💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Hoàng Đế Trạch Kinh (6) 凡修宅次第法: thứ tự sửa nhà

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Hoàng Đế Trạch Kinh (6) 凡修宅次第法: thứ tự sửa nhà

Hoàng Đế Trạch Kinh
黃帝宅經 (宅經 卷上)
Tác giả: khuyết danh, thác danh Hoàng Đế (黃帝), sách thành khoảng đời Đường – Tống
Bản gốc: Khâm định Tứ Khố Toàn Thư, Tử bộ thất, Thuật số loại, mục Tướng trạch tướng mộ (欽定四庫全書 子部七 術數類 相宅相墓之屬), hiệu thượng năm Càn Long 46 (1781).

Thứ tự sửa nhà (凡修宅次第法) là đoạn Hoàng Đế Trạch Kinh dạy sửa phương nào trước, phương nào sau, khởi công từ đâu, dùng bao nhiêu công, sửa trong hay sửa ngoài. Bài thứ sáu của quyển sách trong Kho Sách Quý dịch song ngữ trọn đoạn ấy, kèm lời phê "lấy Tý Ngọ chia ranh âm dương là sai lầm lắm", mức phạm nặng nhẹ và thời gian phát ứng, và lời dặn giữ sách như một tấm gương nhà, gọi là Trạch Kính (宅鏡).

Trả lời nhanh: Theo Hoàng Đế Trạch Kinh, sửa nhà phải sửa phương hình hoạ trước, phương phúc đức sau thì lành; làm ngược lại thì dữ. Nhà âm khởi công từ Tỵ đi thuận, nhà dương khởi công từ Hợi đi thuận. Phương hình hoạ dùng một trăm công, phương phúc đức dùng hai trăm công. Nhà dương sửa nhiều ở ngoài, nhà âm sửa nhiều ở trong. Lấy trục Tý – Ngọ chia âm dương là sai. Phạm xa và nhẹ thì nửa năm đến ba năm mới phát; phạm gần và gấp thì bốn mươi lăm, bảy mươi lăm ngày hoặc trong tháng đã phát.

Thầy Vũ Giới giảng: "Phong thuỷ chính là y học dành cho đất đai. Chữa bệnh thì phải trừ cái độc trước rồi mới bồi bổ. Trạch Kinh dạy sửa hình hoạ trước, phúc đức sau, cũng là lẽ đó."

Sửa nhà nên sửa phương nào trước? – 先修刑禍 後修福德

Sửa nhà nên sửa phương hình hoạ trước, phương phúc đức sau. Hoàng Đế Trạch Kinh nói rõ: làm đúng thứ tự thì lành, làm ngược thì dữ. Đây là câu mở đầu của phép sửa nhà.

Nguyên văn – 原文

凡修宅次第法:先修刑禍,後修福德即吉;先修福德,後修刑禍即凶。陰宅從巳起功順轉,陽宅從亥起功順轉。刑禍方用一百工,福德方用二百工,壓之即吉。陽宅多修於外,陰宅多修於內。

Dịch: Phép thứ tự sửa nhà: sửa phương hình hoạ trước, sửa phương phúc đức sau thì lành; sửa phúc đức trước, sửa hình hoạ sau thì dữ. Nhà âm khởi công từ Tỵ, xoay thuận; nhà dương khởi công từ Hợi, xoay thuận. Phương hình hoạ dùng một trăm công, phương phúc đức dùng hai trăm công, đè lên như vậy thì lành. Nhà dương sửa nhiều ở bên ngoài, nhà âm sửa nhiều ở bên trong.

Sơ đồ thứ tự sửa nhà dương: khởi công từ Hợi xoay thuận, hình hoạ trước một trăm công, phúc đức sau hai trăm công – Hoàng Đế Trạch Kinh
Sửa hình hoạ trước, phúc đức sau thì lành; nhà dương khởi công từ Hợi, nhà âm từ Tỵ, đều xoay thuận; phúc đức dùng công gấp đôi để đè hoạ. Vẽ lại theo Hoàng Đế Trạch Kinh – Phong Thuỷ Liên Hoa

Giảng: Lẽ của "hình hoạ trước, phúc đức sau" giống chữa bệnh: trừ độc trước rồi mới bồi bổ. Nếu bồi phúc đức trước, đến khi động vào hình hoạ thì cái hoạ được khuấy lên sau cùng, lấn át phần phúc vừa bồi. Làm hình hoạ trước thì hoạ đã được dẹp, phần phúc đức sửa sau là phần đọng lại cuối cùng của công trình. Đây là lý của trình tự, không cần thần sát.

"Khởi công từ Hợi" với nhà dương là khởi từ đầu rồng (bài 3), đi thuận qua Nhâm, Tý, Quý… Với nhà âm thì khởi từ Tỵ, đầu rồng của nhà âm. Cũng như sửa thân người thì xem từ đầu xuống, sửa nhà thì đi từ đầu rồng theo thân rồng.

Một trăm công, hai trăm công nghĩa là gì? – 一百工 二百工

Một trăm công, hai trăm công trong Trạch Kinh là tỷ lệ công sức: phần sửa ở phương phúc đức phải gấp đôi phần sửa ở phương hình hoạ. "Đè lên như vậy thì lành" nghĩa là phúc phải lớn hơn hoạ.

Thợ đang sửa mái một ngôi nhà
Thợ sửa mái nhà: Trạch Kinh định phần sửa phương phúc đức phải gấp đôi phương hình hoạ, hai trăm công đè một trăm công. Ảnh: Bureau of Public Roads, Wikimedia Commons, công cộng.

"Công" (工) là một ngày công thợ. Con số một trăm, hai trăm không phải định mức bắt buộc, mà là tỷ lệ một phần hai phần: nếu đã động đến phía hình hoạ, thì phía phúc đức phải được làm nhiều hơn, dày hơn. Chữ "áp" (壓) là đè, trấn: phần phúc đè lên phần hoạ. Với nhà hôm nay, có thể hiểu là: sửa sang một căn nhà thì phần đầu tư cho chỗ tốt (phòng chính, khu sinh hoạt, phía nhà cần đầy đặn) phải nhiều hơn phần đầu tư cho chỗ phụ.

Vì sao nhà dương sửa ngoài, nhà âm sửa trong? – 陽宅多修於外 陰宅多修於內

Nhà dương sửa nhiều ở ngoài, nhà âm sửa nhiều ở trong, vì dương chủ ngoài, âm chủ trong. Đây là cách Trạch Kinh phối âm dương vào hai lớp của khu nhà: ngoại viện và nội viện.

Mặt ngoài nhà cổ làng Đoàn Sơn
Mặt ngoài một nhà cổ ở làng Đoàn Sơn (Vân Nam): nhà dương bồi đắp nhiều ở lớp ngoài, cổng, tường, sân ngoài. Ảnh: David Stanley, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.
Bên trong một nhà truyền thống Mân Nam
Bên trong một ngôi nhà Mân Nam: nhà âm sửa nhiều ở lớp trong, gian ở, nội viện. Ảnh: Lordcolus, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Nhà xưa có hai lớp: nội viện (sân trong, các gian ở) và ngoại viện (sân ngoài, nhà khách, kho, chuồng, vườn). Quyển hạ của sách ghi từng lộ cho cả "nội" và "ngoại": ngoại Càn viện, ngoại Thiên Thương, ngoại Ngọc Đường… Nhà dương, khí dương đã đủ ở lõi, nên phần bồi đắp thường làm ở lớp ngoài; nhà âm, cần bồi phần trong. Đây vẫn là nguyên lý âm dương tương đắc của bài 3, đặt vào chiều trong – ngoài thay cho chiều phương vị.

ViệcNhà dương 陽宅Nhà âm 陰宅
Thứ tự phươngHình hoạ trước, phúc đức sauHình hoạ trước, phúc đức sau
Khởi côngTừ Hợi, xoay thuậnTừ Tỵ, xoay thuận
Tỷ lệ côngHình hoạ 100, phúc đức 200Hình hoạ 100, phúc đức 200
Lớp sửa nhiềuBên ngoài (ngoại viện)Bên trong (nội viện)

Vì sao lấy Tý Ngọ chia âm dương là sai? – 取子午分陰陽之界 誤將甚也

Lấy Tý Ngọ chia âm dương là sai vì theo Trạch Kinh, âm dương trong nhà vận hành theo hai khí ngầm thông với nhau, phối theo bát quái cửu cung và vị nam nữ, chứ không cắt đôi Bắc – Nam. Đây là lời phê thẳng nhất của sách với một lối xem phổ biến.

Nguyên văn – 原文

或者取子午分陰陽之界,誤將甚也。此是二氣潛通,運迴之數不同,八卦九宮,分形列象,配男女之位也(冬至巳、夏至亥,是陰陽起盛之極處,不同聖人於地面上畫八卦,列女男之宮。宮者,宅也,巽為長女,屬陰;乾為天,天為陽明矣)。

Dịch: Có người lấy Tý Ngọ chia ranh âm dương, sai lầm lắm vậy. Đây là hai khí ngầm thông nhau, số vận chuyển xoay vòng không giống nhau; bát quái cửu cung chia hình bày tượng, phối vào vị nam nữ vậy. (Đông chí ở Tỵ, hạ chí ở Hợi, là chỗ cực của âm dương khởi thịnh; khác với việc thánh nhân vẽ bát quái trên mặt đất, bày cung nam nữ. Cung là nhà; Tốn là trưởng nữ, thuộc âm; Càn là trời, trời là dương, rõ vậy.)

Hai la bàn so sánh: chia âm dương theo trục Tý Ngọ là sai, theo đường chéo Càn Tốn là đúng – Hoàng Đế Trạch Kinh
Có người lấy Tý Ngọ chia ranh âm dương, Trạch Kinh gọi là sai lầm lắm; ranh đúng là đường chéo Càn – Tốn theo cha mẹ, nam nữ của bát quái. Vẽ lại theo Hoàng Đế Trạch Kinh – Phong Thuỷ Liên Hoa

Giảng: Trục Tý – Ngọ là trục của thời gian trong ngày và trong năm (nửa đêm – giữa trưa, đông chí – hạ chí). Trạch Kinh nói nhà không chia theo trục thời gian ấy, mà theo trục gia đình: Càn (cha, trời) và Tốn (trưởng nữ). Lời chú "đông chí ở Tỵ, hạ chí ở Hợi" nghe lạ nếu đọc theo lịch; nhưng đặt vào nhà thì hợp với bài 3: Tỵ là đầu rồng nhà âm, Hợi là đầu rồng nhà dương, tức hai chỗ khí đổi chiều, như đông chí, hạ chí là hai chỗ ngày dài ngắn đổi chiều. "Vận hồi chi số bất đồng" nghĩa là âm dương trong nhà có nhịp riêng, không trùng với nhịp của trời.

Phạm vào thì bao lâu phát ứng? – 犯處遠近

Theo Trạch Kinh, phạm lớn thì nhà tan người tán, phạm nhỏ thì mất chức; phạm ở xa và nhẹ thì nửa năm đến ba năm mới phát, phạm ở gần và gấp thì bốn mươi lăm, bảy mươi lăm ngày hoặc chưa hết tháng đã phát.

Nguyên văn – 原文

其有長才深智,慜物愛生,敬曉斯門,其利莫測,且大犯即家破逃散,小犯則失爵亡官,其餘雜犯,火光口舌,跛蹇偏枯,衰殃疾病等,萬般皆有,豈得輕之哉!犯處遠而慢,即半年一年二年三年始發,犯處近而緊,即七十五日四十五日或不出月即發。

Dịch: Người có tài lớn trí sâu, thương vật yêu sinh, kính cẩn hiểu được cửa này thì cái lợi không lường. Còn phạm lớn thì nhà tan người bỏ trốn, phạm nhỏ thì mất tước mất quan; các phạm lặt vặt khác thì cháy nổ, cãi cọ, què quặt, liệt nửa người, suy hao bệnh tật…, muôn thứ đều có, há được coi nhẹ! Chỗ phạm xa mà chậm thì nửa năm, một năm, hai năm, ba năm mới phát; chỗ phạm gần mà gấp thì bảy mươi lăm ngày, bốn mươi lăm ngày hoặc không quá một tháng đã phát.

Bức tường nứt trong căn phòng cũ
Tường nhà nứt, bong: Trạch Kinh nói chỗ phạm xa thì chậm phát, chỗ phạm gần mà gấp thì trong một tháng đã ứng. Ảnh: Nolan Issac, Wikimedia Commons, CC0.

Giảng: "Mẫn vật ái sinh" là thương vật, yêu sự sống: sách đặt đạo đức người học lên trước lợi ích. Đây cũng là tinh thần "Giới dẫn đầu các pháp" mà Thầy Vũ Giới vẫn nhấn mạnh với học trò. Phần thời gian phát ứng dùng lại hai mốc bốn mươi lăm và bảy mươi lăm ngày đã gặp ở bài 4. Chữ "xa – gần" có thể hiểu là chỗ phạm xa hay gần tâm nhà, "chậm – gấp" là mức động thổ nhẹ hay mạnh. Danh sách bệnh tật là lối răn của sách xưa; người đọc hôm nay không nên lấy đó để phán bệnh, mọi việc sức khoẻ phải hỏi thầy thuốc.

"Trạch Kính" – tấm gương nhà là gì? – 可名宅鏡

Trạch Kính (宅鏡) là tên Trạch Kinh tự đặt cho phần đồ và phép sửa nhà: một tấm gương soi nhà, nên giữ một bản trong nhà để răn con cháu. Đây là đoạn kết của phép sửa nhà.

Nguyên văn – 原文

若見此圖者,自然悟會,不問愚智,福德自修。災殃不犯,官榮進達,財食豐盈,六畜獲安,又歸天壽,金玉之獻,未足為珍,利濟之徒,莫大於此,可以家藏一本,用誡子孫,祕而寶之,可名《宅鏡》。

Dịch: Ai thấy đồ này thì tự nhiên hiểu ra, không kể ngu hay trí, đều tự sửa phương phúc đức. Không phạm tai ương, quan chức vinh tiến, của ăn dồi dào, sáu súc vật được yên, lại được hưởng trọn tuổi trời. Dâng vàng ngọc cũng chưa đủ quý; trong các việc làm lợi cứu người, không gì lớn hơn việc này. Có thể giữ trong nhà một bản để răn con cháu, cất kín mà quý, có thể gọi là Trạch Kính.

Gương đồng đời Đường
Gương đồng đời Đường: tác giả Trạch Kinh muốn sách được giữ trong nhà như một tấm gương, gọi là Trạch Kính. Ảnh: Gary Todd, Wikimedia Commons, CC0.

Giảng: "Đồ này" cho thấy bản gốc vốn có hình vẽ hai mươi bốn lộ; bản Tứ Khố hiện còn chỉ giữ phần chữ mô tả đồ ở quyển hạ. Câu "không kể ngu hay trí" là lời khẳng định: phép Trạch Kinh đơn giản, ai nhìn đồ cũng hiểu. "Trạch Kính" cũng là tên một bộ trong hai mươi chín bộ Trạch kinh ở bài 2, có thể phần này lấy từ sách ấy. Kho Sách Quý vẽ lại các đồ theo lời văn ở bài 8 và bài 9.

Áp thứ tự sửa nhà cho nhà hôm nay thế nào? – 今日之用

Áp thứ tự sửa nhà của Trạch Kinh cho nhà hôm nay là giữ ba nguyên tắc: bớt chỗ thừa trước, bù chỗ thiếu sau; phần bù lớn hơn phần bớt; sửa theo thứ tự liền mạch, không chắp vá. Dưới đây là cách Phong Thuỷ Liên Hoa diễn lại thành các bước:

  1. Chẩn trước: định tâm nhà, chia hai mươi bốn lộ, xác định phía nào đang thừa (hình hoạ), phía nào đang thiếu (phúc đức).
  2. Dọn hình hoạ trước: tháo dỡ phần cơi nới thừa, hạ thấp khối nặng sai chỗ, dọn kho phế liệu, sửa chỗ ẩm dột ở phía ấy.
  3. Bồi phúc đức sau: làm dày, sạch, chắc phía cần đầy: tường, mái, khu sinh hoạt chính.
  4. Giữ tỷ lệ: phần bồi nhiều hơn phần dỡ.
  5. Đi liền mạch: sửa theo một vòng, không bỏ dở nửa chừng ở phía hình hoạ.
  6. Chọn ngày: khởi công theo ngày tốt; ngày tháng trong sách là tham khảo, Phong Thuỷ Liên Hoa chọn ngày bằng công cụ Trạch Cát.
Nhà cũ và nhà đang xây ở Hà Nội
Nhà cũ cạnh nhà đang xây ở Hà Nội: áp thứ tự sửa nhà hôm nay là làm phần phía hình hoạ trước, phía phúc đức sau. Ảnh: Amenoc, Wikimedia Commons, CC0.

Tình huống thường gặp: gia chủ sửa nhà, muốn làm phòng khách đẹp trước "cho có không khí", còn khu kho, nhà vệ sinh xuống cấp ở phía sau để làm sau. Theo Trạch Kinh, đó là "tiên tu phúc đức, hậu tu hình hoạ", dễ thành dữ: phần đẹp làm xong rồi lại bị bụi bặm, đục đẽo khu xấu phá lại. Làm khu xấu trước, khu đẹp sau là đúng cả về phong thuỷ lẫn về thi công.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Phép thứ tự sửa nhà là chỗ Hoàng Đế Trạch Kinh gặp kinh nghiệm thi công. Ai từng làm nhà đều biết: phá dỡ, làm thô trước; hoàn thiện, trang trí sau. Thầy Vũ Giới, xuất thân thợ mộc, kỹ sư xây dựng và nội thất, thường nói "Phong thuỷ sư chính là kiến trúc sư cổ"; đoạn này cho thấy câu ấy đúng đến đâu. Lời phê "lấy Tý Ngọ chia âm dương là sai lầm lắm" là một bài học về nguyên lý: mỗi phép có trục riêng, đem trục của phép này áp sang phép khác thì sai. Phong Thuỷ Liên Hoa giảng điều tương tự khi nói "không môn nào sai, chỉ đặt sai chỗ". Tỷ lệ "hình hoạ một trăm công, phúc đức hai trăm công" là luật phúc phải đè hoạ, cũng là luật âm dương tương đắc tính bằng lượng chứ không chỉ bằng phương. Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, khí có lúc thịnh lúc suy theo thời; vì vậy chọn lúc sửa cũng quan trọng như chọn chỗ sửa, đúng như Trạch Kinh luôn gắn việc sửa với lúc "sinh khí đến". Phần mốc phát ứng và danh sách bệnh tật là lời răn của sách xưa, giữ nguyên văn để tham khảo; Phong Thuỷ Liên Hoa không dùng để phán đoán sức khoẻ ai. Lý pháp như trên thì chia sẻ; lập trình tự sửa cho một căn nhà cụ thể là thủ pháp, phải học trực tiếp.

Nhà ven kênh trấn cổ Nam Tầm
Trấn cổ Nam Tầm (Chiết Giang): nhà cũ được sửa dần qua nhiều đời, có thứ tự thì nhà mới giữ được lâu. Ảnh: Stefan Fussan, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Tóm lại – 總結: Hoàng Đế Trạch Kinh dạy sửa nhà theo thứ tự: hình hoạ trước, phúc đức sau thì lành, ngược lại thì dữ. Nhà dương khởi công từ Hợi, nhà âm từ Tỵ, đều xoay thuận. Phúc đức dùng công gấp đôi hình hoạ để đè hoạ. Nhà dương sửa nhiều ở ngoài, nhà âm sửa nhiều ở trong. Lấy Tý Ngọ chia âm dương là sai. Phạm xa và nhẹ thì chậm phát, phạm gần và gấp thì nhanh phát. Phần đồ nên giữ trong nhà như tấm gương răn con cháu, gọi là Trạch Kính.

Bài trước: Hoàng Đế Trạch Kinh (5) – Năm hư năm thực, nhà và mộ.

Bài sau: Hoàng Đế Trạch Kinh (7) – Nhà như thân người, lai lộ để lộ, sinh khí tử khí 宅以形勢為身體.

Nguồn: Hoàng Đế Trạch Kinh (黃帝宅經) quyển thượng, đoạn "凡修宅次第法" từ 先修刑禍 đến 可名宅鏡, bản Khâm định Tứ Khố Toàn Thư, Tử bộ thất, Thuật số loại (1781), thuộc công cộng. Chữ dị thể đổi về chính thể (徳→德, 内→內, 悞→誤, 逺→遠, 夀→壽). Chữ "慜" giữ như bản in (cùng nghĩa 憫). Lời chú "冬至巳、夏至亥" giữ nguyên, giảng theo văn mạch bài 3. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Biết hình hoạ trước phúc đức sau là phần Thư; lập được trình tự sửa cho một căn nhà thật, biết dỡ chỗ nào, bồi chỗ nào, bao nhiêu là vừa là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Sửa nhà nên làm phần nào trước? – 修宅先後

Theo Hoàng Đế Trạch Kinh, sửa phương hình hoạ trước, phương phúc đức sau thì lành. Làm ngược lại, bồi phúc đức trước rồi mới động hình hoạ, thì sách cho là dữ.

Nhà dương khởi công từ đâu? – 陽宅從亥起功

Nhà dương khởi công từ Hợi, đầu rồng của nhà dương, rồi đi thuận qua Nhâm, Tý, Quý… Nhà âm khởi công từ Tỵ rồi đi thuận.

Vì sao Trạch Kinh chê lấy Tý Ngọ chia âm dương? – 子午分界之誤

Vì sách chia âm dương theo gia đình bát quái, ranh là đường chéo Càn – Tốn. Trục Tý – Ngọ là trục thời gian của trời, không phải trục của nhà, nên dùng nó là "sai lầm lắm".

Phạm phong thuỷ khi sửa nhà bao lâu thì ứng? – 發應遲速

Trạch Kinh ghi: phạm xa và nhẹ thì nửa năm đến ba năm; phạm gần và gấp thì bốn mươi lăm, bảy mươi lăm ngày hoặc trong tháng. Đây là lời sách xưa, giữ để tham khảo, không dùng để phán đoán.

"Trạch Kính" là sách gì? – 宅鏡

Là tên Trạch Kinh tự đặt cho phần đồ và phép sửa nhà, nghĩa là tấm gương soi nhà, nên giữ một bản trong nhà để răn con cháu. Trạch Kính cũng là một trong hai mươi chín bộ Trạch kinh được kể ở bài 2.

Từ khoá: hoàng đế trạch kinh · 修宅次第法 · thứ tự sửa nhà · sửa nhà phong thủy · hình hoạ phúc đức · trạch kính · phong thủy sửa nhà

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…