệnh lập ở cung nào mấy phút mấy giây; rồi dùng bảng nhật triền, xem ở cung Mão phương đông tú nào mấy độ mấy phút đang ló khỏi chân trời, đó là độ của mệnh cung chủ.

Giảng: Đoạn dòng truyền nêu tên nhiều người, có những tên khó kiểm chứng; điều chắc chắn là sách tự đặt mình vào dòng Hi Di (Trần Đoàn) và Thiệu Khang Tiết (Thiệu Ung) đời Tống. Điểm đáng chú ý hơn là câu "gần đây được các nhà nho phương Tây truyền cho thiên kinh": sách thừa nhận phương pháp tính mới đến từ thiên văn học châu Âu, vốn được dùng ở Khâm Thiên Giám đời Thanh. Phép tính có ba bước: tìm vị trí mặt trời lúc sinh theo tiết khí, dùng bảng nguyệt lệnh đặt mệnh chủ và nhật chủ lên tú độ, rồi dùng bảng nhật triền tìm điểm mọc phương đông làm mệnh cung chủ. Bảng nguyệt lệnh nhật triền chính là nội dung bài 63.
Sách kết tổng luận bằng câu: các thầy chọn ngày còn ôm độ sao đời trước, không theo kinh vĩ của lịch Thời Hiến mà vẫn gọi tên sao, thật ra đã lệch với độ thật, thì sao đủ để bàn môn tạo mệnh. Câu ấy dẫn thẳng sang mục sau.
Sửa sai la kinh: la kinh phải theo trời – 經盤正訛
Nguyên văn – 原文
羅盤不曰羅鏡而曰羅經者,以四方各七宿,其三百六十五度……本天地之經也。……羅經隨時更改。故漢太原盤與晉開禧盤度分大相懸殊;故唐有唐之經盤,宋有宋之經盤……蓋天體舒而疾,左旋順行,漸差而西……七政縮而遲,右旋逆躔,漸差而東……而特是宿度移遊之分,繫見多忽畧而不究,以致今日之羅經依然明季之度數。
Dịch: La bàn không gọi là "la kính" mà gọi là "la kinh", vì bốn phương mỗi phương bảy tú, ba trăm sáu mươi lăm độ của nó vốn là đường kinh của trời đất. La kinh phải đổi theo thời. Cho nên bàn Thái Nguyên đời Hán với bàn Khai Hi đời sau có độ phút cách nhau rất xa; đời Đường có la kinh của đời Đường, đời Tống có la kinh của đời Tống. Vì thân trời giãn mà nhanh, xoay trái theo chiều thuận, dần lệch về tây; bảy chính co mà chậm, xoay phải ngược chiều, dần lệch về đông. Riêng phần dời chuyển của tú độ thì người ta phần nhiều bỏ qua không xét, đến nỗi la kinh ngày nay vẫn là độ số cuối đời Minh.

Giảng: Nguỵ Thanh Giang nói rõ: tầng tú độ trên la kinh không phải thứ khắc một lần dùng mãi. Vì tuế sai, điểm xuân phân lùi dần so với các vì sao, khoảng một độ trong hơn bảy mươi năm. Sau vài trăm năm, ranh giới giữa các tú trên la bàn sẽ lệch vài độ so với trời thật. Đời Hán, Tấn, Đường, Tống mỗi đời có la kinh riêng chính vì người đời ấy có đo lại. Còn la bàn đời Thanh mà ông thấy thì vẫn chép độ cuối đời Minh, tức đã chậm hơn trăm năm.
Chuỷ Sâm đảo chỗ và các lò la bàn Huy Châu – 觜參 · 徽州羅盤
Nguyên văn – 原文
如辰戌丑未純木矣,乃猶造作金宿;又如金越木度,此木度已屬於金,乃猶造作木宿……若是則子父財官,不幾顛倒混淆乎?……易已百數十年,乃猶造作觜先參後。……今則觜長參消……逐年欽天監欽遵數理精蘊,即造七政經緯躔度時憲書,頒行天下。何江西、福建、江寧、徽州製羅盤,並用羅盤者,俱未之見耶?……若郡城東門汪、西門程、休寧萬安方、屯溪汪,經盤雖蹈故轍,究之不知者不為罪也。姑繪大中小一樣三圖,與之講明遵照時憲真度製造,俾用盤者免得自悞以悞人。
Dịch: Như chỗ đã thuần là Mộc mà vẫn khắc tú Kim; lại như Kim đã vượt sang độ Mộc, độ ấy đã thuộc Kim mà vẫn khắc tú Mộc. Như vậy thì tử, phụ, tài, quan há chẳng đảo lộn lẫn lộn sao? Thứ tự đã đổi hơn trăm năm mà vẫn khắc Chuỷ trước Sâm sau; nay Chuỷ dài Sâm ngắn. Hằng năm Khâm Thiên Giám kính theo sách Số Lý Tinh Uẩn, làm sách lịch Thời Hiến ghi độ triền kinh vĩ của bảy chính, ban khắp thiên hạ. Sao những người làm la bàn ở Giang Tây, Phúc Kiến, Giang Ninh, Huy Châu và những người dùng la bàn đều không thấy? Như la kinh của nhà họ Uông ở cửa Đông thành phủ, nhà họ Trình ở cửa Tây, nhà họ Phương ở Vạn An huyện Hưu Ninh, nhà họ Uông ở Đồn Khê, dù vẫn theo vết cũ, xét cho cùng người không biết thì không có tội. Tạm vẽ ba đồ lớn, vừa, nhỏ cùng một mẫu, giảng rõ cho họ làm theo độ thật của lịch Thời Hiến, để người dùng bàn khỏi tự lầm mà làm lầm người.

Giảng: Ví dụ Chuỷ và Sâm là ví dụ thiên văn rất thật. Chuỷ (觜) là một tú rất hẹp nằm sát Sâm (參, chòm Lạp Hộ). Do tuế sai và cách định ranh giới mới, thứ tự hai tú trên hoàng đạo đã đổi: thời Minh Chuỷ đứng trước, đến thời Thanh trong lịch Thời Hiến thì Sâm đứng trước. La bàn khắc theo bảng cũ thì đặt sai cả hai. Vì mỗi tú mang một hành (Chuỷ thuộc Hoả, Sâm thuộc Thuỷ theo phép thất chính cầm tinh), đặt sai thì phép sinh khắc theo tú cũng sai theo. Huy Châu ở đây là đất nổi tiếng làm la bàn; ông nêu tên các lò ở cửa Đông, cửa Tây thành phủ, ở Vạn An, Đồn Khê, nhưng nói lời độ lượng "người không biết thì không có tội", và đề nghị vẽ mẫu mới để họ làm theo.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Hai mục này nên đọc như một bài học về phương pháp hơn là một bài học về sao. Nguỵ Thanh Giang đòi hai điều: dữ liệu phải đúng với trời của năm đang dùng, và dụng cụ đo phải khớp với dữ liệu. Đó cũng là đòi hỏi của Phong Thuỷ Liên Hoa với người học: la kinh phải được kiểm tra với hướng bắc thật, phải biết độ lệch từ ở nơi mình đo, và phải hiểu tầng nào trên la kinh là tầng cố định (hai mươi bốn sơn theo phương), tầng nào là tầng phụ thuộc thời gian (tú độ) để không dùng lẫn.

Phong Thuỷ Liên Hoa đặt hình thế lên trước. Tầng hai mươi tám tú trên la kinh dùng cho việc chọn ngày theo sao, không dùng để thay cho việc xem long, huyệt, sa, thuỷ và hình nhà. Người học nên nắm chắc phần hình thế ở các quyển Chỉ Yếu và Nhĩ Ngôn, rồi mới bước vào Tạo Mệnh. Khi đã bước vào thì phải theo đúng lời sách: dùng số liệu vị trí sao của năm đang làm, tính ra ba chủ cho đúng, tránh sao dữ trước rồi mới tìm sao lành. Chọn ngày giờ là để việc khởi công có trật tự và yên tâm, không phải để hứa hẹn giàu sang.
Tóm lại – 總結
- Trời lấy hai mươi tám tú làm thân, bảy chính bốn dư làm khí; can chi là tên các chỗ trên vòng trời, nên mệnh người gắn với tú độ.
- Can và chi đứng cạnh nhau gộp thành cung ba mươi độ: Giáp Dần, Ất Mão, Bính Tỵ, Đinh Ngọ, Canh Thân, Tân Dậu, Nhâm Hợi, Quý Tý.
- Ba chủ tinh: mệnh chủ (can chi năm), nhật chủ (can chi ngày), mệnh cung chủ (điểm mọc phương đông lúc sinh).
- Chọn ngày: tránh sao dữ trước, đợi sao ân phúc tới độ chủ và chiếu phương; thần sát tốt mà không có ánh sao thì chưa phải tốt.
- Độ ba chủ tính bằng bảng nguyệt lệnh và bảng nhật triền, theo phương pháp thiên văn tiếp thu từ phương Tây.
- La kinh phải đổi theo đời vì tuế sai; la bàn đời Thanh vẫn khắc độ đời Minh, đặt Chuỷ trước Sâm, cần khắc lại theo lịch Thời Hiến.
Bài sau: Dương Trạch Đại Thành (63) – Bảng độ nhật triền theo tháng 月令日躔表度.
Nguồn: Dương Trạch Đại Thành (陽宅大成), phần Tuyển Thời Tạo Mệnh quyển 1, mục Tổng luận tạo mệnh (造命總論) và mục Sửa sai la kinh (經盤正訛); bản khắc đời Thanh năm Càn Long Tân Dậu (1741), thuộc công cộng. Chỉ dịch các câu đọc chắc, chỗ mờ lược bằng dấu ba chấm; đoạn dòng truyền có nhiều tên khó đọc nên chỉ nêu các tên chắc chắn. Chú giải về tuế sai và tú Chuỷ Sâm do người biên soạn thêm. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xem hai mươi bốn sơn và đo phương theo hướng bắc thật.
- Lập Cục Pháp: lập cục cho căn nhà trước khi xét ngày giờ khởi công.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: đánh dấu phương từng khối nhà để biết sửa phương nào.
Bài liên quan – 相關文章
- Kệ sách cổ Tam Hợp trên Kho Sách Quý
- Dương Trạch Đại Thành (61): bài tựa và mục lục Tuyển Thời Tạo Mệnh
- Dương Trạch Đại Thành (41): trái phải, nước lên nước xuống, cờ trống
- Dương Trạch Đại Thành (50): năm hình nhà và đồ nhà dữ
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Thuộc tên hai mươi tám tú và biết vì sao la kinh phải sửa là phần Thư; cầm một chiếc la kinh thật, đọc đúng tầng nào cố định, tầng nào đã lệch theo năm, rồi đặt ba chủ của gia chủ lên đó là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Vì sao sách nói trời lấy hai mươi tám tú làm thân? – 二十八宿為之體
Vì hai mươi tám tú là khung cố định chia vòng trời, còn mặt trời, mặt trăng, các hành tinh và bốn dư diệu là phần chuyển động đi trên khung ấy. Sách gọi khung là thân, phần chuyển động là khí.
Mệnh chủ, nhật chủ, mệnh cung chủ tính thế nào? – 三主星
Mệnh chủ là tú độ của can chi năm sinh, nhật chủ là tú độ của can chi ngày sinh, tính bằng bảng nguyệt lệnh. Mệnh cung chủ là tú độ đang mọc ở phương đông lúc sinh, tính bằng bảng nhật triền.
Thần sát tốt có đủ để chọn ngày không? – 不得天光
Theo sách thì không. Tam đức, tam kỳ, lộc mã quý nhân chỉ có giá trị khi sao thật trên trời cũng tốt và không có sao dữ ở độ chủ. Không có ánh sao chiếu tới thì "chẳng có sinh cơ".
Vì sao la kinh phải sửa theo thời? – 羅經隨時更改
Vì tuế sai làm các vì sao dời dần so với điểm xuân phân, khoảng một độ trong hơn bảy mươi năm. Tầng tú độ khắc theo bảng cũ sẽ lệch với trời thật, nên mỗi đời phải đo và khắc lại.
Chuỷ trước Sâm sau sai ở đâu? – 觜參
Thời Minh tú Chuỷ đứng trước tú Sâm, nhưng theo độ đo của lịch Thời Hiến đời Thanh thì thứ tự đã đổi. La bàn vẫn khắc theo thứ tự cũ thì đặt sai tú, kéo theo sai hành của tú.








