💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Quản Thị Chỉ Mông (48): Thiên 63–64 Dự định tai phúc, Ngũ hành tượng đức

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Quản Thị Chỉ Mông (48): Thiên 63–64 Dự định tai phúc, Ngũ hành tượng đức

Quản Thị Chỉ Mông · Quyển hạ · Thiên 63–64
管氏指蒙 卷之下 · 預定災福第六十三 · 五行象德第六十四
Tác giả: đề Quản Lộ (管輅, tự Công Minh, đời Tào Nguỵ) · cùng chú: đề Tiêu Cát (蕭吉, đời Tuỳ), Viên Thiên Cương (袁天綱), Lý Thuần Phong (李淳風, đời Đường), Vương Cấp (王伋, đời Tống) · hiệu chính, bổ chú: Uông Thượng Đường (汪尚唐), Uông Thượng Canh (汪尚賡), người Tân An đời Minh
Bản gốc: bản khắc đời Minh, 2 quyển thượng hạ, 100 thiên (bạt năm Vạn Lịch Canh Thìn 1580).

Bài này gộp hai thiên của Quản Thị Chỉ Mông. Thiên 63 là Dự định tai phúc (預定災福): có thể định trước hoạ phúc không? Thiên viết theo lối vấn đáp: một người hỏi vì sao trăm người cùng làm mà một người được, một người mất; người trả lời giảng rằng hình thế do trời, hướng bối do khí, và phép táng là để "nương khí mà chôn", không phải để đoán điềm. Bản khắc thiên này thiếu mất một tờ ở giữa. Thiên 64 là Ngũ hành tượng đức (五行象德): ngũ hành mang hình tượng của đức. Sách dẫn Nhĩ Nhã, Hoàng Đình Kinh, Nguyệt Lệnh để giải vì sao bốn phương gọi là Thanh Long, Bạch Hổ, Chu Tước, Huyền Vũ, rồi dặn: tứ thú là tượng, không được cứng nhắc đếm số. Bài gồm nguyên văn các đoạn chính, bản dịch, phần giảng và phần luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa.

Trả lời nhanh: Thiên Dự định tai phúc hỏi: sang hèn thọ yểu xưa nay vẫn thế, vì sao trăm người không gặp, một người để lại mà được phúc; trăm người tranh, một người được mà oan? Đáp: hình thế do trời, hướng bối do khí; nhỏ đi lớn đến theo số qua lại, nhẹ trong nặng đục cùng một nguồn. Kẻ nói "núi tất ứng sao, huyệt tất theo khí số" mà lời trước khoe lời sau không khớp. "Táng là tàng", việc con cháu ban đầu không dính vào; sao là chỗ núi phát huy, núi là chỗ đất tích; nương khí mà làm mộ, được khí trong thì trời ban phúc; trên dưới thông nhau một lỗ, đừng tách làm hai đường. Thiên Ngũ hành tượng đức: theo Nhĩ Nhã, đông là Thanh Long, tây Bạch Hổ, nam Chu Tước, bắc Huyền Vũ, trung ương Phượng Hoàng; theo Hoàng Đình Kinh, đông loài có vảy, tây loài có lông, nam loài có cánh, bắc loài có mai, giữa loài trần trụi (người); theo Nguyệt Lệnh, mỗi mùa có đế, thần, loài vật, âm thanh riêng. Tứ thú là để chỉ triều đối, chủ khách, tả hữu che chắn; "lấy bốn mà quy về năm"; nếu đếm cứng thì như ngón tay thừa, bướu thịt thừa, chỉ là dư.

Thầy Vũ Giới giảng: "Thanh Long, Bạch Hổ không phải con rồng con hổ nằm trong núi. Đó là tên gọi để chỉ phương vị và vai trò của núi chung quanh huyệt. Người học mà tin có rồng thật hổ thật là đã lạc khỏi sách."

Bích hoạ Thanh Long trong mộ cổ Cao Câu Ly
Bích hoạ Thanh Long trong mộ cổ Cao Câu Ly (in trong Triều Tiên cổ tích đồ phổ): tứ thú vốn là hình tượng phương vị. (Public domain)

Vì sao trăm người không gặp, một người được? – 百人不偶,一人遺之而慶

Nguyên văn – 原文

預定災福第六十三

或曰:……埋……之後,……未生之前,二少六替之未述,徒為……而通,所延貴賤壽夭,古今而亦然。亦有百人不偶,一人遺之而慶;百人所競,一人得之而冤。形勢雖由于天,……向背皆生于氣候。小往大來,因其往來之數;輕清重濁,本同清濁之源。是以彭越功臣,……而遺戮;留侯世相,……以迷仙……。

Dịch: Có người hỏi: sau khi chôn cất …, trước khi … chưa sinh, phép nhị thiếu, sáu thế chưa được thuật lại, chỉ làm … mà thông, thế mà sự kéo dài sang hèn thọ yểu xưa nay vẫn vậy. Lại có khi trăm người không gặp, một người để lại mà được phúc; trăm người tranh nhau, một người được mà lại oan. Hình thế tuy do trời, … hướng và bối đều sinh từ khí hậu. Nhỏ đi lớn đến là do số qua lại; nhẹ trong nặng đục vốn cùng một nguồn trong đục. Cho nên Bành Việt là công thần … mà bị giết; Lưu hầu (Trương Lương) đời đời làm tướng … mà mê theo tiên ….

Gò lăng Trường Lăng của Hán Cao Tổ
Trường Lăng của Hán Cao Tổ: công thần đời Hán như Bành Việt, Trương Lương, phúc hoạ mỗi người một khác. (Ảnh: Brücke-Osteuropa, CC0)

Giảng: Câu hỏi mở thiên là câu hỏi mà ai làm phong thuỷ cũng gặp: tại sao cùng một phép, có người được, có người không? Trăm người không gặp mà một người tình cờ được; trăm người tranh nhau mà người được lại gặp oan. Sách không né câu hỏi, mà đưa ra hai chữ: hình thế do trời, hướng bối do khí. Đất tốt là của trời; người có được khí ấy hay không còn tuỳ thời, tuỳ hướng, tuỳ sự "qua lại" của khí số.

Hai ví dụ lịch sử dùng để nói sự may rủi khó lường: Bành Việt (彭越) là công thần lập nhà Hán mà bị Lưu Bang giết; Trương Lương (留侯) xuất thân gia đình năm đời làm tướng nước Hàn, giúp Hán thành công rồi bỏ đi theo Xích Tùng Tử học tiên, giữ được thân. Bản khắc đến đây thiếu mất một tờ (bản gốc ghi "nguyên khuyết"), nên phần giải thích chi tiết của hai điển này không còn.

Táng là tàng: đừng tách trời đất làm hai đường – 葬者藏也

Nguyên văn – 原文

……其應之如神。曰:惟……惟……,謂山必應于星文;……謂穴必推于氣數。顧始說之甚誇,何後言之不副?噫!葬者藏也,子孫之事,初無所與。星者山之發揮,山者地之積……,……配天之道,乘氣而墓。得氣之清,錫天之祚。上下交通于一竅,子欲岐之于兩路,是則生生之道塞;送死復棄于中野,而禍福之心肆然而無所懼。或者心開意悟,越席而起,欣欣然而謝去。

Dịch: … ứng nghiệm như thần. Rằng: có kẻ nói núi tất ứng với sao trời, có kẻ nói huyệt tất phải suy theo khí số. Xem lời đầu khoe khoang lắm, sao lời sau lại không khớp? Than ôi! Táng nghĩa là tàng (cất giấu); việc của con cháu ban đầu vốn không dính vào. Sao là chỗ núi phát huy; núi là chỗ đất tích tụ; … phối với đạo trời, nương khí mà làm mộ. Được cái trong của khí thì trời ban phúc lộc. Trên dưới thông nhau ở một lỗ, mà ông muốn tách ra làm hai đường; như thế thì đạo sinh sinh bị lấp; đưa người chết lại vứt ra giữa đồng, mà lòng hoạ phúc thì buông tuồng không biết sợ. Người hỏi bỗng nhiên lòng mở ý ngộ, rời chiếu đứng dậy, vui vẻ cảm tạ mà lui.

Giảng: Phần còn lại của thiên là lời đáp chính. Có ba ý.

Ý thứ nhất: lời khoe đầu không khớp lời sau. Kẻ nói "núi tất ứng sao" và kẻ nói "huyệt tất theo khí số" mỗi người một kiểu, lúc đầu hứa chắc chắn, lúc sau giải thích vòng vo. Đây là lời phê phán lối đoán điềm cứng nhắc.

Ý thứ hai, câu nổi tiếng nhất: "táng giả tàng dã" (葬者藏也), táng là cất giấu. Câu này cũng có trong Táng Thư. Phép táng trước hết là việc giữ gìn hài cốt cho yên; "việc của con cháu ban đầu không dính vào", nghĩa là mục đích của táng không phải là cầu phúc cho con cháu, mà là cất giữ người chết cho đúng đạo. Phúc đến là cái hệ quả của việc làm đúng, không phải cái để mua.

Ý thứ ba: trên dưới thông nhau một lỗ. Sao (trời), núi (đất), khí (cái nối hai bên) là một hệ thống. Kẻ tách "thiên văn" và "địa lý" làm hai đường, coi hình thế một bên và tinh số một bên, thì "đạo sinh sinh bị lấp". Hậu quả là người ta không còn sợ hoạ phúc, chôn cất cẩu thả, "vứt người chết ra giữa đồng".

Sơ đồ táng là tàng, trên dưới thông nhau một lỗ
Sơ đồ: táng là tàng, khí trên dưới thông nhau qua một khiếu. (Phong Thuỷ Liên Hoa)

Bốn phương bốn thú, trung ương Phượng Hoàng – 五行象德第六十四

Nguyên văn – 原文

五行象德第六十四

謹按爾雅:東方之象為青龍,西方之象為白虎,南方之象為朱雀,北方之象為玄武,中央之象為鳳凰,位正黃鍾之區宇。又按黃庭經:東方為蟲鱗,西方為蟲毛,南方為蟲羽,北方為蟲介,中央為蟲裸。象其德之在我,是皆因五行方位而寓言之,其說已具于上古。

Dịch: Xét Nhĩ Nhã: tượng phương đông là Thanh Long, tượng phương tây là Bạch Hổ, tượng phương nam là Chu Tước, tượng phương bắc là Huyền Vũ, tượng trung ương là Phượng Hoàng, ngôi ngay chính ở cõi của Hoàng Chung. Lại xét Hoàng Đình Kinh: phương đông là loài có vảy, phương tây là loài có lông, phương nam là loài có cánh, phương bắc là loài có mai, trung ương là loài trần trụi. Đó là lấy tượng của đức ở nơi ta, đều là nhân phương vị ngũ hành mà gửi lời ví, thuyết ấy đã có từ thượng cổ.

Giảng: Đây là chỗ sách giải thích vì sao bốn phương gọi bằng bốn con vật. Câu then chốt là "nhân phương vị ngũ hành mà gửi lời ví" (因五行方位而寓言之): tứ thú là ngụ ngôn, là lời ví. Đông thuộc mộc, mùa xuân, sinh sôi: dùng rồng xanh, đầu của loài có vảy. Tây thuộc kim, mùa thu, sát phạt: dùng hổ trắng, đầu của loài có lông. Nam thuộc hoả: chim đỏ, đầu của loài có cánh. Bắc thuộc thuỷ: rùa rắn đen, đầu của loài có mai. Trung ương thuộc thổ: sách đặt Phượng Hoàng (theo Nhĩ Nhã), còn Hoàng Đình Kinh đặt "loài trần trụi", tức con người, đứng giữa.

Chi tiết "trung ương là loài trần trụi" rất đáng suy nghĩ: người đứng ở giữa bốn thú. Trong phong thuỷ, huyệt (chỗ người được đặt) chính là trung ương; tứ thú là bốn phương bao quanh người.

Sư tử đá trên Thần đạo lăng nhà Minh
Sư tử đá trên Thần đạo lăng nhà Minh: thú đá đứng hai bên đường vào, huyệt là trung ương. (Ảnh: Gary Todd from Xinzheng, China, CC0)

Nguyệt Lệnh: mỗi mùa một đế, một thần, một loài – 月令

Nguyên văn – 原文

又考月令,則春之三月,其帝太皞,其神句芒,其蟲鱗,其音角,而屬木;夏之三月,其帝炎帝,其神祝融,其蟲羽,其音徵,而屬火;秋之三月,其帝少皞,其神蓐收,其蟲毛,其音商,而屬金;冬之三月,其帝顓頊,其神玄冥,其蟲介,其音羽,而屬水;而四季所司,其帝黃帝,其神后土,其蟲裸,其音宮,最靈于萬物而經綸天地者,則不可以一方一氣而語。

Dịch: Lại xét Nguyệt Lệnh: ba tháng mùa xuân, đế là Thái Hạo, thần là Câu Mang, loài vật có vảy, âm là Giốc, thuộc mộc. Ba tháng mùa hạ, đế là Viêm Đế, thần là Chúc Dung, loài có cánh, âm là Chuỷ, thuộc hoả. Ba tháng mùa thu, đế là Thiếu Hạo, thần là Nhục Thu, loài có lông, âm là Thương, thuộc kim. Ba tháng mùa đông, đế là Chuyên Húc, thần là Huyền Minh, loài có mai, âm là Vũ, thuộc thuỷ. Còn phần cai quản bốn quý (cuối mỗi mùa), đế là Hoàng Đế, thần là Hậu Thổ, loài trần trụi, âm là Cung; là cái linh nhất trong muôn vật mà sắp đặt trời đất, thì không thể chỉ nói bằng một phương một khí.

Sơ đồ ngũ hành tượng đức theo Nhĩ Nhã, Hoàng Đình, Nguyệt Lệnh
Sơ đồ: ngũ hành tượng đức, đối chiếu Nhĩ Nhã, Hoàng Đình, Nguyệt Lệnh; nêu bốn để quy về năm. (Phong Thuỷ Liên Hoa)

Giảng: Bảng Nguyệt Lệnh (trong Lễ Ký) là bảng tương ứng chuẩn của ngũ hành: mùa, đế, thần, loài, âm. Sách dẫn ra để nói: tứ thú chỉ là một trong nhiều hệ ví von của cùng một ngũ hành. Chỗ đặc biệt là thổ: không thuộc một mùa nào, mà cai quản "bốn quý" (mười tám ngày cuối mỗi mùa); đế là Hoàng Đế, loài là người; "không thể nói bằng một phương một khí". Đây là lý do trung ương, tức huyệt, không có một con thú riêng trong tứ thú: nó là chỗ hội của cả bốn.

Lấy bốn quy về năm, đừng đếm cứng – 惟舉其四,以宗于五

Nguyên văn – 原文

兆宅之日者,惟指朝對以賓以主,左右衛扞以門以戶,象德之獸,惟舉其四,以宗于五。是以山南之明堂,水北之玄……,鳳凰……之真……,皆默統乎五行之數而不數。……又況五行之數,三才之樞,損之則不足,益之則有餘。不幸沿臂過脈,吐舌……,或突明堂而內亂,或截明堂而外馳,……斜欹雙……,是則數之濫者,不亦道之傷乎?必也如虎環視,如蛇墜珠,如龍顧尾,如鳳攜雛,如臥虹之博帶,如秉珪之信符。……莊子曰:駢拇枝指,出乎性哉而侈于德;附贅懸疣,出乎形哉而侈于性。豈斯言之不誣!

Dịch: Người chọn mộ trạch chỉ lấy triều đối để làm khách làm chủ, lấy tả hữu che chắn để làm cửa làm ngõ; con thú tượng đức chỉ nêu bốn con, để quy về năm. Cho nên minh đường ở phía nam núi, hang Huyền Vũ ở phía bắc nước, chân tể như Phượng Hoàng … đều ngầm thống thuộc vào số ngũ hành mà không đếm số. … Huống chi số ngũ hành là then chốt của tam tài, bớt đi thì không đủ, thêm vào thì thừa. Chẳng may theo tay mà quá mạch, thè lưỡi …, hoặc đột vào minh đường mà loạn bên trong, hoặc cắt ngang minh đường mà chạy ra ngoài, … nghiêng lệch hai bên …, đó là cái số lạm dụng, chẳng phải là làm thương tổn đạo sao? Ắt phải như hổ quay nhìn, như rắn ngậm ngọc, như rồng ngoái đuôi, như phượng dắt con, như cầu vồng nằm như dải đai rộng, như cầm ngọc khuê làm tín phù. … Trang Tử nói: ngón chân dính, ngón tay thừa, sinh ra từ tính mà thừa so với đức; bướu thịt, mụn thừa, sinh ra từ hình mà thừa so với tính. Lời ấy há chẳng đúng sao!

Giảng: Đoạn kết rút ra bài học thực hành. Tứ thú chỉ có một mục đích: chỉ ra chủ khách (triều đối) và cửa ngõ (tả hữu che chắn). "Nêu bốn để quy về năm": bốn thú bao quanh để làm rõ cái thứ năm là trung ương, là huyệt. Ai đếm cứng, đòi phải đủ bốn con thú hình dạng giống thật, thì đã "lạm số".

Sau đó sách liệt kê các bệnh của sự lạm số (theo tay mà quá mạch, đột vào minh đường, cắt ngang minh đường) và các hình lành (hổ quay nhìn, rắn ngậm ngọc, rồng ngoái đuôi, phượng dắt con). Cuối cùng là câu Trang Tử về ngón thừa, bướu thừa: thêm một thứ không cần thiết thì không phải là thêm phúc mà là thêm tật. Áp vào phong thuỷ: đòi thêm thú, thêm sao, thêm điềm cho đủ bộ là thêm bướu cho cuộc đất.

Tượng Trang Tử
Tượng Trang Tử: “ngón thừa, bướu thừa” là lời Trang Tử, áp vào phong thuỷ là đòi thêm thú, thêm sao cho đủ bộ. (Ảnh: Huangdan2060, CC BY 3.0)

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Phong Thuỷ Liên Hoa đọc hai thiên Dự định tai phúc và Ngũ hành tượng đức với bốn ý.

Thứ nhất, không hứa trước hoạ phúc. Thiên 63 thừa nhận có những việc trăm người không gặp mà một người được, có người được đất mà vẫn gặp oan. Liên Hoa vì vậy không bao giờ hứa với gia chủ "đặt mộ này thì con cháu đỗ đạt, giàu có". Việc của người làm phong thuỷ là đặt đúng phép, còn kết quả là sự hội tụ của nhiều yếu tố: đất, thời, đức của gia đình.

Thứ hai, táng là tàng. Mục đích đầu tiên của việc chọn đất mộ là giữ hài cốt yên ổn: đất khô, không bị nước, không bị sạt, không bị kiến mối, không bị xâm phạm. Liên Hoa luôn kiểm tra những điều thực tế ấy trước khi bàn đến hướng tốt, sao tốt.

Thứ ba, tứ thú là ngôn ngữ vai trò. Khi Liên Hoa nói Thanh Long, Bạch Hổ, Chu Tước, Huyền Vũ, đó là bốn vai trò: che bên trái, che bên phải, đối mặt phía trước, tựa lưng phía sau. Trong đô thị, toà nhà, tường rào, đường phố cũng có thể đóng các vai ấy. Không cần đi tìm núi hình rồng, hình hổ.

Thứ tư, đừng thêm bướu. Câu Trang Tử là lời răn rất hợp với thời nay: nhiều gia chủ muốn đặt thêm tượng, thêm linh vật, thêm vật phẩm phong thuỷ cho "đủ bộ". Liên Hoa khuyên: cuộc đất đúng phép thì không cần thêm; cuộc đất sai phép thì thêm cũng không sửa được, chỉ là "ngón thừa".

Thú đá Giải Trãi trên Thần đạo lăng nhà Minh
Thú đá Giải Trãi trên Thần đạo: cuộc đất đúng phép thì không cần thêm thú, sai phép thì thêm cũng không sửa được. (Ảnh: Gary Todd from Xinzheng, China, CC0)

Tóm lại, thiên Dự định tai phúc dạy rằng hình thế do trời, hướng bối do khí, táng là tàng, trên dưới thông nhau một lỗ, đừng tách làm hai đường, và đừng hứa trước hoạ phúc. Thiên Ngũ hành tượng đức giải nghĩa tứ thú theo Nhĩ Nhã, Hoàng Đình Kinh, Nguyệt Lệnh: tứ thú là lời ví của ngũ hành phương vị, nêu bốn để quy về năm; đếm cứng thì như ngón thừa bướu thừa.

Lăng Thanh Tây có núi tựa phía sau
Thanh Tây Lăng: núi tựa phía sau, đồi ôm hai bên, tứ thú là núi thật quanh huyệt. (Ảnh: Siyuwj, CC BY-SA 4.0)

Bài trước: Quản Thị Chỉ Mông (47): Thiên 62 Tinh thần thích vi, sao trời và hình núi.

Bài sau: Thiên 65–66 – Âm dương thích vi, Sai sơn nhận chủ 陰陽釋微第六十五 · 差山認主第六十六.

Nguồn: Quản Thị Chỉ Mông (管氏指蒙), bản khắc đời Minh, quyển hạ, thiên Dự định tai phúc đệ lục thập tam (預定災福第六十三) và Ngũ hành tượng đức đệ lục thập tứ (五行象德第六十四), chính văn và lời chú. Các câu dẫn: Nhĩ Nhã, Hoàng Đình Kinh, Lễ Ký thiên Nguyệt Lệnh, Trang Tử thiên Biền Mẫu; điển Bành Việt, Trương Lương (Sử ký). Nguyên văn chép lại từ bản khắc, chấm câu mới; chỗ …… là chữ mờ hoặc đoạn lược bớt. Hiệu đính: thiên 63 trong bản khắc thiếu một tờ ở giữa (bản gốc ghi "nguyên khuyết"), phần dịch chỉ gồm đoạn đầu và đoạn cuối còn lại; chữ "葬" trong "táng giả tàng dã" khắc mờ, đọc theo Táng Thư. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Hiểu tứ thú như bốn vai trò chứ không như bốn con vật, áp được vào đất núi lẫn nhà phố, là bước chuyển quan trọng của người học phong thuỷ. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Phong thuỷ có định trước được hoạ phúc không? – 預定災福

Sách cho rằng hình thế do trời, hướng bối do khí, có việc trăm người không gặp một người được; người làm phong thuỷ không nên hứa chắc hoạ phúc.

"Táng giả tàng dã" nghĩa là gì? – 葬者藏也

Táng là cất giấu: mục đích đầu tiên của việc chôn cất là giữ hài cốt yên ổn, đúng đạo, không phải để mua phúc cho con cháu.

Vì sao bốn phương gọi là Thanh Long, Bạch Hổ, Chu Tước, Huyền Vũ? – 五行象德

Vì người xưa nhân phương vị ngũ hành mà gửi lời ví: đông mộc rồng xanh, tây kim hổ trắng, nam hoả chim đỏ, bắc thuỷ rùa rắn đen.

Trung ương tượng con gì? – 中央之象

Nhĩ Nhã đặt Phượng Hoàng; Hoàng Đình Kinh đặt loài trần trụi, tức con người. Trong phong thuỷ, trung ương là huyệt.

"Nêu bốn để quy về năm" là gì? – 惟舉其四,以宗于五

Tứ thú bao quanh để làm rõ cái thứ năm là trung ương, tức huyệt. Không cần đếm đủ bốn con thú có hình giống thật.

Thêm linh vật, tượng phong thuỷ có giúp không? – 駢拇枝指

Sách dẫn Trang Tử: ngón thừa, bướu thừa là dư chứ không phải thêm phúc. Cuộc đất đúng thì không cần thêm, sai thì thêm cũng không sửa được.

Từ khoá: dự định tai phúc · 五行象德 · tứ thú · táng giả tàng dã · quản thị chỉ mông · phong thủy mộ phần

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…