💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Hoàng Đế Trạch Kinh (8) 陽宅圖: quyển hạ, thổ khí xung và đồ dương trạch

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Hoàng Đế Trạch Kinh (8) 陽宅圖: quyển hạ, thổ khí xung và đồ dương trạch

Hoàng Đế Trạch Kinh
黃帝宅經 (宅經 卷下)
Tác giả: khuyết danh, thác danh Hoàng Đế (黃帝), sách thành khoảng đời Đường – Tống
Bản gốc: Khâm định Tứ Khố Toàn Thư, Tử bộ thất, Thuật số loại, mục Tướng trạch tướng mộ (欽定四庫全書 子部七 術數類 相宅相墓之屬), hiệu thượng năm Càn Long 46 (1781).

Đồ dương trạch (陽宅圖) của Hoàng Đế Trạch Kinh là bảng hai mươi bốn lộ của nhà dương: mỗi lộ một tên thần, một bộ phận thân rồng, một người trong nhà, nên cao hay thấp, nên đặt gì, phạm thì hại gì. Bài thứ tám của quyển sách trong Kho Sách Quý dịch song ngữ đầu quyển hạ: phương thổ khí xung theo tháng khi xây tường dựng nhà, rồi trọn hai mươi bốn lộ nội viện và phần ngoại viện của nhà dương, kèm bảng tóm tắt và sơ đồ vẽ lại theo lời văn.

Trả lời nhanh: Trong đồ dương trạch của Hoàng Đế Trạch Kinh, nửa dương từ Càn đến Thìn là phương hình hoạ: Hợi Chu Tước, Nhâm Đại Hoạ, Tý Tử Tang, Quý Phạt Ngục, Sửu Quan Ngục, Dần Thiên Hình, Giáp Trạch Hình, Mão Hình Ngục, Ất Đằng Xà, Thìn Bạch Hổ; nên thấp, mỏng, không cao lớn. Nửa âm từ Tốn đến Tuất là phương phúc đức: Tỵ Thiên Phúc, Bính Minh Đường, Ngọ Cát Xương, Đinh Thiên Thương, Mùi Thiên Phủ, Thân Ngọc Đường, Canh Trạch Đức, Dậu Đại Đức, Tân Kim Quỹ, Tuất Thanh Long; nên cao, dày, rộng, sạch. Bốn góc là Thiên Môn (Càn), Quỷ Môn (Cấn), Phong Môn (Tốn), Nhân Môn (Khôn).

Thầy Vũ Giới giảng: "Đọc bảng thần sát mà không biết gốc thì như cầm bản đồ mà không biết mình đứng đâu. Đồ dương trạch của Trạch Kinh chỉ là một câu viết dài ra: nhà dương thì bồi phía âm, giữ phía dương cho thấp."

Thổ khí xung là gì, tháng nào xung phương nào? – 土氣所衝

Thổ khí xung là phương mà khí đất bị xung động trong từng tháng khi xây tường, dựng nhà; theo Trạch Kinh, nhà người ở phương ấy dễ gặp tai ương, nên làm phép giải. Đây là đoạn mở đầu quyển hạ.

Nguyên văn – 原文

凡修築垣牆,建造宅宇,土氣所衝之方,人家即有災殃,宜依法禳之。正月土氣衝丁未方,二月坤,三月壬亥,四月辛戌,五月乾,六月寅甲,七月癸丑,八月艮,九月丙巳,十月辰乙,十一月巽,十二月申庚。已下圖無不精詳,但細看之必有災咎。

Dịch: Phàm đắp xây tường vách, dựng làm nhà cửa, phương mà thổ khí xung tới thì nhà người ở đó có tai ương, nên theo phép mà giải. Tháng giêng thổ khí xung phương Đinh Mùi, tháng hai Khôn, tháng ba Nhâm Hợi, tháng tư Tân Tuất, tháng năm Càn, tháng sáu Dần Giáp, tháng bảy Quý Sửu, tháng tám Cấn, tháng chín Bính Tỵ, tháng mười Thìn Ất, tháng mười một Tốn, tháng chạp Thân Canh. Các đồ dưới đây không gì không tinh tường; chỉ cần xem kỹ thì [tránh được] tai lỗi.

Người dân đắp tường đất dựng nhà ở miền Bắc Việt Nam
Người dân đắp tường đất dựng nhà ở miền Bắc Việt Nam: động thổ là động vào thổ khí, nên Trạch Kinh ghi tháng nào xung phương nào. Ảnh: Alfred Boc, Wikimedia Commons, công cộng.

Giảng: Bảng thổ khí xung không đi đều như bảng sinh khí ở bài 7, mà nhảy theo bốn góc và các cặp can chi: Khôn (tháng hai), Càn (tháng năm), Cấn (tháng tám), Tốn (tháng mười một) là bốn tháng giữa của mỗi quý, rơi vào bốn góc nhà. Đây là lẽ "thổ" gắn với bốn góc (tứ duy) và các tháng giao mùa. Câu cuối "但細看之必有災咎" đọc thẳng là "xem kỹ ắt có tai lỗi", trái với ý trên; rất có thể chữ "有" là "無" chép nhầm, dịch theo văn mạch.

ThángThổ khí xungThángThổ khí xungThángThổ khí xung
GiêngĐinh MùiNămCànChínBính Tỵ
HaiKhônSáuDần GiápMườiThìn Ất
BaNhâm HợiBảyQuý SửuMười mộtTốn
TưTân TuấtTámCấnChạpThân Canh

Bốn cửa của nhà dương là gì? – 天門 鬼門 風門 人門

Bốn cửa của nhà dương trong Trạch Kinh là bốn góc: Càn là Thiên Môn (cửa trời), Cấn là Quỷ Môn (cửa quỷ), Tốn là Phong Môn (cửa gió), Khôn là Nhân Môn (cửa người). Bốn cửa này không phải cổng thật, mà là bốn chỗ khí đổi chiều của khu nhà.

Đồ dương trạch hai mươi bốn lộ: phúc đức từ Tốn đến Tuất, hình hoạ từ Càn đến Thìn, bốn cửa Thiên Quỷ Phong Nhân – Hoàng Đế Trạch Kinh
Nhà dương: Tỵ Thiên Phúc, Bính Minh Đường, Ngọ Cát Xương, Đinh Thiên Thương, Mùi Thiên Phủ, Thân Ngọc Đường, Canh Trạch Đức, Dậu Đại Đức, Tân Kim Quỹ, Tuất Thanh Long là phúc đức; Hợi Chu Tước đến Thìn Bạch Hổ là hình hoạ. Vẽ lại theo lời văn Hoàng Đế Trạch Kinh – Phong Thuỷ Liên Hoa

Theo đồ dương trạch: Thiên Môn (Càn) là "đầu dương", nên bằng phẳng vững chắc, không nên cao quá; Quỷ Môn (Cấn) nên "ủng khí, khuyết, mỏng, trống" thì lành; Phong Môn (Tốn) "nên bằng, khuyết", gọi là "phúc thủ", là "dương cực âm thủ", không nên cao lớn bít lấp; Nhân Môn (Khôn) là "ruột rồng", "túi phúc", nên mở rộng, dày, nặng, đặt chuồng trâu ngựa. Hai cửa ở nửa dương (Càn, Cấn) giữ thấp; Phong Môn là cửa gió đầu nửa âm cũng giữ thoáng; chỉ Nhân Môn là được bồi dày.

Nửa dương Càn – Sửu: Thiên Môn, Chu Tước, Đại Hoạ, Tử Tang – 乾亥壬子癸丑

Nửa dương của nhà dương bắt đầu từ Càn, đi qua Hợi, Nhâm, Tý, Quý, Sửu. Đây là các lộ hình hoạ đầu tiên, mỗi lộ là mệnh toạ của một người trong nhà; phạm vào là hại người ấy.

Nguyên văn – 原文

天門陽首,宜平穩實,不宜絕高壯,犯之損家長,大病頭項等災(五月丁壬日修吉,北方不用壬子丁巳日)。亥為朱雀、龍頭、父命座,犯者害命坐人(三月丁壬日修)。壬為大禍,母命,犯之害命坐人,有飛災口舌(修與亥同)。子為死喪龍右手,長子婦命座,犯之害命坐人,失魂傷目,水災口舌(修與壬同)。癸為罰獄、勾陳,次子婦命座,犯之害命坐人,口舌鬬訟等災(七月丁壬日修,三月亦通,宮羽姓不宜三月,七月即吉日)。丑為官獄,少子婦命座,犯之鬼魅盜賊火光怪異等災(修與癸同)。

Dịch: [Càn] Thiên Môn, đầu dương, nên bằng phẳng vững chắc, không nên cao lớn quá; phạm thì tổn gia trưởng, bệnh nặng ở đầu cổ (tháng năm ngày Đinh, Nhâm sửa thì tốt; phương Bắc không dùng ngày Nhâm Tý, Đinh Tỵ). Hợi là Chu Tước, đầu rồng, mệnh toạ của cha; phạm thì hại người ngồi mệnh ấy (tháng ba ngày Đinh, Nhâm sửa). Nhâm là Đại Hoạ, mệnh mẹ; phạm thì hại người ấy, có tai bay, cãi cọ (sửa như Hợi). Tý là Tử Tang, tay phải rồng, mệnh toạ con dâu trưởng; phạm thì hại người ấy, mất hồn, hại mắt, tai nước, cãi cọ (sửa như Nhâm). Quý là Phạt Ngục, Câu Trần, mệnh toạ con dâu thứ; phạm thì hại người ấy, cãi cọ kiện tụng (tháng bảy ngày Đinh, Nhâm sửa, tháng ba cũng được; họ Cung, Vũ không nên tháng ba, tháng bảy thì là ngày tốt). Sửu là Quan Ngục, mệnh toạ con dâu út; phạm thì có quỷ mị, trộm cướp, cháy, chuyện lạ (sửa như Quý).

Mô hình kho lúa bằng gốm đời Đông Hán
Mô hình kho lúa bằng gốm đời Đông Hán: kho lẫm, chuồng trại là những khối Trạch Kinh xếp vào từng lộ của nhà. Ảnh: Gary Todd, Wikimedia Commons, CC0.

Giảng: Sáu lộ đầu gắn với cha mẹ và ba nàng dâu: cha ở Hợi, mẹ ở Nhâm, dâu trưởng ở Tý, dâu thứ ở Quý, dâu út ở Sửu. Với nhà dương, đây là phía đã thừa dương, nên chỉ giữ thấp, mỏng, không xây cao, không đào bới. Chữ "phạm" ở đây là động vào: xây cao, đào sâu, làm nặng. Lời chú trong ngoặc là ngày sửa, giữ nguyên văn để tham khảo.

Nửa dương Cấn – Thìn: Quỷ Môn, Thiên Hình, Đằng Xà, Bạch Hổ – 艮寅甲卯乙辰

Nửa sau của phía dương đi từ Cấn qua Dần, Giáp, Mão, Ất đến Thìn. Các lộ này gắn với con gái, cháu, khách và gia nhân, đều là phương hình hoạ của nhà dương.

Nguyên văn – 原文

鬼門宅壅氣缺薄空荒吉,犯之偏枯淋腫等災(八月甲己日修吉,東方不用甲子己巳日)。寅為天刑、龍背、玄武,庶養子婦長女命座,犯之傷胎、繫獄、被盜、亡敗等災(六月甲己日修,角姓六月凶,十一月吉)。甲為宅刑,次女、孫男等命座,犯之害命坐人、家長病頭項諸傷折等災(修與寅同)。卯龍右脇、刑獄,少女孫命座,犯之害命坐人,火光氣滿、刑傷、失魂(修與寅同)。乙螣蛇訟獄,客座命,犯之害命坐人,妖怪、死喪口舌(十月巳日修吉,惟宜屋低小仍不得重)。辰為白虎龍右足,主訟獄,奴婢六畜命座,犯之驚傷、跛蹇、筋急等災,亦主驚恐(修與乙同)。

Dịch: [Cấn] Quỷ Môn: nhà ủng khí, khuyết mỏng, trống vắng thì lành; phạm thì liệt nửa người, tiểu rắt, phù thũng (tháng tám ngày Giáp, Kỷ sửa thì tốt; phương Đông không dùng ngày Giáp Tý, Kỷ Tỵ). Dần là Thiên Hình, lưng rồng, Huyền Vũ, mệnh toạ con dâu vợ lẽ và con gái trưởng; phạm thì hại thai, tù tội, bị trộm, hao bại (tháng sáu ngày Giáp, Kỷ sửa; họ Giốc tháng sáu thì dữ, tháng mười một thì lành). Giáp là Trạch Hình, mệnh toạ con gái thứ, cháu trai; phạm thì hại người ấy, gia trưởng bệnh đầu cổ, thương gãy (sửa như Dần). Mão là sườn phải rồng, Hình Ngục, mệnh toạ con gái út, cháu; phạm thì hại người ấy, cháy, khí đầy, thương tích, mất hồn (sửa như Dần). Ất là Đằng Xà, tụng ngục, mệnh toạ khách; phạm thì hại người ấy, yêu quái, tang chế, cãi cọ (tháng mười ngày Tỵ sửa thì tốt, chỉ nên nhà thấp nhỏ, không được làm nặng). Thìn là Bạch Hổ, chân phải rồng, chủ kiện tụng, mệnh toạ gia nhân và gia súc; phạm thì kinh hãi thương tích, què quặt, gân co rút, cũng chủ sợ hãi (sửa như Ất).

Nhà người Bạch ở Đại Lý
Nhà người Bạch ở Đại Lý: góc Quỷ Môn của nhà dương nên để khuyết, trống, không đặt khối nặng. Ảnh: G41rn8, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Giảng: Các tên Thiên Hình, Trạch Hình, Hình Ngục, Đằng Xà, Bạch Hổ đều là tên hình phạt, kiện tụng, cho biết đây là các lộ "hình hoạ" đúng nghĩa. Lời dặn ở Ất rất đáng chú ý: "chỉ nên nhà thấp nhỏ, không được làm nặng", tức phía hình hoạ vẫn được có nhà, miễn thấp, nhỏ, nhẹ. Đây đúng là câu "phương hình hoạ co lại nhưng không được co quá" ở bài 4. Danh sách bệnh tật là lời răn của sách xưa; người đọc không dùng để phán bệnh, việc sức khoẻ phải hỏi thầy thuốc.

Nửa âm Tốn – Mùi: Phong Môn, Thiên Phúc, Minh Đường, Thiên Thương – 巽巳丙午丁未

Nửa âm của nhà dương là phương phúc đức. Sáu lộ đầu từ Tốn qua Tỵ, Bính, Ngọ, Đinh đến Mùi là chỗ đặt nhà chính, cổng, kho lúa, chuồng trại; nên cao, chắc, mở rộng, trừ Phong Môn và Ngọ phải bằng.

Nguyên văn – 原文

風門宜平缺,名福首,背枯向榮二宅,五姓八宅,並不宜高壯壅塞,亦陽極陰首(十一月丙辛日修吉,南方不用丙子至辛巳日)。巳天福、宅屋,亦名宅極。經曰:欲得職,治宅極,宜壯實,修改吉(九月丙辛修,唯用功多良)。丙明堂、宅福,安門牛倉等舍。經云:治明堂,加官益祿大吉祥,合家快活不可當(修與巳同)。午吉昌之地,龍左足。經云:治吉昌,奴婢成行,六畜良。宜平實,忌高及龜頭廳(修與巳同)。丁天倉。經云:財耗亡,治天倉,宜倉庫、六畜,壯厚高拓吉(正月丙辛日修,用功多大吉)。未天府,高樓大舍,牛羊奴婢居之,大孳息,倉廁利(修與丁同)。

Dịch: [Tốn] Phong Môn nên bằng, khuyết, gọi là đầu phúc; với hai nhà "lưng khô mặt tươi", năm tính tám trạch, đều không nên cao lớn bít lấp; cũng là chỗ dương cực âm khởi (tháng mười một ngày Bính, Tân sửa thì tốt; phương Nam không dùng từ ngày Bính Tý đến Tân Tỵ). Tỵ là Thiên Phúc, nhà ở, cũng gọi là Trạch Cực. Kinh nói: muốn được chức, sửa Trạch Cực; nên vững chắc, sửa đổi thì tốt (tháng chín ngày Bính, Tân sửa, chỉ dùng công nhiều là tốt). Bính là Minh Đường, Trạch Phúc, đặt cổng, chuồng trâu, kho lẫm. Kinh nói: sửa Minh Đường thì thêm quan thêm lộc, đại cát tường, cả nhà vui sướng không sao kể (sửa như Tỵ). Ngọ là đất Cát Xương, chân trái rồng. Kinh nói: sửa Cát Xương thì gia nhân thành hàng, sáu súc tốt. Nên bằng chắc, kỵ cao và quy đầu sảnh (sửa như Tỵ). Đinh là Thiên Thương. Kinh nói: của hao mất thì sửa Thiên Thương; nên đặt kho, gia súc, dày chắc, cao, mở rộng thì tốt (tháng giêng ngày Bính, Tân sửa, dùng công nhiều thì đại cát). Mùi là Thiên Phủ, lầu cao nhà lớn, trâu dê, gia nhân ở thì sinh sôi nhiều, kho và nhà xí đều lợi (sửa như Đinh).

Mặt bằng gợi ý bố trí khu nhà dương theo đồ dương trạch: vườn ở Tốn, chuồng ngựa ở Khôn, phía Bắc và Đông giữ thấp – Hoàng Đế Trạch Kinh
Nhà dương: Tốn làm vườn ao trúc, Bính Ngọ Đinh đặt cổng kho (Ngọ bằng), Khôn chuồng ngựa và vật nặng, phía Tây nhà khách kho lầu; phía Bắc, phía Đông thấp nhẹ, Cấn khuyết trống, Càn bằng vững. Vẽ lại theo Hoàng Đế Trạch Kinh – Phong Thuỷ Liên Hoa

Giảng: Đây là các lộ "tốt" nổi tiếng nhất của Trạch Kinh: Thiên Phúc, Minh Đường, Cát Xương, Thiên Thương, Thiên Phủ. Tên "Minh Đường" ở đây là một lộ (Bính), chưa phải khoảng sân trước nhà như cách dùng đời sau. Lời "muốn được chức, sửa Trạch Cực" và "của hao thì sửa Thiên Thương" là các câu kinh cổ được trích lại, cho thấy mỗi lộ phúc đức gắn với một mặt của đời sống: chức vị, lộc, người làm, kho của. Ngọ là ngoại lệ: phúc mà phải bằng, kỵ cao, kỵ quy đầu sảnh (bài 7).

Nửa âm Khôn – Tuất: Nhân Môn, Ngọc Đường, Đại Đức, Kim Quỹ, Thanh Long – 坤申庚酉辛戌

Sáu lộ cuối của nửa âm đi từ Khôn qua Thân, Canh, Dậu, Tân đến Tuất. Đây là phần "giàu sang" của nhà dương: chuồng ngựa, cối giã, phòng khách, kho của, lầu cao; nên mở rộng, liền nối, sạch sẽ.

Nguyên văn – 原文

人門龍腸,宜置牛馬廄,其位欲開拓壅厚,亦名福囊,重而兼實大吉(二月乙庚日修)。申玉堂,置牛馬屋,主寶貝金玉之事,壯實開拓,吉。經曰:治玉堂,財錢橫來,六畜肥強。庚宅德、安門,宜置車屋、雞栖、碓磑,吉。甚宜開拓連接壯闊淨潔吉(修與申同)。酉大德,龍左脇,客舍,吉。經曰:治大德,富貴資財成萬億,亦名宅德,宜宅主(修與申同)。辛金匱天井,宜置門及高樓大屋。經曰:治金匱,大富貴,宜財,百事吉(四月乙庚日修,大吉)。地府、青龍、左手主三元,宜子孫,恒令清淨吉。經曰:青龍壯高,富貴雄豪。

Dịch: [Khôn] Nhân Môn, ruột rồng, nên đặt chuồng trâu ngựa; vị ấy muốn mở rộng, bồi dày, cũng gọi là Phúc Nang (túi phúc), nặng mà lại chắc thì đại cát (tháng hai ngày Ất, Canh sửa). Thân là Ngọc Đường, đặt nhà trâu ngựa, chủ việc báu vật vàng ngọc; vững chắc, mở rộng thì tốt. Kinh nói: sửa Ngọc Đường thì tiền của bất ngờ đến, sáu súc béo khoẻ. Canh là Trạch Đức, đặt cổng, nên đặt nhà xe, chuồng gà, cối giã, cối xay thì tốt; rất nên mở rộng, liền nối, vững rộng, sạch sẽ (sửa như Thân). Dậu là Đại Đức, sườn trái rồng, nhà khách, tốt. Kinh nói: sửa Đại Đức thì giàu sang, của cải thành muôn ức; cũng gọi là Trạch Đức, hợp với chủ nhà (sửa như Thân). Tân là Kim Quỹ, Thiên Tỉnh, nên đặt cổng và lầu cao nhà lớn. Kinh nói: sửa Kim Quỹ thì đại phú quý, hợp tài, trăm việc lành (tháng tư ngày Ất, Canh sửa, đại cát). [Tuất] Địa Phủ, Thanh Long, tay trái chủ tam nguyên, hợp con cháu, thường giữ sạch sẽ thì tốt. Kinh nói: Thanh Long cao vững thì giàu sang hùng hào.

Ngựa trong chuồng gỗ
Chuồng ngựa bằng gỗ: Trạch Kinh đặt chuồng ngựa, vật nặng ở Khôn, phía phúc đức của nhà dương. Ảnh: nick macneill, Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0.

Giảng: Nhân Môn ở Khôn là cửa duy nhất trong bốn cửa được bồi dày, vì Khôn là mẹ, là đất, là "túi phúc" chứa của. Các vật nên đặt ở đây đều là vật của nông gia giàu có: chuồng trâu ngựa, nhà xe, chuồng gà, cối giã (碓), cối xay (磑), kho. Đặt vật nặng, vật sinh lợi ở phía phúc đức là "bồi" cho phía ấy dày lên. Tuất là "Thanh Long tay trái", khác với lối quen gọi Thanh Long ở phía Đông; đây là cách gọi riêng theo thân rồng của nhà dương.

LộTên thầnThân rồng / ngườiNên
CànThiên MônGia trưởngBằng, vững, không cao quá
Hợi · NhâmChu Tước · Đại HoạĐầu rồng · cha, mẹThấp, không phạm
Tý · Quý · SửuTử Tang · Phạt Ngục · Quan NgụcTay phải · ba nàng dâuThấp, không phạm
CấnQuỷ Môn—Khuyết, mỏng, trống
Dần · Giáp · MãoThiên Hình · Trạch Hình · Hình NgụcLưng, sườn phải · con gái, cháuThấp, không phạm
Ất · ThìnĐằng Xà · Bạch HổChân phải · khách, gia nhânNhà thấp nhỏ, nhẹ
TốnPhong MônPhúc thủBằng, khuyết, thoáng
Tỵ · BínhThiên Phúc · Minh ĐườngTrạch cựcVững chắc, đặt cổng, kho
NgọCát XươngChân tráiBằng chắc, kỵ cao, kỵ quy đầu sảnh
Đinh · MùiThiên Thương · Thiên PhủKho củaCao dày, kho lẫm, lầu lớn
KhônNhân Môn · Phúc NangRuột rồngMở rộng, dày nặng, chuồng ngựa
Thân · CanhNgọc Đường · Trạch Đức—Mở rộng, liền nối, sạch
Dậu · TânĐại Đức · Kim QuỹSườn tráiNhà khách, cổng, lầu cao
TuấtĐịa Phủ · Thanh LongTay tráiCao vững, sạch sẽ

Ngoại viện của nhà dương nên bố trí ra sao? – 外院

Ngoại viện là khu ngoài của nhà, bao quanh nội viện. Theo Trạch Kinh, ngoại viện của nhà dương bố trí cùng một lẽ: phía Tốn làm vườn ao trúc, phía Thiên Đức, Ngọc Đường mở rộng chắc chắn, phía Thiên Thương, Thiên Phủ không ngại lầu cao, phía Khôn đặt chuồng ngựa và vật nặng.

Nguyên văn – 原文

外巽之位,宜作園池竹簟,設有舍屋,宜平而薄。外天德及玉堂之位,宜開拓侵修,令壯實,大吉。經曰:福德之方拓復拓,子子孫孫受榮樂。唯不得高樓重舍。外天倉與天府之位,不厭高壯樓舍,安門、倉庫、牛舍及奴婢、車屋,並大吉(南方宜侵拓吉)。外龍腹之位,與內院並同,安牛馬牢廠,亦名福囊,宜廣厚實,吉。外坤宜置馬廄,吉。安重滯之物及高樓等,並大吉。外玉堂之院,宜作崇堂及郎君孫幼等院,吉。客廳即有公客來,若高壯侵拓及有大樹重屋等,招金玉寶帛,主印綬,喜。外大德宅位,宜開拓勤修泥,令新淨,吉。及作音樂飲會之事,吉。宜子孫婦女等院,出貴人,增財富,貴德望遐振。外金匱、青龍兩位,宜作庫藏倉窖,吉。高樓大舍,宜財帛,又宜子孫出豪貴,婚連帝戚,常令清淨,連接叢林,花木藹密。

Dịch: Vị Tốn ngoài nên làm vườn, ao, trúc; nếu có nhà thì nên bằng và mỏng. Vị Thiên Đức và Ngọc Đường ngoài nên mở rộng lấn sửa cho vững chắc, đại cát. Kinh nói: phương phúc đức mở rồi lại mở, đời đời con cháu hưởng vinh; chỉ không được lầu cao nhà chồng nhiều lớp. Vị Thiên Thương và Thiên Phủ ngoài không ngại lầu nhà cao lớn, đặt cổng, kho, chuồng trâu, nhà gia nhân, nhà xe, đều đại cát (phương Nam nên lấn mở thì tốt). Vị bụng rồng ngoài giống nội viện, đặt chuồng trâu ngựa, cũng gọi là Phúc Nang, nên rộng, dày, chắc thì tốt. Khôn ngoài nên đặt chuồng ngựa, tốt; đặt vật nặng và lầu cao đều đại cát. Viện Ngọc Đường ngoài nên làm nhà lớn và viện cho các cậu, các cháu nhỏ, tốt. Nhà khách thì có khách quan đến; nếu cao lớn lấn mở và có cây lớn, nhà nhiều lớp thì chiêu vàng ngọc gấm vóc, chủ ấn tín, vui mừng. Vị Đại Đức ngoài nên mở rộng, siêng trát sửa cho mới sạch, tốt; làm việc ca nhạc yến tiệc cũng tốt; nên làm viện cho con cháu, phụ nữ, sinh quý nhân, thêm giàu có, đức vọng vang xa. Hai vị Kim Quỹ, Thanh Long ngoài nên làm kho chứa, hầm lúa, tốt; lầu cao nhà lớn hợp tài lụa, lại hợp con cháu sinh hào quý, kết thân hoàng tộc; thường giữ sạch sẽ, liền với rừng cây, hoa lá sum suê.

Tranh Võng Xuyên biệt nghiệp của Vương Nguyên Kỳ
"Võng Xuyên biệt nghiệp" (輞川圖) của Vương Nguyên Kỳ, đời Thanh: khu nhà có lớp trong lớp ngoài, vườn, ao, nhà khách như ngoại viện trong Trạch Kinh. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Giảng: Ngoại viện lặp lại đúng lẽ của nội viện nhưng nói rõ công năng hơn: vườn ao ở Tốn (cửa gió phải thoáng), kho và lầu cao ở Thiên Thương, Thiên Phủ, Kim Quỹ (phía phúc đức chịu được nặng), viện cho con cháu ở Ngọc Đường, Đại Đức (chỗ sinh sôi). Câu "chỉ không được lầu cao nhà chồng" ở Thiên Đức, Ngọc Đường cho thấy ngay cả phía phúc đức cũng có giới hạn. Câu cuối "liền với rừng cây, hoa lá sum suê" ứng với "đức vị cao tráng ái mật" ở bài 3.

Đọc đồ dương trạch cho nhà hôm nay thế nào? – 今日之用

Đọc đồ dương trạch cho nhà hôm nay là giữ lẽ, bỏ chi tiết: nửa hình hoạ giữ thấp nhẹ, nửa phúc đức bồi dày chắc, bốn góc giữ đúng tính chất. Các vật như chuồng ngựa, cối giã đổi thành vật tương đương của nhà hiện đại.

  1. Xác định nhà dương: theo Trạch Kinh là theo phương dọn đến (bài 4).
  2. Đặt khối nặng về nửa âm: kho, gara, bể nước, khối cầu thang, phòng lớn.
  3. Giữ nửa dương nhẹ: sân, lối đi, khu thoáng; không xây cao, không đào sâu ở đó.
  4. Giữ Tốn thoáng, Ngọ bằng: vườn, cửa gió ở Đông Nam; không dựng sảnh nhô ra ở Nam.
  5. Bồi Khôn dày: góc Tây Nam là túi phúc của nhà dương.
Nhà làng có vườn cây ở đảo Lamma
Nhà làng có vườn cây ở đảo Lamma (Hồng Kông): giữ góc Tốn thoáng, có vườn, có cửa gió là lời dặn của đồ dương trạch. Ảnh: JackyR, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Đồ dương trạch thoạt nhìn là một chuỗi thần sát dài, nhưng đọc kỹ thì chỉ là nguyên lý "nhà dương bồi phía âm" viết ra cho từng lộ. Đây là ví dụ rõ cho câu Thầy Vũ Giới vẫn dạy: "Đi từ gốc sẽ thấu triệt cái ngọn, còn trên ngọn thì muôn đời không thể thấy gốc." Người học thuộc lòng hai mươi bốn tên thần mà không biết lẽ âm dương phía sau thì gặp nhà không có sân viện, không có chuồng ngựa là bí. Người nắm lẽ thì đổi vật cũ sang vật mới dễ dàng: cối giã thành bếp, kho lúa thành kho hàng, chuồng ngựa thành gara. Trong Hình Pháp Liên Hoa, phần này ứng với việc xét khối nặng, khối nhẹ, khối cao, khối thấp quanh tâm nhà: khối nào nằm ở nửa phúc đức thì là "bồi", nằm ở nửa hình hoạ thì là "phạm". Phong Thuỷ Liên Hoa cũng lưu ý: bốn cửa Thiên Môn, Quỷ Môn, Phong Môn, Nhân Môn là bốn chỗ khí đổi chiều, nên xét kỹ ở bốn góc nhà, đặc biệt góc Cấn (Quỷ Môn) mà Trạch Kinh dặn để khuyết, mỏng, trống. Danh sách bệnh tật và ngày sửa trong ngoặc giữ nguyên văn để tham khảo, không phải lời khuyên áp dụng. Lý pháp như trên thì chia sẻ; đặt hai mươi bốn lộ lên mặt bằng một căn nhà thật và quyết định khối nào bồi, khối nào bớt là thủ pháp, phải học trực tiếp.

Vườn Lưu viên ở Tô Châu
Lưu viên (Tô Châu): nhà, vườn, ao bày có thứ tự là cách người xưa đặt hai mươi bốn lộ lên một khu nhà thật. Ảnh: Chinatravelsavvy, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Tóm lại – 總結: Quyển hạ Hoàng Đế Trạch Kinh mở đầu bằng bảng thổ khí xung mười hai tháng, rồi đến đồ dương trạch. Nửa dương Càn đến Thìn của nhà dương là phương hình hoạ, mỗi lộ là mệnh toạ một người trong nhà (cha, mẹ, ba nàng dâu, con gái, cháu, khách, gia nhân), nên thấp nhẹ, không phạm. Nửa âm Tốn đến Tuất là phương phúc đức (Thiên Phúc, Minh Đường, Cát Xương, Thiên Thương, Thiên Phủ, Ngọc Đường, Trạch Đức, Đại Đức, Kim Quỹ, Thanh Long), nên cao dày, mở rộng, sạch sẽ. Bốn cửa: Thiên Môn bằng vững, Quỷ Môn khuyết trống, Phong Môn bằng thoáng, Nhân Môn dày nặng. Ngoại viện bố trí cùng lẽ ấy.

Bài trước: Hoàng Đế Trạch Kinh (7) – Nhà như thân người, lai lộ để lộ, sinh khí tử khí.

Bài sau: Hoàng Đế Trạch Kinh (9) – Quyển hạ: đồ âm trạch hai mươi bốn lộ 陰宅圖.

Nguồn: Hoàng Đế Trạch Kinh (黃帝宅經) quyển hạ, đoạn từ 凡修築垣牆 đến 連接叢林花木藹密, bản Khâm định Tứ Khố Toàn Thư, Tử bộ thất, Thuật số loại (1781), thuộc công cộng. Chữ dị thể đổi về chính thể (髙→高, 穏→穩, 絶→絕, 鬬 giữ, 嚢→囊, 浄→淨, 栖 giữ, 藂→叢, 宻→密, 强→強). Các chữ "修己亥同", "修己壬同", "修己癸同" đọc là "修與…同"; "甲巳日" đọc là "甲己日". Lộ Càn, Cấn, Tốn, Khôn, Tuất trong bản in không ghi tên lộ ở đầu câu, đã thêm trong ngoặc vuông ở phần dịch. Câu "但細看之必有災咎" có lẽ "有" là "無" chép nhầm. Bản gốc vốn có đồ; bản hiện còn chỉ giữ lời văn, sơ đồ trong bài vẽ lại theo lời văn. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Thuộc hai mươi bốn lộ của đồ dương trạch là phần Thư; đặt được đồ lên một căn nhà phố, căn hộ, biết khối nào đang phạm, khối nào đang bồi là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Minh Đường trong Trạch Kinh nằm ở đâu? – 明堂

Trong đồ dương trạch, Minh Đường là lộ Bính (phía Nam lệch Đông), gọi là Trạch Phúc, nên đặt cổng, kho. Đây là một lộ, khác với "minh đường" là khoảng sân trước nhà theo cách dùng đời sau.

Quỷ Môn là gì, có phải cửa xấu không? – 鬼門

Quỷ Môn là góc Cấn (Đông Bắc) của khu nhà. Trong nhà dương, Trạch Kinh dặn góc này nên khuyết, mỏng, trống thì lành; xây nặng, cao là phạm.

Nhà dương nên đặt kho, gara ở đâu? – 倉庫

Theo lẽ của đồ dương trạch, vật nặng và kho của nên đặt ở nửa âm: Thiên Thương (Đinh), Thiên Phủ (Mùi), Nhân Môn (Khôn), Kim Quỹ (Tân). Phía Bắc, phía Đông giữ nhẹ.

Tháng nào thổ khí xung phương nào? – 土氣所衝

Theo Trạch Kinh: giêng Đinh Mùi, hai Khôn, ba Nhâm Hợi, tư Tân Tuất, năm Càn, sáu Dần Giáp, bảy Quý Sửu, tám Cấn, chín Bính Tỵ, mười Thìn Ất, mười một Tốn, chạp Thân Canh. Xây tường dựng nhà nên tránh động phương ấy trong tháng ấy.

Đồ dương trạch có áp được cho căn hộ không? – 今日之用

Áp được phần lẽ: khối nặng đặt nửa âm, nửa dương giữ nhẹ, góc Đông Bắc thoáng, góc Tây Nam dày. Còn các vật cụ thể như chuồng ngựa, cối giã thì đổi thành vật tương đương; việc định tâm căn hộ cần người xem tại chỗ.

Từ khoá: đồ dương trạch · 陽宅圖 · hoàng đế trạch kinh · thiên môn quỷ môn · minh đường · thổ khí xung · hai mươi bốn lộ · bố trí nhà phong thủy

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…