💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Hoàng Đế Trạch Kinh (3) 二十四路: hai mươi bốn lộ, dương trạch và âm trạch

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Hoàng Đế Trạch Kinh (3) 二十四路: hai mươi bốn lộ, dương trạch và âm trạch

Hoàng Đế Trạch Kinh
黃帝宅經 (宅經 卷上)
Tác giả: khuyết danh, thác danh Hoàng Đế (黃帝), sách thành khoảng đời Đường – Tống
Bản gốc: Khâm định Tứ Khố Toàn Thư, Tử bộ thất, Thuật số loại, mục Tướng trạch tướng mộ (欽定四庫全書 子部七 術數類 相宅相墓之屬), hiệu thượng năm Càn Long 46 (1781).

Hai mươi bốn lộ (二十四路) là cốt lõi của Hoàng Đế Trạch Kinh: lấy sân giữa của khu nhà làm tâm, chia bốn mặt thành hai mươi bốn phần theo mười can, mười hai chi và bốn quái Càn, Cấn, Khôn, Tốn. Bài thứ ba của quyển sách trong Kho Sách Quý dịch song ngữ đoạn định nghĩa hai mươi bốn lộ, cách chia nửa dương nửa âm bằng một đường chéo từ Tuất – Càn sang Thìn – Tốn, nguyên lý "dương không vượng một mình, lấy âm làm được", và hình tượng con rồng của nhà dương, nhà âm với đầu ở Hợi, đuôi ở Tỵ.

Trả lời nhanh: Theo Hoàng Đế Trạch Kinh, hai mươi bốn lộ là hai mươi bốn phần quanh sân giữa của nhà, gồm mười can (trừ Mậu Kỷ ở giữa), mười hai chi và Càn, Cấn, Khôn, Tốn. Càn cùng ba nam Chấn, Khảm, Cấn là dương, từ Càn đến Thìn; Khôn cùng ba nữ Tốn, Ly, Đoài là âm, từ Tốn đến Tuất. Nhà dương nên sửa đầy phía âm, nhà âm nên sửa đầy phía dương, như mùa đông lấy ấm làm đức, mùa hạ lấy mát làm đức. Trùng âm, trùng dương thì dữ. Nhà dương là con rồng đầu ở Hợi, đuôi ở Tỵ; nhà âm ngược lại.

Thầy Vũ Giới giảng: "Nhất âm nhất dương chi vị đạo. Không thấu luật âm dương thì đừng hành phong thuỷ! Trạch Kinh chia hai mươi bốn lộ không phải để tra bảng, mà để biết phía nào của nhà đang thừa, phía nào đang thiếu."

Hai mươi bốn lộ là gì? – 二十四路者

Hai mươi bốn lộ trong Hoàng Đế Trạch Kinh là hai mươi bốn phần chia quanh sân giữa (中院) của khu nhà, mỗi phần mang tên một can, một chi hay một quái. Chữ "lộ" (路) nghĩa là đường, lối: mỗi lộ là một lối khí đi vào sân giữa từ một phương.

Nguyên văn – 原文

二十四路者,隨宅大小,中院分四面作二十四路,十干十二支乾艮坤巽,共為二十四路,是也。

Dịch: Hai mươi bốn lộ là: tuỳ nhà lớn nhỏ, lấy sân giữa chia bốn mặt làm hai mươi bốn lộ; mười can, mười hai chi cùng Càn, Cấn, Khôn, Tốn, cộng làm hai mươi bốn lộ, là vậy.

Sân trong Vương gia đại viện Linh Thạch
Một sân trong của Vương gia đại viện (Linh Thạch, Sơn Tây): lấy sân giữa làm tâm, bốn mặt chia thành hai mươi bốn lộ. Ảnh: Zhangzhugang, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Giảng: Câu ngắn nhưng chứa ba điểm then chốt. Thứ nhất, "tuỳ nhà lớn nhỏ": nhà to hay nhỏ đều chia đủ hai mươi bốn lộ, chỉ khác độ rộng mỗi lộ. Thứ hai, tâm chia là "trung viện", sân giữa, không phải một điểm đo la bàn ở cửa. Nhà xưa Trung Hoa và Việt Nam thường có sân trong hoặc sân trước bao bởi các dãy nhà, nên đứng giữa sân nhìn ra bốn phía là thấy rõ hai mươi bốn lộ. Thứ ba, "mười can" thực ra chỉ dùng tám can: Mậu, Kỷ thuộc Thổ ở trung cung nên không chiếm phương. Tám can, mười hai chi, bốn quái cộng đúng hai mươi bốn, cũng là hai mươi bốn sơn trên la kinh sau này.

Thành phầnGồmSố lộ
Tám can (bỏ Mậu Kỷ)Giáp, Ất, Bính, Đinh, Canh, Tân, Nhâm, Quý8
Mười hai chiTý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi12
Bốn quái gócCàn, Cấn, Tốn, Khôn4
CộngMỗi lộ 15 độ quanh sân giữa24

Phía nào của nhà là dương, phía nào là âm? – 陽位陰位

Trong Hoàng Đế Trạch Kinh, nửa từ Càn theo chiều thuận đến Thìn là dương, nửa từ Tốn theo chiều thuận đến Tuất là âm. Căn cứ là gia đình bát quái: Càn là cha dẫn ba con trai, Khôn là mẹ dẫn ba con gái.

Nguyên văn – 原文

乾將三男震坎艮,悉屬於陽位(即從西北乾位之震為陽明矣),坤將三女巽離兌,悉屬陰之位(即從東南巽角順之戌為陰明矣)。

Dịch: Càn dẫn ba con trai Chấn, Khảm, Cấn, đều thuộc vị dương (tức từ vị Càn ở Tây Bắc đến Chấn là dương, rõ vậy). Khôn dẫn ba con gái Tốn, Ly, Đoài, đều thuộc vị âm (tức từ góc Tốn ở Đông Nam thuận đến Tuất là âm, rõ vậy).

Sơ đồ cha mẹ và sáu con của bát quái trên hai mươi bốn lộ, nửa dương và nửa âm – Hoàng Đế Trạch Kinh
Càn cha cùng Khảm, Cấn, Chấn ở nửa dương (Càn đến Thìn); Khôn mẹ cùng Tốn, Ly, Đoài ở nửa âm (Tốn đến Tuất). Vẽ lại theo Hoàng Đế Trạch Kinh – Phong Thuỷ Liên Hoa

Giảng: Đi theo chiều kim đồng hồ từ Càn (Tây Bắc): Càn, Hợi, Nhâm, Tý, Quý, Sửu, Cấn, Dần, Giáp, Mão, Ất, Thìn. Mười hai lộ này chứa Càn (cha), Khảm (trung nam, Tý), Cấn (thiếu nam), Chấn (trưởng nam, Mão): nửa dương. Tiếp theo từ Tốn (Đông Nam): Tốn, Tỵ, Bính, Ngọ, Đinh, Mùi, Khôn, Thân, Canh, Dậu, Tân, Tuất. Mười hai lộ này chứa Tốn (trưởng nữ), Ly (trung nữ, Ngọ), Khôn (mẹ), Đoài (thiếu nữ, Dậu): nửa âm. Lời chú "từ Càn đến Chấn" và "thuận đến Tuất" chỉ cách đi; phần dương thực ra kéo tới Thìn, đúng như Đề yếu Tứ Khố tóm "乾坎艮震及辰為陽,巽離坤兌及戌為陰".

Cách chia này khác hẳn lối quen dùng "Bắc là âm, Nam là dương" theo trục Tý – Ngọ. Trạch Kinh chia theo gia đình bát quái hậu thiên, nên ranh giới là một đường chéo. Bài 6 sẽ thấy sách phê thẳng: "có người lấy Tý Ngọ chia ranh âm dương, sai lầm lắm vậy".

Vì sao "dương không vượng một mình"? – 陽不獨王 以陰為得

Dương không vượng một mình vì theo Trạch Kinh, mọi vật lấy cái đối nghịch bổ cho mình làm "đức": nhà dương được âm thì tốt, nhà âm được dương thì tốt. Đây là nguyên lý âm dương tương đắc, chìa khoá đọc cả quyển sách.

Nguyên văn – 原文

是以陽不獨王,以陰為得(陽宅為宜修陰方),陰不獨王,以陽為得(如上說),亦如冬以溫暖為德,夏以涼冷為德,男以女為德,女以男為德之義。《易訣》云:陰得陽,如暑得涼,五姓咸和,百事俱昌。

Dịch: Cho nên dương không vượng một mình, lấy âm làm được (nhà dương nên sửa phương âm); âm không vượng một mình, lấy dương làm được (như trên). Cũng như mùa đông lấy ấm áp làm đức, mùa hạ lấy mát lạnh làm đức; trai lấy gái làm đức, gái lấy trai làm đức, nghĩa là vậy. Dịch Quyết nói: âm được dương như nắng hè được mát, năm tính đều hoà, trăm việc đều thịnh.

Sân nhà người Bạch ở Hỉ Châu
Nhà cũ họ Nghiêm ở Hỉ Châu (Đại Lý): nhà có dãy cao dãy thấp, dương không vượng một mình mà lấy âm làm được. Ảnh: 猫猫的日记本, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Giảng: Chữ "vương" (王) đọc như "vượng" (旺). Ba ví dụ của sách đều là ví dụ đời thường: đông cần ấm, hè cần mát, trai cần gái. Không ai nói mùa đông thêm lạnh là tốt. Nhà cũng vậy: nhà đã thuộc dương thì phần dương đã đủ, phải bồi phần âm. Câu "năm tính đều hoà" rất đáng để ý: lối năm tính vốn chia họ người ra để định hướng nhà khác nhau, còn Trạch Kinh nói chỉ cần âm dương tương đắc thì họ nào cũng hoà, không cần chia.

Sơ đồ nhà dương xây thêm phía âm là đúng, xây thêm phía dương là trùng dương – Hoàng Đế Trạch Kinh
Nhà dương bồi vị đức ở nửa âm cho cao, chắc, rậm thì lành; lại chiêu thêm phương Đông, phương Bắc là trùng dương thì dữ. Vẽ lại theo Hoàng Đế Trạch Kinh – Phong Thuỷ Liên Hoa

Thế nào là trùng âm, trùng dương? – 重陰重陽則凶

Trùng âm, trùng dương là sửa sang, xây cao thêm vào chính phía mà nhà đã thừa: nhà dương lại xây phía dương, nhà âm lại xây phía âm. Trạch Kinh cho đó là dữ, còn phía "đức" (phía bổ cho mình) cao, chắc, rậm rạp thì lành.

Nguyên văn – 原文

所以,德位高壯藹密,即吉。重陰重陽則凶,陽宅更招東方北方,陰宅更招西方南方為重也(是東面為辰南,西面為戌北之位,斜分一條為陰陽之界)。

Dịch: Cho nên vị đức cao, vững, rậm rạp sum suê thì lành. Trùng âm, trùng dương thì dữ: nhà dương lại chiêu thêm phương Đông, phương Bắc; nhà âm lại chiêu thêm phương Tây, phương Nam, gọi là trùng vậy. (Ấy là mặt Đông lấy Thìn ở phía Nam, mặt Tây lấy Tuất ở phía Bắc, chia xéo một đường làm ranh âm dương.)

Sân nhà cổ Bình Dao
Sân nhà cổ ở Bình Dao (Sơn Tây): dãy nhà hai bên cân nhau, không chiêu thêm mãi một phía nên tránh được trùng âm, trùng dương. Ảnh: Bbb0777, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Giảng: "Đức vị" là phía bổ cho nhà: với nhà dương là nửa âm (Đông Nam, Nam, Tây Nam, Tây), với nhà âm là nửa dương. "Cao tráng ái mật" là cao, vững chắc, cây cối sum suê. Lời chú cuối chỉ rõ đường ranh: một đường xéo từ góc Thìn – Tốn ở Đông Nam sang góc Tuất – Càn ở Tây Bắc. Phía Đông Bắc của đường ấy là dương, phía Tây Nam là âm. Một khu nhà vì thế giống một hình vuông bị cắt chéo làm hai tam giác.

Loại nhàPhía "đức" nên cao, chắc, rậmPhía tránh xây thêm (trùng)
Nhà dương 陽宅Nửa âm: Tốn → Tuất (Đông Nam, Nam, Tây Nam, Tây)Nửa dương: Càn → Thìn (Bắc, Đông)
Nhà âm 陰宅Nửa dương: Càn → Thìn (Tây Bắc, Bắc, Đông Bắc, Đông)Nửa âm: Tốn → Tuất (Nam, Tây)

Con rồng của nhà dương, nhà âm nằm ra sao? – 陰陽之宅者即龍也

Hoàng Đế Trạch Kinh ví mỗi ngôi nhà như một con rồng: nhà dương đầu rồng ở Hợi, đuôi ở Tỵ; nhà âm đầu rồng ở Tỵ, đuôi ở Hợi. Hình tượng này giải thích vì sao Đề yếu Tứ Khố nói "dương lấy Hợi làm đầu, Tỵ làm đuôi".

Nguyên văn – 原文

凡之陽宅,即有陽氣抱陰,陰宅即有陰氣抱陽。陰陽之宅者,即龍也。陽宅龍頭在亥,尾在巳;陰宅龍頭在巳,尾在亥(其狀在龍者,陰龍青、陽龍赤,各有命坐,切忌犯也)。

Dịch: Phàm nhà dương thì có khí dương ôm lấy âm; nhà âm thì có khí âm ôm lấy dương. Nhà âm nhà dương chính là con rồng. Nhà dương đầu rồng ở Hợi, đuôi ở Tỵ; nhà âm đầu rồng ở Tỵ, đuôi ở Hợi. (Hình trạng là rồng: rồng âm màu xanh, rồng dương màu đỏ; mỗi phần đều có mệnh toạ của người trong nhà, rất kỵ phạm vào.)

Nóc mái đuôi én có trang trí rồng
Nóc mái đuôi én của Văn Xương các, Xích Khảm lâu (Đài Nam): hình rồng trên nóc nhà gợi ý Trạch Kinh coi nhà như một con rồng nằm. Ảnh: TaChihChien, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Giảng: "Dương khí bão âm" là dương ôm âm: nhà dương không phải nhà toàn dương, mà là dương bao lấy một lõi âm. Đây là hình ảnh thái cực: trong dương có âm, trong âm có dương. Đầu rồng nhà dương ở Hợi, ngay sau Càn, là chỗ dương bắt đầu; đuôi ở Tỵ, ngay sau Tốn, là chỗ dương dứt. Bài 6 sẽ giải thêm: Tỵ là chỗ "đông chí", Hợi là chỗ "hạ chí" của âm dương trong nhà, tức chỗ khí đổi chiều. Quyển hạ ghi rõ thân rồng: Hợi là đầu rồng, Tý là tay phải, Dần là lưng, Mão là sườn phải, Thìn là chân phải, Ngọ là chân trái, Khôn là ruột, Dậu là sườn trái, Tuất là tay trái… Mỗi bộ phận gắn với một người trong nhà, nên "rất kỵ phạm".

Sơ đồ con rồng của nhà dương: đầu ở Hợi, đuôi ở Tỵ, các bộ phận thân rồng trên hai mươi bốn lộ – Hoàng Đế Trạch Kinh
Nhà dương là con rồng đầu ở Hợi, đuôi ở Tỵ; Tý tay phải, Dần lưng, Mão sườn phải, Thìn chân phải, Ngọ chân trái, Khôn ruột, Dậu sườn trái, Tuất tay trái; nhà âm thì ngược lại. Vẽ lại theo Hoàng Đế Trạch Kinh – Phong Thuỷ Liên Hoa

Đọc hai mươi bốn lộ cho nhà hôm nay thế nào? – 今日之用

Với nhà hôm nay, hai mươi bốn lộ của Trạch Kinh nên đọc như một cách chia vùng quanh tâm nhà để xét phía nào đầy, phía nào trống. Không nên đọc như bảng tra tốt xấu áp lên mọi căn nhà.

  1. Tìm tâm thật của khu nhà. Nhà xưa lấy sân giữa; nhà ống, căn hộ thì phải định tâm theo hình khối thật, không lấy cửa làm tâm.
  2. Chia hai mươi bốn lộ quanh tâm. Dùng la kinh xác định Càn, Tốn và đường chéo âm dương.
  3. Xét nửa nào đầy, nửa nào trống. Nhà cao tầng hàng xóm, cây lớn, khối bếp, cầu thang nằm ở nửa nào.
  4. Xét nhà thuộc dương hay âm. Theo Trạch Kinh là theo phương dọn đến (bài 4).
  5. Chỉ khi đã rõ bốn bước trên mới bàn chuyện sửa sang thêm phía nào.
Nhà ven sông ở Việt Nam
Nhà ven sông ở Việt Nam: nhà hôm nay cũng xét được hai mươi bốn lộ khi tìm đúng tâm nhà và phân rõ phía đầy, phía trống. Ảnh: McKay Savage, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Tình huống thường gặp: gia chủ muốn cơi nới thêm một phòng phía sau nhà. Theo Trạch Kinh, câu hỏi đầu tiên không phải "hướng này tốt hay xấu" mà là "phía sau nhà nằm ở nửa dương hay nửa âm, và nhà mình đang thừa nửa nào". Cơi nới đúng phía đức thì là bổ, cơi nới vào phía đã thừa thì là trùng.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Đoạn hai mươi bốn lộ là chỗ Hoàng Đế Trạch Kinh gần với Hình Pháp Liên Hoa nhất. Sách không hỏi "nhà quay hướng nào" trước, mà hỏi "quanh tâm nhà, phía nào cao, phía nào thấp, phía nào đầy, phía nào trống". Theo Thầy Vũ Giới, "Định cục là dựa vào hình, còn lý khí thì dựa vào số": phải thấy hình khối của nhà và của xung quanh trước, rồi mới đặt số. Nguyên lý "dương không vượng một mình, lấy âm làm được" chính là luật phu thê chính phối mà Phong Thuỷ Liên Hoa giảng: nóc với nền, mạch với thuỷ, long với hổ phải phối nhau; một bên thừa một bên thiếu là cục lệch. Việc tìm tâm từ "trung viện" khớp với Thái cực – Lập cực điểm: định đúng tâm rồi mới lập sơn hướng. Phong Thuỷ Liên Hoa phân biệt tâm biểu kiến (tâm nhìn bằng mắt, thường bị đánh lừa bởi cửa, sân, mặt tiền) và tâm thực (tâm của khối khí thật), và chỉ chia hai mươi bốn lộ từ tâm thực. Hình tượng con rồng "dương ôm âm" nhắc rằng nhà là một cơ thể sống, không phải mảnh đất cắt ô: "Thuật phong thuỷ là tạo ra một căn nhà có sự sống." Lý pháp như trên thì chia sẻ; định tâm thực và cân phía đầy phía trống cho một căn nhà cụ thể là thủ pháp, phải học trực tiếp.

Sảnh tiếp khách nhà họ Ngô đầu thế kỷ 17
Sảnh tiếp khách nhà họ Ngô đầu thế kỷ 17 (bảo tàng dựng lại): gian chính là nơi định tâm của cả căn nhà. Ảnh: ảnh bảo tàng, Wikimedia Commons, CC BY 4.0.

Tóm lại – 總結: Hai mươi bốn lộ là hai mươi bốn phần quanh sân giữa của nhà, gồm tám can, mười hai chi và Càn Cấn Khôn Tốn. Nửa từ Càn đến Thìn (cha và ba nam) là dương, nửa từ Tốn đến Tuất (mẹ và ba nữ) là âm, ranh giới là đường chéo Thìn – Tuất. Dương không vượng một mình, lấy âm làm được; nhà dương nên bồi phía âm cao, chắc, rậm; nhà âm nên bồi phía dương. Xây thêm vào phía đã thừa là trùng âm, trùng dương, thì dữ. Nhà là con rồng: nhà dương đầu ở Hợi, đuôi ở Tỵ; nhà âm ngược lại; mỗi bộ phận rồng là mệnh toạ của một người trong nhà.

Bài trước: Hoàng Đế Trạch Kinh (2) – Nhà là then chốt của âm dương.

Bài sau: Hoàng Đế Trạch Kinh (4) – Nhập âm nhập dương, phương phúc đức và phương hình hoạ 福德刑禍.

Nguồn: Hoàng Đế Trạch Kinh (黃帝宅經) quyển thượng, đoạn từ 二十四路者 đến 各有命坐切忌犯也, bản Khâm định Tứ Khố Toàn Thư, Tử bộ thất, Thuật số loại (1781), thuộc công cộng. Chữ dị thể đổi về chính thể (隂→陰, 兊→兌, 徳→德, 髙→高, 宻→密). Lời chú "從西北乾位之震" và "巽角順之戌" có lẽ là "至震", "順至戌"; dịch theo nghĩa "đến". Chữ 王 trong "陽不獨王" đọc như 旺. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xem hai mươi bốn sơn quanh tâm nhà, xác định Càn, Tốn và đường chéo âm dương.
  • Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ khu nhà, tìm tâm, chia hai mươi bốn lộ.
  • Lập Cục Pháp: lập cục dương trạch, định tâm trước rồi mới lập hướng.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Biết hai mươi bốn lộ, biết nửa dương nửa âm là phần Thư; đứng giữa một căn nhà mà định được tâm thực, thấy phía nào thừa phía nào thiếu là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Hai mươi bốn lộ của Trạch Kinh có giống hai mươi bốn sơn la kinh không? – 二十四路與二十四山

Về tên gọi thì giống: tám can, mười hai chi và Càn Cấn Khôn Tốn. Khác ở chỗ Trạch Kinh chia quanh sân giữa của khu nhà để xét phía nào nên cao, nên thấp, chứ không dùng để đo hướng cửa.

Vì sao Trạch Kinh không chia âm dương theo trục Bắc – Nam? – 不以子午分

Vì sách chia theo gia đình bát quái: Càn cha với ba nam là dương, Khôn mẹ với ba nữ là âm. Ranh giới vì thế là đường chéo Thìn – Tuất, không phải trục Tý – Ngọ.

Nhà dương nên xây thêm về phía nào? – 陽宅宜修陰方

Theo Trạch Kinh, nhà dương nên bồi phía âm (Đông Nam, Nam, Tây Nam, Tây) cho cao, chắc, rậm. Xây thêm vào phía Bắc, phía Đông là trùng dương, sách cho là dữ.

"Đầu rồng ở Hợi, đuôi ở Tỵ" nghĩa là gì? – 龍頭在亥

Nghĩa là với nhà dương, khí dương bắt đầu ở Hợi (sau Càn) và dứt ở Tỵ (sau Tốn). Nhà âm thì ngược lại. Mỗi bộ phận của rồng ứng với mệnh toạ một người trong nhà, nên kỵ phạm.

Nhà phố không có sân giữa thì chia hai mươi bốn lộ thế nào? – 無中院

Phải định tâm theo khối nhà thật rồi chia từ tâm ấy. Đây là phần thủ pháp, cần người xem tại chỗ, vì tâm biểu kiến của nhà ống thường lệch xa tâm thực.

Từ khoá: hoàng đế trạch kinh · 二十四路 · hai mươi bốn lộ · âm dương tương đắc · trùng âm trùng dương · dương trạch âm trạch · phong thủy nhà ở

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…