💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Dương Trạch Đại Thành (41) 宅左 · 宅右形氣: trái phải, thượng thuỷ hạ thuỷ, cờ trống

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Dương Trạch Đại Thành (41) 宅左 · 宅右形氣: trái phải, thượng thuỷ hạ thuỷ, cờ trống

Dương Trạch Đại Thành
陽宅大成 (宅譜問答邇言 卷一 · 宅左形氣 · 宅右形氣 · 左右合觀)
Tác giả: Nguỵ Thanh Giang (魏青江, hiệu Thanh Giang Tử 青江子, người Kinh Hương 荊鄉, đời Thanh); con cháu họ Nguỵ cùng biên, hiệu
Bản gốc: bản khắc đời Thanh, Càn Long năm thứ 6 Tân Dậu (1741), 16 tập.

Bài trước xét trước và sau nhà; bài này xét hai bên. Ba mục hình khí bên trái (宅左形氣), hình khí bên phải (宅右形氣) và xem chung trái phải (左右合觀) của Trạch Phổ Nhĩ Ngôn có một điểm rất riêng của phái Tam Hợp: bên nào nên cao, bên nào nên thấp không cố định, mà tuỳ nước đến từ bên nào. Cuối mục còn có đoạn sửa lại câu ca nổi tiếng "trái cờ phải trống" theo từng hướng nhà.

Trả lời nhanh: Theo Dương Trạch Đại Thành, bên nào là phía nước đi (hạ thuỷ) thì bên ấy nên cao và dài để khoá nước; bên nào là phía nước đến (thượng thuỷ) thì nên thấp, vì cao quá sẽ "đóng thiên môn", che mất nước đến. Dù vậy, sát thân nhà hai bên vẫn nên có vai ôm nhẹ để che chắn. Bên trái ứng con trưởng, bên phải ứng con út và phụ nữ. Xem chung thì lành dữ bên trái phụ thuộc bên phải và ngược lại; hai bên cân đối, ôm vào là tốt, hai cánh quay ra ngoài là anh em bất hoà. Vị trí "cờ" và "trống" phải tính theo hướng nhà, không áp một công thức cho mọi nhà.

Thầy Vũ Giới giảng: "Thanh Long cao hơn Bạch Hổ là câu ai cũng thuộc, nhưng người Tam Hợp không nói thế. Họ hỏi trước: nước đi về bên nào? Bên nước đi phải có tay khoá lại, bên nước đến phải mở cho nước vào. Học đến chỗ này mới thấy Hình Pháp và Thuỷ Pháp là một."

Bên trái: tuỳ thượng thuỷ hay hạ thuỷ – 問宅左形氣

Nguyên văn – 原文

問宅左形氣。曰:左屬下水,最宜高長;若屬上水宮,低不宜高,高則閉天門,來水不見。然近身左膺,自宜隈傍以衛。左邊論在男子孟房係之。

Dịch: Hỏi về hình khí bên trái nhà. Đáp: Bên trái nếu thuộc phía nước đi (hạ thuỷ) thì rất nên cao và dài; nếu thuộc cung nước đến (thượng thuỷ) thì nên thấp, không nên cao, vì cao thì đóng thiên môn, không thấy nước đến. Nhưng vai trái sát thân nhà thì tự nhiên nên có chỗ ôm kề để che chở. Bên trái luận cho đàn ông, ứng vào trưởng phòng.

Sơ đồ thượng thuỷ và hạ thuỷ: bên nước đi cao dài khoá nước, bên nước đến thấp mở thiên môn
Bên nước đi (hạ thuỷ) cao dài để khoá, bên nước đến (thượng thuỷ) thấp để không đóng thiên môn; sát thân vẫn có vai ôm. Sơ đồ Phong Thuỷ Liên Hoa.

Giảng: "Thượng thuỷ" (上水) là phía nước chảy đến, "hạ thuỷ" (下水) là phía nước chảy đi. Trong phong thuỷ, phía nước đến gọi là "thiên môn" (天門, cửa trời) cần mở; phía nước đi gọi là "địa hộ" (地戶, cửa đất) cần đóng. Nếu bên trái là phía nước đi, cần một dải sa cao dài như cánh tay khoá nước lại, không cho khí trôi theo. Nếu bên trái là phía nước đến, sa cao sẽ che mất nước, như người đóng cửa không cho khách vào.

Câu "然近身左膺,自宜隈傍以衛" là chỗ cân bằng: dù ở phía nước đến, sát thân nhà vẫn cần một vai thấp ôm kề (隈傍) để chắn gió. Nghĩa là gần thì nên có che, xa thì tuỳ nước. Câu cuối gán bên trái cho đàn ông và con trưởng (孟房), theo phép phân phòng đã thấy ở bài trước.

Câu ca về bên trái – 左邊歌訣

左峯高抱,外貢財寶。……左脇有缺,脚腿忽折。……塘居屋左,長子摧挫。……左脇連塘,殘疾……左凹風吹,長房……水射左脇,長無衣藥。……左邊青烟,子孫積錢。……左砂隨水,賣田遷徙。左砂垂頭,長子憂愁。……百里數峯相連,廣置庄田。……左砂破缺,欠債吐血。

Dịch: Ngọn bên trái cao ôm vào, của báu từ ngoài đem đến. Sườn trái có chỗ khuyết, chân cẳng bỗng gãy. Ao nằm bên trái nhà, con trưởng gặp trắc trở. Sườn trái liền ao, tật bệnh. Bên trái lõm, gió thổi vào, xấu cho trưởng phòng. Nước bắn vào sườn trái, người trưởng thiếu áo thiếu thuốc. Bên trái có khói xanh (cây cối tươi tốt), con cháu tích tiền. Sa trái chạy theo nước, bán ruộng dời nhà. Sa trái cúi đầu, con trưởng buồn lo. Nhiều ngọn liền nhau trăm dặm, mua nhiều ruộng trại. Sa trái vỡ khuyết, mắc nợ.

Dòng sông uốn quanh thị trấn, đồi núi ôm hai bên
Dòng sông uốn quanh thị trấn Dương Sóc, đồi núi ôm hai bên: "ngọn trái cao ôm" giữ khí; dải đồi chạy xuôi theo nước là "sa chạy theo nước". Ảnh: Chensiyuan, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Giảng: Hai chữ hay lặp lại là "缺" (khuyết) và "射" (bắn). Khuyết là chỗ hở để gió lùa; bắn là nước hay đường lao thẳng vào sườn. Câu đáng nhớ nhất là "sa trái chạy theo nước, bán ruộng dời nhà" (左砂隨水,賣田遷徙): dải sa không ôm vào nhà mà xuôi theo dòng nước đi ra là thế khí bỏ đi. Ngược lại "ngọn trái cao ôm" là thế khí giữ lại. Câu "khói xanh bên trái" chỉ cây cối tốt tươi, hơi đất ẩm mát bốc lên, dấu hiệu đất có sinh khí.

Bên phải: không nên quá hùng – 問宅右形氣

Nguyên văn – 原文

問宅右形氣。曰:右屬下水,宜高大;上水,不宜太雄,能近身。右砂宜隈藏……在女子季房係之。

Dịch: Hỏi về hình khí bên phải nhà. Đáp: Bên phải nếu thuộc phía nước đi thì nên cao lớn; nếu thuộc phía nước đến thì không nên quá hùng, nên ở gần thân. Sa bên phải nên ôm kín. Bên phải ứng vào phụ nữ và con út (quý phòng).

Dãy nhà chái thấp bên sân Cung Vương phủ
Dãy chái thấp bên sân Cung Vương phủ (Bắc Kinh), nép sát nhà chính: Bạch Hổ "có mà không lấn", đúng ý "sa phải hiền hoà nằm phục". Ảnh: Caitriana Nicholson, Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0.

Giảng: Nguyên tắc giống bên trái, nhưng thêm chữ "太雄" (quá hùng). Bên phải là Bạch Hổ; Hổ ngẩng cao quá thì lấn chủ. Vì thế ở phía nước đến, sa phải không nên to cao, chỉ nên nép sát thân như cánh tay ôm. Bên phải ứng vào phụ nữ và con út (季房).

Câu ca về bên phải – 右邊歌訣

右砂昂昂,宜作屋場;太昂,招鬼與訟。……右砂直長,腳疾帶傷。……右山壓頭,母子憂愁。直溝右射,……直射右脇,常招盜刦。……右脇深塘,必損次房。……砂如秤鉤,當被賊偷。……右砂馴伏,家多福祿。……兩指右逼,……右首闊峯,宅母降福。

Dịch: Sa phải ngẩng ngẩng, nên dựng nhà; ngẩng quá thì chuốc chuyện ma quái và kiện tụng. Sa phải thẳng dài, chân có tật. Núi phải đè lên đầu, mẹ con buồn lo. Rãnh thẳng bắn vào bên phải, xấu. Vật thẳng bắn vào sườn phải, hay bị trộm cướp. Sườn phải có ao sâu, ắt hại phòng thứ. Sa như móc cân, hay bị kẻ trộm. Sa phải hiền hoà nằm phục, nhà nhiều phúc lộc. Đầu phải có ngọn rộng, người mẹ trong nhà được phúc.

Giảng: Cặp câu "ngẩng ngẩng thì tốt, ngẩng quá thì xấu" và "hiền hoà nằm phục thì nhiều phúc" là chìa khoá của Bạch Hổ: có mà không lấn. "右山壓頭" (núi phải đè đầu) là khối cao bên phải sát và trùm lên nhà, chiếm trọn tầm nhìn; nhà phố bị cao ốc kề sát bên phải thường gặp cảnh này.

Xem chung trái phải – 問左右合觀

Nguyên văn – 原文

問左右合觀。曰:左之吉凶從乎右,右之吉凶從乎左,不可止觀其一處也。

Dịch: Hỏi về xem chung trái phải. Đáp: Lành dữ bên trái theo bên phải, lành dữ bên phải theo bên trái, không thể chỉ xem một chỗ.

Nhà đất tròn Phúc Kiến nhìn từ trên cao
Nhà đất tròn Phúc Kiến: hai bên đều ôm vào, cân đối, đầy đặn, hình mẫu của "trái phải uốn vòng" (左右灣轉). Ảnh: Gisling, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Giảng: Khác với mục trước sau ("trước theo trước, sau theo sau"), ở đây hai bên phụ thuộc nhau. Lý do là Long và Hổ cùng ôm một minh đường: Long cao mà Hổ thấp thì khí dồn về phía Hổ; Hổ quay ra mà Long ôm vào thì một bên giữ một bên thả. Cho nên phải xem cả cặp.

左右比和,蚤年登科。……左右推車,田財浪沙。……一邊一鉤,……左右雙塘,主母夭亡。左右空虛,賣田售廬。左右惡石,殘疾悖逆。兩臂向外,弟兄相害。……左右倉庫,世代巨富。左右灣轉,田多名顯。……反手擺柳,淫亂花酒。左低右高,女嫁富豪。

Dịch: Trái phải hoà hợp, sớm đỗ đạt. Trái phải như đẩy xe (cùng chạy ra), ruộng của trôi như cát. Hai bên đều có ao, người mẹ không thọ. Trái phải trống không, bán ruộng bán nhà. Trái phải có đá dữ, tật bệnh, ngỗ nghịch. Hai cánh tay quay ra ngoài, anh em hại nhau. Trái phải như kho lẫm, đời đời giàu lớn. Trái phải uốn vòng, ruộng nhiều, danh rõ. Tay ngược như liễu lay, hoa rượu bê tha. Trái thấp phải cao, con gái lấy chồng giàu.

Giảng: Ba hình chuẩn của hai bên: ôm vào (灣轉, uốn vòng), cân đối (比和), đầy đặn (倉庫). Ba hình kỵ: quay ra (兩臂向外, 反手), trống (空虛), cùng chạy (推車). "Hai cánh tay quay ra, anh em hại nhau" là câu dễ thấy nhất ngoài đời: nhà mà hai dãy nhà phụ, hai bức tường cánh mở toang ra ngoài thì khí tán, người trong nhà cũng khó gắn bó.

Ngũ hành hai bên – 左右五行

Như mục trước sau, sách liệt kê 25 cặp ngũ hành "trái gì, phải gì". Kho Sách Quý chọn những câu đọc chắc:

Bảng ngũ hành trái phải chọn lọc theo Dương Trạch Đại Thành
Các cặp ngũ hành bên trái, bên phải đọc chắc trong Nhĩ Ngôn; cặp tương sinh và Thổ bên phải được ưa. Sơ đồ Phong Thuỷ Liên Hoa.

左木右土,詞林宰輔。左水右土,世廕督撫。左金右土,季房發武。左火右土,部院道府。左木右金,神童翰林。左水右金,富饒賊侵。左火右金,傳古通今。左金右金,美女純陰。左土右金,秀女才子。左水右水,聰明華美。左火右水,台閣登臨。左木右水,腰金衣紫。左水右木,女勝男子。左金右木,孟發官祿。左土右木,夫榮妻顯。左水右火,長房獨可。

Dịch: Trái Mộc phải Thổ, làm từ lâm, tể phụ. Trái Thuỷ phải Thổ, đời đời được tập ấm làm đốc phủ. Trái Kim phải Thổ, con út phát về võ. Trái Hoả phải Thổ, làm quan bộ, viện, đạo, phủ. Trái Mộc phải Kim, thần đồng vào hàn lâm. Trái Thuỷ phải Kim, giàu có mà bị trộm. Trái Hoả phải Kim, thông kim bác cổ. Trái Kim phải Kim, con gái đẹp, âm thịnh. Trái Thổ phải Kim, gái giỏi trai tài. Trái Thuỷ phải Thuỷ, thông minh đẹp đẽ. Trái Hoả phải Thuỷ, lên đài các. Trái Mộc phải Thuỷ, đai vàng áo tía. Trái Thuỷ phải Mộc, con gái hơn con trai. Trái Kim phải Mộc, con trưởng phát quan lộc. Trái Thổ phải Mộc, chồng vinh vợ hiển. Trái Thuỷ phải Hoả, chỉ con trưởng khá.

Giảng: Bảng này nghiêng về sinh và hữu tình hơn là khắc thuần tuý. Nhiều cặp tốt là hai hành sinh nhau (Hoả Thổ, Thổ Kim, Kim Thuỷ, Thuỷ Mộc). Thổ bên phải được ưa nhất: Hổ vuông bằng, nằm phục, đúng như câu "sa phải hiền hoà". Kim bên phải mà trái là Kim thì "âm thịnh", vì Bạch Hổ thuộc Kim, thêm Kim là âm khí nặng.

Trái cờ phải trống phải tuỳ hướng nhà – 旗鼓方位

Đoạn cuối mục là một lời phê bình rất đáng quý, vì nó sửa một câu ca mà người học thường áp máy móc.

甲乙木青,庚辛金白……東西南北定方也。書云「左旗右鼓,文臣宰輔」者,以旗火形在巽,鼓金形在坤,此丙午向……則然耳。坤向而旗在離,鼓在兌;兌向而旗在坤,鼓在乾,皆武將……乾向而旗在兌,鼓在坎,一勞一逸。坎向而旗在乾,鼓在艮,武將未必盡善。艮向而旗在坎,鼓在震,半凶半吉。震向而旗在艮,鼓在巽,大凶小吉。巽向而旗在震,鼓在離,半吉半凶。豈可不辨方位而拘泥砂形?

Dịch: Giáp Ất Mộc xanh, Canh Tân Kim trắng, phương đông tây nam bắc là định. Sách nói "trái cờ phải trống, làm quan văn tể phụ" là vì cờ hình Hoả ở Tốn, trống hình Kim ở Khôn, đó là với nhà hướng Bính, Ngọ thì đúng thôi. Nhà hướng Khôn thì cờ ở Ly, trống ở Đoài; nhà hướng Đoài thì cờ ở Khôn, trống ở Càn, đều là võ tướng. Nhà hướng Càn thì cờ ở Đoài, trống ở Khảm, một nhọc một nhàn. Nhà hướng Khảm thì cờ ở Càn, trống ở Cấn, làm võ tướng chưa chắc trọn tốt. Nhà hướng Cấn thì cờ ở Khảm, trống ở Chấn, nửa hung nửa cát. Nhà hướng Chấn thì cờ ở Cấn, trống ở Tốn, hung nhiều cát ít. Nhà hướng Tốn thì cờ ở Chấn, trống ở Ly, nửa cát nửa hung. Há có thể không phân phương vị mà câu nệ hình sa?

Sơ đồ vị trí cờ và trống theo tám hướng nhà
Cờ và trống theo tám hướng nhà: "trái cờ phải trống" chỉ trọn tốt với nhà hướng Ly (Bính, Ngọ). Sơ đồ Phong Thuỷ Liên Hoa theo Nhĩ Ngôn.

Giảng: Với nhà hướng nam (Bính, Ngọ), đứng trong nhà nhìn ra thì bên trái phía trước là Tốn (đông nam), bên phải phía trước là Khôn (tây nam). Cờ hình Hoả ở Tốn là Mộc sinh Hoả, đắc vị; trống hình Kim ở Khôn là Thổ sinh Kim, cũng đắc vị. Cho nên "trái cờ phải trống" chỉ đẹp trọn với nhà hướng nam. Đổi hướng nhà thì cờ và trống rơi vào những quẻ khác, hành của cung và hành của hình sa không còn sinh nhau, nên lời đoán cũng đổi. Bài học lớn hơn chính là câu kết: không phân phương vị mà câu nệ hình sa là sai. Hình phải đi cùng phương.

Ngay sau đó sách còn có một đoạn xếp phẩm cấp theo mạch, theo nước trái hay phải, theo hướng nhà, ví dụ: mạch Mão hay Dậu, nước bên trái đến, làm nhà hướng Ngọ, từ nhất phẩm đến nhị phẩm; mạch Tý hay Ngọ, nước bên trái đến, làm nhà hướng Dậu, tứ ngũ phẩm; rồi kết bằng "倣此例推", suy theo lệ này. Đoạn này cho thấy phái Tam Hợp xét cùng lúc ba thứ: mạch vào, nước đến bên nào, và hướng lập.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Ba mục trái, phải và xem chung cho thấy người học phong thuỷ không nên thuộc lòng một khuôn "Long cao Hổ thấp" rồi áp mọi nhà. Thầy Vũ Giới dạy theo đúng tinh thần của sách: trước hết xem nước (dòng chảy, đường đi, hướng gió chính) đến từ bên nào, đi về bên nào; bên nước đi phải có vật che, khoá; bên nước đến phải thông thoáng cho khí vào; sát thân hai bên đều có vai ôm nhẹ.

Phố cổ Hà Nội đông xe với nhà phố hai bên
Phố cổ Hà Nội đông xe: dòng xe là "nước", phía xe đi cần có khối che giữ, phía xe đến cần thông thoáng. Ảnh: Francisco Anzola, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Áp vào nhà phố: dòng xe trên đường trước nhà chạy từ trái qua phải thì bên phải là phía "nước đi", nên có khối nhà, cây, tường che giữ; bên trái là phía "nước đến", đừng để khối cao chắn tầm nhìn từ cửa. Hai bên sát nhà nên có tường hoặc nhà kế bên cân đối. Nhà hai bên trống hoác (左右空虛) hoặc hai dãy nhà phụ mở toang ra ngoài là những lỗi hay gặp ở nhà vườn, nhà xây trên lô góc.

Còn bảng phân phòng trái trưởng, phải út, sau thứ, Phong Thuỷ Liên Hoa dùng như một gợi ý để quan sát, không dùng để phán ai trong nhà gặp chuyện. Việc của người xem là chỉ ra chỗ khuyết, chỗ bắn, chỗ lấn để sửa cho cân đối.

Tóm lại – 總結

  • Bên nào là phía nước đi thì nên cao dài để khoá; bên nào là phía nước đến thì nên thấp để không "đóng thiên môn"; sát thân hai bên vẫn cần vai ôm.
  • Bên trái ứng đàn ông, con trưởng; bên phải ứng phụ nữ, con út; Bạch Hổ cần "có mà không lấn".
  • Lành dữ trái phải phụ thuộc nhau: ôm vào, cân đối, đầy đặn là tốt; quay ra, trống, cùng chạy là xấu.
  • Ngũ hành hai bên ưa sinh nhau, Thổ bên phải được ưa nhất.
  • "Trái cờ phải trống" chỉ đúng trọn cho nhà hướng Bính Ngọ; hướng khác phải tính lại cung của cờ và trống. Không phân phương vị mà câu nệ hình sa là sai.

Bài sau: Dương Trạch Đại Thành (42) – Sa tốt xấu, đá núi, đồ sa ngoài nhà, sa án mệnh 砂形吉凶 · 山谷石礁 · 宅外砂圖 · 命案砂形 (sắp đăng).

Nguồn: Dương Trạch Đại Thành (陽宅大成), phần Trạch Phổ Vấn Đáp Nhĩ Ngôn quyển 1, mục Hỏi về hình khí bên trái (問宅左形氣), bên phải (問宅右形氣) và xem chung trái phải (問左右合觀); bản khắc đời Thanh năm Càn Long Tân Dậu (1741), thuộc công cộng. Chỉ dịch các câu đọc chắc theo nét khắc; chữ "兌向", "鼓在震" đọc theo thứ tự quẻ Hậu Thiên vì nét khắc mờ. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Biết "bên nước đi phải cao" là phần Thư; đứng trước nhà mà nhận ra nước, gió, dòng xe đi về đâu, Long Hổ nào đang khoá, nào đang lấn là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Thanh Long có luôn phải cao hơn Bạch Hổ không? – 左右高低

Không. Dương Trạch Đại Thành dạy bên nào là phía nước đi thì bên ấy nên cao để khoá; bên nước đến nên thấp để không che nước. Sát thân hai bên đều nên có vai ôm.

"Đóng thiên môn" là gì? – 閉天門

Thiên môn là phía nước đến. Nếu dựng sa cao ở phía này thì che mất nước đến, khí không vào được nhà; sách gọi là đóng thiên môn.

Bên trái, bên phải ứng vào ai? – 孟房 · 季房

Theo phép phân phòng của sách, bên trái ứng đàn ông và con trưởng, bên phải ứng phụ nữ và con út, phía sau ứng người mẹ và con thứ.

"Trái cờ phải trống" đúng với nhà nào? – 左旗右鼓

Sách nói câu ấy chỉ đúng trọn cho nhà hướng Bính, Ngọ (cờ ở Tốn, trống ở Khôn). Với hướng khác, cờ và trống rơi vào quẻ khác, lời đoán phải tính lại.

Hai bên nhà trống thì sửa thế nào? – 左右空虛

Có thể xây tường, trồng hàng cây hoặc làm nhà phụ để tạo vai ôm, ưu tiên che phía nước đi. Mức độ cao thấp nên khảo sát cụ thể để không chắn phía nước đến.

Từ khoá: thanh long bạch hổ · 宅左形氣 · 宅右形氣 · thượng thuỷ hạ thuỷ · trái cờ phải trống · phong thủy hai bên nhà · dương trạch đại thành

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…